Tokyo (of Tokio) is, zoals iedereen uiteraard wel weet, de hoofdstad van Japan. Een immense stad waarin je ondergedompeld wordt. Een stad waarin je op een avontuurlijke wijze je weg kan zoeken: vele straten hebben enkel Japanse straatnaamborden. Hulp vragen aan de mensen op straat is meestal zelfs niet nodig. Wanneer je ook maar even twijfelt, komt er wel iemand naar je toe die (enkele woordjes) Engels kent en die er zelfs niet voor terugschrikt je naar je bestemming te brengen. Probeer dan wel steeds de naam van je bestemming in het Japans te tonen.
In het jaar 1590 na Chr.vestigde Shogun Tokugawa Ieyasu zich, samen met ongeveer 80.000 van zijn volgelingen, in een piepklein vissersdorp op de Kantovlakte. Op deze plek stichtte hij de hoofdstad en hij gaf haar de naam Edo. In het Nederlands vertaald is dit hetzelfde als "Toegang tot de rivieren". Hij bedoelde daarmee de drie rivieren die uitmonden in de baai van Tokyo. In het westen is dat de Tamararivier en in het oosten de Edorivier die nu de stad begrenzen, terwijl de Soemidarivier dwars door de stad zelf stroomt.
De stad groeide zeer snel en in 1721 woonden er reeds een miljoen mensen. In 1868 werd de toenmalige Shogun gedwongen zijn macht af te staan aan de regerende Keizer Meiji. Deze nieuwe keizer veranderde de naam van de stad nu officieel in Tokyo, wat in het Nederlands "Hoofdstad van het Oosten" betekent.
Groot-Tokyo bestaat uit een stedelijke agglomeratie, boerderijen en bergdorpjes en de Izu-Eilanden. Met Yokohama erbij vormt deze agglomeratie het grootste en dichtst bevolkte stedelijke gebied in de wereld: meer dan 27 miljoen inwoners!
Tokyo is het administratief, financieel en cultureel centrum van Japan. De stad is tegelijk ook het industriële en handelbrandpunt van het land.
Ook het openbaar vervoer maakt van Tokyo het centrum van het land, vooral door de Shinkansen of Kogeltrein die hier het eindpunt heeft van al zijn lijnen.
Tokyo is uitgegroeid tot een fascinerende en veelzijdige stad. Op een gebied van ongeveer 2150 km² wonen niet minder dan 12 miljoen mensen in deze dynamische stad en elk jaar groeit de bevolking nog aan met ongeveer 300 000 inwoners. De stad imponeert vanwege de grote mensenmassa's met hun uniforme uiterlijk en hun gedisciplineerde lifestyle, het wegennet boven de stad en de overal oplichtende futuristische lichtreclames. Je krijgt de indruk dat de 21ste eeuw hier reeds lang begonnen is, vooral vanwege de avant-gardistische vormgeving van de nieuwste kantoortorens, de Shinkansentrein die een snelheid haalt van 240 kilometer per uur en nog heel wat andere ultramoderne dingen. In het stedelijk gebied, het gebied van de "Ku", wonen nagenoeg 8 000 000 mensen. Een andere wetenswaardigheid is dat er nagenoeg evenveel mannen als vrouwen wonen.
De stad bezit vele centra, waarvan ieder een eigen karakter heeft. De meest bekende zijn de financiële wijk Marunouchi, de traditionele wijken Ueno en Asakusa, de winkel- en uitgaanswijken Roppongi, Shinjuku, Ginza, Shibuja, Harajuku en Ikebukuro, het administratieve centrum Kasumigaseki en de studentenwijk Ochanomizu. Al deze wijken zijn via een uitstekend transportsysteem met elkaar verbonden.
