Reeds meer dan vijfentwintig jaar ijveren velen in deze buurt voor het verbeteren van de leef- en woonkwaliteit. Ondertussen is deze site uitgegroeid tot een van de gezelligste woonbuurten van de binnenstad. Dat dit zo is, kwam onder meer doordat zovele bewoners hun huis verbouwden of restaureerden. Ook het stadsbestuur gaf heel wat straten en pleinen een renovatiebeurt. Maar met huizen en straten creëert men nog geen echte woonbuurt!

Het mag gezegd dat heel veel mensen tijd en werk investeerden om ook de contacten tussen de buren te bevorderen. Met enige fierheid mogen we stellen dat het meest eigene van de Prinsenhofbuurt is dat zovele mensen er mekaar kennen en zo nodig mekaar helpen.

Op deze pagina’s willen we u informeren over de herwaarderingsplannen van onze buurt. In een eerste artikel zetten we de drievoudige structuur van het plaatselijk buurtwerk in onze wijk even uiteen. Daarna volgt een terugblik op meer dan vijfentwintig jaar werken aan de herwaardering van onze buurt. In elke editie van de Kleine Keizer Krant kunt u de werking van de stuurgroep verder opvolgen.

We nodigen elke buur uit om de toekomst van deze heerlijke wijk mee in handen te nemen. Het lijkt ons belangrijk dat we als solidaire buren de stedelijke ontwikkeling van de buurt blijven bewaken en de dialoog met het nieuwe stadsbestuur aangaan. De inzet is groot: het leven, werken en wonen in de Prinsenhofbuurt koesteren en optimaliseren!

Een drieling !

Het is het misschien goed dat we de structuur van het plaatselijk buurtwerk even voorstellen.

Vooreerst is er de vzw Dekenij Prinsenhofbuurt. Ze heeft tot doel via allerlei initiatieven de samenhorigheid tussen de bewoners te bevorderen. We denken daarbij aan ons jaarlijks buurtfeest, het bezoek van de Sint aan de kinderen, de gezellige kerstsamenkomst op het pleintje, de bloembakactie,…

Omdat de Prinsenhofbuurt kan bogen op een heel rijk historisch verleden en omdat heel wat bewoners "cultuurminded"’ zijn, ontstond naast de dekenij ook de vzw Prinsenhof cultuur. Deze vereniging zorgt ervoor dat er regelmatig culturele initiatieven opgezet worden. Zo kon u o.m, tijdens het voorbije buurtfeest, genieten van "Interface" (de culturele wandeling door de buurt).

25 jaar geleden beschreef men de Prinsenhofbuurt als één van de meest "verpauperde en verloederde" buurten van Gent. In die periode hebben een aantal bewoners het intiatief genomen om in samenspraak met het stadsbestuur te starten met de herwaardering van de site. Zo ontstond de Stuurgroep Prinsenhofbuurt. Tot op vandaag geeft de stuurgroep impulsen om het openbaar domein in deze buurt verder te renoveren en de woonkwaliteit te bevorderen.

Hiermee zijn de drie verenigingen die het reilen en zeilen van onze buurt ondersteunen, voorgesteld. De buren die op de een of andere wijze actief zijn in deze groepen willen geen gesloten clubje vormen. Elke bewoner van de Prinsenhofbuurt die met enig enthousiasme wil meewerken in één van de verenigingen is welkom!

Geef maar een seintje aan één van onze straatverantwoordelijken:

Lievekaai	Yvette De Mey	0479 81 98 09
Braderijstraat	Hadewych De Saar	09 224 41 72
Sint-Widostraat	Stephan De Paepe	09 225 90 84
Abrahamstraat, Jan Botermanstraat, Bonifantenstraat	Leon Borré	09 223 64 12
Sanderswal, Creesersweg, Lodewijk van Malestraat	Marie Boulard	09 223 80 86
Prinsenhof	Jenny Michiels	09 223 20 91
Prinsenhofplein	Rita Van Wanseele	09 223 25 22
Gewad, Gewadplein	Joos Claus	09 225 10 23
Simon de Mirabellostraat	Niek Vermeulen	09 225 30 13
Zilverhof	Susan Goethals	09 225 21 40
Tinnenpotstraat,Varkensstraat, Pluimstraat	Lut Van Akoleyen	09 223 06 53

