Op 5 augustus 1914 werd het 'Eiserne Kreuz' opnieuw ingesteld door koning Wilhelm II van Pruisen in 2 klassen en een grootkruis voor de duur van W.O. I.

instellingsoorkonde 'Eisernes Kreuz 1914'

Het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' bestaat uit een zwartgemaakte gietijzeren kern - dit in tegenstelling tot de eerste uitgifte - gevat in een zilveren frame.

Het bovenste quadrant van de voorzijde van het 'Eiserne Kreuz 1914' toont de kroon, in het middelpunt het monogram 'W' en in het onderste quadrant het jaartal van wederinstelling (1914).

De achterzijde van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' toont - net zoals zijn voorgangers :

Net zoals zijn voorgangers draagt het lint de Pruisische kleuren : zwart-wit. Het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' werd aan een zwart lint met witte boorden gedragen indien het verworven werd voor verdienste in de strijd. Indien de onderscheiding toegekend werd om andere verdiensten te belonen, dan werd ze aan een wit lint met zwarte boorden gedragen.

De uitbreidingsverordening van 16 maart 1915 bepaalde dat het 'Eiserne Kreuz' in bepaalde gevallen ook aan onderdanen van bondgenoten toegekend kon worden. Bovendien werd artikel 2 van de instellingsoorkonde gepreciseerd :

"... Voor verdiensten aan het thuisfront wordt het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse' aan een wit lint met zwarte boorden toegekend, in zoverre de toekenning aan een zwart lint met witte boorden op grond van bijzondere militaire verdiensten niet volgt. ..."

Aanvankelijk werd het zilveren frame van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' uit echt zilver vervaardigd. Op de ring van dergelijke stukken vindt men dan ook gewoonlijk een stempel met het zilvergehalte terug ('800' of '900'). Het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' meet ongeveer 42 mm, maar veel kleinere 'Prinzen'-uitvoeringen werden ook vervaardigd.

Aantal toekenningen van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' : 5.196.000.

Eisernes Kreuz 2. Klasse 1914

Eisernes Kreuz
2. Klasse 1914

Dragers van het 'Eiserne Kreuz' ontvingen een voorlopig getuigschrift in afwachting van de officiële oorkonde. Zoals blijkt uit de hierna afgebeelde voorlopige getuigschriften, gedateerd in 1917 en 1918, zijn deze documenten niet uniform. Talrijke - soms zeer mooie - variaties waren in omloop.

Voorlopig getuigschrift

De hierna afgebeelde oorkonde, gedateerd op 30 september 1916, kent het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' toe aan Gefreiter d. L. Heinrich Wellbrock van de 8ste compagnie van het Reserve-Ersatz-Regiment Nr. 3 (5. Ersatz-Division).

Verleihungsurkunde

Oorkonde

Met de uitbreidingsverordening van 4 juni 1915 stelde koning Wilhelm II van Pruisen, de 'Wiederholungsspange "1914" zum Eisernen Kreuz 2. Klasse 1870' in.

Deze speld werd verleend aan dragers van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1870', die in aanmerking kwamen voor toekenning van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1914' wegens bijzondere verdiensten in de strijd of in het thuisland.

De speld werd boven de 'Jubiläumsspange "25"' aan het lint van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse 1870' gedragen.

De 'Wiederholungsspange "1914" zum Eisernen Kreuz 2. Klasse 1870' bestond uit een zilveren rechthoekige speld van 33 bij 7,5 mm, waarop centraal een 12,5 mm breed en hoog miniatuur-'Eiserne Kreuz 1914' bevestigd was.

Aangezien de dragers van de 'Wiederholungsspange "1914" zum Eisernen Kreuz 2. Klasse 1870' meer dan 60 jaar waren op datum van toekenning, moeten het allemaal opperofficieren geweest zijn. Het aantal officieren die zowel tijdens de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871 en de 'Grote Oorlog' diende moet bijzonder klein geweest zijn. Daarom mag gesteld worden dat de 'Wiederholungsspange "1914" zum Eisernen Kreuz 2. Klasse 1870' één van de meest zeldzame Duitse militaire onderscheidingen is.

Wiederholungsspange '1914' zum Eisernen Kreuz 2. Klasse 1870

Wiederholungsspange '1914' zum
Eisernen Kreuz 2. Klasse 1870

De toekenning van het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' vereiste het bezit van de voorgaande klasse (Eisernes Kreuz 2. Klasse 1914).

De ijzeren kern van het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' werd zwartgeverfd of -gelakt. Aanvankelijk werd het zilveren frame en de zilveren achterzijde uit echt zilver vervaardigd. Op de achterzijde van dergelijke stukken vindt men dan ook vaak een stempel met het zilvergehalte terug. Het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' meet ongeveer 41 mm.

