Weetjes over gieken

Wat moet je zoeken in een giek?

Wat moet je zoeken in een giek? We kunnen lang doorpraten over wat de secundaire en tertiaire functies van een goed ontwikkeld giek zijn, maar uiteindelijk is een giek iets dat we vasthouden om het zeil mee te controleren. Meer niet. Waar moet je dan eigenlijk op letten als je een giek aankoopt?

Lengte

Het eerste dat je in aanmerking moet nemen is de lengte van de giek, die op zich bepaald wordt door de zeilmaten uit je zeilquiver. Let er wel op dat de lengte van de giek die vermeld staat op een zeil een aanduiding is, die door het gebruik van een andere mast of trim nogal kan variëren, dus zorg voor de aankoop van een precies passende giekmaat. Ook de lengte van de giek kan een paar cm's variëren wanner je een RDM mast gebruikt ipv een SDM. De meeste hedendaagse gieken bieden een extensie (verlengstuk) van 50 - 60 cm, waardoor een surfer toch een aantal van zijn zeilen mee zal kunnen optuigen. De MK Ergo grip giek bijvoorbeeld is dan wel wat specialer want hij wordt standaard met 2 verschillende verlengstukken verkocht, waarmee het verlengbereik uitkomt op een luttele 100 cm. Daarmee kan je dus zeilen optuigen van 4.0m² tot 9.5m².

Grip en diameter

Een ander aandachtspunt is dan natuurlijk het comfort van de giek, of beter bepaald: hoe comfortabel is het om de giek vast te houden. Hoe comfortabeler je grip is, hoe langer je zal kunnen surfen, zonder dat je grote pijnlijke bleinen in uw handpalmen krijgt. Smallere giekbuizen laten de surfer toe om de handen net iets meer te kunnen sluiten, waardoor hun grip strakker en sterker is. Vandaag is de standaard diameter voor een aluminium giek ongeveer 29 mm. Deze geeft de beste gewicht / sterkte ratio en laat nog plaats toe voor het behuizen van het verlengstuk. Sommige merken (Bv. Chinook) geven de keuze tussen een diameter van 29 mm of 32 mm. Sommige merken hanteren ook verschillende diameters over hun gamma gieken (Bv. Unifibre). Een kleine uitzondering op deze regel is de X6 giek van Neil Pryde omdat het verlengstuk gemaakt is uit monocoque carbon waardoor de algemene diameter werd verlaagd tot 28 mm, waardoor een nog strakkere grip rond de giek mogelijk wordt. De truc is om dan om de giek in te pakken met een dun EVA grip laagje om zoveel mogelijk grip en comfort bij te brengen, zonder de algemene diameter van de giek teveel te vergroten. Een te dunne EVA griplaag zorgt ervoor dat deze te gemakkelijk kan afscheuren en loskomen. De Team Carbon giek van ProLimit gebruikt een buis met een extreem dun (tapered) grip gedeelte, waardoor de uiteindelijke diameter minder groot id dan bij de standaard EVA laag.

Waarde

De prijs van een giek en hoeveel geld je uiteindelijk wenst uit te geven aan een giek zijn vaak de doorslaggevende factoren voor de giek die je zal aankopen. Aluminium gieken kosten tussen de 100 en de 200€, terwijl de duurdere carbon versies variëren tussen de 300 tot 800€. Waarom dan meer uitgeven aan iets dat uiteindelijk toch hetzelfde doet? Wat zijn de voordelen? Om op deze vraag te kunnen antwoorden moet men naar de kenmerken kijken van de giek, die zichtbaar worden wanneer je de giek op het water gebruikt.

Er zijn een aantal aspecten van de giek die je onmiddelijk in de winkel kan zien door gewoonweg naar de giek te kijken. (vergeet de stijfheidstest in de shop niet!!: giek op de grond, stap op de giekbuis en trekken maar. Succes gegarandeerd bij de verkoper). En er zijn ook een aantal heel belangrijke kenmerken die je niet zomaar kan zien, maar wel aanvoelt als je de giek vergelijkt met een andere giek rechtstreeks op het water.

Gemak en gebruiksvriendelijkheid.

