Link ergens gebroken?
Zit dan niet te sakkeren, maar
klik even hier!

Antwerpse muziek

Ruim 100 pagina's Antwerps nieuws

Duim Op

De redactie van Den Brabo kan een Duim Op-aanrader toekennen aan boeken, cd's, dvd's, video's… die ons ter bespreking toegezonden worden. De bedoeling is de aandacht te vestigen op uitgaven die er door hun kwaliteit boven uitsteken. Die kwaliteit kan zich op verschillende vlakken onderscheiden, en de redacteurs die het label, onze Duim Op-aanrader, toekennen, doen dat louter op eigen waarderingsgevoel. Er wordt over de toekenning geen overleg gepleegd binnen de redactie. De keuze is dus en hoe dan ook altijd enigszins subjectief. Het blijft uiteindelijk de lezer, luisteraar of kijker die zichzelf een waardeoordeel moet vormen.
Uitgaven die geen Duim Op-aanrader krijgen, zijn daarom niet minderwaardig aan of minder kwalitatief dan andere; ze hebben alleen dat tikkeltje meer zorg of aandacht die de auteurs, de muzikanten en/of uitgevers/producenten er aan besteedden net niet.

De redactie

Wilfried Van den Brande, Lies Vandeweghe, Nadja Nevolovitsch en Peter Van de Velde.
(foto © KC - Den Brabo)

