Medische paginas


Medisch Kynologisch Woordenboek

A

aalstreep
streep donkergekleurde haren op lichte ondergrond, lopend van schoft tot staartaanzet (bijv. bij een mopshond)
Aambeien (= hemorroïden)
Opgezette aders van het laatste gedeelte ( = endeldarm) van de dikke darm. Inwendige aambeien bevinden zich binnen de anus; uitwendige daarbuiten. Verschijnselen zijn o.a. jeuk, bloed bij de ontlasting en huidontsteking ( = dermatitis) in en rond de anus. De oorzaak van aambeien is bloedstuwing vóór of in de anus.
Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit ( = ADHD)
Gedragsstoornis bij jonge honden. Kenmerkend zijn een zeer grote beweeglijkheid ( = hyperkinesie) en zeer druk gedrag ( = hyperactiviteit). ADHD ( = Attention Deficit-Hyperactivity Disorder) Opvallende verschijnselen zijn o.a. zeer druk gedrag, concentratieproblemen, niet rustig kunnen spelen, andere honden storen of lastig vallen, gevaarlijke dingen doen en hart bijten. Ongeveer een derde van alle ADHD-honden vertoont ook op volwassen leeftijd nog steeds ADHD-verschijnselen. De oorzaak is niet bekend. 
Aangeboren gedrag:
Gedrag dat niet geleerd hoeft te worden.
Aankijkgedrag:
Imponeren d.m.v. aankijken.
Aanslaan
beginnen met blaffen als reactie ergens op
Aantrekken
voorzichtig volgen van het wild tot dit vastligt (lang blijft liggen) en zich niet meer verplaatst
aardhonden
honden die het wild onder de grond (in holen) moeten zoeken
abces, abcessus
etterbuil.
abdomen
buik
abdominaal
met betrekking tot de buik
aberrant
afwijkend
abnormaal
afwijkend van de norm
Abnormaal gedrag
Atypisch gedrag, afwijkend van het normale gedrag
abortus
miskraam
abrasie
afkrabbing
abrupt
plotseling
absence
kortstondig bewustzijnsverlies
absorptie
opname
abstinentie
onthouding
acathisie
rusteloosheid
accidenteel
toevallig
accommodatie
scherpstelling van het oog
accumulatie
opeenhoping
achondroplasie
ook: chondrodystrofie. Onvoldoende of verlate verbening van het kraakbeen, waardoor misvormingen kunnen ontstaan
achterhand
de achterbenen en de bekkengordel
achterhoofdsknobbel
ook: jachtknobbel. Kam op het achterhoofdsbeen
achter middenvoet
het deel van het achterbeen tussen de hak en de tenen
aciditeit
zuurgehalte
acidose
verzuring van het bloed; zuurvergiftiging.
acrocyanose
blauwkleuring
ACTH
bijnier-stimulerend-hormoon, wordt gemaakt door de hypofyse.
actief
werkzaam
Actieve onderwerping
Met lage lichaamshouding likbeweging maken richting ranghogere.
activeren
werkzaam maken
activiteit
werking
acuïteit
scherpte
acuut
plotseling en hevig
adaptatie
aanpassing
Addison, ziekte van (= Morbus Addison = bronsziekte)
Ernstige ziekte die wordt veroozaakt door een verminderde functie van de bijnierschors, waardoor een tekort (= deficiëntie) ontstaat aan bijnierschors-hormonen: corticosteroïden (mineralo- en glucocorticoïden) en mannelijke hormonen (= androgenen). Het tekort aan aldosteron (= hypo-aldosteronisme), verstoort vooral de water- en zouthuishouding en daarmee ook de bloedruk. Het tekort aan glucocorticoïden verstoort het eiwit-, koolhydraat- en vetmetabolisme. Het tekort aan mannelijke hormonen veroorzaakt veranderingen in de uiterlijke geslachtskenmerken. 
Addisonisme
Bij addisonisme zijn wél de klachten van de ziekte van Addison aanwezig, maar kan geen afwijking in de bijnierschors worden aangetoond.
Additioneel
toegevoegd
additivum
toevoeging
adel
geeft een harmonische belijning, een trotse en edele verschijning aan, zonder de bruikbaarheid te verliezen. Duidt ook op symmetrie en zelfbewustheid.
adenitis
klierontsteking
adenoom
klierweefseltumor
Meestal goedaardige (= benigne) klierweefsel-gezwellen zoals alvleesklier- of pancreas-adenoom, maag-adenoom en borstklier- adenoom en (= mamma). Het gezwel leidt vaak tot toename van de klierproductie (bijv. hormonen en enzymen). Zie ook kanker en tumor. 
adequaat
passend bij
ADHD
zie Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit
adhesie
vergroeiing
adjuvans
toevoegsel
ADL-honden
honden die een bijdrage leveren aan het Algemeen Dagelijks Leven van motorisch gehandicapten
adnexitis
ontsteking van de eierstokken en de eileiders
adolescent
jeugdig
adrenerg, adrenergisch
wat adrenaline afscheidt
adrenolyticum
middel dat adrenaline bevat
adsorptie
ophoping
adstringerend
samentrekkend
adult
volwassen
aërofagie
inslikken van lucht
aëroob
afhankelijk van zuurstof
aërosol
spray
affix
kennelnaam als achternaam gebruikt. Zie: suffix.
afgezette borst
een te sterk gekromd zwaardvormig aanhangsel van het borsteen (borstbeen te kort)
africhten
het aanleren bepaalde oefeningen of werkzaamheden op commando uit te voeren
agalactie
gebrek aan moedermelk
agammaglobulinemie
gebrek aan bloedeiwit
agens
werkzame stof
aggravatie
overdrijving
aggregatie
samenklontering
agitatie
opwinding
agonist
spier die zelfstandig werkt
gonistisch gedrag:
Omvat alle gedragshandelingen die zich bevinden tussen aanval en vlucht, inclusief de daadwerkelijke aanval of vlucht. Dit gedrag komt voor bij paarvorming, tijdens het eten en bij de verdediging van de jongen
agouti
ook: peper en zout. Benaming om wildkleur aan te geven
agranulocytose
vermindering van het aantal korrelcellen in het bloed
agressie
de hond kent onder meer: angst-agressie, dominantie-agressie, verdedigende agressie, instinctieve agressie en gestoorde agressie.
Agressieverschuiving
Agressief gedrag wordt geuit op een voorwerp, dier of persoon die niet de agressie opwekt
albumine
in water oplosbaar eiwit
alert
vrijmoedig bewegend, geboeid lijkend door iets
alimentair
met betrekking tot de voeding
alkalisch
met betrekking tot alkali
alkaloïde
giftige verbinding van plantaardige stoffen
alkalose
zuurverlies
alkyleren
een waterstofatoom door een alkylgroep vervangen
allel
elk van de verschillende vormen van hetzelfde gen
Allelomimetischgedrag
Andere benaming voor aanstekelijkgedrag
allergeen
stof die overgevoeligheid veroorzaakt
allergie
overgevoeligheid
Allergische reacties
zijn versterkte afweer- of immuunreacties ('allergische reactie') op vreemde stoffen (= antigenen, allergenen), die het lichaam zijn binnengedrongen. (zie ook Immuunreactie, auto-immuun-ziekten en Anafylatische reacties)
Verschijnselen en klachten bij allergische of anafylactische reacties zijn o.a. huiduitslag en andere huidreacties, benauwdheid (= allergische bronchitis), hooikoorts (rhinitis en conjunctivitis) en anafylactische shock-reacties.
Oorzaken van allergische reacties zijn lichaamsvreemde stoffen (= antigenen of allergenen) Hiervoor kan ook een aangeboren (= constitutioneel) overgevoeligheid bestaan of een door herhaald contact (= sensibilisatie) verworven overgevoeligheid (bijv. contact-eczeem).
allround keurmeester
keurmeester die bevoegd is alle rassen te keuren (op dit moment zijn er maar twee in Nederland)
Alpha-dier
Het dier dat de hoogste in rang is in een sociaal levende dierengemeenschap
Alpha-type
Moeilijk trainbaar type hond door de sterke wens van de hond om Alfa-dier te zijn
alvleesklier
orgaan in de buik dat onder andere insuline maakt
amandelvormig
aanduiding voor de ovale vorm van het oog
Ambivalentgedrag
Tegenstrijdig gedrag/dubbelwaardig gedrag. Elementen van twee gedragssystemen worden dus gecombineerd
anaalklieren
de klierzakjes die zich zijdelings onder de anus van de hond bevinden
Anafylactische reacties zijn allergische reacties waarbij histamine en andere stoffen vrijkomen. Dit kan o.a. leiden tot (ernstige) ademnood door luchtweg-vernauwing (= bronchus-vernauwing), vochtophoping onder de huid (= perifeer oedeem) en -na herhaald contact met hetzelfde allergeen (bijv. penicilline, insectenbeet)- tot een plotselinge, ernstige bloeddrukdaling (= anafylactische shock).
androgenen
een van de hormonen die in de bijnierschors gemaakt worden.
anemie
bloedarmoede
anoestrus
tijdens deze rustperiode van de voortplantingscyclus zijn de eierstokken weinig actief en zijn de concentraties van oestrogeen en progesteron laag
anorchidie
ook: anorchisme. Afwezigheid van testikels.
Antagonistischgedrag
Werking/strijd van twee tegengestelde driften
antidotum
tegengif
antifibrinolyticum
middel tegen oplossing van vezelstof
antifungisch
wat schimmels doodt
antigeen
lichaamsvreemde stof
antihistaminicum
stof die de werking van histamine vermindert
antihypertensivum
bloeddrukverlagend middel
antilichaam, antistof
beschermingsstof
antimicrobieel
yegen ziekteverwekkers gericht
antimitoticum
middel dat de celdeling verhindert of vertraagt
antimycoticum
middel tegen schimmelziekte
antineoplastisch
wat de vorming van gezwellen tegengaat
antioxydanten
aan voedingsmiddelen en vitaminepreparaten toegevoegde stof om bederf door oxydatie tegen te gaan. Ze zijn nodig om de onverzadigde vetten en vetzuren in droge voeding te beschermen. De meest gebruikte anti-oxydanten zijn BHT, BHA en ethoxyquine
anti-peristaltische darmbeweging
omgekeerde darmbeweging, dus opbraken van voeding
antiphlogisticum
middel dat ontsteking tegengaat
antiproliferatief
tegen snelle groei gericht
antiprurigineus
jeukwerend
antipyreticum
koortswerend middel
antisepticum
ontsmettingsmiddel
antispasmodicum
middel dat kramp bedaart
antitoxine
middel dat gifstof onschadelijk maakt
antitrombotisch
wat de vorming van bloedstolsel tegengaat
antitumoraal
tegen gezwellen gericht
antitussivum
hoestmiddel
antiviraal
werkzaam tegen virussen
Antropomorfisme:
Het onterecht aan dieren toeschrijven van een menselijke persoonlijkheid
anurie
uitblijven van urinevorming
anus
aars
anxietas
angstgevoel
anxiolyticum
geneesmiddel dat angst en onrust vermindert
apathie
abnormale lusteloosheid, ongevoelig voor indrukken van buiten.
aplasie
onvolkomen ontwikkeling
aplastische anemie
bloedarmoede door tekort aan rode bloedlichaampjes
apnoe
ademstilstand
appèl
gehoorzaam, alert gedrag. (Fik staat keurig onder appèl)
appelhoofd
bol voorhoofd, vaak met uitpuilende ogen
applicatie
toepassing
Apporteerdrift
Drift om buit(voedsel) naar de roedel(leider) te brengen
apporteren
het bij de jager brengen van het geschoten wild; het terugbrengen van een weggeworpen voorwerp
approximaal, approximatief
benaderend
apron
witte kraag van collies en shelties
aquosus
waterig
aritmie
onregelmatige hartslag
aritmogeen
wat onregelmatige hartslag veroorzaakt
aromatisch
met geurstof
Artemis-proef
zware jachthondenproef voor A-honden van 24 maanden en ouder, waarbij uitsluitend met koud wild wordt gewerkt
arterieel
slagaderlijk
arteriografie
foto van de slagaders
arteriolair
met betrekking tot de kleine slagaders
arteriosclerose
aderverkalking
arterioveneus
met betrekking tot een slagader en een ader
articulair
met betrekking tot een gewricht
artificieel
kunstmatig
artralgie
gewrichtspijn
artritis
gewrichtsontsteking
artropathie
gewrichtsaandoening
artrose
gewrichtsaandoening zonder ontsteking
ascites
buikwaterzucht
asepsis
kiemvrijheid
aseptisch
vrij van ziektekiemen
aspecifiek, niet-specifiek
niet door een bijzondere oorzaak teweeggebracht
aspiratie
opzuiging
assay
toetsing
assisteren
bijstaan
associatie
koppeling
asthenie
krachteloosheid
astma
een long- en luchtwegziekte.
asymptomatisch
zonder ziekteverschijnselen
asystolie
hartstilstand
ataxie
onzekere gang
atheromatose
degeneratie van de vaatwand
athetose
onwillekeurige bewegingen van vingers en tenen
atonie
spierslapte
atopie
inhalatie-allergie, komt voor bij hond, paard, koe en kat
atopisch
met betrekking tot een vorm van overgevoeligheid
atoxisch
niet-giftig
atriaal
met betrekking tot een hartboezem
atrioventriculair
met betrekking tot hartboezem en hartkamer
atrium
voorkamer van het hart
atrofie
verschrompeling van organen
atypisch
zonder kenmerkende eigenschappen
auditief
met betrekking tot het gehoor
aura
voorbode; eerste fase van een epileptische aanval. Zie: ictus
auraal
met betrekking tot een voorbode
auriculair
met betrekking tot het oor
auscultatie
luisteren naar lichaamsgeruis
Auto-immuunziekten (= auto-immuunreacties)

