Start

As van smeulend vuur (aswoensdag)

Symbool voor deze viering: een kookpot met blutsen en builen.

De kookpot zelf vormt het centrum van de keuken.
Hij is het 'vaste' middelpunt, want alles rondom hem
vergaat (hout, water, voedsel, vuur,...). Zijn vorm
vertelt mee over zijn geschiedenis: de blutsen, de
zwartgeblakerde zijden, een verwrongen handvat.
Erg is dat niet, integendeel, hoe meer hij gebruikt
werd, hoe beter hij wordt. Hoe beter hij het eten laat
smaken en hoe meer hij een eigen aroma geeft aan de
maaltijden die erin worden klaargemaakt. Daarom
wordt hij ook zo lang mogelijk in ere gehouden. Met
een nieuwe pot wordt omzichtig en zelfs een beetje
argwanend omgesprongen: eerst goed met kokend
water (zeker geen zeep) uitwassen en nadrogen, de
binnenzijde met plantaardige olie invetten en de pot
verhitten tot er damp of rook uitkomt. Daarna alles
schoonvegen tot er geen vuiltje meer aan het doek of
papier zit.
De beste kookpotten zijn van gietijzer, maar de
meeste gezinnen moeten het stellen met een eenvoudiger
model van klei of gewoon ijzer.
Vroeger werd bij sommige Congolese volkeren
bijzondere aandacht geschonken aan de (houten)
potdeksels. Die waren versierd met symbolen die
meestal betrekking hadden op het huwelijksleven. Er
bestaan zelfs spreekwoordendeksels, houten potdeksels,
waarmee vrouwen aan hun mannen problemen
signaleerden. Tijdens het huwelijk kreeg de vrouw
verschillende deksels van familie of vrienden, maar
indien nodig, kon ze er ook een laten bijmaken door
de plaatselijke kunstenaar - houtsnijder. Met een
deksel gaf de vrouw haar man een zachte aanmaning
om te spreken of om te veranderen in zijn houding,
om de harmonie in het huwelijk te herstellen.
Vandaag gebruiken vrouwen echter eerder geëmailleerde
potdeksels of, als ze arm zijn, dubbelgevouwen
palm- of bananenbladeren.
Meer info en afbeeldingen van potdeksels vind je op:
www.cabinda.net/africamuseum.html.
De kookpot vraagt hoe dan ook dat je in zijn buurt
blijft en dat je er voorzichtig mee omspringt. Een
vrouw kijkt uit dat haar paan (wikkelrok) geen vuur
vat als ze in de kookpot roert, ze houdt kleine kinderen
in de gaten als die op het erf zijn.

Welkom

Welkom in deze Aswoensdagviering. 'Onder het stof
van Afrika, in de as van smeulend vuur klinkt een
lied' zingen we straks in het openingslied. Met het
campagnethema van Broederlijk Delen 'Congo wil
groeien' laten we ons deze veertigdagentijd inspireren
en stimuleren door onze Congolese zusters en broeders.
Mogen we zo herontdekken dat liturgie vieren
feest vieren is, gemeenschap vormen, het dagelijkse
leven binnenbrengen in de kerk, samen God danken
en loven om zijn verbond met de mensen.

Openingsgebed (naar psalm 103)
(Bron: Karel Staes)

V.
Zingen willen wij van God,
keer op keer de vreugde wiegen
om Gods wezen
in mateloze liefde door ons heen geweven.
Wij zijn maar mensen...
Gras dat is en was,
bloemen van één dag
weg en spoorloos in de wind verdwenen.
Maar Gods goedheid blijft,
bloeit en ontkiemt in onze stuntelige trouw.

A.
Zingen willen wij van U, God,
danken om Uw mateloze liefde. Amen.

Lezing (1S 2,12-14)

Evangelie (Mt 6,1-5)

Aanzetten voor een homilie

Een Congolees spreekwoord zegt: 'Het is mogelijk
een kookpot te vullen met speeksel, maar ieder
moet dan wel het zijne bijdragen.' Ieder moet zijn
steentje bijdragen zeggen wij. Een echte gemeenschap
wordt gevormd met de bijdrage van iedereen.
Een echte gemeenschap is pas mogelijk als er
rechtvaardigheid en barmhartigheid zijn.