Ave Maria
Wilfried Van den Brande

Vrijdag 3 februari schudde Jezus zijn beddeke uit boven Vlaanderen, de grootste stad en grootste kerk incluis. Dankzij een trein die met felle vertraging aankwam, was ondergetekende veel te vroeg in plaats van te laat in de 'Koekenstad', Antwerpen, stad van Onze-Lieve-Vrouwekathedraal. Tot mijn verbazing zat ik zeker niet alleen (tientallen mensen zegden af of zaten vast in een of andere file) in die prachtige kerk voor het presentatieconcert van de nieuwste cd van bas-bariton Wilfried Van den Branden en organist Peter Van de Velde.
Meer dan een Ave Maria
Het was Wilfried Van den Brande die het gezongen Ave Maria in de schijnwerpers wilde plaatsen. Niet uit verblinde devotie maar toch speelde het risico op het teloorgaan van een traditie een rol bij het realiseren van enerzijds een cd en anderzijds een reeks concerten langs meerdere kathedralen in Europa. Ave Maria zingen is immers meer dan gewoon het aanbidden van de Heilige Maagd.
Van den Brande kon sopraan Lies Vandewege overtuigen mee in het project te stappen, samen met organist Peter Van de Velde — 'zijn' orgel in 'zijn' kathedraal zoud mee centraal staan —, violiste Nadja Nevolovitsch en mezzo-sopraan Inez Carsauw (alleen voor de cd). De Antwerpse bisschop Johan Bonny werd bereid gevonden een voorwoord te schrijven voor het programmaboekje. Doctor Inigo Bocken, filisoof en wetenschappelijk directeur van het Titus Brandsma Instituut (Nijmegen, Radboud Universiteit) zette zich mee in om de spirituele muziektraditie rond Maria, die sinds eeuwen bestaat, op een verantwoorde wijze in goede banen te leiden.
Uit de meer dan 1.000 bestudeerde werken, werd een keuze gemaakt om enerzijds het gekende repertoire toch aan bod te laten komen naast ongekend werk én een wereldcreatie die moest passen in de traditie. Negen keer kon het publiek luisteren naar Ave Maria, getoonzet door negen verschillende componisten, daaraan gekoppeld een Ave Maria Stella, een overbekend Vlaams Marialied en een paar muzikale intermezzi. Een onverwacht redelijk grote publieke opkomst ondanks de afzeggingen en de mensen die in het verkeer geblokkeerd zaten, was verademend voor de uitvoerders die maandenlang aan het project werkten.
Ontdekkingen en wereldpremière
We kennen het Ave Maria van Gounod. Maar kennen we het Ave Maria van Dvorak en kennen we zijn Ave Maris Stella? Of het Ave Maria van Anton Bruckner, César Frank, Giuseppe Verdi en ander bekende en minder bekende namen? In Vlaanderen was er honderden jaren lang een grote Mariadevotie. Die devotie werd in de muziek nog geaccentueerd in de 19e eeuw tot halfweg de jaren '60 vorige eeuw. Peter Benoit, Emile Wambach en onder meer Flor Peeters schreven devote, rijke Ave Maria's en Lodewijk De Vocht componeerde het 'Onze Lieve Vrouw van Vlaanderen', beter bekend als 'Liefde gaf U duizend namen' op tekst van August Cuppens en dat lied werd in zowat elke (katholieke) school aangeleerd. Welke 40-plusser kent het niet? De onbekende liederen zijn stuk voor stuk ontdekkingen, telkens weer op een of andere wijze anders dan de andere werken van die al dan niet bekende componisten. Het Ave Maria van Verdi is dan wel deel van een opera (Otello) maar het lied staat als het ware los van de rest. Het heeft, net als zovele Ave Maria's een extra dimensie. Is het omdat het voornamelijk mannen zijn die ze componeerden en omdat het moedergevoel hen in de greep had? Is het omdat Maria die extra heeft van de veredelde vrouw en boven alle andere geplaatste moeders die je in zovele al dan niet vergane culturen over al ter wereld terugvindt? Ook Wim Henderickx is zichzelf en niet zichzelf in zijn Ave Maria dat hij op vraag van zijn beste vriend Wilfried schreef en die het in wereldpremière bracht op dit concert. Dit Ave Maria heeft iets onwezenlijk, het is boven alles meditatief, iel, vragend. Het is eenzaam en geeft een onzekere verlatenheid met toch diepgemeende dankbaarheid. Het Amen houdt een open vraag in. Henderickx sluit af zonder af te sluiten in een groot septiemakkoord. Kan het Amen wel bij die bijzondere moeder? Want alles wordt met een amen afgesloten en het verhaal van Maria afsluiten, kan dat wel? Voor de inititatiefnemers niet want zij willen de traditie nieuw vuur inblazen.
Muzikaal
We mogen u niet in de kou laten staan. Muzikaal kreeg het publiek een rijke avond in een bijzondere sfeer van stilte. Van den Brande zijn stem past in het ene lied in zijn volle bas, in het andere klinkt hij waziger wat de sfeer extra kleurt. We krijgen een intelligente interpretatie. Sopraan Lies Vandewege die we nog niet zo goed kennen, is een openbaring. Wat een grote vertolkster met een stem die ons belooft dat we haar binnen een jaar of tien sterke Wagner mogen horen zingen. Ze heeft een schitterende techniek en weet haar stem onopvallend bij te sturen waar ze net een grens bereikt. Een zo dragende stem moet gekoesterd worden en we hopen dat de nog jonge zangeres niet teveel hooi op de vork neemt en daardoor haar hoge sopraan met de warmte van een mezzo niet schaadt maar integendeel nog meer kleur geeft dan nu al het geval is.
Violiste Nevolovitsch heeft niet zomaar een resem prijzen bij elkaar gespeeld op een aantal belangrijke wedstrijden. Ze speelt zeer vrouwelijk, bescheiden, zeer zuiver (niet een vals nootje!), in grote gebonden bogen, nooit scherpend of snijdend en met een integer vibrato.
Wie perfect in het opzet pastte, was Peter Van de Velde. Hij bewees niet alleen zijn instrument van voor meer dan 100% te kennen, hij bewees ook te weten welk register wanneer wel en wanneer niet gebruikt mag worden en hij maakte duidelijk dat hij besefte met dat grote Schyven-orgel de solozang of de soloviool te begeleiden. Dit was een staaltje van muzikaal evenwicht en het grootste respect voor harmonie.
De cd is verkrijgbaar in de betere muziekhandel.

KC/Ludwig Van Mechelen 29.3.12

Uw product ook op deze pagina's? Dat kan! Lees hier hoe.

Lien Kooijman brengt een solo-cd met een bezetting met maar liefst 18 muzikanten, en die konden niet allemaal op de foto…
(foto © KC - Den Brabo)

