Zo was het vroeger De tram in Wijnegern is geen nieuwigheid. In 1885 legde de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen (NMVB) een tramlijn aan tussen Antwerpen (Zurenborg), Oostmalie en Hoogstraten. Een jaar later kwam er ook een verbinding tussen Oostmalle en Turnhout. Daaruit is de lijn Antwerpen-Turnhout gegroeid. In 1926 werd het baanvak Antwerpen-Schilde geëlektrificeerd. Maar de stoomtram bleef rijden. In augustus 1941 werd de heie ijn ten slotte van stroom voorzien. In 1935 haalde de NMVB een belangrijke slag thuis. Voortaan mochten trams via de Turnhoutsepoort over de Turnhoutsebaan en de Carnotstraat naar de Victorieplaats (later de Fr. Rooseveltplaats) sporen. De Antwerpse binnenstad was oorspronkelijk het alleenrecht van de Tramways d'Anvers. Vanaf 1935 moesten reizigers dus niet meer afstappen aan station Zurenborg aan de rand van de stad, rnaar konden ze rechtstreeks naar het centrum. In 1947 kreeg de tram zijn bekende lijn-nummer 41 Antwerpen-Turnhout. Om het uur vertrok er een tram van de Rooseveltplaats naar Turnhout. Stilaan won de autobus het pleit van de tram en vertrok de laatste tram naar Turnhout op 31 augustus 1960 om 23.45 uur vanop de Rooseveltplaats. Tussen Oostmalle en de Rooseveltplaats werden tijdens de piekuren wel nog trams ingezet, Maar op 26 mei 1962 kwam ook daar een einde aan.

