Onze voorouders leefden als leenman op Diepensteyn
|
Onze voorouders leefden als leenman op Diepensteyn |
|
|
Onze voorouders en hun leefwereld
gezamenlijke families ***** Van der Stappen(via Heijvaert) te Steenhuffel Leenman op Diepensteyn De (oudste?) gegevens ca 13e eeuw.... eigendom van de familie de Bouchoute. ..... weinig concreet...vruchtgebruik en/of volle eigendom.... cit Arnold van Hellebeke x Elisabeth Taye(weduwe Jan van Bouchout, ook van Crainhem en van Wanghe). Na 1380 komt Diepensteyn in handen van Daniël V van Bouchout, de kleinzoon van Elisabeth Taye gehuwd met Arnould van Hellebeke, heer van Diepensteyn. Cit ..... e. a. bij de slag van Woeringen in 1288, zie hertog Jan I van Brabant. cit (C. van Noppen)... Er was waarschijnlijk reeds een gebouw voor 1350. Later in 1380 met een slot en in 1389 met een klacht tegen Gillis, die spreekt over een viver(bewoning + vijver). Blijkbaar is er voor 1400 een soort kasteel of mogelijk donjon van 9 bij 9 meter, met vijver I Peeter - + te steenhuffel voor 1526. Cit... In 1516 schenkt Daniêl van Bouchout x Maria van Luxemburg aan Joanna van Bouchout(geheten van Boelaere), vrouwe van Diepensteyn in 1486 x Alvaro de Almaras. Hun zoon alvaro °1515 wordt heer van Diepensteyn in 1549. II Philips - + ca 1537 x Kathelijne Goossens. Te Steenhuffel optredend als getuige op14/03/1526 en zijnde leeman van het(Leen)hof van Diepensteyn. Het betreft de zaak van Peeter Lemmens, leenman van een stede van 25 roeden, gelegen in de parochie Steenhuffel; aan een zijde de hoofdstraat(tsheeren strate), nu het dorp, en aan de andere zijde de goederen van Joos De Lichten, geheten Den Horen. Item Zeger Goessens, broer van Kathelijne?, heeft overbracht op sijnen eedt dat hij te leene houdende es van den heere en den huijsse van Diepenstein, een hofstadt met huijsse en de hove daer op staende, groot een halff dachwant gelegen te Steenhuffel, mette eijnde (of hegge?) lancx Peeter Jacops stede ende metten eenen eijnde tegen tsheeren strate(hoofdstraat of dorp) ende metten anderen eijnde tegen Grymbergen leenen in twee zijden ende es gespleten vuijt Peeter Jacops stede daer de camme(brouwerij) op staet .....aldus overbacht Daneelen Vilain als stadhoudere des hoves van Diepenstein ende Philips Vander Stappen ... als mannen van leen des voirscreven hoeffs als getugen daer toe geroepen gesciet es dese kennesse ende aldus overbracht den 21/04/1521. Item Philips Van der Stappen es man van leene van eender erffelijcker renten van dertigh stuvers tsiaers losrenten(aflosbaar), die Peeter Jacops den voirscreven Philips vercocht heeft ende bekent op sijn hofstadt mette huijssen ende cammen dair op staende .. gelegen te Steenhuffel aende cambeke ende herstraete ... Het tweede kind is Martijne ° voor 1547 en + voor 1597 x Pauwel Heijvaert + voor 1594
......het aanknopingspunt met Verdoodt is mijn overgrootmoeder langs vaders zijde, Joanna verleysen ° 1810 en + 1884 Erembodegem x Michaël Verdoodt ° 1808 en + 1862 Erembodegem, kleinzoon van een doening op Bleregem onder Hekelgem, nu Affligem. Haar jongste zoon Franciscus °1858 en + 1922 Erembodegem, x Maria Daelman °1865 en + 1943 Erembodegem, mijn grootouders, baatten een steenbakkerij uit aan de Kluizen, grens met Hekelgem. Zij maakten zelf de klompen om op de steenoven te lopen. De familie Daelman was in het steenbakken reeds ervaren(te Welle) en was ook politiek aktief.
