Lutgardis van Tongeren

Flamingante avant la lettre

Naambetekenis: bevat de elementen 'volk en beschermde ruimte'

Tongeren heeft een belangrijke heilige 'gebaard': Lutgart die in 1182 in de Ambiorixstad werd geboren. Haar moeder was van (vervallen) adel, vader was een handelaar die heel zijn bezit verloor toen zijn schip en de goederen erop in een storm verdwenen. Alle pogingen om van hun dochter Lutgart een godvrezend iemand te maken, mislukten. Zelfs toen ze als twaalfjarige naar het Sint-Catharinaklooster in Sint-Truiden werd gestuurd om haar opleiding te voltooien, leek Lutgart niet voor religieuze argumenten vatbaar.
In dat benedictinessenklooster was zij allesbehalve braaf en oppassend. Net als haar vriendinnen had ze meer aandacht voor jongens dan voor studieboeken. Een normaal meisje dus dat bovendien erg knap was en heel wat jongelui uit de Ambiorixstad het hoofd op hol joeg. Uitgerekend op een moment dat ze met een vriend zat te flirten, kreeg Lutgart een visioen, zag ze de gekruisigde Heer op haar afkomen. De legende vertelt dat Hij haar Zijn zijdewonde toonde en sprak: «Lutgart, waarom zoek je toch naar aardse liefde? Geef Mij je liefde. Ik bén liefde.»
Vanaf dat moment richtte Lutgart al haar aandacht op Jezus Christus, die zij haar 'hemelse bruidegom' noemde. Voortdurend vasten en veel mystieke ervaringen bepaalden haar leven. Lutgart wilde trouwens op geen enkele manier nog te maken hebben met aardse genegenheid, wat duidelijk bleek toen vader-abt het nonnenklooster bezocht. De abt gaf elke non een kus, maar Lutgart wilde daar niet van weten. Haar deugdzaamheid viel uiteraard ook de andere nonnen op, zodat ze haar al op 24-jarige leeftijd tot priorin benoemden. Lutgart was daar allesbehalve gelukkig mee, vond dat die benoeming haar contemplatief leven in de weg zou staan en ging om die reden zelfs uit het klooster weg.
In 1206 sloot zij aan bij een groepje vrouwen die samenleefden in het dorpje Gleixghe, bij Luik. De vrouwen wilden in volstrekte armoede Christus navolgen en betrokken in 1212 het klooster van Aywières. De laatste elf jaar van haar leven was Lutgardis blind. Hoewel zij tot aan haar dood op 16 juni 1246 in het Waalse klooster bleef wonen, heeft Lutgart vreemd genoeg nooit Frans kunnen leren. De legende wil zelfs dat ze er in haar gebeden uitdrukkelijk om vroeg dat de Franse taal voor haar een gesloten boek zou blijven. Een 'flamingante avant la lettre' dus wel. Meteen ook de reden waarom zij werd uitgeroepen tot patrones van de Vlaamse beweging. Zij is ook de patrones van Tongeren en van Vlaanderen, van blinden, van taal en letteren, van zwangere vrouwen.
Vanzelfsprekend is de devotie voor Lutgardis het grootst in Tongeren - de Sint-Lutgardiskerk daar trekt nog veel bezoekers - maar bestaat ook nog op 't Hasselt (Bree). In het klooster Mariënlof in Kerniel (klooster van Colen) bevindt zich nog de koorstoel van de heilige Lutgardis die destijds in het Sint-Catharinaklooster in Nonnemielen (bij Sint-Truiden) heeft gestaan. Elke dag nog zitten in deze stoel mannen en vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen die naar het klooster komen om alsnog een zwangerschap of het goede verloop ervan af te smeken. Volgens de zusters worden veel van die smeekbeden verhoord. «Geregeld zien we hier mensen die op de verjaardag van hun kind even langskomen om Sint-Lutgart dank u te zeggen.»

 

terug