In de Japanse hoofdstad is alles op een vrolijk chaotische wijze door mekaar gebouwd. Naast traditionele houten huizen staan ultramoderne wolkenkrabbers. Van een duidelijke stadsplanning is ook nooit sprake geweest. Die chaos heeft trouwens ook zijn speciale charmes. Deze situatie is vooral ontstaan door de snelle wederopbouw na de allesverwoestende aardbeving van 1923 en de zware bombardementen in 1945. De aardbeving verwoestte zowat 40% van de staden volgens sommige bronnen werd zelfs 2/3 van de stad vernield, de bombardementen van 1945 vernietigde 80% en maakte dubbel zoveel slachtoffers als de atoombom in Hiroshima.
Een andere reden waarom deze uiterlijk zo grootstedelijke stad toch vriendelijker aandoet, is dat ze voor een belangrijk deel bestaat uit aan elkaar gebouwde dorpen. Ondanks dat iedere vierkante meter van de Kantovlakte volop is benut en dat er in ieder "dorp" hoge flats en kantoorgebouwen staan , hebben de inwoners de aloude sfeer van hun vroegere stadsdeel weten te bewaren. Zelfs in de centra van de stad, Ginza en Sjinjuku, heerst voor westerlingen een opvallend gemoedelijke sfeer die men elders, in Brussel of Antwerpen of Amsterdam, nog slechts tegenkomt in de volkswijken. Dit is weer één van die verrassende tegenstellingen met de grote, stoïcijns kijkende, zwijgende mensenmassa's in de metrostations.
Men bouwt in deze stad dag en nacht, de wolkenkrabbers van Shinjuku zijn tot 200 meter hoog en de op de zee gewonnen grond is per vierkante meter de duurste van de hele wereld.
Tokio is als het ware ontdubbeld door een ondergondse stad met verkeerswegen, handelsgalerijen, parkings en spoorwegtunnels. Er zijn 200 km metro.
Elke dag gebruiken 6,5 miljoen mensen de spoorweg in Tokio en iedereen hoorde reeds spreken van de fameuze "DUWERS", die op de spitsuren de mensen in de spoorwegwagens moeten duwen.
De regering overweegt nu echter serieus om een deel van het overheidsapparaat naar gebieden buiten Tokyo te verplaatsen. Voorts gaan er in gezaghebbende kranten stemmen op om een geheel nieuwe hoofdstad te bouwen.
Al met al bruist de wereldstad Tokyo van leven. Natuurlijk zijn er ook veel problemen. De prijzen van woningen zijn zo hoog geworden dat de koop van een eigen huis voor "Jan Modaal" verworden is tot een droom. De huren zijn astronomisch hoog, zelfs voor een paar vierkante meter. In de centrale wijken van de hoofdstad bedraagt de huur voor kantoorruimte nu gemiddeld 10 000,- tot 12 000,- BEF,- per "tsubo", d.w.z. 3,3 m² per maand. In Marunouchi, het financiële district van Tokyo, kan de maandelijkse huur zelfs oplopen tot ruim 18 000,- BEF en meer per "tsubo". De oorzaak achter deze torenhoge huurprijzen is te vinden in de ongekende stijging van de grondprijzen. Deze viel de afgelopen jaren samen met de stijging van de yen.
Een ander probleem waar de stad mee kampt, is de luchtvervuiling die
de industrie en het autoverkeer gezamenlijk veroorzaken. Alleen nog
met de grootst mogelijke moeite dringen de stralen van de zon door de dikke
waas van luchtvervuiling heen. Een probleem waar ook veel andere
uit hun jas gegroeide steden mee worstelen. Voorts heeft men moeite
met het op peil houden van de watervoorziening voor alle inwoners.
Bovendien moet men rekening houden met de immer aanwezige kans op een stevige
aardbeving. Ter geruststelling: het merendeel van de gebouwen in
Tokyo is bestand tegen aardbevingen.
BELANGRIJKSTE BEZIENSWAARDIGHEDEN
De belangrijkste bezienswaardigheden zijn: het Meijiheiligdom, het Keizerlijk Paleis, de tempel Asakusa Kannon, het Tokyo Nationaal Museum en de Toren van Tokyo.
