Zwangerschap en kinderwens

Algemeen
De vrouw maakt tijdens haar leven een aantal fasen door. Iedere fase heeft haar eigen kenmerken en klachten. In de kinderfase zijn de geslachtsorganen nog klein en functioneren niet. Deze fase wordt gevolgd door de puberteit (de rijpingsfase), waarin alle geslachtsorganen de volwassen vorm aannemen en ze gaan functioneren. In deze periode ontwikkelen ook de secundaire geslachtskenmerken zoals borsten, vrouwelijke beharing en vetafzetting zich. Daarnaast krijgen de meeste meisjes ook te maken met hun eerste menstruatie. Bij uw Kring-apotheek is een folder over menstruatie beschikbaar, vraag ernaar.
De vruchtbare fase volgt daarna. Deze fase wordt gekenmerkt door regelmatig terugkerend verschijnsel: de menstruatiecyclus. Ook kan de vrouw in deze fase eventuele zwangerschap(pen) doormaken.
In de daarop volgende overgangsjaren (ongeveer vanaf het 45e levensjaar) eindigen de geslachtsorganen hun activiteiten. Het stoppen van de menstruatie noemen we de menopauze. Vraag voor meer informatie over deze fase bij uw Kring-apotheek naar de folder 'Overgang'.

Kinderwens
Als u stopt met anticonceptie kan het nog enige tijd duren voordat u zwanger bent. Dit heeft te maken met verschillende factoren.

De meest vruchtbare periode (dit is de tijd rond de ovulatie) duurt slechts een paar dagen. In deze periode is de kans op zwangerschap het grootst. De ovulatie vindt meestal plaats 14 dagen na het begin van de laatste menstruatie, ervan uitgaande dat u een regelmatige cyclus heeft.

Als u kort geleden gestopt bent met de anticonceptiepil, kan het zijn dat u gedurende een aantal maanden nog niet regelmatig ovuleert. Dit komt omdat uw lichaam tijd nodig heeft om zich aan de verandering aan te passen.

Leeftijd speelt ook een rol. Naarmate u ouder wordt, neemt de natuurlijke vruchtbaarheid af. Daarnaast kunnen spanningen, roken, alcohol- en caffeïne-gebruik de kans op een zwangerschap nadelig beïnvloeden.

Factoren van medische aard (bijvoorbeeld beschadiging aan de eileiders of slechte kwaliteit van het sperma) kunnen tenslotte een belangrijke rol spelen bij het al dan niet ontstaan van een zwangerschap.

Foliumzuur
Foliumzuur is een vitamine (B11), die verschillende functies in het lichaam heeft. Het is werkzaam bij de productie van rode bloedlichaampjes, speelt een rol bij de stofwisseling van eiwitten en bij de celgroei. Verder heeft het een belangrijke functie bij de productie genetisch materiaal.
Tijdens de eerste weken van de zwangerschap vormt zich bij het ongeboren kind het centrale zenuwstelsel (de neurale buis) gevormd. Hieruit ontstaan later de hersenen en het ruggemerg. Deze neurale buis hoort zich in de eerste weken van de zwangerschap te sluiten. Gebeurt dit niet of slechts gedeeltelijk, dan wordt het centrale zenuwstelsel onvoldoende ontwikkeld. Een 'open ruggetje' kan het gevolg zijn.
Een tekort aan foliumzuur verhoogt de kans op een 'open ruggetje'. Daarom moet tijdens de conceptie en de eerste twee tot drie maanden van de zwangerschap de voorraad foliumzuur op peil zijn. Omdat het moment van bevruchting moeilijk te bepalen is, kunt u het beste beginnen met het slikken van foliumzuur als u stopt met anticonceptie.
De aanbevolen hoeveelheid foliumzuur per dag bedraagt 0,4 - 0,5mg.

Indien u langer dan vier maanden zwanger bent (geteld vanaf de laatste menstruatie) is extra foliumzuur niet meer nodig. De kans dat in dit stadium van de zwangerschap nog afwijkingen ontstaan aan de neurale buis is nihil. De neurale buis is na vier maanden zwangerschap volledig ontwikkeld.