Lien Kooijman
Lien Kooijman

Lien Kooijman heeft als titel voor haar eerste solo-album (zonder Kandoris dus), een uiterst originele titel bedacht: haar eigen naam. Hopen dat de liedjes qua muziek én teksten van iets meer inspiratie getuigen dus. En dat valt heel erg mee — oef!
Lien (Kooijman) is de dochter van Ed (Kooyman); het verschil in schrijfwijze van beider achternamen zal wel een administratieve fout van een onoplettende beambte geweest zijn, en zoals dat dan gaat, toen men het merkte was het te laat. Ik weet niet of het inderdaad zo gegaan is, en ik heb het waarom ook niet gevraagd. Ver zal ik de bal allicht niet misslaan. En indien toch kan ze het me altijd laten weten.
Dit schijfje mag dan wel een solo-album zijn, tijdens de cd-presentatie in een volle Rode Zaal van het Fakkelteater stonden er bij tijden niet minder dan 18 muzikanten op de scène. Voor een solo lijkt me dat een behoorlijk grote bezetting, welhaast een hele fanfare…
Lien heeft een jongeman leren kennen, en zoals dat in het leven dikwijls gaat, de liefde kruipt waar ze niet gaan kan en weg was Eds Lieve Lientje, naar de Vlaanders, de liefde achterna. Een Antwerps (Borsbeeks) meiske naar de Vlaanders, den boerenbuiten op. Lieve hemel, en dan nog wel naar het onbereikbare Avelgem, alwaar de Kwaremont al een eeuwigheid openligt… Help! Lien heeft daar af en toe heimwee naar de koekestad en in het derde liedje zingt ze haar hartezeer dan ook uit. Gewoon terug naar huis is wel het enige liedje dat (deels) in 't Aantwaarps gezongen wordt; de andere 12 wijsjes zijn in de meer algemene omgangstaal van Vondel. Eentje (Wie jij bent geworden) is zelfs zo Vondeliaans, dat ze een beroep deed op niemand minder dan Elly Nieman.
Niet alle liedjes zijn eigen creaties; er staat nl. ook een enkele cover op dit schijfje. Hallo Hier ben ik dan is oorspronkelijk van Luk Bral.
Lien pakt moeiteloos diverse genres aan. Goed, het is natuurlijk allemaal kleinkunst, maar het is ook romantiek, het is ook folk, het is ook country, het is ook een beetje rock 'n roll. Het is ook een cd met een flinke portie lentegevoel. En het is, vooral, genieten. Met deze cd wil ik, nee, kan ik, languit in een luie stoel met een koel glaasje witte wijn en een fijn sigaartje, luisteren en genieten.
Het cd'tje zit in een fraaie kartonnen hoes, en er zit een boekje bij met de teksten en wat fotootjes die spijtig genoeg nogal kleintjes uitvallen. Maar ach, je koopt geen muziekcd voor de foto's in het tekstboekje.
Lien Kooijman kan geboekt worden voor optredens in het kader van Vlaanderen Feest maar ze mag, wat mij betreft, best wel eens op het podium van Nekka-Nacht staan. Wie weet, misschien iets voor een van volgende jaren?
Praktisch
Lien Kooijman, Lien Kooijman, uitgave DOREMI vzw, 13 + 1 nummers, tekstboekje, ISBN 541 9999 105 088.
>>> www.lienkooijman.be

Koen Cauwenberghs 14.3.12

Uw product ook op deze pagina's? Dat kan! Lees hier hoe.

Foefie is een gelegenheidsformatie met een plezant, Aantwaarps protestliedje tegen het rookverbod in de cafés.
(foto © WD - Den Brabo)