Voor velen onder ons is tijd op het water een heel kostbaar iets. Het laatste wat je wilt is tijd verliezen op het strand door je uithalertouwtje te proberen rammen door een opening in de giek die met zand verstopt is, of de klep van de giekkop verschillende malen nutteloos openen en dichten omdat het touwtje niet correct in de klem van de giekkop blijft steken. Een giek moet zo ontworpen zijn dat het zich op een vanzelfsprekende manier aan de mast hecht, de inhaler (touwtje van de giekkop) moet makkelijk omheen de mast geraken om dan zonder enig probleem aan de klep van de giekkop te kunnen bevestigen. De trapeze lijntjes moeten met gemak symmetrisch aan de giek bevestigd kunnen worden, terwijl de lengte van de giek moeiteloos aanpasbaar is door het probleemloos in -en uitschuiven van het verlengstuk. De uithalertouw moet door de design van het uithalerstuk zonder te kruisen door het oog van het zeil geraken.

Stabiliteit

De giek is de enigste manier om het tuig te controleren als je op het water bent. Het gevoel dat je van je zeil terug krijgt, voel je doorheen de giek. Zelfs al heb je de meest technisch en directe zeil op de markt, als je er een wankele giek aan gaat koppelen, dan is er weinig kans dat je de performantie zult kunnen benutten die het zeil je aanbiedt. Het is alsof je de beste rally auto koopt, maar dat je een waterbed als stoel gaat gebruiken. De stijfheid van een giek wordt voornamelijk bepaalt door uitgeoefende kracht van de klep van de giekkop op de mast, en de flex van de giekbuizen zelf. De meeste giekkoppen op de markt slagen er tegenwoordig in de mast stevig vast te klemmen zonder langs de mast te schuiven. Het is het gemak waarmee de stevige grip wordt bereikt dat de sleutel is tot een goede giek. Wanneer je de flex bekijkt van de giekbuizen, is het niet verrassend dat de meeste buiging ontstaat bij de scheiding tussen de giekbuis en het verlengstuk. Hoe verder je de giek gaat verlengen, hoe meer flex er ontstaat. De hedendaagse aluminium gieken hebben een verlengstuk uit 1 deel (=monocoque) om deze flex tegen te gaan. Stijfheid is de grootste troef van full carbon gieken. De X6 van Neilpryde is door zijn carbon verlengstuk al veel stijver bij maximale verlenging dan andere aluminium gieken. Een giek die volledig uit carbon constructie bestaat zal nog stijver en stabieler zijn, al moet je voor deze modellen flink wat geld neertellen.

Duurzaamheid

Wanneer je een giek koopt, verwacht je dat de giek de ergste omstandigheden aankan en dat hij een aantal jaren meegaat. De meeste aluminium gieken hebben een wanddikte van 1,3 tot 1,5 mm. De duurzaamheid van de giek verhoogt samen met de wanddikte van de giekbuizen. Een ander aanvaard feit is dat de duurzaamheid van de giekkop merkbaar verhoogt als de giek buizen ook uit één stuk bestaat. Net zoals het verlengstuk nu tegenwoordig ook uit 1 stuk bestaat. Duurzaamheid is niet makkelijk te achterhalen, en moet dus op het water uitgetest worden.

Eigenschappen van een goede giek

Welke eigenschappen moet een giek dan bezitten om het makkelijk in gebruik,, stijf en duurzaam te zijn? Als we een giek van een beetje dichterbij bekijken kunnen we een aantal eigenschappen vinden die de moeite zijn om te vermelden.

De giekkop

Een aantal gieken bezitten een gearticuleerde giekkop. Een gearticuleerde giekkop (d.i. wanneer de giekbuizen op en neer kunnen bewegen onafhankelijk van de giekkop) lijkt DE logische oplossing als we het zeil optuigen omdat het zo de druk die de zijkant van de giekkop op de mast uitoefent vermindert als de uithaler wordt aangetrokken. Niettemin, de niet-gearticuleerde gieken zullen tevens ook stevig en veilig aan de mast hechten. Het komt er dus allemaal op neer wat jouw persoonlijke voorkeur is. Wat er wel opvalt is de hoeveelheid vulling die in de giekkop is ingewerkt om zo weinig mogelijk over de mast te schuren en deze zo te beschadigen. Het wordt aangeraden een plastieken kraag te gebruiken om de mast te beschermen, zeker als de giekkop weinig of geen vulling heeft.


Een merkbare vooruitgang is het gebruik van metalen klemmetjes in de giekkop, zodat het risico dat de tandjes van de klem verslijten sterk vermindert. Sommige giekkoppen hebben een ingebouwde inhaler, terwijl andere een gaatje hebben waardoor je de inhaler kan bevestigen...
Over de jaren zijn RDM masten (Reduced Diameter Mast) populairder geworden, vooral voor wavers. Het is dus logisch dat sommige constructeurs eveneens evolueren met deze trend door de diameter van de giekkoppen grondig aan te passen. Sommige gieken bezitten een "universeel giekkop design", waardoor deze gieken zonder hulpmiddel op zowel SDM masten als RDM masten kunnen gebruikt worden. Andere gieken passen op SDM masten, maar moeten een rubberen kraag gebruiken om aan een RDM mast bevestigd te worden.

