Herfst, natuur en inzet /Dag van de landbouw

God die leven hebt gegeven
(Bron: ZJ 569)

God die leven hebt gegeven in der aarde schoot, alle vrucht der velden moeten w'U vergelden, dank voor 't daaglijks brood
Niet voor schuren, die niet duren, gaaft Gij vruchtbaarheid, maar opdat op aarde, in uw goede gaarde, niemand honger lijdt.
Wil dan geven, dat ons leven zelf ook vruchtbaar zij. Laat in goede daden 't werk van uw genade opgaan, sterk en vrij.

Kruisteken en vredeswens

Welkom

Een goede morgen allemaal en van harte welkom in deze viering. Vandaag willen wij opnieuw danken voor de oogst. Een geslaagde oogst die ons zoveel kan bieden: voldoende inkomen, zekerheid, vertrouwen, vreugde en dankbaarheid. En een mislukte oogst die kan leiden tot armoede, onzekerheid, wantrouwen, verdriet en afkeer. Mensen die dagdagelijks met vruchten bezig zijn weten maar al te goed dat zijzelf niet alles in handen hebben. Er wordt wel eens gezegd: de natuur doet zijn werk... en God doet de rest. De afwisseling van de seizoenen maakt daar deel van uit. Zo zorgt de herfst ervoor dat de laatste vruchten rijp van het land kunnen. Dit alles vergt inzet, veel inzet van al wie met land- en tuinbouw bezig is. Vandaag, in deze viering, zien we "herfst, natuur en inzet" ook wat ruimer. De lezing en het evangelie zullen dat straks wel verduidelijken. En jawel hoor, wij dachten dat deze drie kernwoorden ook voor jullie, 70-jarigen, in deze viering een biezondere invulling kunnen krijgen.

Schuldbelijdenis

(P)
Telkens we samenkomen rond het heilig Woord en het heilig Brood van Jezus, willen we beginnen met even in ons eigen hart te peilen naar fouten en tekorten.

De seizoenen volgen elkaar op en zo is het ook met ons eigen leven. Een gans jaar zomer bestaat hier niet, en ook een gans jaar winter niet. Juist daarom zijn er nog de lente en de herfst. Omdat wij soms achteloos voorbij lopen aan de seizoenen en zo ook aan onze eigen persoon, vragen wij om vergeving Heer.

Ontferm U, o Heer (3x)

Wij hebben in de natuur een bijzondere plaats gekregen. We mogen van al wat de natuur te bieden heeft, gebruik maken, benutten en zorgzaam mee omspringen. Maar soms is het een moeilijke oefening om een evenwicht te vinden tussen opbrengst en de zorgzaamheid. Voor die keren dat de balans in de verkeerde richting dreigt te keren vragen wij om vergeving Christus.

O, Christus, ontferm U (3x)

Tegenover onze inzet moet vaak iets tastbaars staan. Zolang ik er maar beter van wordt kan men van mij alles gedaan krijgen. De inzet die Jezus van ons verwacht is van een heel andere orde. Voor de keren dat wij onze medemens vergeten doorgeen ons dagelijks werk, vragen wij om vergeving Heer.

Ontferm U, o Heer (3x)

(P)
Moge de Goede God zich over ons ontfermen, onze vergeetachtigheid en ondankbaarheid van ons weg nemen, ons foutief gedrag vergeven en ons brengen naar het eeuwig leven. Wij vragen het U, door Jezus Christus, onze Heer. Amen.

Diep in ons hart

Diep in ons hart
weerklinkt er een stem
Die zingt eer aan God
de Vader, Gloria
Zoon van de mensen,
door Uw groot lijden
zijn wij dichter bij U, Gloria
Geest van hoop en liefde,
Geest van licht en leven
Geest van echte vrede,
Gloria.

Openingsgebed

God van aarde, water, lucht en vuur, U hebt deze wereld het licht laten zien en haar beplant en bevolkt met allerlei leven.
Daarom bidden wij U:

Om vruchtbare aarde voor alle gewassen;
voor Uw woord in ons hart,
Om helder water dat alle dorst lest;
dat ons van angsten en zorgen schoonwast.
Om frisse lucht die de natuur doet ademen;
en ons de adem van Uw Geest doet voelen.
Om vuur dat warmte schenkt;
en licht om ons heen en in ons hart.
God, als wij de kringloop zien van Uw natuur: dan is het niet zo moeilijk te geloven in de verrijzenis. Versterk dit geloof in ons. Door Jezus, die Uw Zoon en onze medemens is. Amen.

Lezing (Hab 1,2 - 2,4)

Hoelang moet ik nog roepen, Heer, terwijl U maar niet luistert? Hoelang moet ik nog 'Geweld' tegen U schreeuwen, terwijl U maar geen uitkomst brengt? Waarom laat U mij onrecht zien en ziet U die ellende maar aan? Waarom sta ik tegenover geweld en onderdrukking, waarom is er ruzie en moet men lijden onder conflicten?
De Heer antwoordde: 'Schrijf het visioen op, zet het duidelijk op schrift, zodat men het vlot kan lezen. Want het visioen, al wacht het zijn toegewezen tijd nog af, smacht naar zijn vervulling: het vertelt geen leugen. Al blijft het uit, geef het wachten niet op, want komen doet het beslist en het komt niet te laat.
Tot zover deze lezing.