Door een allesvernietigende aardbeving in de herfst van 1923 en het verwoestende werk van honderden B-29 bommenwerpers in 1945 is er weinig uit de tijd van de Shoguns bewaard gebleven. Van de belangrijke gebouwen bleven voornamelijk het keizerlijk paleis, de ambassadegebouwen uit de omgeving, het Parlement en heel wat kantoorgebouwen onbeschadigd.
Toch valt er genoeg te zien en te beleven in Tokyo. Er zijn maar
weinig steden in de wereld waar oud en nieuw, traditioneel en modern, zo
dicht naast elkaar bestaan.
Je weg vinden in Tokyo, vooral op door de westerlingen minder begane paden, is een heel avontuur. Dit komt vooral door het feit dat de stad meestal geen route- en richtingaanwijzingen in het Latijns of Romeinse alfabet kent, ook niet in de meeste metro- en treinstations. Bij die metrostations kan je er wel uitkomen dank zij de gratis metroplattegronden die bij de Toeristeninformatie te verkrijgen zijn. Alle metrolijnen hebben kleuren en deze komen doorgaans overeen met de borden in de stations. Alle haltes worden wel net als alle spoorstations, wier lijnen uitsluitend in het zwart staan aangegeven, op de kaart aangegeven in zowel Romeins als in Japans karaktergeschrift. Wie er dan nog niet helemaal uit wijs geraakt, kan dan de Romeinse vertaling tonen aan Japanners in de buurt. Ook wanneer zij geen Engels spreken, zullen zij wel begrijpen waar je heen wilt. Ze zullen je dan de weg wijzen of je naar het correcte perron brengen.
Bovendien heeft men in Japan nog steeds geen kaas gegeten van de ruimtelijke ordening, waardoor er, vooral in Tokyo, geen enkele logica te ontdekken valt in het stadsplan van Tokyo.
Ook wanneer je de weg vraagt, is het altijd best om het adres in
Romeins alfabet eerst door een Japanner die Engels spreekt even te laten
omzetten in Japanse karakters zodat je nadien de weg aan om het even welke
Japanner kan vragen. Bovendien is het niet zo eenvoudig om op je
eigen houtje de weg te vinden, want vele straten hebben niet eens namen
en de huisnummers volgen mekaar niet in logische volgorde op zoals wij
dat gewoon zijn. De oudste gebouwen hebben immers het laagste nummer
en meestal zijn enkel de wijken benoemd en niet de straten.
De openingsuren van de kantoren zijn meestal gesitueerd tussen 09.00 en 17.00 uur van maandag tot vrijdag en soms ook van 09.00 tot 12.00 op zaterdag.
Winkels doen meestal open van 10.00 tot 18.00 uur en de grootwarenhuizen hebben wel eens andere sluitingstijden.
Banken openen van 09.00 tot 15.00 uur gedurende de week en zijn vaak gesloten tijdens het weekend.
Postkantoren zijn open van 09.00 tot 17.00 uur en zijn, behalve de hoofdpostkantoren
die 7 dagen per week open zijn, tijdens het weekend gesloten.
Japanners zijn uitermate bezorgd en ernstig wanneer het maaltijden betreft. In alle restaurants, op uitzondering misschien van de allergoedkoopste, is de presentatie van het gerecht, minstens even belangrijk als het gerecht zelf. Een goed voorbeeld hiervoor is "Kaiseki": een maaltijd die er "zo esthetisch" mogelijk moet uitzien. Schrik echter niet van de prijzen: die kunnen, zelfs naar onze westerse normen enorm oplopen. Prijzen van 20 000 Yen voor zulke maaltijd zijn "normale" prijzen!
Andere traditionele gerechten zijn o.a.