Wat ons tot een ander belangrijk aandachtspunt trekt. Als je een RDM mast gebruikt, zul je ongetwijfeld een rubberen kraag meegekregen hebben om de standaard gieken zonder probleem op de mast te doen passen. Jammer genoeg is de breedte van sommige giekkoppen zodanig groot dat je deze niet rond de rubberen kraag bevestigd krijgt, waardoor je dus een paar drastische aanpassingen aan de rubberen kraag zult moeten doorvoeren.

 

De giekbuizen

Het is in de giekbuizen dat er het meeste onderscheid wordt gevonden tussen de verschillende merken. We hebben reeds de buis diameter vermeld, wanddikte alsook het gebruik van een EVA griplaag. Maar wat er het meest opvalt is het profiel van de giekbuizen. Een giek opmeten aan zijn breedste punt kan een aanwijzing geven ivm mogelijk gebruik, al is dit niet erg logisch omdat een langere giek logischer wijze breder zal uitkomen dan een kortere giek. Maar opnieuw: het is vooral een kwestie van persoonlijke voorkeur. En elk verandering t.o.v. wat je gewend bent zal eerst onwennig aanvoelen. De Amex Ergal Wave verdient een vermelding door zijn vrij unieke profiel. De giekbuizen buigen heel snel, waardoor over de rest van de lengte de giekbuizen veel dichter bij het zeil zitten. Ondanks dat het wat aanpassing vereiste, voelde het zeil veel directer aan - wat de spontane en assertieve surfer wel zal appreciëren. De meeste merken maken tegenwoordig gebruik van de zogenaamde C-shape waarbij de giekbuizen ook uit 1 stuk bestaan. Meer info over de C-shape giek vindt u verderop deze pagina.

 


De aluminium gieken zijn allemaal vervaardigd uit een aluminium legering uit verschillende samenstellingen. Bij het maken van de giekbuizen wordt geopteerd voor de "Extrusion technology" waardoor de kans dat de giek zich opvult met water verminderd. De meeste gieken hebben een soort visuele ondersteuning geprint op de EVA griplaag om je te helpen bij het positioneren van je trapeze lijnen. Het is ook goed dat elk merk tegenwoordig een verlengstuk gebruikt die vervaardigd is uit 1 stuk.
Er is ook een verschil tussen het gebruik van een enkelvoudige of dubbele pins om de lengte van de giek aan te passen. De dubbele pins krijgen de voorkeur voor sterkte en duurzaamheid.

Als laatste wordt er gekeken naar de manier van nummeren van het verlengstuk. De meeste merken opteren voor het vermelden van de lengte van het verlengstuk, waardoor je zelf een beetje moet hoofdrekenen om de juiste lengte te berenkenen. Deze methode is logisch in een kost-besparend optiek waarbij een merk een universele verlengstuk kan gebruiken voor de hele gamma gieken van het merk. North Sails krijgt hierbij een vermelding, want hun gieken geven wel de totale gieklengte weer, wat het gebruik ervan erg voor de hand liggend maakt.

Het verlengstuk

Zoals eerder vermeld bestaat het verlengstuk tegenwoordig standaard uit 1 deel bij alle merken, om de giek zo stijf mogelijk te maken. De katrollen en de klemmetjes worden dan aan het eind van het verlengstuk bevestigd d.m.v. 1 of 2 klinknagels. De meeste gieken op de markt maken gebruik van het "loop-loop-go" systeem dat het aanbrengen van de uithaler versnelt en vergemakkelijkt. Een ander voordeel van dit systeem is dat de uithaler in de klem blijft zitten, zodat er geen zond of vuiligheid de klem kan verstoppen.

Is gewicht een aandachtspunt?