Rokerslied
Foefie

Onlangs werd in 't Kuiperke op de Paardemarkt in Antwerpen het Rokerslied voorgesteld door de Antwerpse gelegenheidsformatie Foefie.
Het Rokerslied wil een plezant en Aantwaarps protestliedje zijn tegen het rookverbod dat zovele, gezellige, bruine kroegen de das dreigt om te doen. De ouderwetse, gezellige bruine kroegen worden met de dag helaas steeds zeldzamer in deze stad en het idiote rookverbod zal in deze toestand zeker geen verandering ten goede teweeg brengen. Bij een biertje hoort een sigaretje. Cafés zijn voor mij geen ijzerwinkels en mijn jarenlange ervaring heeft me geleerd dat de hevigste anti-rokers doorgaans ex-kettingrokers zijn, en die moeten dus zwijgen dat ze zweten, en dat het handjevol andere, felle anti-rokers (en dat is niet hetzelfde als niet-rokers) meestal ook geen pint aanraken en cafés over het algemeen wèl als ijzerwinkels beschouwen. Aangezien zij deze oorden des verderfs dus niet plegen te frequenteren, is heel dat idiote rookverbod in de verste verten niet ingegeven door bezorgdheid om onze en andermans gezondheid maar louter en alleen uit betweterige bemoeizucht — iets waarin politici altijd heel sterk zijn geweest. En terwijl ze de brave burger het leven zuur maken met hun kleingeestige bedilzucht wordt de aandacht van de echte problemen afgeleid. Want daaraan doen ze meestal niks. Een handjevol rokers pesten is immers eindeloos veel gemakkelijker en veel ongevaarlijker dan bendes godsdienstwaanzinnige fanaten krachtdadig in toom te houden, nietwaar?
We laten de gelegenheidsbandleider Foefie (42), ex-roker (!), zelf aan het woord. Foefie is in het dagelijkse leven opnameleider en was betrokken bij de opnames van onder meer Team Spirit, Sara en Marieke van Nijmegen. Maar Foefie is dus ook de gelegenheidsnaam van het gelegenheidsbandje.
Foefie: "Het begon allemaal bij het rookverbod dat intrede deed op 1 juli 2011. Door het rookverbod heb ik zelf besloten om te stoppen met roken en hiermee laat ik twee pakjes per dag achter mij. Ook al ben ik dus zelf een niet-roker, toch vind ik niet dat dit alles met knikken voorbij kan gaan. Op 6 juli 2011 heb ik meegelopen in de betoging tegen het rookverbod in Antwerpen. Hier ben ik op het idee gekomen om een lied uit te brengen als een soort protest.
Het schrijven van het lied is hier, in 't Kuiperke, gebeurd. Door het idee een lied uit te brengen, zijn enkele vrienden hier mee opgesprongen. We zijn samen naar de privé van Christophe, de cafébaas, getrokken om een tekst uit te schrijven. Met de hulp van een gin-tonic, waarbij de fles gin tot op de bodem is gekraakt, zijn Christophe, Mathieu, Rasta en Tinne en ik tot de uiteindelijke tekst van het lied gekomen.
Rookboetes
In eerste plaats droomde ik nogal over wat er met de winst van het lied kon gebeuren. Mijn bedoeling was om met de opbrengst van het lied de boetes van de cafés te betalen. Deze rookboetes zijn zo hoog dat dit op voorhand al onbegonnen werk zou zijn.
Doordat iedereen er zo achter stond in mijn kringen is dit ongelofelijke project, zonder al te hoge persoonlijke kosten, verwezenlijkt. Toch komt er ongelofelijk veel bij kijken zowel voor als achter de schermen. Hiervoor dank aan alle sponsors.
Na het schrijven ben ik met enkele muzikanten, vaste muzikanten van Mathieu en Guillaume, de studio ingedoken. Sander nam hier de verantwoordelijkheid voor de muziek. Ik ben in elk geval supertrots op het resultaat. Wegens omstandigheden kon Mathieu het niet voor ons inzingen en ben ik zo bij Jo Hens, als leadzanger, terechtgekomen. Toch vond ik dit nog niet genoeg. Bij een goed lied hoort een videoclip. Zo heb ik mijn contacten in de mediawereld aangesproken en hebben de jongens van Hi 5 Media Group, onder regie van Mathias Brouns, de clip voor hun rekening genomen.
De hoofdreden dat we de rokerswet niet willen steunen, is dat we af en toe wat ruimer moeten kijken dan enkel en alleen gezondheid. Kleine cafés die geen plaats hebben om een rokerscabine te plaatsen en/of eten te serveren maken niet veel kans. De concurrentie wordt ineens nog wat groter. Het komt weer eens op het zelfde neer, hoe meer geld en ruimte je hebt, hoe meer je kan verdienen. Mensen blijven op zoek gaan naar die plek waar ze en een pint kunnen drinken en een sigaret kunnen roken. De kleine cafés die dit financieel of door plaatsgebrek niet kunnen waarmaken staan bijna ten dode opgeschreven. Waarom kunnen we niet terug naar af? De stickers die aanduiden of er al dan niet gerookt mag worden in een café. Cafébazen konden zeff beslissen wat het beste was voor hun café. Personeel kon altijd de keuze maken om in een rokers of niet-rokers café te werken.
Het 'Rokerslied' is te koop via download op dance-tunes.com (€ 1,49), amazon.com (€ 0,99), junodownload (€ 1,28) en iTunes (€ 0,99). Diegenen, die het graag op cd zien verschijnen, gelieven zich op facebook aan te melden onder 'Rokerslied'.
De videoclip is ook te zien op Youtube, natuurlijk onder Rokerslied, en werd reeds meer dan 16.500 maal bekeken."
Nog meer verboden
Dat protest niet altijd zo nodig met veel getier, lawaai, heisa, hinder en geweld gepaard moet gaan, dat het ook op een rustige en ludieke manier kan, wordt met dit vrolijke en toch ietwat weemoedige, nostalgische protestlied bewezen. Waarschijnlijk omdat rokers geen verdorde zuurpruimen zijn, maar veeleer sociale wezens die graag in gezelschap van het leven willen genieten. Met een fris biertje (weldra verboden vanwege de verslavende en ongezonde alcohol?), een dampend kopje koffie (weldra verboden vanwege ongezonde, cafeïnehoudende drank?), en een ontspannend paffertje. Want dat hoort erbij. Al de rest is larie en apekool.
Want kijk: in West-Europa rookt men al zowat 450 jaar. Longkanker duikt pas massaal op in de 20e eeuw, en gaat, samen met het pijlsnel toenemend autogebruik, evenredig pijlsnel de hoogte in. Maar aan het zwaar giftige benzine-uitwasemingen uitbrakende gouden kalf mag natuurlijk niet geraakt worden, nietwaar?
>>> www.rokerslied.be

Koen Cauwenberghs/pm 14.3.12

Uw product ook op deze pagina's? Dat kan! Lees hier hoe.

