Historiek van het kadaster

Ga naar: kadastrale gegevens

Vanouds had men de behoefte om eigendommen en belastingsgebieden te registreren. De abdijen, waar de schrijfcultuur na de Romeinse Tijd had stand gehouden, leveren de ouste registers met perceelgegevens. In het Cartularium van de St.-Pietersabdij van Gent anno 1260 werden hun bezittingen in de Gaverstreek gedeeltelijk beschreven.

Later lieten ook de feodale heren specifieke registers opmaken van hun heerlijke inkomsten. De jaarlijkse grondlasten (renten) die de laten hen verschuldigd waren, werden genoteerd in renteboeken ( zie figuur: renteboek van de heerlijkheid Huise in de regio Waregem van ca. 1396). De percelen werden geïdentificeerd door een toponiem of door een beschrijving van de ligging. In het fragment bovenaan herkennen we an den hollem nu de Olmstraat. Het precies localiseren van de beschreven percelen is zeer moeilijk omdat vele percelen gesplitst of samengevoegd werden.

Vanaf de 17de eeuw werden renteboeken verduidelijkt met prachtige gekleurde kaarten. Daardoor werd het mogelijk om de percelen precies te localiseren en een historiek van een perceel op te maken want vele renteboek vermelden een reeks vroegere eigenaars.

De oudste renteboeken met kaarten voor de Groot-Waregem zijn die van de heer van Ingelmunster van ca. 1640. Landmeter A. De Bersaques bracht alle heerlijkheden van de baron in kaart. In het fragment hiernaast ziet U het centrum van Sint-Eloois-Vijve anno 1643.

Het grondgebruik en grondbezit was een duidelijke maatstaf voor de belastingen en ook de regionale en nationale overheid deed er beroep op bij het inner van belastingen (beden). Daaruit groeide de behoefte om per parochie, de voorloper van de gemeente, een landboek te laten maken met de noodzakelijke gegevens over de percelen. De landboeken zijn de rechtstreekse voorouders van het kadaster.

Het huidige kadaster ( van het latijse capistratum of hoofdelijke belasting) is ontstaan dank zij de principes inzake belastingen die met de Franse Revolutie in praktijk werden gebracht.

Voor de beginperiode van het kadaster zijn vooral de kaarten van Philippe-Christian Popp van belang. Ze laten toe om een link te leggen tussen de landboeken en het huidige kadasternummer.

Hiernaast zie U een kaartfragment van het landboek van Waregem Kasselrij Kortrijk anno 1758.

 

Terug naar Werking