Een vraag die veel gesteld is door de surfers die een nieuwe giek willen aanschaffen is of ze beter geen full carbon giek zouden aankopen met de gedachte dat het gewichtswinst zal helpen qua performantie. Dit is een nogal veel voorkomend misvatting. Een full carbon giek is meestal niet lichter dan zijn aluminium broer, zeker niet in de kleinere maten. Bijvoorbeeld, de X6 van Neilpryde (aluminium / carbon hybride) is eigenlijk zwaarder dan de X3, die volledig uit aluminium is vervaardigd. Wat carbon wel doet, is de mogelijkheid bieden de diameter van de giekbuizen te verkleinen, zodat deze comfortabeler te gebruiken is. De carbon vezels zorgen uiteindelijk ook voor meer stijfheid, waardoor een surfer een meer verbonden gevoel krijgt met zijn zeil, een directer gevoel waardoor de surfer betere respons en feedback krijgt van zijn tuig. Wanneer de giek minimaal verlengd is, is dit verschil in stijfheid tussen aluminium en carbon bijna niet te voelen, het is pas als je de giek maximaal verlengt dat je een verschil in flex zult voelen tussen een aluminium giek en een full carbon giek. Dan zul je pas de waarde inzien van een full carbon giek.
Carbon gieken zijn ongetwijfeld duurzamer en betrouwbaarder geworden over de jaren. Ze vinden meer en meer hun weg naar de "gewone" surfers. De vraag is dan of de winst in performantie opgaat t.o.v. de kostprijs van het ding, je vaarniveau, aantal vaardagen en TOW (Time On Water)...

 

De C-SHAPE giek

c-boom9

Er is heel lang niks veranderd aan de outline van onze gieken. Alle fabrikanten namen van in het begin de bekende watterdruppelvorm in gebruik die perfect past bij de vorm van een geambieerd zeil. Sindsdien heeft niemand eigenlijk de moeite gedaan om deze aan te passen en te verbeteren. De bekende Z-Booms (HydroDynamix) hebben een tijdje een meer ergonomisch alternatief proberen aanbieden, maar deze alternatieve outline heeft enkel de Australiers kunnen bekoren.

c-boom2 c-boom3
Streamlined c-shape giek
Druppelvormige giek die gebaseerd is op de kromming van een gecamberd zeil

Dit alles begon 4 jaren terug te veranderen, wanneer Streamlined (een bekend accessoire merk, uitvinders van de mastvoet met pees) een ongeziene outline voorstelde op hun carbon modellen : Rechte giekbuizen over bijna de gehele lengte van de giek, en een heel korte giekkop met een C-vorm. Dit nieuwe uitline, C-shape of Square shape gedoopt is sindsdien door talrijke fabrikanten overgenomen, en zal misschien u misschien tijdens uw sessies nieuwe sensaties bezorgen...

Een comfortabelere stance

De C-shape is ontworpen om ervoor te zorgen dat uw handen steeds in lijn blijven met uw voorarmen, waar deze zich ook op de giek kunnen bevinden. De pols van de masthand wordt nooit geforceerd en is nooit krom.

C-boom1

De waveriders waren de eerste die deze vorm apprecieerden omdat ze hun schouders parallel met het zeil houden terwijl ze hun armen wijder op de giek kunnen plaatsen. Ze kunnen de hele lengte van de giek gebruiken tijdens het waveriden, wat uiteindelijk de surfer ten goede komt.
Meer en meer surfers zullen geleidelijk aan de nieuwe c-shape aanvaarden en gebruiken, waaronder ook menig slalommers. De c-shape laat je toe de mast meer rechtop te varen omdat de afstand mast-zeilhand groter wordt, en zorgt voor grotere controle in de high-end omdat je je hand ook veel dichter bij de mast kunt plaatsen en zo in controle wint.

c-boom2 c-boom3
Met een klassieke outline kan de pols soms extreem vervormd geraken. De kwetsuur kan dan niet uitblijven.
Met een C-shape kan je makkelijk je zeil toetrekken, zowel met boven- als onderhandse grip

De winst in comfort is vanaf de eerste vaaruur duidelijk merkbaar. Je wordt minder snel vermoeid en je kan de voorste arm in alle omstandigheden relaxed houden..
Een ander gevolg van deze nieuwe outline is dat je vaker bovenhandse grip gaat varen. De vaarpositie met de handpalm naar beneden voelt zowaar weer natuurlijk aan, zodat het makkelijker wordt de bovenhandse en onderhandse positie af te wisselen om zo krampen en andere kwetsuren te vermijden. De bovenhandse grip stelt de surfer bovendien in staat meer druk uit te oefenen op de mastvoet om zo sneller passief aan te planeren en / of makkelijker de windgaten te overbruggen.

Makkelijkere moves & tricks

Het is voornamelijk tijdens manoeuvres en moves dat de C-shape gieken zich onderscheiden. Al degene die zo'n C-shape hebben getest zijn unaniem: De brede giekkop vergemakkelijkt de klassieke moves...

c-boom2 c-boom3
Overstag gaan wordt echt makkelijk omdat je de andere kant van de giek in no time vindt, zonder hiervoor je pols overdreven te moeten twisten.
De gijp wordt een droom. Wanneer je de armen kruist vind je vanzelf de andere kant van de giek.