Van Antwerpen tot Parijs
De la Seine à l'Escaut
Paul Rans & Claude Flagel

Het is wat onduidelijk: de cd-inleg vermeldt dat de opnames dateren van 2001 en ook het copyright wijst in die richting, maar blijkbaar werd hij nu pas uitgebracht. Of gaat het om een heruitgave? Hoe dan ook, deze cd verdient het om onder de aandacht te worden gebracht. Schijnwerpers: aan!
In de Nederlanden werd, ondanks het zelden ophoudende en gure oorlogsgeweld en de kwalijke godsdienstvervolgingen en onderdrukking, tijdens de voorbije eeuwen aardig wat gemusiceerd. Niet alleen veel, maar blijkbaar, volgens ooggetuigenverslagen — of spreken we wellicht beter van oorgetuigenverslagen? — uit die voorbije eeuwen, ook voortreffelijk. Op die muziek werd ook uitbundig gedanst. Krijgsheer Alonso Vásquez noteerde tussen zijn krijgsverrichtingen door: "Als de violisten het door vermoeidheid opgeven of er is om een of andere reden geen muziek, dan zingen de vrouwen zelf een dansmelodie, en zij dansen daarop met zo veel plezier en gaan er zo in op, dat zij gedurende die tijd wel gek lijken" (Joey De Keyser, Vreemde ogen, een kijk op de Zuidelijke Nederlanden 1400-1600, pag. 217). Lodovico Guicciardini tekent in zijn alombekende Descrittione op: "Elk uur ziet men trouwpartijen, feesten, danspartijen en allerhande vormen van vertier. Op alle straathoeken weerklinkt het geluid van muziekinstrumenten, gezang en kreten van plezier" (idem). Juan Christobal Calvete de Estrella verliest zich in de Antwerpse kathedraal in het gezang, afkomstig van uitzonderlijk getalenteerde koorleden. Zelfs het luiden van de klokken was er een genot voor het oor: "Ze brachten klanken voort die zo welluidend waren dat men zou zeggen dat het muziek betreft die gecomponeerd is volgens de regels van de kunst" (idem, pag. 220).
Op de cd Van Antwerpen tot Parijs krijgt de luisteraar een staaltje van vooral 16e en 17e eeuwse muziek uit onze en Noord-Franse contreien. En dan gaat het 'nog maar' om meer volkse muziek en liederen. Van samensteller Paul Rans weten de kenners natuurlijk al vele jaren dat hij een uitmuntende expert is op dit gebied.
Over België wordt graag gezegd dat dit de plaats is waar de Germaanse en de Latijnse culturen elkaar ontmoeten. Die wisselwerking tussen noord en zuid, waar vaak dezelfde thema's in regionale varianten werden bezongen, die Vlaams-Waalse en Nederlands-Franse voces populi, vormen de rode draad van het programma dat Claude Flagel en Paul Rans presenteren in Van Antwerpen tot Parijs/De la Seine a l'Escaut. Overigens ligt de oorsprong van het repertoire soms ook wel iets verder af dan Parijs of Antwerpen. Franse of Waalse en Vlaamse of Nederlandse liedjes wisselen elkaar af, en vullen elkaar aan, begeleid door luit en blokfluit, gamba en viool, draailier of doedelzak…
Hedendaagse uitvoerders fuseren graag traditionele muziek en liederen uit verscheidene delen van Europa, of zelfs uit de hele wereld. Zij versmelten dit repertoire tot wat nu wereldmuziek heet. Die interactie tussen de verscheidene Europese culturen heeft echter altijd al bestaan. Een puur, maagdelijk en ongerept Vlaams (of Duits, Frans, Grieks…) volkslied is niet meer dan een hersenschim. Wat nog niet wil zeggen dat er geen regionaal karakter zou bestaan, maar onze gezamenlijke erfenis — zowel uit de Griekse en Latijnse mythologie als uit het christendom — heeft op het Europese volkslied een duidelijke stempel gedrukt. Dit Europese volkslied-repertoire vormt een grote familie, waarin verwante thema's en motieven bezongen werden (of worden) van Scandinavië tot Sicilië en van de Oeral tot de Atlantische Oceaan. Op grote en kleine schaal. En dus ook van Antwerpen tot Parijs.
De Vlaamse, Nederlandse, Waalse en Franse liederen op deze cd illustreren hoe het Nederlandse en het Franse taalgebied muzikaal en thematisch met elkaar zijn verbonden. Stilistisch reflecteren de uitvoeringen vooral de geest van dit repertoire, zonder het verleden letterlijk te willen hercreëren, in een sfeer van Bourgondisch Vlaams tot hoofs Frans en omgekeerd.
Het bijgevoegde cd-inlegboekje telt maar liefst 36 pagina's en bevat uitleg in het Nederlands, Frans en Engels en de 22 oorspronkelijke liederteksten, resp. in oud-Nederlands of oud-Frans. Nummer 15, het schalkse Beso los manos, myn soete schelmtje (1621), heeft zelfs pre-Europese ambities met strofen voor 'Spanjaards, Italianen, Fransozen, Engelsen, Hoogduitse en Nederlanders'. Alleen het keukenlatijn ontbreekt er nog aan…
Voortreffelijk!
Praktisch
Van Antwerpen tot Parijs, Paul Rans & Claude Flagel, 22 nummers, 70'36", Davidsfonds/Eufoda, ISBN 541 13 4411 307 6, Eufoda 1307. € 17,95.
>>> www.davidsfonds.be