Dit zijn ziekten waarbij het immuunsysteem antistoffen produceert tegen lichaamseigen stoffen, weefsels of organen en die vernietigt. Voorbeelden zijn o.a. bepaalde vormen van bloedarmoede (= hemolytische anemie) en leverontsteking (= hepatitis), ziekte van Addison (verminderde bijnierschorshormoon-productie), ziekte van Hashimoto (chronische schildklierontsteking).
De verschijnselen en klachten bij auto-immuun-ziekten zijn sterk afhankelijk van de aard van de betreffende auto-immuunziekte. De precieze oorzaak is meestal niet bekend.
automatie, automatisme
handelingen die onafhankelijk van de wil verlopen
autonoom
zelfstandig
autosomaal
niet-geslachtsgebonden
autotraining
het wennen van de hond aan autorijden
azoöspermie
gebrek aan zaadcellen
azotemie
toename van het stikstofgehalte van het bloed

B

baard
rijkelijke beharing aan de onder- en voorzijde van de onderkaak
Babesia
één van de bloedparasieten die gepaard gaan met de beet van de hondenteek. Zie ook: Ehrlichea
babesiosis
tekenkoorts
bacil
staafvormige bacterie
bactericide
bacteriëndodend middel
bacterie
eencellig kleinste levend wezen dat zich snel vemenigvuldigt. Ook: microbe.
bacteriëmie
aanwezigheid van bacteriën in het bloed
bacterioïd
gelijkend op bacteriën
bacteriologisch
met betrekking tot bacteriën
bacteriostaticum
stof die de toename van bacteriën belemmert
bakken
sterk ontwikkelde wangspieren
baknijd
hiervan is sprake wanneer de hond, i.v.m. de plaats in de hiërarchie die hij zichzelf heeft toebedacht, niet toestaat dat een ander in de buurt van zijn etensbak komt, terwijl hij aan het eten is. Baknijd van de hond ten opzichte van de menselijke gezinsleden is een zeer ongewenst en kwalijk verschijnsel. Het werkt een ongewenste dominantie van de hond in de hand en zal hem - zeker bij de personen ten opzichte van wie hij baknijd vertoont - uiteindelijk onhandelbaar maken.
balanitis
ontsteking van de eikel
balanopostitis
zie voorhuidontsteking.
bananenstaart
ten dele gecoupeerde staart die met een sterke boog omhoog en naar voren buigt
barrier, barrière
versperring
basaal
met betrekking tot een stof die zout vormt
base
stof die zout vormt
bastaard
telg van rasloze ouderdieren en/of ouders van verschillende rassen
bat ears
vleermuisoren
beefy
Te vette, zware en vlezige croupe
beet
de manier waarop de snijtanden in onder- en bovenkaak t.o.v. elkaar staan
behang
oren plus beharing daarvan
behaviorisme
vorm van psychologie waarbij vooral het uiterlijk gedrag als uitgangspunt wordt genomen
behendigheid
tak van hondensport waarbij een parcours met hindernissen moet worden afgelegd
beladen schouders
te zwaar bespierde schouders
belijning
silhouet van de hond
belton
schimmelpatroon bij Engelse setters
bench
kamerkennel; inklapbare kooi, ook vaak gebruikt op tentoonstellingen.
benigne
goedaardig
berghonden
rassen die worden ingezet voor bewaking en bescherming van vee of schapen in bergachtige gebieden
beschutter
brak of windhond die de jagende honden belet het wild te doden of te verscheuren
beta-blokkeerder
geneesmiddel dat de bloeddruk regelt
Bêta-dier (ß-dier)
Het dier dat de 2e in rang is, in een sociaal levende dierengemeenschap
bevedering
lange haren aan de achterzijde van de benen en de staart, en aan de oren
Bewakingsdrift
Drift om indringers te waarschuwen uit het territorium te blijven d.m.v. blaffen, grommen en bijten
BHA
anti-oxydant
BHT
anti-oxydant
bicarbonaat
een chemische stof: H2CO3.
biest
de eerste moedermelk van de teef
bifasisch
in twee tijden verlopend
bilateraal
in twee richtingen
biliair
met betrekking tot gal
bindweefsel
Het weefsel dat de andere weefsels met elkaar verbindt.
bio-equivalent
met dezelfde kracht en uitwerking
bioavailability, biodisponibiliteit
biologische beschikbaarheid
biochemisch
met betrekking tot de omzetting van stoffen in levende wezens
biodegradatie
natuurlijke afbreekbaarheid
biologisch
met betrekking tot levende wezens
biologische leeftijd
leeftijdbepaling aan de hand van de ontwikkeling van het skelet, (bot).
biopsie
weefselonderzoek
biosynthese
aanmaak op natuurlijke manier
biotransformatie
omvorming van stoffen binnen het levende weefsel blaarvormig
black and tan
1. geelachtige tot roodbruine aftekeningen aan het hoofd, op de borst, aan de benen en de onderzijde van de staart. Zie ook brand. 2. kleurafwijking o.a. bij Labrador Retrievers; hierbij heeft de hond op bepaalde plaatsen roestbruine aftekeningen, met name op de onderste helft van de poten, in het gezicht, op de borst en rond de anus. Alleen wanneer beide ouders het gen voor black and tan dragen, kunnen zij pups met black and tan voortbrengen. Zie ook brindle
bles
witte aftekening van voorhoofd tot op de voorsnuit
blitzen
het zichtbaar zijn van de tanden bij een gesloten mond
bloat
maagtorsie, ook GDV genoemd. De hond kan erdoor in shock geraken en overlijden
blok
stremming
blue merle
grijsblauw kleurpatroon met zwarte vlekjes
bodemafstand
afstand van de grond tot het laagste punt van het borstbeen
Bolo-pads
witte vlekken op de achterzijde van de voeten, net boven de voetzolen. Het geeft aan dat de drager ervan een afstammeling is van Champion en Field Trial Champion Banchory Bolo, in 1915 geboren en een van de grote namen in de geschiedenis van de Labrador, hetgeen altijd gepaard gaat met een uitmuntende vachtstructuur
bolusinjectie
zware inspuiting in één keer
bone
goed bewerkt beenwerk en skelet (+ massa)
borborygmus
darmgeruis
Borrelia bacterie
bacterie waarmee schapenteken besmet kunnen zijn en die zowel bij mens als hond Lyme-disease kan veroorzaken
borstdiepte
de loodrechte afstand tussen schoft en borstbeen
bovenbelijning
de lijn die vanaf het achterhoofd, via de nek, de schoft, de rug, de lendenen en het kruis tot de staartaanzet loopt
bovenvacht
de harde, langere haren die boven de ondervacht uitsteken
bovenvoorbijter
bij gesloten mond staan de boventanden ver boven de ondertanden
brachiocephalen
honden met een brede schedel (o.a. dogachtigen). Zie ook dolicocephalen
bradycardie
ongewoon langzame hartslag
bradykinesie
verlangzaming van de bewegingen
bradypnoe
vertraagde ademhaling
brakken
lopende honden die luid blaffend het wildspoor moeten volgen
brand
Ook: mahogany markings. Vaalgele tot roestbruine aftekening bij donkergekleurde honden aan hoofd, borst, benen, voeten en onder de staart, o.a. bij Dobermanns, Rotweilers en Dashonden. Zie ook black & tan (1)
breedspectrum
met "brede" uitwerking
breien
het kruislings verplaatsen van de voorpoten
brengdrift
verzamelreflex. Komt tot uiting in de bereidheid van de hond om buit op te pakken en mee te nemen naar het hol waarin zich de pups bevinden, of, bij onze gedomesticeerde hond, in de bereidheid om te apporteren.
brindle
ook: gestroomd. Bij o.a. Labrador Retrievers kleurafwijking waarbij de black and tan aftekening niet duidelijk omlijnd is en zich niet op de typische plekken van de black and tan aftekening bevindt. Alleen wanneer beide ouders het gen voor brindle dragen, kunnen zij pups met brindle-aftekeningen voortbrengen.
broek
bevedering van de achterbenen
broken coat
oude term voor ruwe, harde vacht
bronchiaal
met betrekking tot de luchtpijptakken
bronchiëctasie
verwijding van de luchtpijpvertakkingen
bronchitis
ontsteking van de luchtpijptak
bronchoconstrictie
vernauwing van de luchtpijptakken
bronchodilatatie
verwijding van de luchtpijptakken
bronchopneumonie
longontsteking die uitgaat van de luchtpijptakken
bronchopulmonair
met betrekking tot de luchtpijptakken en de longen
bronchospasme
kramp van de luchtpijptakken
bronchus
luchtpijptak
brush
staart van collies en shelties
buccaal
van de wang
buccofaryngeaal
met betrekking tot de mond en de keel
buitdrift
deze drift, een verzamelreflex, komt sterk tot uiting in het narennen, pakken en `doodschudden' van voorwerpen, en ook in het slepen van voorwerpen naar het nest.
bulbair
met betrekking tot het verlengde merg
bulleus
blaarvormig
burr
zichtbare binnenzijde van het rozenoor, o.a. bij de Engelse Bulldog
bursitis
ontsteking van een slijmbeurs

