Verzorging

Mijn bedoeling is,  ervaringen uit de praktijk met jullie te delen.  Om zo problemen te voorkomen of op te lossen.

Problemen met de hoeven

Sinds 9 jaar ben ik de trotse eigenaar van verschillende ezels.  Door de jaren heen kwam ik steeds hetzelfde probleem tegen bij sommige hoeven van mijn ezels, namelijk kleine of grotere gaten tussen de wand en de witte lijn.  In deze gaten zie je dan kleine grijze korreltjes.

Indien men dit niet goed verzorgd of verkeerd behandelt komt de gehele wand los van de hoef.   Uit gesprekken met andere ezelliefhebbers bleek dit een veelvoorkomend probleem.  Na enig zoekwerk en gesprekken met andere ezelsbezitters kwam ik in het bezit van volgend artikel.  Het oorspronkelijke artikel is afkomstig van de Australische Donkey Society.  Hoefsmeden kennen dit probleem nauwelijks omdat het in mindere mate voorkomt bij paarden.

Geen straal geen hoef

Seedy Toe (losse wand)  Seedy = sickly = ontstoken weeë geur.

Seedy Toe is een bacteriële infectie van de hoef waarvoor ezels bijzonder vatbaar zijn.  De bacterie verkrijgt toegang door kleine onvolmaaktheden in de witte lijn (dit is de verbinding tussen draagwand en zool) en werkt zich geleidelijk in de hoef omhoog waardoor de wand zich losmaakt van de rest van de hoef.  Het gaat samen met nat weer, zachte bodem en gebrek aan oefening.  Omstandigheden die we vaak tegenkomen in ons vochtig klimaat.  De meeste van ons zijn maar al te bekend met het verschijnsel van S.T. die de degeneratie van de hoef veroorzaakt en deze verandert in een grijzig, korrelig, kaasachtig materiaal, soms met in de zool verspreide donkere vochtige plekken en gevoelige delen binnenin de hoef.

De term S.T. is misleidend omdat de wand aan de zijkant van de hoef, de hoornige ballen (de hak) en de straal ook vaak aangetast kunnen zijn.  Verwaarloosde hoeven met ernstige S.T. zal de ezel zelden  doen kreupel lopen maar kan in vele gevallen de voorloper zijn van een hoefabces wat de ezel inderdaad ernstig zal doen kreupel lopen.  Het abces dient geopend te worden zodat het vocht afgevoerd kan worden wat voor onmiddellijke verlichting zorgt.

 S.T. ontstaat bij

-         zuurstofarme omstandigheden

-         natte omgeving

-         zachte bodem

-         vuile, modderige hoeven

-         diepe zijdelingse groeven

-         een ongezonde straal = slechte bloedtoevoer

-         verwaarlozing

-         gebrek aan beweging/oefening = slechte bloedtoevoer

 S.T. zal niet ontstaan bij

-         lucht/zuurstof

-         droge omstandigheden

-         harde bodem

-         schone hoeven

-         ondiepe zijdelingse groeven – korte hoornige ballen

-         een gezond functionerende straal

-         beweging/oefening = toenemende bloedtoevoer

 Preventie

Het voorkomen van S.T. houdt in dat alle omstandigheden die de infectie bevorderen vermeden moeten worden en dat hetgeen waar de infectie niet van houdt gestimuleerd moet worden.  Het kan voorkomen worden, zelfs in natte perioden, met dagelijks schoonmaken en regelmatig kappen.  Een van de beste manieren om S.T. te voorkomen is je verzekeren dat de ezel een gezonde bloedtoevoer naar de hoeven heeft en dat deze wordt verkregen door functionerende stralen die als pompen werken om het bloed terug omhoog naar de benen te voeren.  Elke dieettoevoeging of uitwendige zalf die de groei van de hoef stimuleert en verbetert is ook heilzaam.

 Een gezonde straal

De straal van de ezelhoef groeit sneller dan de rest van de hoef en moet daarom vaker ingekort worden.  Wanneer dit niet gebeurt zal deze de zijdelingse groeven overgroeien en er zal een plek ontstaan tussen de straal en de zool die geen zuurstof krijgt.  Bacteriën gedijen goed in deze situatie en de straal zal wegrotten.  De hoef is dan verstoken van gezonde bloedtoevoer en de wanden van de hoornstraal zullen omkrullen het begin van samengetrokken hoornstraal.

 Korte hoornstraal

De straal van de ezelhoef is erg veerkrachtig en beschermt de hoornstraal voor te veel slijtage.  De hoornstraal lijkt daarom sneller te groeien dan het toongedeelte (voorste deel).  De hoornstralen moeten kort gehouden worden zodat de zijdelingse groeven ondiep zijn – niet meer dan ca. 13 mm diep.  De groeven zullen dan gemakkelijker schoongehouden kunnen worden en de helling van de hoef zal z’n juiste hoek hebben - gelijk aan de helling van het kootbeen.