Koen Cauwenberghs/med. 12.11.11

Uw product ook op deze pagina's? Dat kan! Lees hier hoe.

Jo Haazen met studenten, Sint-Petersburg, 2009.
(foto mt)

Beiaard
Jef Denyn - Jo Haazen

De traditie van de beiaardkunst in Rusland
In 2001 werd in de Peter-en-Pauluskathedraal in Sint-Petersburg een nieuwe beiaard opgericht met 51 klokken. Dit initiatief kwam tot stand ter gelegenheid van het 300-jarig jubileum van de voormalige Russische hoofdstad, dankzij 355 sponsors uit verschillende landen, waaronder koningin Fabiola van België, de Vlaamse Regering, de Provincie Antwerpen, de Koning Boudewijnstichting, vele steden en gemeenten, universiteiten, scholen, bedrijven, culturele verenigingen en private personen. Daarmee werd de beiaardtraditie hersteld die tsaar Peter de Grote in de 18e eeuw naar Rusland bracht, nadat hij in de Lage Landen zozeer door de klokkenspellen werd bekoord.
De beiaardkunst bestaat in Rusland dus reeds driehonderd jaar. Zij werd vanuit West-Europa ingevoerd net zoals het orgel, het klavecimbel, de viool en andere instrumenten. De eerste beiaarden bevonden zich in Archangelsk, Sint-Petersburg en Moskou. Sedert het ontstaan van de beiaardkunst ïn de Vlaamse en Brabantse gewesten van België, vijfhonderd jaren geleden — meer bepaald in Oudenaarde in 1510 — is de beiaardkunst in Rusland dan ook drie eeuwen jong.
De Russen staan met hun uitdrukking 'Malinovi zvon' (Mechelse klanken) heel dicht bij de van oudsher bekende Vlaamse klokkenstad, die bij hen niet alleen vanuit het verleden maar ook en vooral door Jo Haazen een bijzondere weerklank kreeg. Hun geestdrift voor de beiaardkunsl leidde in 2006 tot de oprichting van een beiaardklas in de Faculteit voor Kunst van de Staatsuniversiteit in Sint-Petersburg, waar studenten, naast de studie van het orgel en het klavecimbel, ook een meestergraad bciaard kunnen behalen. De faculteit staat sedert 2009 onder de leiding staat van de gerenomeerde dirigent Valery Gergiëv (decaan) en de beiaardklas wordt geleid door professor Jo Haazen.
Naast de nieuwe beiaard uit 2001, vervaardigd door de Koninklijke Klokkengieterij Petit & Fritsen uit Aarle-Rixtel (NL), weerklinkt nog dagelijks vanuit de gulden torenspits van de Peter-en-Pauluskathedraal het 18e eeuws automatisch klokkenspel van Johannes Nicolaus Derck uit Hoorn (Nederland). Tn 2005 werd ook het keizerlijk domein Peterhof van een nieuwe beiaard voorzien, eveneens vervaardigd door Petit & Fritsen, terwijl voor het ogenblik (2011-2012) een derde beiaard (een mobiel instrument} in voorbereiding is ten behoeve van de jonge, aankomende Russische beiaardiers.
Jo Haazen
Jo Haazen (Antwerpen, 24 december 1944) is Vlaams musicus en beiaardier. Hij studeerde aan het Koninklijk Vlaams Muziekconservatorium in Antwerpen en aan de Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn in Mechelen. Van 1968 tot 1981 was hij stadsbeiaardier in Antwerpen, leraar muzikale opvoeding en esthetica aan het Instituut voor Talen, Secretariaat en Toerisme Van Celst en leraar Esperanto aan de Stedelijke Avondleergangen voor Talen in Antwerpen.
