MUMMIFICEREN
...Eerst
worden de hersenen zoveel mogelijk met een kromme haak via de neusgaten uit de
schedel gepeuterd. Wat is blijven zitten, wordt met een kruidenaftreksel
opgelost.
Vervolgens wordt langs een van de zijden met een mes van vuursteen een snede
gemaakt zodat de ingewanden er een voor een uitgehaald kunnen worden. De
buikholte wordt grondig gereinigd en uitgespoeld, eert met palmwijn en dan met
een extract van fijngestampte kruiderijen; daarna stoppen ze de ruimte vol met
gesorteerde en gekneusde mirrekorrels, kassie en alle andere soorten reukwerk,
behalve wierook, en naaien ze alles dicht.
Als dat klaar is bedekken ze het lijk helemaal met natron dat ze zeventig
dagen, en geen dag langer, laten inwerken.
Wanneer deze tijd is verstreken, wordt het lijk gewassen en van top tot teen
gewikkeld in fijn linnen dat aan repen is gesneden en aan de onderzijde is
ingesmeerd met gom, in Egypte het gewone vervangingsmiddel van lijm.
In die toestand wordt het aan
de familie teruggegeven die ondertussen een houten kist heeft laten maken in de
vorm van een menselijke figuur. Hierin wordt de mummie opgeborgen. Het deksel
gaat dicht, de kist wordt als een kostbaar voorwerp in een grafkamer weggezet en
daar rechtop tegen de muur geplaatst.'

De
oudste mummies ontstonden bij toeval, doordat de Egyptenaren de gewoonte hadden
hun doden in het hete woestijnzand te begraven. Door de hitte en het droge zand
droogden de lichamen vanzelf uit. Op deze manier zijn vele mummies duizenden
jaren goed bewaard gebleven. We spreken hier van een natuurlijke mummificatie.
Vanaf ongeveer 3000 v. Chr. Regeerden er koningen, farao’s, over Egypte. De
farao’s en hun ambtenaren wilden niet zomaar ergens begraven worden. Daarom
lieten ze reusachtige piramides en rotsgraven bouwen, waar ze zelf zouden worden
begraven. Dit betekende wel dat er iets met het dode lichaam zou moeten
gebeuren. Voordat de lijken werden begraven, werden ze op een speciale manier
behandeld, zodat ze nog duizenden jaren goed bewaard bleven. In deze gevallen
spreken we van kunstmatige mummificatie.
Speciale balsempriesters bewerkten de dode lichamen op zo’n een manier, dat
het rottingsproces stopgezet werd. De dode lichamen werden naar een werkplaats
gebracht in de buurt van de begraafplaats. Daar werd de buik aan de linkerkant
met een vuurstenen mes opengesneden en werden de ingewanden eruit gehaald. Het
was gebruikelijk dat de hersenen via de neusgaten uit de schedel werden gehaald
met een bronzen haak. De ingewanden (de darmen, de maag, de longen en de lever)
werden schoon gemaakt en bewerkt met zalfolie en werden vervolgens gewikkeld in
linnenlappen.
De ingewanden werden in vier speciale potten gelegd, de kanopen. Deze potten hadden deksels in de vorm van een valkenkop, een jakhalskop, een baviaankop en een mensenhoofd. Het hart liet men in het lichaam achter. Men werd alleen in het dodenrijk toegelaten als men tijdens zijn leven geen zonden had begaan. Hij die geen zonden had begaan, had een licht hart. Men geloofde dat op weg naar het dodenrijk het hart werd gewogen, was het licht dan werd je toegelaten tot het dodenrijk. Maar woog je hart te zwaar, dan werd je onmiddellijk gestraft door `de verslinder van de doden’.

De
kanopen beelden de vier zonen van de hemelgod Horus uit. De valk beschermde de
darmen, de jakhals de maag, de baviaan de longen en de god met het mensenhoofd
de lever. Horus zelf was de zoon van Osiris, de koning van het dodenrijk. Soms
werden de gebalsemde ingewanden terug in het lichaam geplaatst, zoals bij de
mummie Anchhor.
Het dode lichaam werd bedekt met zout en soda om het vocht aan het lichaam te
onttrekken. Vervolgens vulden de priesters de lege buik met stro of linnen
proppen en smeerden de huid in met hars en olie. De ogen werden door het zout zo
aangetast dat ze verdwenen. Tot slot wikkelden de priesters het lichaam in
linnen doeken. Het linnen plakte vaak aan de huid vast door de oliën en de
harsen waarmee het lichaam was ingesmeerd. Bij sommige mummies kun je nog
duidelijk huid, nagels en soms het haar zien.
![]()
Hoe mummies maken?
1) Verwijderen van hersenen.
2) Verwijderen van de ingewanden door middel van een insnijding in de linkerzijde.
3) Sterilisatie van de lichaamsholten en van de ingewanden.
4) Behandeling van de ingewanden: het verwijderen van de inhoud, ontvochting door middel van natron, drogen, insmeren met zalf en behandelen met gesmolten hars.
5) Voorlopige opvulling van het lichaam met natron en welriekende harsen.
6) Volledige onderdompeling van het lichaam in het natrum gedurende ca. 70 dagen.
7) Verwijdering van het voorlopige opvullingsmateriaal.
8) Onderhuidse opvulling van de ledematen met zand, klei en dergelijke.
9) Opvulling van de lichaamsholten, met in hars gedrenkt linnen en zakjes met geurig materiaal, zoals mirre, kaneel, maar ook zaagsel en dergelijke.
10) Zalving van het lichaam met oliën.
11) Behandeling van de buitenzijde van het lichaam met gesmolten hars.
12) Inwikkeling van het lichaam en bijvoeging van amuletten, juwelen enzovoort.