Het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' werd aan de linkerzijde van de tuniek bevestigd - standaard met een verticaal scharnierende pin. Vanaf 1915 werden gewelfde kruisen zeer populair, evenals andere bevestigingen - in het bijzonder de 'screwback'. Deze bijzondere uitvoeringen zijn juwelierskopieën die door de dragers zelf bekostigd werden.

Aantal toekenningen van het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' : 218.000.

Eisernes Kreuz 1. Klasse 1914

Eisernes Kreuz 1. Klasse 1914

Voorzijde
'Eisernes Kreuz 1. Klasse 1914'

Achterzijde
'Eisernes Kreuz 1. Klasse 1914'

Het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' werd overhandigd in een zwart kunstlederen etui met centraal op het deksel de contouren van het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse' in gouddruk. De binnenzijde van het etui is gevoerd met witte zijde (deksel) en fluweel.

etui 'Eisernes Kreuz 1. Klasse 1914'

Etui 'Eisernes Kreuz
1. Klasse 1914'

Het hierna afgebeelde voorlopig getuigschrift, gedateerd op 27 augustus 1918, kent het 'Eiserne Kreuz 1. Klasse 1914' toe aan U-Obermatrose Ferdinand Wöbber van de U 55 (II. Unterseebootsflottille).

Vorläufiges Besitzzeugnis

Voorlopig getuigschrift

Aangezien de manier van oorlogvoering sinds 1813 en 1870 grondig gewijzigd was (stellingenoorlog, ...), werden de toekenningsbepalingen voor het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914' aangepast. Het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914' kon verworven worden voor :

De toekenning van het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914' vereiste niet de eerdere verwerving van de 1ste en de 2de klasse.

Hoewel alle uitvoeringen van het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes' een echt zilveren frame hebben, was het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914' het eerste dat een stempel met het zilvergehalte droeg (gewoonlijk '900'). Het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914' meet 62 mm en werd aan een zwart lint met witte boorden om de hals gedragen.

Er bestaat een onverklaarbaar - gezien het gering aantal toekenningen - groot aantal varianten van het 'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914' :

  1. identiek aan het standaard-'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914', maar het centrale motief van de achterzijde - het eikenloof - draagt slechts 2 eikels in plaats van 4 zoals gewoonlijk ;

  2. identiek aan het hierboven beschreven grootkruis, maar met een ring identiek aan deze van het 'Eiserne Kreuz 2. Klasse' ;

  3. identiek aan het standaard-'Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914', maar met blanke achterzijde - mogelijk bedoeld om een inscriptie op aan te brengen.

Deze hoge onderscheiding werd vijfmaal verleend :

  1. op 9 december 1916 aan Generalfeldmarschall Paul von Hindenburg und Beneckendorff (1847-1934), chef van de generale staf van het leger, Reichspräsident ;

  2. op 11 december 1916 aan Generalfeldmarschall Wilhelm II (1859-1941), Duitse keizer, koning van Pruisen ;

  3. op 9 januari 1917 aan Generalfeldmarschall August von Mackensen (1849-1945), opperbevelhebber van het bezettingsleger in Roemenïe ;

  4. op 4 maart 1918 aan Generalfeldmarschall Leopold von Bayern (1846-1930), opperbevelhebber Oost ;

  5. op 24 maart 1918 aan General der Infanterie Erich Ludendorff (1865-1937), I. (1ste) Generalquartiermeister in der OHL (opperste legerleiding).

Großkreuz des Eisernen Kreuzes 1914

Generalfeldmarschall Paul von Hindenburg und Beneckendorff

Eisernes Kreuz mit goldenen Strahlen 1914

Großkreuz
des Eisernen Kreuzes
1914

Generalfeldmarschall
Paul von Hindenburg
und Beneckendorff
(1847-1934)

Eisernes Kreuz
mit goldenen Strahlen
1914




Technische informatie

Eisernes Kreuz 2. Klasse

Spange '1939' zum Eisernen Kreuz 2. Klasse 1914

Eisernes Kreuz 1. Klasse

Spange '1939' zum Eisernen Kreuz 1. Klasse 1914


Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes

Eichenlaub zum Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes

Eichenlaub mit Schwertern zum Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes

Eichenlaub mit Schwertern und Brillanten zum Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes

Goldenes Eichenlaub mit Schwertern und Brillanten zum Ritterkreuz des Eisernen Kreuzes

Großkreuz des Eisernen Kreuzes

Eisernes Kreuz mit goldenen Strahlen


Eisernes Kreuz 1813

Eisernes Kreuz 1870


Links

Pour le Mérite Photo Gallery

Bibliografie


Startpagina

e-mail Geert

Blauer Max