Als eerste laureaat van het 8e, 9e en 10e Internationaal Beiaardconcours van het Holland-Festival in Hilversum (1966-68) ontwikkelde hij zich tot een van de beste beiaardiers van de huidige generatie. Zijn legendarische concerten vanuit de Onze-Lieve-Vrouwentoren in Antwerpen brachten duizenden toehoorders op de been. Hij ligt aan de basis van de renaissance van de beiaardkunst in Vlaanderen na de Tweede Wereldoorlog en wordt beschouwd als een eminentie op beiaardgebied. Van 1981 tot 2010 was hij stadsbeiaardier in Mechelen en directeur van de wereldver-maarde Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn.
Jo Haazen concerteerde in vele landen en is ongetwijfeld de meest voortreffelijke uitvoerder van de werken van Jef Denyn. De Nederlandse musicoloog en kunstcriticus Wouter Paap schreef ooit: "Een opmerkelijk beiaardierstalent. Haazens spel heeft een grote virtuositeit bereikt. Het is voornaam van stijl en straalt tegelijkertijd die krachtige, blijde muzikaliteit uit, die tot de beste tradities van de Vlaamse torenmuziek behoort" (Nieuwe Rotterdamse Courant, 8 juli 1968).
Jo Haazen schreef een vijfdelig leermethode voor beiaard, evenals verschillende publicaties over klokkenkunst en filosofische onderwerpen. Hij promootte de beiaardkunst in Japan en Rusland en werd in 2003 aangesteld als titularis-beiaardier van de Peter-en-Pauluskathedraal in Sint-Petersburg. Sedert 2006 is hij hoogleraar aan de Faculteit voor Kunst (afdeling orgel, klavecimbel en beiaard) van de Staatsuniversiteit in Sint-Petersburg. Jo Haazen is tevens gastdocent aan de Faculteit voor Vergelijkende Godsdienstwetenschappen in Antwerpen.
In 1980 verleende de University of California, Berkeley (USA) aan Jo Haazen de onderscheiding Honors of Music. In 1995 lauwerde het Belgisch Ministerie van Binnenlandse Zaken hem met de Burgerlijke Medaille 1e Klasse. In 2000 werd hij Pro Pace et Unitate, e meritu et honoris causa opgenomen in de Europese Eresenaat (BVSE-UEF). In 2004 werd hem het erediploma van de stads Sint-Petersburg en onderscheidde de Russische president Vladimir Putin hem met de Orde van de Vriendschap omwille van zijn "unieke bijdrage tot de wederopleving van de muziektradities in de Peter-en-Paulusvesting in Sint-Petersburg, die aldaar in het leven geroepen werden door tsaar Peter de Grote". In 2005 werd hem in Luxemburg door de European Merit Foundation de Zilveren medaille overhandigd "for his important activities in favor of Europe" en in 2009 werd hij door de Antwerpse gouverneur bekroond met de Christoffel Plantijn Prijs, een hoge onderscheiding die toegekend wordt aan personen die een bijzondere bijdrage hebben geleverd voor de bekendheid van België in het buitenland.
Muziek
Op de cd vinden we zes beiaardcomposities terug, alle van de hand van Jef Denyn (1862-1941), en gespeeld door Jo Haazen op de beiaard van de Peter-en-Pauluskathedraal in Sint-Petersburg, opgenomen op 17 november 2010.
Praktisch
Beiaard, Jef Denyn - Jo Haazen, Davidsfonds Uitgeverij, cd met geïllustreerd, drietalig inlegboekje (Nederlands, Engels, Russisch), ISBN 978 90 5826 814 3, Eufoda 1382. € 14,95.
>>> www.davidsfonds.be

KC/med. 26.8.11

Uw product ook op deze pagina's? Dat kan! Lees hier hoe.