C

CAC
Certificat d'Apitude au Championat.
Kampioensprijs, waarvan er in principe vier nodig zijn om de titel kampioen te kunnen voeren
cachexie
uitputting van het lichaam
CACIB
Certificat d'Apitude au Championat International de Beauté. Internationale kampioensprijs
CACIT
Certificat d'Aptitude au Championnat International de Travail. Internationale kampioensprijs veldwedstrijden
CACT
Certificat d'Aptitude au Championnat de Travail. Kampioensprijs veldwedstrijden
caille
wit met gestroomde platen, bij Franse buldoggen
calciëmie
aanwezigheid van calcium in het bloed
calcificatie
verkalking
calcium
kalk; mineraal dat naast fosfor van belang is voor de opbouw van een gezond skelet, maar waarmee veel fouten worden gemaakt door teveel van deze stoffen toe te dienen
calciurie
aanwezigheid van calcium in de urine
Campbell-test
test waarbij uitsluitend wordt gekeken naar de sociale binding en de dominantie van pups en bedoeld is om de juiste pup bij de juiste eigenaar te laten terechtkomen
candidiasis
schimmelziekte van huid en slijmvliezen
canis
hond
canis familiaris
huishond
canule
buisje
capaciteit
bevattingsvermogen
capillair
haarvat
carcinogenen
kanker veroorzakende substanties.
carcinoomvorming
vorming van een kwaadaardig gezwel.
cardiaal
met betrekking tot het hart
cardiale impuls
hartprikkel
cardiogeen
door het hart veroorzaakt
cardiologisch
met betrekking tot hartziekten
cardiomegalie
hartvergroting
cardiomyopathie
hartspierziekte
cardiopathie
hartziekte
cardiopulmonaal, cardiopulmonair
met betrekking tot hart en longen
cardiorespiratoir
met betrekking tot hart en ademhaling
cardioselectief
wat alleen op het hart inwerkt
cardiotonisch
wat de werkzaamheid van het hart bevordert
cardiotoxisch
giftig voor het hart
cardiovasculair
met betrekking tot hart en bloedvaten
cariës
tandbederf
carnivoor
vleeseter; zoogdier dat van vlees leeft
castratie
het wegnemen van de mannelijke organen die voortplantingscellen produceren (de zaadballen)
cataract
grauwe of grijze staar (troebel worden van de lens)
catarre
slijmvliesaandoening
catheter
slangetje
catheterisatie
inbrengen van een slangetje
caudaal
met betrekking tot het staartuiteinde
causaal
oorzakelijk
causticus
bijtend
caviteit
gaatje door tandbederf
cefalalgie
hoofdpijn
cellulitis
ontsteking van het onderhuidse bindweefsel
celmembraan
omhulsel van de cel
cerebellair
met betrekking tot de kleine hersenen
cerebraal
met betrekking tot de grote hersenen
cerebrospinaal
met betrekking tot hersenen en ruggemerg
cerebrovasculair
met betrekking tot de bloedvaten in de hersenen
cerumen
oorsmeer
cervicaal
met betrekking tot de hals en de nek
cervix uteri
baarmoederhals
chabot
lange haren aan de borst en de hals
charbonne
gele tot roodachtige haren met zwarte haarpunten, zoals bij de Tervuerense Herder
chelatie
het ontstaan van kalk in de bloedvatwanden
chemisch
scheikundig
chemoreceptor
cel die gevoelig is voor scheikundige prikkels
chemotherapeuticum
scheikundig bereide stof tegen ziekteverwekkers
chemotherapie
behandeling van ziekten met scheikundige stoffen
chippen
het onderhuids inbrengen van een microchip bij het linker schouderblad van de hond, waardoor de hond als het ware van een unieke "streepjescode" wordt voorzien
chirurgisch
heelkundig
chloasma
levervlekken
chocolade
zie: theobromine
chocolate
voornamelijk bij jachthonden gebruikte benaming voor een (donker)bruine kleur
cholangiografie
zichtbaar maken van galwegen
cholangitis
ontsteking van galwegen
cholecystitis
ontsteking van de galblaas
cholelithiasis
galsteenziekte
cholereticum
stof die de galvorming bevordert
Cholericus
Hond met een sterk onevenwichtig zenuwstelsel
cholestase
onderbreking van de galafvoer
cholesterol
galvet
cholinerg, cholinergisch
met betrekking tot stoffen die voor de prikkeloverdracht zorgen
chondrodystrofie
ook: achondroplasie. Onvoldoende of verlate verbening van het kraakbeen, waardoor misvormingen kunnen ontstaan
chondroplasie
groeistoornis in kraakbeen.
chondrocyten
kraakbeencellen
chromosomaal
met betrekking tot de chromosomen
chromosomen
staafvormige lichaampjes in de celkern waarop de genen zitten.
chronisch
slepend
chronotroop
wat tijd of tempo beïnvloedt
cicatrisatie
littekenvorming
circulatie
bloedsomloop; in een cirkel voortbewegend.
cirrose
verbindweefseling, schrompeling van organen (lever).
classificatie
rangschikking
claudicatie
mank lopen
clearance
zuivering
cloaca
riool
cloddy
hond die grof en vet is
clonisch
ritmisch samentrekkend
coagulatie
stolling
cobby
compact en vierkant gebouwd
cochleair
met betrekking tot het slakkehuis
coënzym
hittebestendig deel van een giststof
cognitief
met betrekking tot het denkproces
coïtus
geslachtsgemeenschap
colitis
ontsteking van de dikke darm.
collageen
lijmvormend
collaps
flauwte
collaterale circulatie
bloedstroming ergens langs
College van Beroep
college van drie personen dat een beroep tegen een besluit van de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland behandelt en een uitspraak formuleert die voor beide partijen als bindend advies geldt
colloïdaal
met betrekking tot een vloeibare oplossing
collyrium
oogspoeling
colopathie
aandoening van de dikke darm
colorectaal
met betrekking tot de karteldarm en de endeldarm
comateus
in volkomen bewusteloosheid
commensaal
onschadelijke gastkiem
commotio
schudding
compatibel
in staat samen te gaan
compensatie
herstel van het evenwicht
competitief
die elkaar bestrijden of tegenwerken
complement
aanvulling
complementair
aanvullend
complex
ingewikkeld
complicaties
bijkomende verschijnselen die de oorspronkelijke aandoening erger maken.
component
bestanddeel
concentratie
sterkte van een oplossing
conceptie
bij de geslachtsdaad het moment waarop een spermacel een eicel bevrucht.
concomiterend
begeleidend
concreet
samengegroeid
conditie
toestand waarin iemand verkeert
conductie
geleiding
condyloma
vijgwrat
confusie
verwardheid
congenita
aangeboren.
congenitaal
aangeboren
congestie
bloedophoping
conjugatie
binding
conjugatus
gekoppeld
conjunctivitis
bindvliesontsteking
conservatief
op behoud gericht
conserveren
in stand houden
consistentie
Dichtheid, vastheid.
constipatie
hardlijvigheid
constitutioneel
door de bouw bepaald
contact
aanraking
contaminatie
verontreiniging
continu
voortdurend
continuïteit
voortduring, ononderbroken samenhang.
contra-indicatie
tegenaanwijzing
contractie
samentrekking.
contractiliteit
vermogen zich te kunnen samentrekken
contractuur
blijvende samentrekking
contrastmiddel, constrast-stof
stof waarmee organen zichtbaar kunnen worden gemaakt
contusie
kneuzing
convalescentie
periode van herstel
conventioneel
wat door het vaste gebruik bepaald is
conversie
omzetting
convulsie
stuip
convulsies
stuipen.
coördinatie
onderlinge afstemming
coprofagie
eten van poep, niet alleen paardenkeutels, maar ook poep van de eigen soort. Coprofagie kan ontstaan door een gebrekkige voeding of een stoornis in het spijsverteringsorgaan. Ook kan het ontstaan door vraatzucht of imitatiegedrag. Heeft de coprofagie een lichamelijke oorzaak dan wil een eierkoek per dag nog wel eens helpen, of verhoging van de dagelijkse portie vers vlees, zoals pens, kopvlees of kip.
cor pulmonale
aandoening van de rechterharthelft door overbelasting
cornea
hoornvlies
coronair
met betrekking tot de kransslagaders
corpus luteum
geel lichaam
correctie
verbetering
correlatie
onderlinge samenhang
corresponderen
overeenstemmen met
cortex
schors
corticaal
met betrekking tot de schors