Heer onze Heer, hoe zijt Gij aanwezig
(Bron: ZJ 540)

1.Heer onze Heer, hoe zijt Gij aanwezig
en hoe onzegbaar ons nabij.
Gij zijt gestadig met ons bezig,
onder uw vleugels rusten wij.

2.Gij zijt niet ver van wie u aanbidden,
niet hoog en breed van ons vandaan...
Gij zijt zo mens'lijk in ons midden,
dat Gij dit lied wel zult verstaan.

3.Gij zijt onzichtbaar voor onze ogen
en niemand heeft u ooit gezien.
Maar wij vermoeden en geloven
dat Gij ons draagt, dat Gij ons dient.

Evangelie (Lc 17,5-10)

De apostelen zeiden tegen de Heer: 'Versterk ons vertrouwen.' De Heer zei: 'Al heb je maar een vertrouwen als een mosterdzaadje, als je tegen die moerbeiboom daar zegt: "Kom met wortel en al uit de grond en verplant je naar zee'', dan zou hij je gehoorzamen. Stel, iemand van jullie heeft een slaaf die ploegt of het vee hoedt. Zal hij hem, als hij thuiskomt van het land, zeggen: "Kom meteen aan tafel''? Nee, hij zal hem veeleer zeggen: "Maak het eten voor mij klaar, omgord je en bedien me, en als ik klaar ben met eten en drinken, dan kun jij gaan eten en drinken.'' Hij bedankt de slaaf toch niet omdat hij heeft gedaan wat hem werd opgedragen? Zo moeten ook jullie zeggen, als je alles hebt gedaan wat je werd opgedragen: "Wij zijn maar slaven; we hebben gedaan wat we moesten doen.''
Woord van de Heer.

Homilie / Toelichting

Geloofsbelijdenis

(samen)
Ik geloof in de mogelijkheden van ieder mens. Ik geloof in mijn eigen kracht. Ik geloof dat alles wat gebeurt zijn betekenis heeft in het geheel van mijn leven. Ik geloof in een leven voor de dood en ook over de dood heen. Ik geloof dat ik naar mensen toe kan gaan en van hen houden. Ik geloof dat ik veel zomaar krijg. Ik geloof dat ik mij ook zwak en klein en onmachtig mag voelen. Ik geloof dat leven is: gaan in het spoor van Jezus, partij kiezen voor mensen, toch vertrouwen, ondanks. Ik geloof in Gods Geest, die waait waar Hij wil en overal werkt waar goedheid en liefde groeit. Ik geloof dat God de diepste grond is van mijn bestaan. We zijn in Gods handen en dat is goed.

Voorbeden

(P)
Nu wij samen gezegd hebben waarin we geloven willen we vol vertrouwen tot U, Vader, bidden.

(lg)
De herfst is het seizoen waarin de dagen verkorten en het weer wisselvalliger wordt. En toch heeft de natuur ons nog zoveel te bieden in deze tijd van het jaar. De natuur steekt wonderlijk in elkaar. Hoe meer we dit opmerken, des te beter leren wij U kennen, Vader.
Laat ons bidden voor ogen die scherp zien.
Luister Vader,
hoor ons bidden,
plant uw vrede
in ons hart
(kvlv)
God heeft geen andere handen de onze om zijn werk te doen vandaag. Onze bijdrage tot de landelijke bewegingen draagt daar zeker toe bij. Inzet voor medemensen leidt tot diepe persoonlijke vreugde en geluk en laat anderen daarin delen. Dat wij dienstbaar mogen zijn voor elkaar, zeker bij land- en tuinbouwers die in nood verkeren. Laat ons bidden voor handen die niet grijpen maar geven.
Luister Vader,
hoor ons bidden,
plant uw vrede
in ons hart
(klj)
Wij bidden voor onze landelijke bewegingen KVLV, LG en KLJ. Dat wij veel vreugde en vriendschap mogen ervaren in al de activiteiten die we organiseren. Wij bidden ook dat de overleden leden van onze bewegingen een blijvende plaats mogen innemen in ons hart. Laat ons bidden voor een hart dat warmte uitstraalt.
Luister Vader,
hoor ons bidden,
plant uw vrede
in ons hart

(P)
Goede God, wees luisterend oor voor ons gebed. Aanhoor ook wat wij U in stilte toevertrouwen... Schenk ons uw diepe vreugde, door Christus onze Heer. Amen.

Handen heb je om te geven

Handen heb je om te geven
van je eigen overvloed
en een hart om te vergeven
wat een ander jou misdoet.

Open je oren om te horen,
open je hart voor alleman. (2x)

Ogen heb je om te zoeken
naar wat mensen nog ontbreekt
en een hart om uit te leggen
wat een ander moed inspreekt.