Brabo 1
De tramverbinding Deurne-Wijnegem, de nieuwe tramstelplaats en de tramverbinding tussen Mortsel en Boechout, die in september in gebruik wordt genomen, maken deel uit van het Brabo 1. Hiermee investeert Vlaanderen 124,56 miljoen euro in het Antwerpse openbaar vervoer. Minister Crevits: "Voor een betere mobiliteit in Antwerpen zijn er in het Masterplan 2020 verschillende projecten opgenomen. Met deze investering maken we werk van Antwerpen Tramstad. Het verhogen van de tramcapaciteit met nieuwe trams geeft niet alleen de reiziger betere vervoersmogelijkheden en extra comfort, maar verhoogt ook de leefbaarheid in de stad door in te zetten op de tram als duurzaam en milieuvriendelijk vervoermiddel".
Met tram 7273, de eerste van 13 nieuwe lagevloertrams die de komende maanden worden geleverd, nam minster Crevits — samen met De Lijn, het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV), de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), het district Deurne en de gemeente Wijnegem en de aannemers — zaterdagochtend 14 april de nieuwe tramverbinding officieel in gebruik. Hierdoor wordt Deurne, via de tramlijnen 5 en 10, verbonden met Wijnegem. Voortaan is er opnieuw een duurzaam alternatief voor de auto om vanuit het oosten de stad Antwerpen te bereiken en de dagelijkse files te vermijden.
Vier kilometer nieuw tramspoor verbinden voortaan Wijnegem met de rest van het Antwerpse tram- en metronet.
Jos Geuens, voorzitter raad van bestuur De Lijn: "Met de ingebruikname van deze tramverbinding maken we vandaag de cirkel rond. Na 50 jaar rijdt er opnieuw een tram naar Wijnegem. Maar belangrijker is dat we dankzij de uitbouw en vernieuwing van ons tramnet er in slagen om een kwart minder bussen naar de Rooseveltplaats te laten rijden. We doen dit bovendien met meer efficiëntie en hierdoor aan een lagere kost".
Nieuwe stelplaats
Op de grens van Deurne en Wijnegem werd een nieuwe stelplaats gebouwd voor 51 trams. Deze stelplaats wordt de thuishaven van de tramlijnen 5, 8, 10 en 11. Naast de 150 trambestuurders zullen er 30 mecaniciens werken in het onderhoudscentrum van de stelplaats en biedt ze onderdak aan de tramrijschool.
De werkzaamheden aan de tramlijn en de nieuwe stelplaats zijn gestart in oktober 2009 en hebben in totaal 2,5 jaar geduurd.
STOP-principe
Tegelijk met de tramwerkzaamheden werden de respectievelijke straten volledig heraangelegd. Nieuwe voet- en fietspaden, parkeerstroken, wegenis, trambusbaan, verlichting, riolering en allerhande nutsvoorzieningen.
Zo werd er 22 km aan nieuwe riolering en 400 inspectieputten gestoken. 1.000 woningen werden aangesloten op rwa- en dwa-riolering. En er werd 60.000 m2 aan betonstraatstenen geplaatst.
De heraangelegde straten hebben een volledig nieuw uitzicht gekregen.
Henk Keymeulen, afdelingshoofd Wegen en Verkeer Antwerpen: "De tramverlenging gebeurde volledig volgens het STOP-principe. De breedte voor auto's werd tot een minimum herleid. Auto's rijden nu netjes in een lint achter elkaar, waardoor de gemiddelde snelheid daalt en de verkeersveiligheid verhoogt. Fietsers en voetgangers kregen er meer ruimte en afgescheiden van het gemotoriseerd verkeer. Aan de belangrijkste kruispunten werden verkeerslichten geplaatst en de oversteeklengte voor voetgangers werd ingekort. Op die manier werd de openbare ruimte voor alle weggebruikers evenwichtiger verdeeld".
Goede samenwerking
De realisatie van Brabo 1 is een samenwerking tussen De Lijn, AWV en BAM. Het bouwconsortium Silvius (met de bouwbedrijven Heijmans, Frateur-De Pourcq, Franki, DG infra+ en het infrastructuurfonds gesponsord door GIMV en Belfius) tekende voor de uitvoering van de werken. De BAM stond in voor het ontwerp en verzorgde de coördinatie van de bouwwerken.
De complexiteit van bouwen in een stedelijke omgeving wordt vaak onderschat. De volledige renovatie van het straatbeeld, van gevel tot gevel, heeft invloed op alles.
Bovendien kenden de werken tegenslag met twee strenge winters en de vernietiging van de bouwvergunning.
Jan Van Rensbergen, ceo BAM: "Als je dit allemaal voor ogen houdt valt het moeilijk te vatten hoe dit project zo netjes binnen schema is kunnen verlopen. Dit kan echt enkel maar door de maturiteit en ervaring van de projectleiders, zowel aan de kant van de overheid als bij de aannemer. De constructieve en actieve medewerking van iedere partij betrokken bij het project, en dat zijn er zo'n 80-tal, maakte van dit project een succes".
Eerste pps-prolect in Vlaanderen
Het project Brabo 1 is het eerste pps-project voor openbaar vervoer in Vlaanderen. In deze publiek-private samenwerking staat de private partner in voor de bouw, de financiering en het onderhoud van de infrastructuur voor een periode van 35 jaar. De publieke partner betaalt een beschikbaarheidsvergoeding van zodra de infrastructuur in gebruik genomen kan worden. Met deze beschikbaarheidsvergoeding dient de private partner zijn investering terug te winnen, alsmede de kosten te dragen om de infrastructuur gedurende 35 jaar beschikbaar te houden voor de publieke partij.
Aan de kant van de opdrachtgever stopt de rol van BAM. BAM heeft ingestaan voor het ontwerp en voerde de coördinatie voor het ontwerp- en bouwfase. Nu, in de gebruiksfase, nemen de publieke partners, het Agentschap Wegen en Verkeer en De Lijn, ieder voor hun gedeelte, de coördinatie weer over. Ook aan de kant van de opdrachtnemer is er een vergelijkbare transitie, waarbij de bouwgroep de fakkel doorgeeft aan de operationele coördinatie.
>>> www.delijn.be

KC/pm 15.4.12

Deurne - Openbaar vervoer - Wijnegem