corticosteroïde
bijnierschorshormoon
cortisol
hormoon gemaakt door de bijnieren.
corticoïden
hormonen die in de bijnierschors gemaakt worden
couperen
het chirurgisch verkleinen van de oorschelpen en het inkorten van de staart
coxalgie
heuppijn
craniaal
met betrekking tot de schedel
creatininemie
teveel aan afbraakprodukten in het bloed
crisis
ernstige ziekteaanval
criterium
toets
croup
plaats waar het kruisbeen overgaat in de staartwervels..
Crufts
de internationale hondententoostelling van het jaar, die jaarlijks in Engeland wordt gehouden.
cryptorchisme, cryptorchidie
de teelballen bevinden zich niet in de balzak (beide testikels zijn niet in het scrotum afgedaald)
cubitis valgus
stand van het ellebooggewricht.
cumulatief
toenemend
curariseren
spierontspanning teweegbrengen met een geneeskrachtig aftreksel
curatief
heilzaam
curettage
uitkrabbing
curve
kromme lijn
cushion
opgevulde wangen
cutaan
met betrekking tot de huid
cyanose
blauwe verkleuring van de huid en slijmvliezen door onvoldoende zuurstof in het bloed.
cyclisch
wat regelmatig terugkeert
cycloplegie
verlamming van het aanpassingsvermogen van het oog
cyclus
regelmatige reeks
cyste
holte met vloeibare, minder vloeibare, of taaie inhoud.
cystitis
blaasontsteking
cystoscopie
onderzoek van de blaas
cytochroom
giststof die ijzer bevat
cytogenetica
de studie van chromosomen.
cytoplasma
celvloeistof
cytostaticum
geneesmiddel dat celgroei en celdeling remt
cytotoxisch
giftig voor cellen

D

dameshondje
vroeger benaming voor gezelschapshond
darmflora
darmbacteriën
daskleurig
patroon van kleuren dat ontstaat door een mengeling van zwarte, gele en grijze haren. Elke afzonderlijke haar kan ook deze drie kleuren bevatten
decompensatie
onvoldoende aanvulling
decongestivum
middel dat zwelling vermindert
decubitus
doorligwonde
defecatie
stoelgang
defibrillatie
elektrische behandeling van hartritmestoornis
deficiëntie
tekort
deficit
gebrek
definitieve botten
botten waar geen groei meer in zit.
deficiëntie
tekort.
degeneratief
wat aantasting veroorzaakt
degradatie
afbraak
dehydratatie, dehydratie
uitdroging
dekgeld
bedrag dat moet worden betaald aan de eigenaar van de dekreu voor het dekken van de teef; doorgaans gelijk aan de prijs van een pup
dekharen
stevige haren die de buitenbekleding van de vacht vormen.
dekreu
de hond die bewust wordt gebruikt voor het dekken van een teef. (Gebeurt dit per ongeluk, dan spreekt men niet van een dekreu, maar van een mazzelpik.)
dekreu-eigenaar
de eigenaar van een reu, die deze voor dekking beschikbaar stelt
dekverklaring
voorgedrukt formulier van de Raad van Beheer, waarop de eigenaar van de dekreu de gegevens van de dekreu vermeldt en waarop de eigenaar van de teef het aantal pups vermeldt
degeneratief
wat aantasting veroorzaakt
degradatie
afbraak
dehydratatie, dehydratie
uitdroging
demodexmijt
haarfollikelmijt die in de haarzakjes en talgkliertjes van de hond leeft en huidsmeer (talg) eet
dependent
afhankelijk
depigmentatie
vermindering van de kleurstof in het weefsel. Zie ook pigment.
depletie
lediging
depolarisatie
vermindering van de elektrische lading in een zenuwcel
depressie
neerslachtigheid
deprivatie
gevoelens als angst, schuwheid, veroorzaakt door permanent tekort aan affectie (genegenheid). Er is sprake van relatieve deprivatie wanneer deze gevoelens voortkomen uit de vergelijking van de eigen situatie met de "betere" situatie van andere wezens.
depletie
lediging
depolarisatie
vermindering van de elektrische lading in een zenuwcel
depressie
neerslachtigheid
derde ooglid
bevindt zich in de binnenste ooghoeken, is normaal donker van kleur en nauwelijks zichtbaar
dew claws
hubertus- of wolfsklauwen.
diabetes
suikerziekte
diagnose
vaststelling van een ziekte
diagnostiek
vaststellen welke ziekte/­stoornis de hond heeft.
dialyse
kunstnierbehandeling
diameter
middellijn
diaphoresis
zweetafscheiding
diarree
buikloop
diastolisch
met betrekking tot verslapping van hart en bloedvaten
diathermie
doorwarming van zieke organen
diathese
vatbaarheid voor een ziekte
differentiatie
toeneming van gecompliceerdheid en organisatie, het ontstaan van verschillende structuren.
diffuse
verspreid.
diffuus
zonder scherpe begrenzing
difterie
kwaadaardige slijmvliesontsteking
digestief
met betrekking tot de spijsvertering
digitalisatie
toediening van geneesmiddelen bij hartziekten
dilatatie
verwijding
dip
inzinking in het rugprofiel vlak achter de schoft
diplopie
dubbelzien
direct
rechtstreeks
discoïd
schijfvormig
disfunctie
slecht functioneren
dishfaced
wipneus
diskwalificeren
het niet in aanmerking laten komen voor een kwalificatie t.g.v. een fout die in de rasstandaard staat vermeld
dislocatie
ongewone verplaatsing
displasie
onvoldoende aanwezig zijn van een bepaald weefsel, in dit geval botweefsel.
dispositie
aanleg
disproportioneel
niet de normale lichaamsverhoudingen.
dissemineren
uitzaaien
dissociatie
uiteenval
distaal
naar het eind van de ledematen toe
distensie
uitrekking
distichiasis
toestand waarbij vanuit de ooglidrandjes één of meerdere haartjes tegen het oog aangroeien
distilleren
zuiveren
distorsie
verstuiking
distributie
verdeling
diurese
afscheiding van urine
diureticum
urinedrijvend middel
diurnus
wat overdag plaatsheeft
diverticulitis
ontsteking van de darmuitstulpingen
dna
deoxyribonucleïnezuur. Organisch zuur, bestanddeel van de chromosomen waardoor erfelijke eigenschappen worden overgedragen.
documenteren
staven
doelbewustheidsreflex
dit is de reflex waarmee de hond oorzaak en gevolg met elkaar in verband brengt. Als ik dit doe, gebeurt er dat. Belangrijke motivationele factor
dogachtigen
groep honden met een brede schedel
dolichocephalen
honden met een lange schedel (zoals windhonden)
dominant
overheersend/sterker. Zie ook: recessief.
donor
gever
doping
stimulerende middelen
dorsaal
aan de rugzijde
dosering
verstrekte hoeveelheid
doseringsregime
regeling in verband met de toediening van geneesmiddelen
dosis
hoeveelheid van een geneesmiddel
downfaced
een in een gebogen lijn verlopen schedel, van opzij bezien van achterhoofdsknobbel tot aan de neusspiegel (zoals bij een Bullterrier)
draadhaar
ruwharige bovenvacht die uit zeer harde haren bestaat
dracht
draagtijd van de teef; doorgaans 63 dagen vanaf de ovulatie
draf
manier van voortbewegen waarbij steeds een diagonaal benenpaar het lichaam ondersteunt
drainage
vochtafvoering
driekleur
aanduiding voor een hond met de kleuren zwart, wit en roodbruin
drift
1. meute. 2. aangeboren drijfveer tot bepaald gedrag (bijvoorbeeld jachtdrift)
drijfhond
jachthond die als taak heeft het wild uit de dekking te drijven
droog
zonder vet of losse huid; gespierd
Dual Purpose
dit betekent dat de hond zowel Show Champion als Field Trial Champion is
ductus
afvoerbuis
dudley nose
rose, vleeskleurige neus. Zie ook: yellow liver.
duodenum
twaalfvingerige darm
dura mater
harde hersenvlies
dwerggroei (dwarfism)
ernstige skeletdeformatie in combinatie met retinadysplasie, die bij de Labrador Retriever tot nu toe alleen in de Verenigde Staten is waargenomen
dysartrie
uitspraakgebrek
dyscrasie
gestoorde gezondheid
dysenterie
rode loop
dysfagie
slikstoornis
dysforie
sombere grondstemming
dysfunctie
gestoorde werking
dysgenesie
gebrekkige ontwikkeling
dysgeusie
smaakstoornis
dyskinesie
bewegingsstoornis
dyspepsie
gestoorde spijsvertering
dysplasie
ongewone ontwikkeling
dyspnoe
kortademigheid
dystonie
stoornis in de spierspanning
dystrofie
voedingsstoornis
dysurie
pijnlijke urinelozing