Veldoven (foto ca 2000, deze van rond 1900 is niet beschikbaar) Vooraf -In de oudheid gebruikte men ongebakken gedroogde kleistenen. Voor de opbouw van Rome gebruikten de Romeinen dunne gebakken stenen uit vette klei. -Na 1200 vinden we baksteen te Brugge aan de Sint-Salvatorkerk in 1220 . -Sinds 1300 kende men steenbakkers, te Boom rond 1335. Wegens brandgevaar was het later verplicht om in de steden baksteen of kareel te gebruiken in plaats van hout. Op de (pacht)hoven moest de bakoven eveneens los staan van de andere gebouwen. -Na 1800 werden in Vlaanderen, de lemen huizen stilaan vervangen door huizen in steen. De behoefte aan baksteen was groot, ook blijkbaar nog na 1900. De 20e eeuw -Mijn grootouders begonnen met het steken(ontginnen) van zavel rond 1907. De aankoop van een pers was de aanloop naar de steenbakkerij. Geschikte grond vinden om uit te vormen(er stenen van bakken) was van levensbelang en keien waren uit den boze. De kleur van de gebakken steen, wordt bepaald door de aanwezige mineralen, zoals: ijzeroxide bij rode, kalk bij gele en mangaandioxide bij bruine steen. -Het bakken was vakmanschap en werd in onderaanneming gedaan, door iemand met ervaring en voldoende aanvoelen van vooral de wind, om in functie daarvan de kolen (houille) te strooien. De kwaliteit van de gebakken steen wordt ook bepaald door de plaats in de oven. De buitenkant is meestal zacht en breekbaar (binnenmuren), de kern meestal zwart (fundering of bepleisterde gevel) en tussenin heeft men de goede kwaliteit voor buitenmuren. Te Baasrode moest men de steen van de ursmarusputten vervoeren op stro, omdat hij erg breekbaar was. Te Opwijk werden na 1900 bij rioleringswerken, getuigen van de steenbakkerij blootgelegd. ....het aanknopingspunt met De Kinder is mijn overgrootmoeder langs vaders zijde, Philomena Rosalia Van Achter °1847 Opdorp en + 1906 Sint-Gillis-Dendermonde(SGD) x Ludovicus De Kinder °1845 Baasrode en + 1904 SGD. Philomena is de kleindochter van Josephus ° 1777 en + 1853 Opdorp x Maria Theresia Van Gucht. Naast telg uit een melkerijgeslacht sinds generaties(de oudste (gevonden)telg komt uit Steenhuffel ° 1646 en + 1739 Opdorp), speelde hij ook mee in de dorpspolitiek te Opdorp. De huidige Madelon aldaar was eertijds de romerij Van Achter.
Boerderij en melkerij Van Achter, Brusselmansstraat. Bron: Heemkring ter Palen.