Rond de kookpot van Yowa schuift het gezin aan,
een weeskind, familieleden, vrienden, gasten,...
Gastvrij wordt er gedeeld. Hoe anders dan in de
eerste lezing, waar de priesters, zonen van Eli, de
offergaven van mensen inpikken. Niet enkel het
profane - het dagelijkse eten - wordt door hen geschonden,
zelfs het heilige is niet veilig voor hun
hebzucht.

Hoe gaat het er in onze wereld aan toe? Welke heilige
waarden van mensen zijn niet veilig voor hebzucht
van de groten?

Een kookpot die al een tijd gebruikt is, vertoont
blutsen. Dat is niet erg als hij verder met zorg en
toewijding behandeld wordt. In de as van smeulend
vuur wordt iedere kookpot zwart. Dat is niet
erg als hij binnenin proper blijft. Ons leven, ons
engagement kent zijn blutsen en builen, zijn laagjes
roet of as. De veertigdagentijd is de uitgelezen tijd
om orde op zaken te zetten.

Hoe zit het met onze kookpot? Wie schuift mee
aan? Met wie delen wij?

Als je mensen laat delen aan je tafel, rond je kookpot,
als je gerechtigheid beoefent, barmhartigheid
betoont: doe het niet om gezien te worden, zegt Jezus
ons in het evangelie.

Moment van inkeer

L.
God, kortzichtig klampen wij ons vast
aan hebben en houden.
Gelaten kijken wij toe
hoe machtsmisbruik en hebzucht,
oorlog en geweld miljoenen mensen treft.
We doen ons zegje over vrede en ontwikkeling
maar al te vaak blijft het daarbij.

A.
Vergeef ons, God, en schenk ons moed
om op te staan en tegendraads te durven leven.
Help ons mensen te worden die ingaan
tegen de machten van de duisternis,
die breken en delen
tegen het hebben en houden in.
God, wij keren ons tot U.

Zegenen van de as

V.
God onze Vader,
Zie genadig neer op deze gemeenschap,
die bereid is zich om te keren naar u.
Wil deze as, teken van vergankelijkheid,
maar ook van nieuw begin,
zegenen met uw kracht.
Steun ons in onze hoop
op een betere morgen.
Maak ons enthousiast en
versterk ons voornemen
ook daadwerkelijk iets te doen.
Moge zo deze as op ons voorhoofd
ons uitzicht bieden op een nieuwe morgen,
uitzicht op Pasen. Amen.

Bij het opleggen van het askruisje:
Moge dit askruisje voor jou teken zijn van hoop en
geloof, van ommekeer en nieuw begin.

Voorbeden

L.
Ons geloof in uw goedheid, God,
is soms zoals een geblutste pot,
tegenslagen doen ons wanhopen en twijfelen.

A.
Moge dit askruisje ons geloof sterken
in Uw oneindige goedheid en zorg voor mensen.

L.
Onze hoop op een betere wereld, God,
zit soms danig onder het roet.
Pessimisme en gelatenheid bedreigen ons.

A.
Moge dit askruisje onze hoop aanwakkeren
op Uw rijk van rechtvaardigheid en liefde.

L.
Onze liefde voor medemensen
is soms afgemeten en berekend.
Voor wat hoort wat, denken wij.

A.
Moge dit askruisje onze liefde aanvuren,
dat wij ons spiegelen aan Uw liefde.

Slotgebed

A.
Zingen willen wij van U, God,
altijd nieuwe wegen gaat Gij
dwars doorheen ons dagelijkse leven,
vol ontferming en bescherming,
over alle grenzen van ontreddering.
Zingen willen wij van U, God,
danken om Uw mateloze liefde. Amen.

Zending en zegen

V.
Zegenen wij elkaar bij het begin van
deze veertigdagentijd,
zegenen wij elkaar en staan we elkaar bij
in wat er ons te doen staat,
in ons oprechte voornemen ons om te keren,
rechtvaardigheid en barmhartigheid
na te streven.
En vragen we daartoe de zegen van God,
wiens goedheid blijft,
bloeit en ontkiemt in onze stuntelige trouw.