Clickertraining

inleiding

Alhoewel de Clickermethode in België nog niet zo lang bekend, bestaat deze reeds zeer lang.

Het is gebaseerd op de, in de jaren 30 door de Amerikaanse professor B.F. Skinner ontdekte, bekrachtigingtraining (reinforcement). In 1963 legde Karen Pryor de echte basis voor de Clickermethode. Vanuit haar ervaring met het dolfijnen trainen ontdekte zij dat het perfect mogelijk was om honden ook met bekrachtigingtraining aan te pakken.

Clickermethode is een methode waarbij honden wat wordt aangeleerd door gericht te belonen op het gewenste gedrag met een geconditioneerde bekrachtiger. De hond wordt in tegenstelling tot de traditionele methoden niet gedwongen of gemanipuleerd om een bepaald gedrag te laten zien, maar wordt uitgenodigd of gemotiveerd om het gewenste gedrag te vertonen. Dit vraagt van de geleider heel wat meer denkwerk. Mensen zijn het immers gewoon om hun hond te straffen als hij wat verkeerd doet of hem in het gewenste gedrag te dwingen als hij het niet direct uitvoert. Bij de Clickermethode is straffen en dwingen uit den boze.

Deze trainingsmethode is door iedereen te gebruiken, volwassenen en kinderen. Er komt geen lichamelijke inspanning bij kijken, dus iedereen kan met de clicker werken.

De basisprincipes van clickertraining zijn heel eenvoudig. Met een clicker – een speelgoedje – wordt een geluidje gemaakt, en daarna krijgt het dier een lekker hapje. Als dat een aantal keren is gebeurd, heeft het dier begrepen dat het geluidje, de click, betekent dat er een hapje aankomt. Zodra het dier dat weet, kan de clicker gebruikt worden om het dier mee te trainen.

Communicatie is de basis van clickertraining. Duidelijke communicatie. Het dier leert: “Wat ik doe, levert me iets op. Omdat het me iets leuks (lekkers) oplevert, ga ik eens proberen of me dat nog een keer lukt. Hee! Het werkt!” Een dier dat dit door heeft, gaat steeds vaker het geclickte gedrag vertonen. Op dat moment is de hond (of het paard, de kat, het konijn) zijn baasje aan het trainen. Hij heeft er plezier in. Het levert hem wat op. Dat is precies de reden dat clickertraining zo goed werkt: het dier is gemotiveerd om mee te doen. Hij is op een positieve wijze gemotiveerd: hij doet het omdat hij het leuk vindt en niet omdat hij anders op zijn kop gaat krijgen.

Dit is de eerste stap van clickertraining: dat het dier uit zichzelf het gedrag vaker vertoont. Op dit moment worden er nog geen commando’s bij het gedrag gegeven. Dat komt later pas. Eerst leert het dier welk gedrag hem wat oplevert. Dan gaat de trainer, door al dan niet voor bepaalde gedragingen te clicken, het gedrag uitbouwen naar mooier, beter en sneller, tot het perfect naar zijn zin is. Pas als het dier het gedrag precies zo vertoont als de trainer het wilde hebben wordt er een woordje aan gekoppeld. Dit woordje (het commando) betekent nu: als je nu dit gedrag vertoont (liggen, zitten, staan of wat dan ook) dan levert het je wat op.

Commando’s zijn voor een dier dat met de clicker is getraind dus geen halve of hele waarschuwingen. Ze betekenen niet: als je nu niet gaat zitten, liggen of staan, dan word ik boos. Het zijn geen dreigementen of verkapte dreigementen, zoals de strenger getrainde dieren hun commando’s wel kunnen ervaren. Bij een dier dat met de clicker is getraind betekent een commando een kans op beloning. Een kans om fijn met de baas samen bezig te zijn. En daarom zal een commando met plezier opgevolgd worden.

Clicker regels

Om met de clicker methode goede resultaten te boeken is het wel belangrijk om steeds aan de volgende regels te voldoen.