Henri Joseph De Croes
Vlad Weverbergh

Henri Joseph De Croes (Brussel 1758 - Regensburg 1842) kon op voorspraak van zijn bekende vader, de Antwerpenaar Henri Jacques De Croes, op zeventienjarige leeftijd als violist aan de slag in het hoforkest van de familie Thurn und Taxis in Regensburg. Dit welstellend adellijk geslacht had het monopolie over de post- en koetsdiensten in Europa. Onder Karl Anselm, vierde vorst van Thurn und Taxis en groot muziekliefhebber, groeide het hoforkest uit tot een van de meest gerenommeerde orkesten van Europa.
Het Regensburgse hoforkest speelde tevens een centrale rol in de ontwikkeling van de klarinet tijdens de tweede helft van de achttiende eeuw. Het muziekgezelschap telde verscheidene begaafde klarinettisten alsook andere musici die als tweede instrument klarinet speelden. De rijke muziekverzameling van de hofbibliotheek telt niet minder dan 36 klarinetconcerto's uit de tweede helft van de achttiende eeuw, van o.m. Johann Stamitz, Johann Zach, Theodor Freiherr von Schacht, Vaclav Knëzek en Henri Joseph De Croes.
De partias zijn genrestukjes voor de, in onze ogen originele bezetting van twee klarinetten, twee altviolen en contrabas. Aan het Regensburgse hof was deze bezetting echter standaard; ook von Schacht en Knëzek schreven partias voor twee klarinetten, twee altviolen en contrabas. Een 'parthia' of 'partita' of 'partia' was oorspronkelijk de naam voor een solomuziekstuk, maar later gebruikten Duitse componisten de term als synoniem voor een suite. De parthia's van De Croes dateren van 1780 tot 1788 en van 1794. Het zijn luchtige stukjes, alternerend tussen andante en menuet en met soms een opvallend belangrijke partij voor de contrabas. Ze zijn geschreven in een originele fijne stijl en vervallen nooit in banaliteit.
Henri Joseph De Croes componeerde zijn klarinetconcerto in Bes-groot in 1790, een jaar voordat Mozart zijn klarinetconcerto schreef. Ook dit werk klinkt luchtig, frivool en weinig dramatisch maar de sterke melodieën en fijne orkestratie verraden het werk van een getalenteerd componist.
Familiale omstandigheden (de dood van zijn twee kinderen), politieke oorzaken (einde van het Heilig Roomse Rijk in 1806, einde van het postmonopolie en verlies van de representatieve functie van het hoforkest) en financiële problemen maken dat het oeuvre van Henri Joseph De Croes beperkt bleef tot een klarinetconcerto, een tweetal symfonieën, een ballet, een opera 'De Zauberer' en diverse divertimenti en partias.
© Ann Mercelis - uit het cd-boekje
Antwerpse Mozart
Antwerpenaar Vlad Weverbergh, het South-west German Orchestra Pforzheim en Sebastian Tewinkel zetten nu, in wereldpremière (!) het Concerto for Clarinet op cd. Dat is wat weinig om een cd te vullen, en dus werden ook 20 partias opgenomen. Daarvoor tekenden Vlad Weverbergh en Jaan Bossie (beide klarinet), Diederik Suys en Sander Geerts (altviool) en Jan Buysschaert, contrabas. In totaal iets meer dan een uur muziek.
Vlad Weverbergh kennen we ook de befaamde I Solisti del Vento. Daarnaast treedt hij op met de klezmergroep Trio Dot en hij heeft zijn eigen big band: Vlad's Big Bite. Vlad staat voor kwaliteit, maar dat wisten we al.
Ik geloof mijn oren niet, maar blijkbaar zijn de wonderen toch niet de wereld uit. Ik dacht even dat ik een verkeerde cd had opgezet met mij onbekende muziek van Vivaldi of Haydn, misschien zelfs Mozart. Ik ben natuurlijk verre van een specialist, geheel onmogelijk is dat niet. Ten slotte hebben ook zij luchtige genrestukjes gecomponeerd. Maar het was dus muziek van de mij — en wellicht ook u — compleet onbekende barokcomponist Henri Joseph De Croes, een man met een helaas veel te klein oeuvre en jammer genoeg door de mist van de muzikale geschiedenis opgeslokt. Een verbluffende ontdekking! Hopelijk brengt Vlad Weverbergh met deze cd daarin verandering. Want dit is Antwerpse, Brabantse barokmuziek van zeer hoog niveau!
Overtuig uzelf: via deze link kunt u korte fragmenten beluisteren.
Er geschiedde met deze cd overigens nog een klein mirakel: het bijhorende, geïllustreerde boekje is viertalig Engels, Frans, Duits en het Nederlands werd eens niet vergeten!
Praktisch
Henri Joseph De Croes, Concerto for Clarinet & Partias, Vlad Weverbergh e.a., Aliud Records, ADC BH 048-2. € 18,95.
>>> www.aliudrecords.com - www.skartermusic.com - www.vlad.be

Koen Cauwenberghs 10.8.11

Uw product ook op deze pagina's? Dat kan! Lees hier hoe.

Naar inhoud

Reageer

Vraagje?
Mail ons!

Help!

Stratenplan
Groot-Antwerpen

© 1995-2000-2002-2004-2007-2009 DEN BRABO: WEBBEHEERDER KOEN CAUWENBERGHS
Anti-Spam