E

ecchymose
blauwe plek
echografie
beeld van de teruggekaatste trillingen
eclampsie
stuipen ten gevolge van calciumgebrek
ectopisch
buiten zijn normale ligging
ectoparasieten
parasieten die op de buitenkant van de hond leven, zoals mijten, luizen, vlooien en teken
ectropion
het naar buiten krullen van het ooglid (erfelijke afwijking)
ECVO
European College of Veterinary Ophtalmogolgists; de Europese vereniging van Veterinaire Oogspecialisten; slechts de oogspecialisten die "diplomate" zijn van deze vereniging mogen het gestandaardiseerde oogonderzoek uitvoeren
eczeem
oppervlakkige huidaandoening
ED
elleboogdysplasie. Erfelijke aandoening
eensporig gaan
het tijdens de draf zodanig neerzetten van de voeten dat hun sporen een lijn vormen
effect
uitwerking
effectief
doeltreffend
efficiënt
doelmatig
effusie
uitstorting
ejaculatie
zaadlozing
elastisch
rekbaar
electief
verkozen
elektro-encefalografie
beeld van de elektrische hersenstroom
elektrocardiografie
onderzoek van de hartslagcurves
elektrofysiologisch
met betrekking tot elektrische verschijnselen in levend weefsel
elektrolyt
verbinding die in waterige oplossing in ionen wordt gesplitst
eliminatie
verwijdering
embolie
bloedvatverstopping
embryo
vrucht in het moederlichaam
embryonale
heeft betrekking op het organisme in zijn eerste ontwikkelingsstadium na de bevruchting; ongeboren, onontwikkeld.
emesis
braking
emeticum
braakmiddel
emfyseem
luchtzucht
emolliens
middel om weker te maken
emotioneel
gevoelsmatig
empirisch
wat op waarneming berust
empyeem
etterophoping
emulgeren
een melkachtige oplossing vormen
emulsie
vloeistof in fijne druppels in een andere vloeistof aanwezig
enantheem
uitslag op de slijmvliezen
encefalitis
hersenontsteking
encefalopathie
hersenziekte
enceinte
omrasterde ruimte op een tentoonstelling voor enkele honden tezamen
endemisch
inheems
endocardiale
aan de binnenbekleding van het hart
endocarditis
ontsteking van de hartwand
endocrien
met inwendige afscheiding in de bloedstroom
endogeen
van binnen uit
endometriose
vorm van baarmoederkanker
endoparasieten
parasieten die in de hond leven, zoals spoelwormen en lintwormen (als de één vreet, slaapt de ander, en omgekeerd)
endoscopie
onderzoek van lichaamsholten
endotheel
inwendig bekleedsel van bloed- en lymfvaten
endotoxisch
met betrekking tot gifstoffen uit afgestorven bacteriën
enema
lavement
energetisch
met betrekking tot arbeid
enostosis
groeipijn
enteric-coated
van een mantel voorzien
enteritis
ontsteking van de ingewanden
enterocolitis
darmontsteking
enterohepatisch
met betrekking tot dunne darm en lever
entropion
het naar binnen krullen van het ooglid. Erfelijke afwijking
enzymen
Splitsings- of ontledingsstof, die een bepaald scheikundig proces in het organisme veroorzaakt of bevordert, zonder zelf te veranderen; cellulaire eiwitten (proteïnen)
eosinofilie
toename van het aantal eosinofiele cellen in het bloed
epicondylitis
ontsteking van een knobbel aan een gewrichtsuitsteeksel
epidemie
besmettelijke ziekte die zich snel uitbreidt
epidemiologisch
met betrekking tot besmettelijke ziekten
epidermaal
behorend tot de opperhuid
epiduraal
buiten het harde hersenvlies
epifyse
groeischijf
epifysair
met betrekking tot de groeischijf
epigastralgie
pijn in de bovenbuik
epigastrisch
met betrekking tot de bovenbuik
epilepsie (vallende ziekte)
Hersenaandoening waarbij de elektrische activiteit van de hersenen plaatselijk (= lokaal) is verstoord (meestal de hersenschors). Hierdoor kunnen spontane, elektrische ontladingen optreden, die zich over de hele hersenen kunnen uitstrekken en epileptische aanvallen (= toevallen, insulten, convulsies) veroorzaken . De behandeling met medicijnen (= anti-epileptica) duurt meestal levenslang en is vooral gericht op het voorkómen van epileptische aanvallen.
Belangrijke klachten zijn: (1) lichte aanvallen van kortdurende (tot 30 sec) geestelijke afwezigheid (= absence = petit mal), die gevaarlijk zijn omdat ze ongelukken kunnen veroorzaken , (2) grote aanvallen met gevoelsstoornissen, spierschokken (soms met harde schreeuw) en verminderd bewustzijn (= grand mal) en (3) status epilepticus: totale bewusteloosheid, tongbeet en onwillekeurig laten lopen van de urine. De oorzaken van epilepsie zijn: (1) genetisch (= aangeboren), (2) traumatisch, d.w.z. het gevolg van hersenbeschadiging (= hersentrauma) door een kleine (TIA) of grote beroerte (= herseninfarct), een hersenbloeding of een hersentumor, (3) infectueus, t.g.v. hoge koorts en herseninfecties, (4) metabool, t.g.v. bepaalde stofwisselingsstoornissen en (5) chemisch, o.a. als bijwerking van bepaalde geneesmiddelen of vergiftigingen.
epiphyse
uiteinde van het bot dat samen met een ander deel het gewricht vormt.
episiotomie
verwijding van de schede-ingang
episode
op zichzelf staande gebeurtenis
epistaxis
neusbloeding
epitheel
dekweefsel
epithelioom
gezwel dat van dekweefsel uitgaat
equivalent
gelijkwaardig
ERG
electroretinografie; een test die door een oogarts wordt verricht om de functie van de retina te controleren. De aandoening PRA veroorzaakt een abnormale ERG, die bij het ene ras sneller kan worden waargenomen dan bij het andere. Het onderzoek vindt doorgaans onder narcose plaats.
ergotisme
kriebelziekte
erosie
oppervlakkige beschadiging
eructatio
oprisping
eruptie
plotselinge huiduitslag
erysipelas
wondroos
erytheem
roodheid van de huid
erythrasma
blijvende huidinfectie
erytropoëse
vorming van rode bloedlichaampjes
ethische kwesties
vraagstukken aangaande dingen die moreel (niet wettelijk) goed of verkeerd zijn
ethoxyquine
anti-oxydant
etiologie
leer van de ziekteoorzaken
euforie
verhoogd gevoel van welzijn
evacuatie
ontlediging
evaluatie
beoordeling
evolutie
geleidelijke ontwikkeling (verandering) van de ene generatie op de andere.
exacerbatie
verergering
exantheem
huiduitslag
excessief
overdreven
excipiens
bestanddeel van een geneesmiddel
excitatie
opgewondenheid
exclusief
wat andere mogelijkheden uitsluit
exophthalmus
uitpuiling van het oog
expositie
evenement waar de ingeschreven honden op hun onderlinge schoonheid worden beoordeeld
excretie
uitscheiding
exfoliatie
afschilfering
exocrien
afscheidend door middel van een afvoerbuis
exoftalmie
uitpuiling van het oog
exogeen
door oorzaken van buitenaf
expectorans
geneesmiddel dat het ophoesten bevordert
experimenteel
proefondervindelijk
expiratie
uitademing
expressie
gelaatsuitdrukking
exsudaat
ontstekingsvocht
extensie
strekken
exterieur
de uiterlijke verschijningsvorm van de hond
extern
uitwendig
extracellulair
buiten de cel gelegen
extracorporaal
buiten het lichaam
extract
ingedikt aftreksel
extractie
uittrekking
extrapiramidaal
buiten de piramidebaan
extrarenaal
buiten de nier
extrasystole
ontijdige hartsamentrekking
extravasaal, extravasculair
buiten een bloedvat
extravasatie
vochtuitstorting
extreem
uiterst
extremiteiten
voor- en achterbenen.