Zwangerschaps- en ovulatietesten
Door de bevruchting gaat het lichaam van de vrouw stoffen produceren die tot doel hebben de zwangerschap in stand te houden. Een van deze stoffen is het HCG (Humaan Choreo Gonatrophine), dat aantoonbaar is in de urine van de vrouw. Het HCG wordt door de placenta geproduceerd en komt daarom alleen voor bij zwangere vrouwen. Zwangerschapstesten zijn gebaseerd op het aantonen van HCG in de urine. Als u een dag na het uitblijven van de menstruatie een zwangerschapstest uitvoert, is de betrouwbaarheid acceptabel. U moet echter wel bedenken dat veel zwangerschappen in een vroeg stadium spontaan afbreken. Een vroege positieve reactie biedt geen zekerheid ten aanzien van het voortbestaan van de zwangerschap.

Voor iedere vrouw die zwanger wil worden kan het van belang zijn vooraf te weten wanneer de ovulatie plaats vindt. Ongeveer 24 tot 36 uur voordat de eisprong plaatsvindt, neemt in de urine de hoeveelheid van het hormoon LH (Luteiniserend Hormoon) toe. Dit hormoon bereidt het baarmoederslijmvlies voor op de mogelijke innesteling van een bevruchte eicel. Wanneer een verhoogde concentratie van het hormoon in de urine wordt waargenomen door middel van een ovulatietest, is dat het moment waarop de meeste kans bestaat om zwanger te worden.

Zwangerschap
Een zwangerschap ontstaat uit het versmelten van een zaadcel en een eicel tot een bevruchte eicel in de eileider.
In de eerste drie maanden van de zwangerschap vindt de aanleg van de verschillende organen plaats. In de overige zes maanden groeit het vruchtje uit tot een kind.
Een normale zwangerschap duurt 38 weken vanaf conceptie. Meestal gaat men echter uit van de datum van de eerste dag van de laatste menstruatie: de zwangerschap telt dan 40 weken.
Tijdens de eerste maanden van de zwangerschap zijn eventueel optredende klachten als hoofdpijn en overgeven voornamelijk te wijten aan hormonale veranderingen. In een later stadium zijn vaker de lichamelijke veranderingen de oorzaak van problemen als zuurbranden, incontinentie en vermoeidheid.
Voor de behandeling van een aantal klachten is het raadzaam om uw huisarts of verloskundige te raadplegen.

Geneesmiddelen en zwangerschap
Geneesmiddelen kunnen tijdens de zwangerschap schadelijk zijn voor uw kindje. De schadelijke werking kan plaatsvinden gedurende de gehele zwangerschap.
Geneesmiddelen worden opgenomen in het bloed. Vanuit het bloed van de moeder kunnen geneesmiddelen via de placenta de baby bereiken en schade toebrengen.
Tussen de derde en twaalfde week van de zwangerschap worden alle organen gevormd. In deze periode is het vruchtje extra gevoelig voor schadelijke stoffen. Roken, alcohol en ongezonde voeding kunnen een extra risico vormen.

Slechts van een klein deel van alle geneesmiddelen is bekend welke invloed ze hebben op het ongeboren kind tijdens de zwangerschap.
Gebruik daarom als u zwanger bent of zwanger wilt worden alleen geneesmiddelen in overleg met uw arts of Kring-apotheek. Zij kunnen u informeren over deze middelen en hun werking. Ook voor mannen die geneesmiddelen gebruiken is het verstandig om een arts te raadplegen. De kwaliteit van de zaadcellen kan namelijk worden beinvloed door bepaalde geneesmiddelen.

Ook geneesmiddelen die zonder recept verkrijgbaar zijn, kunt u tijdens de zwangerschap beter niet gebruiken. Er zijn namelijk maar weinig geneesmiddelen die zonder bezwaar gebruikt kunnen worden. Overleg altijd met uw arts of Kring-apotheek als u niet zeker weet of u een middel veilig kunt gebruiken.

Medicatiebegeleiding
Geneesmiddelen komen in het bloed en via het bloed ook in de placenta. Op die manier kunnen ze schade toebrengen aan uw kindje. Daarom is het van belang dat u uw Kringapotheek informeert over uw zwangerschap, zodat wij u kunnen waarschuwen als u een geneesmiddel wilt gaan gebruiken dat schade kan toebrengen aan uw kindje.
Ook een aantal vrij verkrijgbare geneesmiddelen zoals pijnstillers, laxeermiddelen, hoestmiddelen en homeopatische middelen kan schade veroorzaken. Daarom is het van belang dat u, ook als u dit soort middelen wilt gaan gebruiken, vertelt dat u in verwachting bent.
Omdat geneesmiddelen via de moedermelk ook bij uw baby terecht kunnen komen, is het ook van belang om door te geven dat u borstvoeding geeft.