Henna op je huid

Het was in februari 2003 toen mijn uitgeefster belde.
Ze vertelde me dat de Standaardboekhandels in de zomer een promotie-actie rond mijn boeken zouden voeren. En zij vond dat de uitgeverij dan ook iets moest doen.
'Misschien zou het leuk zijn als de mensen bij aankoop van een boek een klein boekje kregen?' zei ze.
'Een boekje van 64 bladzijden.'.
Ik vond het een heel tof idee, alleen moest ik wel dat boekje nog schrijven en ik had geen flauw benul over wat ik moest schrijven.
Ik had net 'Het engelenhuis' achter de rug en ik dacht meteen aan 'De Zande' in Beernem. Daar zijn tenslotte nogal wat meisjes die het een en ander meegemaakt hebben. Telefoon naar Beernem.
'Dag, Martine. Ik moet een boekje van 64 bladzijden schrijven. Is het mogelijk om met een meisje te praten waarover iets bijzonders te schrijven is? Maar het meisje mag niks met prostitutie of drugs te maken hebben, want die thema's komen in 'Het engelenhuis' al aan bod.

De volgende dag sprak ik met vijf meisjes. Een van hen was een allochtoon meisje. Thuis waren ze gehecht aan tradities en regels, maar zij wilde westers zijn. Zo wilde ze geen hoofddoek dragen en zich kleden en gedragen zoals de andere meisjes in haar klas. Ze vertelde over de problemen met haar ( soms hardhandige ) vader en broer. En hoe ze op straat haar hoofddoek in haar tas stopte en stiekem al eens met klasgenoten in een café iets ging drinken.
Soms werd ze betrapt en dat gaf dan telkens stevige ruzies. Soms kreeg ze slaag, soms werd ze buitengesloten. Maar de bestraffingen hadden juist het omgekeerde effect. Het meisje werd moeilijk handelbaar, ze wilde helemaal niks meer met haar vroegere cultuur te maken hebben. Ze liep thuis weg.
'En nu', zei ze. 'Nu ben ik thuis buitengesloten omdat ik westers wil zijn en de Belgen noemen me nog steeds een makak.'

Het verhaal van dat meisje werd 'Touria', een dun boekje. Maar ik heb altijd het idee gehad dat ik een soort samenvatting had geschreven. Dat er nog zoveel meer in het onderwerp zat. Waarom Touria's vader en broer er niet mee kunnen leven dat zij meer zichzelf wilde zijn, om maar een voorbeeld te geven.
En ik besloot om van dat dunne boekje een 'echt' boek te maken. Met andere verhaallijnen, een andere plot ook, alleen het thema bleef hetzelfde.
Gelukkig kende ik Najat. Zij bracht me in contact met allochtone meisjes die geen hoofddoek dragen, met allochtone meisjes die wel een hoofddoek dragen. Zo hebben we wat zaterdagmiddagen in het Berchemse 'Café des arts' al pratend doorgebracht. Ook vertelde Najat me heel wat details over hun manier van leven.

De mensen van de uitgeverij zijn intussen gewend dat ik regelmatig over delicate onderwerpen schrijf, maar ditmaal liepen ze echt wel op eieren. Het bleek allemaal heel gevoelig te liggen. Bij wijze van spreken werd elk woord gewikt en gewogen.
Telkens was het van: zou je dat niet wat nuanceren? zou je dat personage niet dit of dat laten doen? Kun je het karakter van die of die niet een beetje wijzigen?
Het manuscript werd ook naar het 'Centrum voor gelijke kansen' gestuurd. En die vonden het een prima verhaal, alleen.... 'er staan toch wat cliché's in'. Het viel me echter op dat die cliché's altijd betrekking hadden op de minder fraaie kantjes van sommige allochtone jongeren. De Belgen in het verhaal die zich racistisch gedragen of racistische opmerkingen maken waren blijkbaar geen cliché's.
Toen ik het centrum hierop attent maakte en tevens ook vroeg of mensen die anders geaard zijn of meisjes en vrouwen ook geen gelijke kansen hebben, heb ik nooit een antwoord teruggekregen.

'Henna op je huid' gaat over een meisje dat gelovig is, maar zich toch (al is het maar een beetje) wil losmaken van de het traditionele keurslijf dat men haar wil opleggen.
Nogal wat jongeren vragen of ik via mijn boeken een boodschap wil brengen dan antwoord ik gewoonlijk dat ik de Messias niet ben. Maar met dit boek probeer ik toch een beeld te geven over hoe moeilijk het kan zijn om jezelf te zijn als je tussen twee culturen bengelt.