F

faciaal
met betrekking tot het aangezicht
factor
meewerkende oorzaak
faecaal
met betrekking tot de ontlasting
faeces
drek
fagocytose
vernietiging van schadelijke bestanddelen die in het levend weefsel zijn binnengedrongen
faking
aanbrengen van veranderingen in het exterieur om de keurmeester te misleiden
familiair
in de familie voorkomend.
farmaceutisch
uit de apotheek
farmacodynamie
leer van de werking van geneesmiddelen op een levend wezen
farmacokineticum
leer van de werking van geneesmiddelen in het lichaam
farmacologisch
artsenijkundig
farmacon
geneesmiddel
faryngitis
keelontsteking
fasciculatie
spiertrillen
fase
trap van ontwikkeling
fataal
noodlottig
fauve
kleuraanduiding die loopt van tarwegeel tot roodbruin
fawn
beige of reekleurig
FCI
Fédération Cynologique Internationale: overkoepelende kynologische organisatie, opgericht in 1911 te Parijs. Thans gevestigd te Thuin, België. Noemt zich de World Canine Organisatie, hoewel op het gehele Noord-Amerikaanse continent niet één land lid is van de FCI, en het Verenigd-Koninkrijk al evenmin. Toevallig de landen die het meest vooruitstrevend zijn op het gebied van het onderzoek naar erfelijke afwijkingen van honden. Daar staat tegenover dat Zuid-Korea (waar honden worden gegeten) wél lid is. De FCI accepteert alleen medische uitslagen van landen die bij de FCI zijn aangesloten.
febriel
koortsig
feedback
terugkoppeling
femoralis
met betrekking tot het dijbeen
fenobarbital
anti-epilepticum. Merknamen: Phenobarbital, Luminal.
fenomeen
verschijnsel
fenotype
hoe de hond eruit ziet en hoe hij zich gedraagt. Zie ook genotype.
Fenotypisch:
Het zichtbare fysische resultaat van een bepaalde genetische samenstelling
fenytoïne
anti-epilepticum, slow-release tablet. Merknaam: Epitard. Heeft minder bijwerkingen dan fenobarbital en primidone
fermentatie
gisting
ferriprief
gekenmerkt door ijzergebrek
fertiliteit
vruchtbaarheid
fertilititeitsbegeleiding
het voorbereiden van de teef op een dekking met een vruchtbare afloop, waaronder bacteriologisch onderzoek, vaginoscopisch onderzoek en progesteronbepaling
fibrillatie
woeling
fibrine
vezelstof in het bloed
fibrinolytisch
wat eiwit in gestold bloed oplost
fibroelastosis
degeneratie (verslechtering) van elastisch bindweefsel.
fibrose
woekering van bindweefsel.
field trial
veldwedstrijd
fiool
medicijnflesje
first-pass
eerste hindernis
fissuur
kloof
fistel
een niet van nature aanwezige verbindingsopening tussen de oppervlakte van de huid een klier, kanaal of inwendige holte (pijpzweer).
fixatie
vasthechting
flaccidus
slap
fladderen, flutter
al te snelle beweging van het hart
flankeren
het systematisch (zigzaggend) afzoeken van een terrein door een jachthond
flatulentie
opgeblazenheid
flebitis
aderontsteking
flebografie
foto van de aders
Flegmaticus
Trage hond met een evenwichtig zenuwstelsel
flegmone
weefselontsteking met ettering
flexie
buiging
flush
blozen
flyball
tak van hondensport waarbij over een hindernissenparcours een balletje moet worden geapporteerd
foetaal
met betrekking tot de ongeboren pup
foetoplacentaal
met betrekking tot ongeboren pup en moederkoek
foetotoxisch
schadelijk voor de ongeboren vrucht
foetus
pup in de baarmoeder
fokker
degene die ten tijde van de worp eigenaar van de moederhond is
flyball
geen hondensport (dat is een sport met honden), maar een sport voor honden.
fotofobie
lichtschuwheid
fotosensibilisatie
vergevoelig worden voor licht
fotosensibiliteit
overgevoeligheid voor licht
fractie
deel
fracturen
botbreuken
franje
lange beharing aan de oren
frans staan
met de voorvoeten uitgedraaid (naar buiten gedraaid) staan
frequentie
aantal keren per tijdseenheid
front
voorbenen en (soms) voorbenen en voorborst samen
frown
lichte frons op het voorhoofd.
FSH
geslachtsklieren stimulerend hormoon
functie
taak
fundamenteel
van het grootste belang
fungicidum
stof die schimmels doodt
fungistatisch
schimmelwerend
fungus
schimmel
furunculose
steenpuistziekte
fysico-chemisch
met betrekking tot de natuurkundige aspecten van de scheikunde
fysiologisch
door de natuur bepaald
fysisch
lichamelijk

G

galactorroe
melkvloed
galenisch
natuurlijk
galop
snelste wijze van bewegen, waarbij het lichaam zich regelmatig in zwevende toestand bevindt
gamma-globuline
een eiwit-achtige stof in het bloed
ganglion
zenuwknoop
gangreen
koudvuur
gangwerk
de wijze van voortbewegen
garnituur
zware wenkbrauwen, samen met snor en baard
gastralgie
maagkramp
gastritis
maagwandontsteking
gastro-enteritis
ontsteking van maag en darm
gastro-duodenaal
met betrekking tot maag en twaalfvingerige darm
gastro-oesofageaal
met betrekking tot maag en slokdarm
gastro-intestinaal
met betrekking tot maag en darm
GDV
zie: bloat
geblokt
vierkant
gebonden gaan
het te weinig naar voren en naar achteren plaatsen van de achterbenen
gedrukt
angstig, schrikkerig
gen/genen
drager(s) van een erfelijke factor met een specifieke functie
genetisch
met betrekking tot de erfelijkheid
genetisch profiel
de informatie over de genen van de hond.
genetica
de wetenschap die zich bezighoudt met de erfelijkheid van bepaalde eigenschappen.
genetisch vrij
een dier dat volgens de OptiGen test patroon "A" heeft. Het is absoluut zeker dat dit dier geen drager is van het PRA-gen.
genitaal
met betrekking tot de geslachtsorganen
genito-urinair
met betrekking tot de geslachtsorganen en de urinewegen
genotype
de erfelijke aanleg. Zie ook fenotype
Genotypisch:
De genetische samenstelling van een organisme
gentle leader
hoofdtuigje voor de hond. Niet mee experimenteren; laat je eerst goed voorlichten!
germicide
kiemdodende stof
geslachtsdrift
dit is de drift om de geslachtsdaad te bedrijven, welke voortplanting tot gevolg heeft. Het is niet juist om van voortplantingsdrift te spreken, omdat de hond de gevolgen van de geslachtsdaad (het verkrijgen van nageslacht) niet kan overzien.
gestatie
drachttijd
gestrekt
de lengte van de hond is meer dan de schofthoogte
gestroomd
Ook: brindle. Min of meer duidelijke streep donkere haren op een lichte ondergrond, of andersom
getijgerd
onregelmatig vlekkenpatroon als bij blue merle (o.a. Dashonden)
gevlekt
kleine vlekken op een witte ondergrond
G&G
de cursus Gedrag en Gehoorzaamheid. Tak van hondensport waarbij de hond leert hoe zich te gedragen t.o.v. andere honden en personen, en hoe hij de gegeven commando's moet uitvoeren
GH
de cursus Gehoorzame Hond
G-hond
hond die op een expositie de kwalificatie "Goed" krijgt
gingivitis
tandvleesontsteking
gladharig
kort, aanliggend haar, zonder ondervacht
glasoog
oog met blauwe iris
glaucoom
groene staar
glomerulair
met betrekking tot de vaatkluwens
glomerulonephritis
ontsteking van de vaatkluwens in de nierschors
glossitis
tongontsteking
glossodynie
branderige tong
glottis
stemspleet
glucocorticoïden
een groep hormonen die in de bijnierschors gemaakt worden, zij hebben invloed op allerlei stofwisselingsprocessen.
glucose
druivesuiker
glucosurie
te grote hoeveelheid suiker in de urine
gluten
graanlijm; eiwit dat gevonden wordt in granen en graanprodukten.
glycogeen
dierlijk zetmeel, in de lever gemaakt en opgeslagen.
glycoside
plantaardige stof met suikerbestanddeel
gonadaal
met betrekking tot de geslachtsklieren
gonadotroop
wat de werking van de geslachtsklieren beïnvloedt
gonioscopie
bezichtiging van de oogkamerhoek
gradueel
trapsgewijs
gramnegatief
met betrekking tot bacteriën die bij gramkleuring hun kleuring verliezen
grampositief
met betrekking tot bacteriën die bij gramkleuring hun kleuring behouden
grand mal
aanval van stuipen (epilepsie)
granula
korrelig vormsel
granulocytopenie
vermindering van granulocyten in het bloed
graviditeit
zwangerschap
griffon
aanduiding voor ruwharige honden
groeihormoon-releasing-hormoon
hormoon, gemaakt door de hypothalamus dat de uitscheiding van het groeihormoon stimuleert
groep
op exposities kunnen drie of meer honden van eenzelfde ras/variëteit als groep worden geshowd
groepskeurmeester
keurmeester die bevoegd is een rasgroep te keuren
grond beslaan
in stand: benen wijd uit elkaar geplaatst. In beweging: ruim uit grijpend gangwerk