• Klik net op het moment dat de hond het gewenste gedrag vertoont. Door te klikken neem je als het ware een foto van het op dat moment vertoonde gedrag.
• Eén klik voor één gedragsvertoning. Als je vindt dat de hond het zeer goed doet moet je niet dikwijls achter elkaar gaan klikken. Je geeft één klik, maar om je waardering uit te drukken kan je wel meerdere snoepjes geven.
• Klikken betekent automatisch dat je een snoepje geeft. Het kan dus nooit dat je klikt zonder achteraf een snoepje te geven. Dikwijls denken mensen dat de snoepjes uiteindelijk dienen afgebouwd. Neen, het aantal kliks worden afgebouwd, en daardoor krijgt de hond ook minder snoepjes te pakken.
• Gebruik de klikker nooit om de hond te roepen. Komt de hond niet bij je als je hem roept, dan zal je dikwijls zien dat hij wel komt als je klikt. Dan is het natuurlijk zeer verleidelijk om de hond in het vervolg te roepen met de klikker. Weet dan wel dat de klikker binnen de kortste keren een bevel is geworden en niet meer bruikbaar is als beloning.
• Gebruik zeker in het begin snoepjes waar de hond echt dol op is. Maak deze snoepjes ook zo klein dat de hond er niet echt aan te eten heeft. Anders zou hij bezig zijn met eten en niet meer werken.
• Train altijd in zeer korte sessie. Het is veel beter om enkele keren per dag twee minuten te trainen dan één keer een half uur.
• Doordat we met de klikkermethode geen gedragingen eisen moet je er ook rekening mee houden dat het leren met vallen en opstaan gebeurt.
• Stop de training steeds positief. Als de hond goed presteert of als hij een mooie vooruitgang heeft geboekt dien je al te stoppen. Hierdoor bereik je dat hij de volgende sessie evengoed of zelfs nog beter zal presteren.
• De klikker geeft altijd het einde van het gedrag weer. Doordat je beloont weet de hond dat hij gedaan heeft. Dit is voor sommige mensen in het begin best wel moeilijk, maar het went wel.
• Klik altijd maar voor één item. Ga niet de ene keer klikken voor zit, dan voor lig, dan nog eens voor... Hierdoor weet de hond niet welk gedrag hij moet vertonen om kliks te kunnen verdienen.
• Het is echt niet zo erg als je eens een keertje fout klikt, maar het moet geen gewoonte worden om net altijd diezelfde fout te maken.
• Eenmaal een bepaald gedrag is aangeleerd is het nuttig om dat zelfde gedrag op verschillen de plaatsen verder in te oefenen en geleidelijk daarbij het aantal afleidingen op te drijven.

 Clicker voordelen

• Geen stress bij de baas
• Geen negatieve stress bij de hond
• Prettig om toepassen
• Honden werken veel beter en geconcentreerd
• Aangeleerde gedragingen blijven veel beter behouden
• Kan bij elke hond worden toegepast
• Ideaal voor pups
• Ideaal bij probleemhonden
• Foutjes bij het trainen hebben geen nare gevolgen
• ...

Clicker versus traditioneel

traditioneel

De traditionele trainingsmethoden zijn erop gericht om gewenste gedragingen bij honden af te dwingen. De hond krijgt een bevel en dient dit onmiddellijk uit te voeren, zoniet volgt er een correctie. Hierdoor leert de hond snel dat hij best onmiddellijk kan gehoorzamen of ellende volgt. Meestal worden de honden gecorrigeerd door middel van een ruk aan de slipketting. Bij sommige honden werkt dit best goed. Voor de geleiders is het immers ook niet zo moeilijk want dat is een systeem wat de meeste mensen goed ligt. Gaat er iets niet goed dan straf je maar. Probleem hierbij is wel dat de geleider een fysiek overwicht over de hond moet bezitten, anders keert de hond zich wel eens tegen de baas, dat zijn dan de honden die plots “vals” worden genoemd. Nee, het is niet de methode die vals is maar de mens achter de methode. Deze methode is ook helemaal niet bevorderlijk voor een goede relatie tussen mens en hond.

Clickermethode

Bij de clickermethode echter wordt de hond helemaal nooit in het gewenste gedrag gedwongen, maar gaan we hem motiveren om dat gewenste gedrag te vertonen. Laat de hond eenmaal het gewenste gedrag zien dan gaan we belonen. Door de beloning ga je snel merken dat de hond het gewenste gedrag steeds meer gaat vertonen. Hij doet het omdat hij het zelf wil, omdat het hem echt wat oplevert. Deze methode is veel prettiger voor zowel de baas als hond. Enige nadeel kan genoemd worden dat het niet altijd even makkelijk is om een hond wat belonend aan te leren. Je moet nu immers nadenken in plaats van blindelings te reageren. Maar eens je de belonende manier onder de knie hebt kan je nooit meer terug. De relatie tussen baas en hond komt zeer snel op een hoogtepunt en blijft daar ook.