terug naar boven

Even terugblikken naar gisteren en knipogen naar morgen

Een merkwaardig historisch verleden

De Prinsenhofbuurt siteert zich als woonbuurt tussen het Gravensteen en het Begijnhof, tussen de Karmelietenkerk en de Rabottorens. Zoals de naam suggereert, kende de buurt een groots verleden. De 13de eeuwse residentie met kasteelallures (tussen de huidige Simon de Mirabellostraat en Sanderswal) werd in de 14de eeuw verbouwd tot een heus grafelijk kasteel waar in 1500 Keizer Karel geboren werd. Spijtig voor de vele toeristen die de buurt bezoeken, op zoek naar de geboorteplaats van hun machtige koning, is dit kasteel verdwenen na een langzame aftakeling doorheen de 18de en de 19de eeuw. Belangrijke delen van de kasteeltuin bestaan nog en geven aan de buurt één van de grootste groene zones van de Gentse binnenstad. Helaas is dit alleen op luchtfoto's te achterhalen en blijft de tuin ongezien achter de kloostermuren van de paters Karmelieten. Slechts één van de vier toegangspoorten tot het kasteeldomein, namelijk de meest noordelijke -gekend als de "Donkere Poort"­ brengt het Prinsenhof in herinnering. Gelukkig werd er op initiatief van de Gentse Vereniging voor Stadsarchelogie -in samenwerking met tal van buurtbewoners- de afgelopen twee jaren onderzoek verricht naar tot nu toe onontgonnen materiële relicten en archiefbronnen van het Prinsenhof.

Bedenkelijke reputatie

Sinds de 19de eeuw is het met de buurt bergaf gegaan. Eerst was er de industrialisatie die de oprichting van fabrieken en ateliers en opslagplaatsen maar ook arbeidershuisvesting met zich bracht, terwijl de sociale samenstelling van de buurtgemeenschap langzaam maar zeker in de negatieve zin evolueerde. Het kan niet ontkend worden dat de buurt tot enkele decennia terug, terecht een bedenkelijke reputatie genoot. Toen de stad ook nog getroffen werd door leegstand en verkrotting omdat de jongere gezinnen, op zoek naar comfort en ruimte, verkozen in de stadsrand te gaan wonen, zag de Prinsenhofbuurt haar bevolking uitdunnen en haar woningbestand verkommeren. De talrijke aanwezige kleinhandelaren bereikten de pensioengerechtigde leeftijd of zagen hun klantenbestand verminderen. Eén voor één gingen de bakkers, slagers en kruideniers dicht en bleef de buurt een beetje verweesd achter.

Renovatieproject

En zie, in de jaren '70 kregen een aantal jonge gezinnen opnieuw zin om in de stad te gaan wonen ... of waren het de lage prijzen die hen aantrokken? Wat er ook van zij, ze waren bereid om voor hun buurt op te komen. Ook de overheid zag in dat de binnenstad dringend meer aandacht moest krijgen en startte een aantal renovatieprojecten. Het renovatieproject Prinsenhof was daar één van. In de brochure uitgegeven door de dienst Planning van de Stad Gent van juni 1979 lezen wij: "Het Prinsenhof is sinds jaren een bedreigde buurt. Er is geen enkele wijk in Gent waar de leegstand, de verkrotting, de verkeershinder en het gebrek aan groen zo schrijnend in tegenstelling staan tot het eigen historisch verleden".

Er kwam een informatiecentrum in de Tinnenpotstraat en de eerste plannen werden op tafel gelegd om het "doorvliegend" sluikverkeer en het langparkeren te lijf te gaan. Sprak men toen niet van een "groene poort" aan de verbreding op het einde van het Gewad, van drempels, van een gemeenschappelijke tuin achter het stadsarchief, aangepaste verlichting, verbreden van de voetpaden, herinrichten van de pleintjes, buurtparking? Heel veel van dit alles is er toen niet gerealiseerd. Het renovatie- project bleek een valse start. De verwijdering van de electriciteitscabine op het Prinsenhofplein, een paar bankjes op het Zilverhofplein en de afsluiting van de Donkere Poort zijn de enige vermeldenswaardige ingrepen uit die periode. Het vroeg wel enige moed voor de werkers van het eerste uur om in het terug leefbaar maken van hun buurt te blijven geloven. De belangstelling van mensen die in de buurt wilden wonen en investeren bleef meestal in het stadium van woorden en verlangens steken. De onzekerheid was te groot, de leefbaarheid en de toekomst van de buurt een dubbeltje op zijn kant.