 Behandeling van Seedy Toe

Omdat het een anaerobische bacterie is, is door de aanwezigheid van zuurstof S.T. onmogelijk.  Zodoende is S.T. door het uitgraven van het korrelige gedeelte en het opvullen van de ontstane holte niet de juiste manier van aanpak van deze infectie.  Niet alleen het vulsel zal de toevoer van zuurstof verhinderen, maar zal ook op de gevoelige nieuw groeiende weefsels drukken  die je juist in hun groei wilt bevorderen.  Snijd in plaats daarvan voorzichtig de wand van het geïnfecteerde gedeelte weg en verwijder de korrelige substantie.  Je kunt de wand tot ca. één cm van de kroonrand wegsnijden maar let goed op dat je de gevoelige weefsels  aan de binnenkant van de witte rand/lijn niet wegsnijdt.  Een klein scherp mes is noodzakelijk voor dit karwei.  Wanneer de hoef ernstig geïnfecteerd is kan het zijn dat niet al het geïnfecteerde weefsel in één behandeling weggenomen kan worden.  Wacht 2 of 3 dagen en je kunt wat meer van het probleem wegnemen.  Veel van het gewicht van de ezel wordt door de zool van de hoef gedragen waardoor het wegsnijden van het gedeelte  van de zijwand geen problemen zal geven.  De geïnfecteerde wand heeft zich al losgemaakt van de hoef en zal dus ook geen steun meer zijn voor de hoef. 

S.T. is te voorkomen en met een zorgvuldige en regelmatige aandacht voor bovengenoemde punten zal het mogelijk zijn om de ezelhoeven in een goede conditie te houden.  Hygiëne van de hoef, correct kappen en regelmatige beweging zullen ertoe bijdragen dit veel voorkomende probleem te voorkomen.

Het resultaat

Na het lezen van dit artikel ging ik meteen aan de slag.  Ik begon dus met  het weg halen van de losse korreltjes in de gaten van de hoef, bij sommige ezels kreeg ik het inderdaad niet verwijderd in één beurt en moest ik de behandeling meerdere dagen toepassen.  Bij het weghalen van de losse korreltjes ontstonden bij sommige ezels gaten van 2 cm diep.  Nadat de gaten vrij zijn van alle losse deeltjes ontsmet ik deze nog met chloortetra spray.  Het is eigenlijk een werkje van lange duur, zo om de 2 à 3 dagen controleren tot dat uiteindelijk alle korreltjes en losse deeltjes verdwenen zijn, dan kan je pas stoppen met de behandeling.  Nu kan de wand zich terug vast hechten aan de hoef.  Mijn ezels die gevoelig zijn aan S.T. controleer ik regelmatig op gaatjes in de hoeven.  Tijdens natte perioden en veel slijk vooral  in de winter blijven mijn ezels op de binnenkoer, zo vermijd ik teveel aan vochtigheid.  Door al deze tips in acht te nemen is het probleem zo goed als verdwenen.

Daar onze ezels weinig of zelfs geen arbeid moeten verrichten heeft het ook weinig zin om een ezel te laten beslaan, soms is het wel nuttig om medische redenen.

Eén van onze ezels Tootsie, had regelmatig een klemhoef, daar dit probleem met gewoon te besnijden niet werd opgelost, besloot onze hoefsmid de ezel te beslaan met een engels voorijzer met verhoogde binnenrand aan de binnentak.

Het in steun komen gebeurt duidelijk in twee tijden en dat brengt een overbelasting van de buitenhelft mee, met als gevolg dat de buitenhelft rechter kan worden dan normaal of naar binnenplooit en de binnenhelft schuiner.  Bij het smeden van het hoefijzer moet daar absoluut rekening mee gehouden worden om de drukverdeling in de voet te kunnen herstellen.

 Besnijden van de voeten

Smeden van het ijzer

Aangezien er in de handel geen standaard hoefijzers bestaan voor ezels, is het voor de hoefsmid een hele klus om van een stuk ijzer  het juiste hoefijzer te smeden.

De breedte van de mast is uiterts belangrijk:

-breed aan de buitentak om voldoende garniersel te kunnen geven zodat de drukverdeling in de voet kan hersteld worden

-breed om voldoende hoogte aan de binnenrand te kunnen geven om het klinken tegen te gaan

Het hoefijzer wordt zo gesmeed dat de binnenrand dikker is dan de buitenrand.  Door de dikkere binnenrand steunt de ezel nu in één tijd op de hoef en wordt de druk verdeeld. Voor het maken en aanpassen van het hoefijzer dient men over de nodige kennis en ervaring te beschikken. 

Het opnagelen is een precisie werkje aangezien de ezel een smallere wand heeft ten opzichte van het paard.  Door het aanbrengen van de hoefijzers krijgen de hoeven na verloop van tijd terug een correcte stand.  Hier zie je dan het eind resultaat.

 Bij onze ezel werden de hoefijzers om de zes weken verwijderd en werd er een nieuw beslag aangebracht.  Na drie behandelingen had onze ezel terug correcte hoeven.

 Tekst in samenwerking met onze hoefsmid.