'IETSISME'   ONTZIELT  KATHOLIEKE   PRESENTIE

HILVERSUM (KerkNet/KatholiekNederland) - Is het binnenkerkelijk 'ietsisme' het gevolg van het feit dat Nederlandse katholieken meer aandacht hadden voor organiseren dan voor catechiseren, meer tijd staken in activiteit dan in spiritualiteit? Die vraag stelde prof. P. Nissen, kerkhistoricus en decaan van de Theologische Faculteit van de KUN vandaag in een lezing voor de Vrije Universiteit in Amsterdam.

Ietsisme

Het 'IETSISME' is een term bedacht door de moleculaire geneticus en columnist Ronald Plasterk. Hij bedoelt met 'ietsisme' het geloof dat 'er ergens wel iets is'. Uit het onderzoek 'God in Nederland' bleek dat meer en meer Nederlandse kerkgangers niet meer in God maar in 'iets' geloven. Het 'ietsisme', aldus prof. Nissen, is met name in de rooms-katholieke Kerk gaan overheersen.

Belonging without believing

Prof. Nissen noemt dit verschijnsel 'verschraling', 'geloofsverdamping' en 'belonging without believing'. Hij is van oordeel dat dit leidt tot "een "ontzieling van de katholieke presentie in de Nederlandse samenleving". Volgens de Nijmeegse socioloog Bert Felling is het percentage ongelovige kerkleden sinds 1985 groter dan het percentage gelovige kerkleden.

Katholiek geluid

Nederlandse katholieken zijn volgens Nissen bijzonder goed georganiseerd. Toch geeft hij katholieke initiatieven in dit land geen grote slaagkans omdat die "afhangt van de geloofskwaliteit van de dragers ervan. Alleen als zij daadwerkelijk spreken in loyale - hetgeen niet wil zeggen: onkritische - verbondenheid met die wereldkerk van ruim 1 miljard mensen en die traditie van twintig eeuwen, zal hun geluid herkenbaar zijn als een katholiek geluid." Wel merkt Nissen op dat de katholieke Kerk in Nederland zich weer bewust wordt van haar missionaire status. Volgens hem zijn investering in de eigen geloofskwaliteit en een afwijzing van het binnenkerkelijk 'ietsisme' nodig om die status te bereiken.