H

haakstaart
zodanige knik in de staartwervels dat een haakse bocht ontstaat
habitueel
uit gewoonte
hackeneng
spronggewrichten staan te dicht bij elkaar, waarbij de middenvoeten wel parallel staan
haematemesis
bloedbraken
halfwindhonden
windhonden met eigenschappen van brakken, die de gebogen rug missen, staande oren hebben, en die zowel op zicht als op reuk jagen en apporteren
hals geven
het blaffen of huilen van jachthonden (vooral bij brakken)
halti
hoofdtuigje voor de hond. Zie gentle leader
hangend oor
oor dat vlak langs het hoofd valt
harde bek
tegenovergestelde van zachte bek. De hond oefent met zijn kaken druk uit op het geapporteerde wild
Hardheid:
Mate van herstelvermogen van het gemoed t.o.v. onplezierige ervaringen
harlekijn
witte grondkleur met grotere en kleinere zwarte vlekken, zoals bij een Duitse Dog
haw
uitgezakt onderste ooglid (niet te verwarren met ectropion)
hazenrein
zegt men van een jachthond die het wild niet op eigen initiatief volgt
hazenvoet
ovale voet, waarbij de tenen lang en krachtig zijn
hd
heupdysplasie(erfelijke afwijking aan de heupen)
heeler
hond die het vee opdrijft door het in de hielen (hakken) te bijten
hematologisch
met betrekking tot de leer van het bloed
hematoom
bloeduitstorting
hematurie
bloedwateren
hemeralopie
nachtblindheid
hemiplegie
halfzijdige verlamming
hemodialyse
bloedzuivering door middel van een kunstnier
hemolyse
vernietiging van de rode bloedlichaampjes
hemopathie
bloedziekte
hemoperfusie
bloedzuivering door middel van een kunstnier
hemopoëtisch
bloedvormend
hemoptoë
bloedspuwen
hemorragie
bloedstorting
hemostase
bloedstelping
hepatisch
met betrekking tot de lever
hepatitis
leverontsteking
hepatitis contagiosa canis
zie leverziekte
hepatobiliair
met betrekking tot lever en gal
hepatocellulair
met betrekking tot de levercellen
hepatomegalie
leververgroting
hepatotoxisch
wat de lever beschadigt
herdershonden
groep van honden die op enige wijze met vee te maken hebben
herediteit
erfelijkheid
hermetisch
luchtdicht
hernia
breuk
hertenhals
gebogen hals, die lang en dun is, zoals bij een Italiaans windhondje
heterozygoot
het genenpaar is niet gelijk.. Eén kopie van het gen is normaal en de andere kopie is een mutant. Een drager, niet aangetast. Zie ook homozygoot
Hetrozygoot
Fokonzuiver, d.w.z. vaderlike en moederlijke genen hebben niet dezelfde kenmerken overgedragen aan de nakomelingen
heupdysplasie (HD)
misvorming van het heupgewricht
hiërarchie
rangorde; in de roedel heerst een strikte rangorde, met een topdog en een underdog
Hirschfeldstichting
zie W.K. Hirschfeldstichting
hirsutisme
overmatige beharing
histologisch
met betrekking tot de weefselleer
hoeking
hoek die gevormd wordt door beenderen of beenformaties van de ledematen
homeostase
zelfregulering
homogeen
gelijksoortig
homologe chromosomen
chromosomen die tijdens de formatie van sperma en eieren samen gaan. Elke homoloog is een duplicaat van een chromosoom van een van de twee ouders.
homoloog
overeenkomstig
homozygoot
Fokzuiver, d.w.z. vaderlijke en moederlijke genen hebben dezelfde kenmerken overgedragen aan de nakomelingen.(het genenpaar is gelijk, hetzij beide normaal, hetzij beide mutant.)
hondenziekte
virusziekte die vooral bij jonge honden voorkomt.
hondsdolheid
virus dat zich nestelt in het zenuwweefsel. De ziekte is dodelijk
hoogbenig
voor terriërs met een normale beenlengte wordt deze term vaak gebruikt. Men gebruikt deze term wanneer de verhouding borstdiepte - bodemafstand door een ondiepe borst of lange onderarm niet optimaal is.
hormonaal
met betrekking tot hormonen
hormonen
stoffen die op verschillende plaatsen in het lichaam gemaakt worden; ze kunnen werken als remmers en als stimulators van bepaalde lichaamsprocessen
hot spots
kale, natte plekjes; aandoening die ontstaat door krabben en bijten t.g.v. vlooienbeten, oorontsteking, vachtbroei of anaalklierproblemen
hound staan
bij rechte voorbenen staan de voeten iets naar binnen gedraaid
houndmarked
witte met rode aftekeningen en een zwart zadel
Hubertusklauw
wolfsklauw. 5e, onderontwikkelde teentje aan de binnenzijde van de achterbenen
humeralis
met betrekking tot de schouder
humeroscapulair
met betrekking tot de schouder en het schouderblad
humor
lichaamsvocht
humoraal
met betrekking tot de lichaamsvochten
hybride
kruising. Heterozygoot organisme of cel.
hydratatie, hydratie
verbinding van een stof met water
hydro-alcoholisch
met betrekking tot water en alcohol
hydrofiel
wateropslorpend
hydrofoob
waterafstotend
hydrolyse
splitsing van scheikundige verbindingen onder opneming van water
hygiënisch
met betrekking tot de lichaamszorg
hyperaldosteronisme
verhoogde produktie van hormonen door de bijnierschors
hyperalgesie, hyperalgie
verhoogde pijngevoeligheid
hyperbaar
onder verhoogde druk
hypercapnie, hypercarbie
verhoogd koolzuurgehalte in het bloed
hyperemesis
overmatig braken
hyperemie
bloedaandrang
hyperesthesie
overmatige gevoeligheid
hyperglykemie
verhoogd suikergehalte in het bloed
hyperkaliëmie
te hoge kaliumspiegel in het bloed
hyperkeratose
overmatige verhoorning van de huid
hyperkinesie
overmatige bewegingsdrang
hyperlipidemie
verhoogd vetgehalte in het bloed
hyperostose
beenuitwas
hyperplasie
bovenmatige groei (door vermeerdering van de weefselelementen), volume vermeerdering van weefsel.
hyperpyrexie
hoge koorts
hyperreflexie
verhoogde beantwoording van prikkels
hypersecretie
verhoogde afscheiding
hypersensitiviteit
verhoogde gevoeligheid
hyperstimulatie
overmatige prikkeling
hypertelorisme
wijd uit elkaarstaande ogen.
hypertensie
hoge bloeddruk.
hypertensie
verhoogde bloeddruk
hyperthermie
verhoogde lichaamstemperatuur
hyperthyroïdie
overmatige werking van de schildklier
hypertonie
verhoogde spanning
hypertrichose
overmatige haargroei
hypertrofie
bovenmatige groei
hyperurikemie
overmaat aan urinezuur in het bloed
hypervitaminose
overmaat aan vitamine
hypervolemie
te groot bloedvolume
hypoacousis
hardhorigheid
hypodermaal
onder de huid toegediend
hypofysair
met betrekking tot het hersenaanhangsel
hypofyse
deel van de hersenen dat het groeihormoon produceert.
hypoglykemie
te laag gehalte aan bloedsuiker
hypogonadisme
onvoldoende werking van de geslachtsklieren
hypokaliëmie
verlaagde kaliumspiegel van het bloed
hypoplasie
onvoldoende ontwikkeling
hypospadie
uitmonding van de urinebuis aan de onderkant van de penis.
hypotensie
lage bloeddruk
hypotensief
wat de bloeddruk verlaagt
hypothalamisch
met betrekking tot een deel van de tussenhersenen
hypothalamus
een deel van de hersenen.
hypothermie
onderkoeling
hypothese
veronderstelling
hypothyreodie
afwezigheid of vermindering van de productie van het schildklierhormoon.
hypotonie
verminderde spanning van de spieren.
hypotrofie
onvoldoende groei
hypourikemie
onvoldoende urinezuur in het bloed
hypoventilatie
tekortschietende ademhaling
hypovitaminose
tekort aan vitamine
hypovolemie
onvoldoende bloedtoevoer
hypoxemie
zuurstoftekort in het bloed
hypoxie
zuurstoftekort in de weefsels
hysterectomie
verwijdering van de baarmoeder