Herwaarderingsgebied

De prinsenhofbewoners bleven echter moedig aandringen op herwaardering van hun buurt en offerden menig avondje op om tot vervelens toe hun zienswijze en verlangens in vergadering met alle betrokken partijen uiteen te zetten. De hoop groeide toen in 1985 de Prinsenhofbuurt werd erkend als officieel herwaarderingsgebied. Maar ook in de jaren die volgden werd het geduld van de buurtbewoners en hun vertegenwoordigers in de stuurgroep heel sterk op de proef gesteld. De dialoog met de toenmalige beleidsmensen verliep wel vlot, maar concrete resultaten bleven uit. Eind 1989 werd dan de Tinnenpotstraat heraangelegd. Er kwam een fraaie, aangepaste bestrating en groen werd verdeeld over de verschillende inhammen in de straat. Ook het Gewadpleintje werd intussen gerealiseerd en feestelijk ingehuldigd. Dit laatste bracht op het gepaste moment enig nieuw optimisme bij de leden van de stuurgroep en de buurtgemeenschap. Blijkbaar -met heel veel geduld en een lange adem- was de herwaardering en renovatie van onze buurt toch mogelijk. De politiek verantwoordelijken beloofden zich meer dan ooit in te zetten voor de Prinsenhofbuurt. Opnieuw werden de plannen bovengehaald.

Een koppige stuurgroep

De buurtbewoners vertegenwoordigd in de stuurgroep "Herwaarderingsgebied Prinsenhofbuurt" maakten zich geen illusies. Zij hadden geleerd dat er een lange moeizame weg ligt tussen het moment dat men samen plannen "droomt" en de realisatie ervan. De herwaarderingsoperaties verliepen niet steeds zoals de stuurgroep het verwachtte. Het beleid nam al eens beslissingen die het leven en wonen in de buurt niet ten goede kwamen, de openbare besturen werkten soms trager dan we het graag hadden. Buurtbewoners -maar ook beleidsmensen- moesten vaak nog leren omgaan met inspraak en advies. Desondanks bleven de leden van de stuurgroep, zoals het echte Gentenaars past, koppig aandringen bij het stadsbestuur om de openbare ruimtes in ere te herstellen, het doorgaand verkeer te weren, en een bewoonbaar milieu te creëren. Niet zonder succes trouwens, want tijdens de voorbije jaren zijn opnieuw een aantal fraaie projecten gerealiseerd!

De vele nieuwe bewoners van deze buurt realiseren zich nauwelijks hoe grondig de buurt gerenoveerd werd. Voor wie vandaag de dag door de Prinsenhofbuurt flaneert, lijkt het de normaalste zaak van de wereld:

• dat er geen doorgaand verkeer via de Donkere Poort door de buurt scheert;
• dat op het Prinsenhofplein die aartslelijke electriciteitscabine van weleer verdwenen is en nu Keizer Karel knipoogt naar voorbijgangers en de vrijende koppeltjes;
• dat er over het Gewadplein geen auto’s meer razen die via de Lange Steenstraat naar de Abrahamstraat een heerlijke sluikroute vonden;
• dat er kinderen rustig kunnen spelen in de groenzone bij het bijzonder geslaagde huisvestingsproject op Bachtenwalle;
• dat de fabriek Van Acker een grondige karkasrestauratie onderging;
• dat het Gewad, de Braderijstraat, de Tinnenpotstraat, het Zilverhof, het Prinsenhof opnieuw werden aangelegd;
• dat de Tinnenpotstraat en de Varkens- en Pluimstraat een soort woonerf geworden zijn;
• dat het Zilverhofplein een opknapbeurt kreeg;
• dat Japanse toeristen vol verwondering staren naar de beelden van de Brug der Keizerlijke Geneugten;
• dat de bewoners van de Bonifantenstraat op een heus voetpad kunnen stappen;
• dat de Lievekaai een van de meest romantische plekjes van de binnenstad geworden is;
• dat de Simon de Mirabellostraat volledig heraangelegd is;
• dat er op het Prinsenhofplein een bronzen maquette van het Prinsenhofkasteel staat;
• dat het Zilverhof volledig heraangelegd is en het buurthuis gerenoveerd;
• dat de Widostraat volledig heraangelegd is...