- Fugu: zeer bedreven en handig geprepareerde stukjes
giftige koolvis
- Okonomiyaki: een pannenkoek met vlees, vis of groenten
- Sukiyaki: zeer dun gesneden rundvlees, klaargemaakt aan tafel
- Sushi:rauwe zeevruchten, vis en/of groenten op een bedje
van rijst
- Yakitori: brochette met op houtskool gegrilde kip
De medische hulp in Japan behoort bij de beste van de wereld. Vele dokters kennen trouwens Engels en/of Duits en kunnen dus buitenlanders helpen.
Tokyo heeft 4 ziekenhuizen die ten allen tijde medische verzorging kunnen
verlenen. Wie een ziekenwagen nodig heeft, belt het nummer 119 op.
Vanuit een telefooncel is deze oproep bovendien gratis wanneer je eerst de
rode knop
indrukt en dan pas het nummer intoetst.
De metropool Tokyo is min of meer centraal gelegen op de archipel. De oppervlakte van de stad is ongeveer 2200 km² of zowat 0,6 % van de totale oppervlakte van Japan.
De metropool is bestaat uit grosso modo 3 grote
gebieden: het stedelijk
gebied met de 23 "Ku's", vergelijkbaar met onze gemeenten, het
"Tamu"-gebied
in het westen met de voorsteden, het landbouwgebied en de
bergachtige
en het derde gebied is het eilandengebied in de Stille Oceaan.
De ondergrondse is het snelste en zekerste vervoer in Tokyo. De ingangen ervan zijn duidelijk aangegeven met het woord "subway". Elke lijn heeft zijn eigen kleur en is daardoor ondergronds makkelijk te vinden: onthoud dus goed welke lijn u wilt nemen. Daarnaast vormen de bovengrondse stadsspoorlijnen waarvan de stations met een gestileerde S zijn aangegeven een snelle verbinding van de voornaamste stations met de omliggende plaatsen.
Waag u liever niet aan de overvolle stadsbussen waarvan de route slechts in Japans schrift is aangegeven! Taxi's zijn voor korte afstanden heel plezierig, maar bij slecht weer of 's avonds laat moeilijk te krijgen. Je zal dan zien dat men bij het aanroepen soms twee of drie vingers opsteekt, dat wil zeggen dat men bereid is het dubbele of drievoudige van de rit~ prijs te betalen.
De spoorverbindingen bieden dus de beste mogelijkheden, maar bedenk
erbij dat er tussen middernacht en 5 u. geen ondergrondse treinen lopen;
alleen de IR rijdt ook 's nachts. Bij de 27 belangrijkste metrostations
(o.a. Ginza, Shinjuku, Shibuya, Nihombashi, Ucno) kan je een dagkaart (Tokyo
Free-Kippu) kopen waarmee je op alle ondergrondse TRTA-lijnen die dag onbeperkt
kan reizen.
Zoals in alle Japanse steden zijn slechts enkele hoofdstraten in Latijnse ("Romeinse") letters of "romaji" aangegeven. Heel veel van de nauwe zijstraatjes hebben niet eens een naam en daardoor is het vinden van een adres soms een raadsel, dat door een taxichauffeur slechts kan worden opgelost door veelvuldig navragen, eerst via de intercom met zijn centrale, daarna bij de lokale politiepost, en ten lotte bij de buurtwinkels, want die weten wel waar de familie zo-en-zo woont. Wanneer men je de weg wijst en bijvoorbeeld de derde straat rechts aangeeft wordt met deze (vaak onverlichte) steegjes ook geen rekening gehouden.
Behalve in de zakenwijken dicht bij het keizerlijk paleis is het stratenpatroon van Tokyo zeer grillig. Dit is niet alleen het gevolg van het feit dat de stad haar oorsprong vindt in een aantal aan elkaar gegroeide dorpen, maar ook omdat het bij een aanval op het paleis - waar eeuwenlang de shogun huisde - de vijand op een dwaalspoor zou brengen. De stadswijken die teruggaan op de oude dorpen zijn zeer verschillend van karakter, en er is een duidelijk onderscheid tussen de moderne wijken en de oude stadskern, shitamachi, waar veel families al generaties lang hebben gewoond; deze families worden aangeduid als edokko.