Schouders heb je om te dragen
zorg en pijn van alleman
en een hart om te aanvaarden
wat een ander beter kan.

Voeten heb je om te lopen
naar de mens die eenzaam is
en een hart om waar te maken
dat geen mens een eiland is.

Gebed over de gaven

(P)
Wij danken U ook voor de gaven van brood en wijn. In de tekens van brood en wijn komt Jezus bij ons. Met Hem vieren wij de maaltijd van liefde. Dat is Uw mooiste geschenk, goede Vader. Daarvoor danken wij u vandaag en altijd weer door Jezus onze Heer.

Eucharistisch gebed

Onze Vader

Vredeswens

Dank U voor deze nieuwe morgen

Dank U voor deze nieuwe morgen,
dank U voor elke nieuwe dag,
dank U dat ik met al mijn zorgen bij U komen mag.

Dank U voor alle goede vrienden,
dank U, o God, voor al wat leeft,
dank U voor wat ik niet verdiende: dat Gij mij vergeeft.

Dank U voor vele bloemengeuren,
dank U voor ieder klein geluk,
dank U voor alle hel'dre kleuren,
dank U vor muziek.

Dank U dat Gij hebt willen spreken,
dank U, Gij hoort eenieders taal,
dank U dat Gij het brood wilt breken
met ons allemaal.

Dank U, uw liefde kent geen grenzen,
dank U, dat ik nu weet daarvan,
dank U, o God, ik wil U danken, dat ik danken kan.

Slotgebed

Voorganger:
Wij danken U, God,
Vader van alle leven op aarde,
voor dit samenzijn.
Blijf ons met Uw Geest bezielen
en voedt ons met Uw liefde.
Dit vragen wij door Jezus, Uw Zoon,
onze broeder, vandaag en altijd.
Amen.

Zending en zegen

Voorganger:
God, Schepper van al wat leeft,
Geest en Adem die ons doet leven,
zegen ons overvloedig
met wijsheid, zorgzaamheid en met gerechtigheid.
Zegen ons daartoe in de naam van
de Vader (+), de Zoon en de Heilige Geest.
Amen.

En ga nu allen heen in vrede.
WIJ DANKEN GOD.

Enkele bijhorende gedachten:

- Iedereen droomt wel eens. Dromen is van alle tijden. Eeuwen terug zullen mensen ook wel gedroomd hebben. En sommigen onder hen waren daar blijkbaar redelijk in gespecialiseerd. De profeet Habakuk had visioenen. Dromen die verder gaan dan het verstand, dromen van bovennatuurlijke aard. Vandaag de dag worden mensen die beweren ook een visioen in hun droom gehad hebben veelal weggelachen. Tegenwoordig bekijken mensen alles vanuit hun verstand. We kunnen er ook nog moeilijk onderuit met al de middelen die vandaag ter dag ter onzer beschikking zijn zoals radio, tv, telefoon, internet enz. De profeet Habakuk kwam echter tot zijn visioenen door in zijn gebed zijn vragen en twijfels voor te leggen aan de Heer. Vanuit die vragen ontstaat een antwoord van de Heer in de vorm van een droombeeld.
De lezing van vandaag spoort ons aan dat ook wij met onze vragen en twijfels de Heer opzoeken. Hoe meer we met iets bezig zijn, hoe groter de kans dat we er gaan van dromen. Als we in ons denken ook nog eens de Heer durven aanspreken, ontstaat als het ware vanzelf een gebed. Een droom wordt een visioen.
 Er wordt inzet gevraagd om in contact te komen met de Heer.à
- In heel veel evangelieteksten komt de natuur aan bod. Als Jezus iets wil verduidelijken grijpt Hij gewoon een element uit de natuur aan. De leerlingen vragen hoe te vertrouwen en Jezus maakt meteen de vergelijking met het mosterdzaadje en de moerbijboom. Met het kleinste vertrouwen, zo groot als een mosterdzaadje, kunnen de grootste wonderen geschieden. Hieruit mogen we begrijpen dat "iedereen" die gelooft mag vertrouwen.
 De natuur houdt eenà belofte van trouw in zich.
- Tenslotte laat God zich ook herkennen in de verschillende seizoenen. Soms als een uitlopende twijg, soms in volle bloei, soms als gerijpt graan, soms als een afvallend blad, soms als een sneeuwwit tapijt. Het zijn telkens als gezichten van God.
 De herfst weerspiegelt hetà gelaat van een rustige God.

Herfst, natuur en inzet; vinden we ze ook terug in onze landelijke bewegingen? Ik denk van wel; denkend aan de voorgaande beschouwingen.

Herfst, natuur en inzet; vinden we ze ook terug bij onze 70-jarigen? We kunnen het hen zelf even vragen.
Is het stout om jullie te situeren in de herfst van het leven?
Zijn jullie nog mensen die aan de natuur gebonden zijn?
Wat betekent voor jullie inzet op vandaag?
Hebben jullie nog dromen (visioenen)?