Bouwers worden buren

Het lijkt allemaal zo evident, we zijn het allemaal zo gewoon geworden... maar het heeft heel veel zweet, overedingskracht, samenspraak en ... centen gekost. Het mag gezegd dat het stadsbestuur de laatste jaren heel wat in onze buurt heeft geïnvesteerd. Het model van samenspraak zoals het door het beleid werd gepromoot, heeft onze buurt geen windeieren gelegd.

Maar ook de buurtbewoners zelf zijn tijdens de afgelopen jaren niet bij de pakken blijven zitten.

Heel wat particulieren hebben hun huis gerenoveerd en opgeknapt. Er werden tal van historische panden gerestaureerd. En ook de eigentijdse architectuur kreeg haar kans in de Prinsenhofbuurt.

Waarschijnlijk kent Gent weinig wijken waar de afgelopen jaren zoveel ver- en gebouwd werd. De bewoners zullen het getuigen: het is goed en gezellig leven in deze buurt. Want, bovenal misschien, is het grootste effect van deze renovatiewoede dat er een kleine hechte buurtgemeenschap ontstaan is. Zij die beweren dat de stad niet leefbaar is voor gezinnen met kinderen, dat oude mensen er in anonimiteit verkommeren, kennen zeker onze Prinsenhofbuurt niet.

Zo'n oude (gerenoveerde!) wijk is als een wollen deken. Zij die er wonen weten dat en zouden met geen andere buurt willen ruilen! 

Reden dus om regelmatig met deze buurtgemeenschap te feesten. In die zin is ons jaarlijks buurtfeest een moment waarbij we even stilstaan en terugblikken op wat reeds gerealiseerd werd en het glas heffen en vieren. Maar zo’n buurtfeest wil ook een knipoog zijn naar het stadsbestuur om er aan te herinneren dat hier nog heel wat werk op stapel staat!

Wonen.... werken en leven... daar komt het op aan!

Vanzelfsprekend wachten nog talrijke deeloperaties op realisatie. We denken o.m. aan het plaatsen van obstakels voor motorrijtuigen aan de Creesersweg, de heraanleg van de Pluim- en de Varkenstraat, de heraanleg van de Jan Botermanstraat, het fatsoeneren van het Zilverhofplein, het uitpitten van de binnenkern van hotel Zinzerling (ondergrondse buurtgarages en bovengronds een functionele stads- en speeltuin), ...

Ons uiteindelijk doel is de erkenning dat in deze buurtde woonfunctie prioritair is. Het spreekt voor zich dat onze wijk geen stil eiland moet worden midden een bruisende stad Gent. Hier werken ook mensen, hier leven ook mensen! "Wonen" hoeft geen eng woord te zijn, dat elke activiteit wil wegbannen uit onze buurt. We zijn er van overtuigd dat een hele reeks activiteiten perfect kunnen samengaan met "wonen". De realiteit van elke dag bewijst dit. Maar, dezelfde realiteittoont ook aan dat bepaalde activiteiten voor overlast zorgen en dus incompatibel zijn met een rustige woonomgeving. In de context van een stad -waaruit nog elk jaar een paar duizend bewoners wegtrekken om aan de rand in een rustige omgeving te gaan wonen- lijkt het voor de stuurgroep juist de uitdaging om kwaliteitsvol wonen hier mogelijk te maken. Vandaar de vraag aan eenieder die in onze buurt activiteiten ontwikkelt, om rekening te houden met het woonkarakter van de Prinsenhofbuurt. Vandaar ook onze verwachting naar het beleid toe om elke beslissing te toetsen aan deze vraag: bevordert ze de woon- en leefkwaliteit van onze Prinsenhofbuurt ?

En ook dit laatste is niet zo evident! Alhoewel - zoals gezegd - de stuurgroep van de Prinsenhofbuurt met enige tevredenheid mag terugblikken op de realisaties van de voorbije jaren, blijft voortdurende aandacht en waakzaamheid geboden. Van de ene op de andere dag kande kwaliteit van het wonen in deze buurt bedreigd worden door ondoordachte opties of maatregelen.

Wonen... werken en leven in de Prinsenhofbuurt... dit blijft de uitdaging voor de stuurgroep voor de komende jaren.

terug naar boven