Meer betrouwbare en stijve gieken

De curve van de giekkop zorgt er tevens ook voor dat het makkelijker wordt een giek te fabriceren. De 2 giekbuizen worden vervaardigd uit 1 stuk. De giek wint in gewicht en schakelt zo een van de zwakke schakels uit die ontstaat op de plaats waar de 2 onafhankelijke giekbuizen aan de giekkop worden bevestigd. De vijzen en schroefdraden die hiervoor worden gebruikt zullen uiteindelijk altijde oxideren en verslijten.
Toch even een kleine waarschuwing: Het is niet omdat je op een aluminium giek geen schroeven ziet dat het geheel in monoblok (one piece) is gebouwd. Sommige giekkoppen worden tegenwoordig ook gelijmd. Verzeker je er dus van dat de giekkop op een doorlopend stuk giekbuis wordt geklemd. De eventuele aanwezigheid van een breuk in de giekbuis moet een belletje doen rinkelen. Dat is dan geen monoblok.
Dankzij hun rechte giekbuizen is de C-shape beter bestand tegen de extreme kracht die de uithaler op de giek uitoefent tijdens extreme windvlagen. Deze druk zorgt voor een inkrimping van de giek. De high-level modellen (in T8 of Ergal aluminium) zijn zodanig stijf dat ze een waardig en economisch verantwoord alternatief zijn voor de - soms veel te dure - carbon modellen, zeker in de kleine maten tot 210/220 cm. Vele top riders komen voor hun kleinste zeilmaten steeds terug naar aluminium gieken.

Meer verlenging

De rechte giekbuizen van de C-shape giek laten toe dat er langere extensions (eindstukken) kunnen worden opgeslagen. Sommige modellen laten zelfs tot 60 cm bruikbare extensie toe aangezien een lang stuk nog steeds in de giekbuis blijft staan, zelfs bij maximale verlenging. Maar waarom zouden we een maximum van 60 cm blijven hanteren? We kunnen stilaan dromen van een giek van 150/220 met een carbon extension. Dit zou toelaten om een zeilquiver te kunnen overbruggen van 4 tot 8 m² met 1 enkele giek. Zelfs al is de breedte van de giek dan niet geschikt voor de grootste maten (De 8 m² zal wel helemaal tegen de giekbuis plakken), zouden velen van ons opteren voor zo'n giek. Denk aan al degene die met een stadswagentje rijden en alles in hun kelders moeten stockeren.

Kies de juiste breedte

Hoewel vele merken de C-shape behouden voor het waven, is deze eigenlijk niet voor een specifieke discipline ontworpen. Net zoals bij de klassieke gieken is het de breedte van de giek die het gebruik ervan zal determineren. Let erop geen te breed model te kiezen voor freeride en wave. Een smalle giek wordt sneller uit het water gehaald bij het waterstarten. Het zorgt dat je dichter bij je zeil staat en rechtop je board gaat varen. Ideaal bij het waveriden of bij twinzers boards die nogal slecht tegen laterale druk kunnen.
Darentegen, hoe breder de giek op de plek waar de trapezetouwtjes bevestigd zijn, hoe verder de mast van je verwijderd is, wat de "mast rechtop en zeil volledig toegetrokken" vaarpostie vergemakkelijkt. Maar uiteindelijk hangt alles af van persoonlijke voorkeur en vaarstijl

c-boom8
Verschillende breedtes voor verschillend gebruik

 

c-boom8
De supermodel giek van hotsails is een extreem smalle giek speciaal ontworpen voor de wavers. Je hebt je zeil recht voor je en dat is fantastisch tijdens het waveriden

 

Besluit:

De C-shape gieken zijn niet meer weg te denken van de surf scene, en bijna alle fabrikanten hebben deze in hun range opgenomen. De enigste minpunt is de smalle achterkant waardoor - voornamelijk grotere - zeilen zullen gaan schuren tegen de giekbuis. Maar een bredere eindstuk zou dit probleem makkelijk kunnen oplossen. Zo goed of alle surfers die de C-shape gebruiken zijn unaniem over het gemak en vaarcomfort die deze gieken bezorgen. Ik zou je dus ten zeerste aanraden om een C-shape giek eens uit te proberen alvorens een nieuw exemplaar aan te schaffen. Dat je ze nou goed vindt of niet, je zal zien hoe een paar centimeters curve uw vaarstijl zo kunnen beïnvloeden.

c-boom8
Bijna elk merk heeft tegenwoordig een C-shape giek in hun assortiment. Vaak in combinatie met een klassieke shape, of een C-shape giek met een breder eindstuk voor slalom