Haar vader huwde Joanna Maria Van den Bossche °1817 en + 1897 Opdorp, brouwersdochter, de oudste telg uit deze familie gaat terug tot ca 1480 te Londerzeel, als leenman Van de heren van Asschreyane...en Ursene, nu Drietorenkasteel. Er is binnen deze Familie Van den Bossche een grote verwantschap met bekende families uit het Opwijkse, evenwel nog geen link gevonden met de oorsprong van de oude gezamenlijke familie Van den Bossche te Opwijk. ***** Van der Doort(vroeger de Spineto) te Opwijk op Ter Doort te Opwijk Er bestaan gegevens over 3 Hoven ter Doort. Beschrijving Omgeving Doortstraat Dit geslacht gaat terug tot de 12e eeuw. ***** Heijvaert te Opwijk sinds 1514 Deze familie stamt af van Jan Heijvaert, leenman te Sint-Gillis-Dendermonde in 1513. De naam lijkt het Oost-Vlaams van Huwaert en afgeleid van het Germaans Hugward. Gillis + vóór 1558 x Lijsbeth Pluijm zijn de stamouders van de tak te Opwijk. Hij was leenman op o.a.Ten Houte te Merchtem, op de grens met Buggenhout. Hun 3e kind is Pauwel + vóór 1594 x Martijne Van der Stappen te Steenhuffel, zie hoger. ******* Een paar eeuwen geleden leefden onze voorouders onder meer op: Hof ten Houte te Peizegem (min 4 paarden en ca ?? bunder) Hof ten Bos te Bogaarden (10 paarden en ca 100 bunder) Hof te Vrijlegem te Mollem (6 paarden en ca 30 bunder) De hieronder beschreven situatie dateert van ca 1880 tot ca 1900 (bron P. Lindemans) Vooraf enkele weetjes: 1 bunder is 4 dagwand 1 ha is 3 dagwand 1 dagwand is 33 aren in Dendermondse maat o.a. te Opwijk Een poos is een halve en een schof een vierde dag (paarden)werk De eerste paarden en handwerkknecht of heuverknecht De koeter of koehoeder(10 tot 14 jaar), bracht in de herfst de varkens naar het eikelenbos Bindsters die graan bonden voor den boterham (maaltbroodje)...en na de oogst een schoof graan kregen. De kinderen kregen een halve schoof of pikkel bij goede oogst en mochten het land opoogsten of aren lezen (rapen) ... elk hof had zijn volk, dit waren kleine boeren uit de omgeving, die in wederzijds dienstbetoon(wederhulp) leefden. Op Hof ten Bos(ca 133 ha en 10 paarden) was hiervoor een knecht en een koppel paarden voorzien. Op het hof te Vrelegem werd bollekenskaas gemaakt van plattekaas van botermelk(karnemelk) Masteluinenbrood bevat de helft tarwe en de helft rogge De heuverknecht las de gratie of het gebed voor het eten, deels in het latijn Een snede vlees was varkensvlees uit de kuip
Lange dagen werken in de tijd van Daens De dagtaak ving soms aan vanaf 2 uur in de morgen om brooddeeg te beslaan door de meiden, de knechten moesten de oven stoken, klaver maaien en graan pikken. De paardenknechten begonnen tussen 3 en 4 uur met voederen en verzorgen van de paarden. Om 5 uur vertrokken ze naar het land, en hadden enkel koffie gedronken. Rond 10 uur nemeen ze ontbijt na hun eerste poos. Om 5 uur begonnen de meiden en knechten na het ontbijt, hun dagtaak. De dagtaak eindigde tussen 18 en 19 uur, de meiden spinden soms tot 20 uur. De menukaart Het ontbijt omvatte vol korenbrood of masteluin, besmeerd met varkensvet en plattekaas of bollekenskaas of harde kaas + koffie Na het eerste schof(schaftijd) was er soms bier op het veld. Het middagmaal omvatte soep, aardappelen, groenten en vlees en bier. Na het derde schof was er soms bier op het veld. Het avondmaal omvatte pap of aardappelen met azijnsaus Bedtijd rond 21 uur In de winter speelden de knechten kaart en dronken ze bier. Op de vier vrolijke avonden: oudejaar,driekoningen, verloren maandag en vastenavond, bleven de knechten gans de nacht kaarten en drinken. De meiden mochten na 20 uur voor eigen rekening spinnen. Ze werden gehuurd voor een bepaalde som per maand + lijnwaad. In juni-juli verlengen ze eventueel hun contract en krijgen een som geld of weerder. *****
|
|
Plaats voor auteursgegevens. Genealogie en de wet op de persoonlijke levenssfeer, synthese- en informatienota van de commissie Indien u meent, dat op grond van de wet op de privacy gegevens dienen te worden verwijderd, gelieve dit te melden via E-mail verdoodt.dekinder@pandora.be |