I

iatrogeen
door medisch ingrijpen veroorzaakt
ICT
Inherited Copper Toxicosis (ICT) is een erfelijke retentie van koper in de lever, die, wanneer er veel koper in de lever achterblijft, giftig voor het systeem wordt. ICT is bij 53 hondenrassen gediagnosticeerd.
icterus

geelzucht
ictus
tweede fase van een epileptische aanval; de eigenlijke aanval
identiek
van dezelfde oorsprong
ideopatisch
Door onbekende oorzaak.
idiosyncrasie
aangeboren overgevoeligheid voor bepaalde voedings- en geneesmiddelen
ileus
belemmering van de darmwerking
immaturiteit
onrijpheid
immobilisatie
onbeweeglijk maken
immunisatie
opwekken van onvatbaarheid
immuniteit
onvatbaarheid voor een ziekte
immunogeen
wat onvatbaarheid veroorzaakt
immunologisch
met betrekking tot onvatbaarheid voor schadelijke invloeden
immunologische
bepaald door het afweermechanisme van het lichaam.
immunosuppressivum
afweeronderdrukker
immuun
onvatbaar
Immuunreacties
zijn natuurlijke afweerreacties, waarbij het afweer- of immuunsysteem van het lichaam antistoffen en/of antilichamen produceert tegen lichaamsvreemde stoffen (= antigenen, allergenen), die het lichaam van buitenaf zijn binnengedrongen. Bij auto-immuun-ziekten richt het immuunsysteem zich tegen eigen lichaamsstoffen en -weefsels (zie auto-immuun-reacties).
impetigo
etterige huidontsteking
implantatie
inplanting
implicatie
verwikkeling
impotentie
onvermogen tot geslachtsgemeenschap
impregnatie
binnendringen van de zaadcel in de eicel
in situ
op de gewone plaats
in vitro
in een reageerbuis; buiten het levende organisme
in vivo
in het levende organisme
inactief
onwerkzaam
inadequaat
niet passend
inborn errors of metabolism
aangeboren stoornis van de stofwisseling.
incarceratie
inklemming
incidenteel
bijkomend
incidentie
voorkomen per jaar
incisie
insnijding
incisief
snijdend
inclusief
met inbegrip van
incompatibel
onverenigbaar
incontinentie
het niet kunnen ophouden van ontlasting en/of urine.
incorporatie
vermenging
incubatie
sluimeren van een ziektekiem
indicatie
aanwijzing
indicatief
aanduidend
indiceren
aanwijzen
indirect
niet rechtstreeks
individueel
afzonderlijk
inductie
gevolgtrekking
induratie
verharding
inertie
traagheid
infarct
plaatselijke bloedeloosheid van weefsel
infaust
ongunstig
infectie
besmetting
infiltratie
vochtafzetting
inflammatie
ontsteking
influenza
griep
infusie
toedienen van vloeistoffen
infuus
vochttoediening in de bloedvaten
ingestie
innemen van voedsel en drank
inguinaal
met betrekking tot de liesstreek
inhalatie
inademing van dampen
inherent
samengaand
inhibitie
remming
inhibitors
remmers.
initiaal, initieel
beginnend
initiële dosis
aanvankelijke hoeveelheid van een geneesmiddel
injectie
inspuiting
innervatie
zenuwwerking
inoperabel
niet meer heelkundig te behandelen
inotroop
van invloed op de hartspier
inschrijfformulier
formulier om een hond in te schrijven voor een kynologisch evenement. De inschrijfdatum kent een sluitingstijd
inschrijfgeld
bedrag dat is verschuldigd voor deelname aan een kynologisch evenement
insertie
aanhechting
inspiratie
inademing
instabiliteit
onbestendigheid
instillatie
indruppeling
Instinct
Afgeronde, aangeboren handeling die bepaald is voor de soort als reactie op een sleutelprikkel. Konrad Lorenz omschreef het in de definitie-erfcoördinatie
insufficiëntie
onvoldoende werking
insufficiëntie
ontoereikende werking
insuline
hormoon gemaakt door de alvleesklier; speelt een rol in de suikerhuishouding.
insult
aanval
intact
in goede staat
inteelt
verwantschapsteelt die behalve de goede ook de (eventuele) slechte eigenschappen versterkt.
integriteit
ongeschonden toestand
intensiteit
sterkte
Intentiebeweging
Niet "afgewerkte" handeling/het blijft bij een intentie
intentietremor
beving bij beweging
interactie
onderlinge beïnvloeding
intercostaal
tussen de ribben
interferentie
verstoring
intermediair
in het midden liggend
intermitterend
met onderbrekingen
intern
inwendig
interpretatie
uitleg
interstitieel
tussenliggend
intertrigo
wondpijn van de huid
interval
tussenperiode
interventie
ingreep
intervertebraal
tussen twee wervels
intestinaal
met betrekking tot de darm
intolerantie
onvermogen om te verdragen
intoxicatie
vergiftiging
intra-oculair
in het oog
intramusculair
in de spier
intrathecaal
binnen de hersen- of ruggemergsvliezen
intravasaal, intravasculair
binnen een bloedvat
intraveneus
in de ader
intrinsiek
wezenlijk
intubatie
inbrengen van een buis
invalideren
ongeldig maken
invasief
waarbij een instrument in een orgaan ingebracht wordt
invertsuiker
mengsel van gelijke delen druivensuiker en vruchtensuiker
involutie
natuurlijke veroudering
ionisatie
ontleding in ionen
ionogram
beeld van de ontleding in ionen
iridocyclitis
gepaarde ontsteking van regenboogvlies en straallichaam
iritis
regenboogvliesontsteking
irreversibel
onomkeerbaar
irrigatie
besproeiing
irrigatie
uitspoeling
irritatie
prikkeling
isabel
een van bruin afgeleide (verddunde) vaalgele kleur
ischemie
plaatselijk tekort aan bloedtoevoer
isoleren
afsluiten
isotonisch, isotoon
van gelijke druk als de omgeving

J
jachtdrift
de aangeboren drift om op zicht of door reuk een prooi te zoeken, te achtervolgen, te doden en op te eten
jachtknobbel
achterhoofdsknobbel
jejunum
nuchtere darm
jicht
aandoening aan het gewricht door afzetting van uraat kristallen in de gewrichten door een stoornis in de urinezuur stofwisseling.
juveniel
met betrekking tot de jeugd

K

kameelrug
gebogen rug, waarbij de welving te dicht bij de schoft begint
kampioen (internationaal -)
titel verleend door de FCI na het behalen van de vereiste internationale kampioenschapsprijzen (CACIB's), onder vastgestelde voorwaarden
kampioen (nationaal - )
titel verleend door de overkoepelende landelijke organisaties na het behalen van de vereiste kampioenschapsprijzen. De voorwaarden verschillen per land
kampioen (Nederlands - )
titel verleend door de Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland, in principe na het behalen van vier kampioenschapsprijzen
kampioenschapsclubmatch
clubmatch van een rasvereniging, waar kampioenschapsprijzen en reserve-kampioenschapsprijzen kunnen worden behaald
karperrug
sterker dan normaal gewelfde lendepartij, zoals bij een Franse Bulldog
KAT
KNJV-Apporteer Trofee
katabolisme
weefselafbraak
katalyseren
snel voort doen gaan
katvoet
kleine, ronde voet
keelhuid
ruim hangende, losse huid rond de keel
keloïd
littekengezwel
kennelhoest
infectieuze tracheobronchitis. Aandoening die veroorzaakt kan worden door een aantal virussen en bacteriën. De ziekte dankt zijn naam aan het feit, dat vooral die honden de ziekte oplopen, die in de stress-situatie van een kennel zitten, waarbij veel honden vlak bij elkaar zitten en er voortdurend geblaft wordt. Het meest opvallende symptoom van de ziekte is het voortdurend hoesten, luidruchtig de keel schrapen en soms slijm opgeven. Kennelhoest wordt voornamelijk veroorzaakt door een infectie met het Paraïnfluenzavirus, het Adenovirustype 2, of de bacterie Bordetella bronchoseptica.
keratitis
oogbindvliesontsteking
keratoconjunctivitis
ontsteking van oogbindvlies en hoornvlies
keratolyticum
verwekend middel
keto-acidose
zuurvergiftiging bij suikerziekte
keurmeester
iemand die op een expositie honden beoordeelt en kwalificeert
kinetisch
wat beweging veroorzaakt
kissing spots
kleinde, roodbruine vlekjes op de wangen van de Black and Tan Terrier
klassiek
bij uitstek
klinisch
in de kliniek
klinisch
onmiddellijk zichtbaar
klysma
iets inbrengen via de darmuitgang door middel van een speciale spuit.
KNGF
Koninklijk Nederlandse Geleidehonden Fonds. De tv spotjes met het chocoladebruine pupje hebben de chocolate Labradors in brede kring zeer populair gemaakt, terwijl de Labrador al populair genoeg was. Gevolgen: veel broodfokkers die zich rap gingen bezighouden met het fokken van chocoladebruine pups, die vaak tegen belachelijk hoge prijzen werden verkocht. Het KNGF heeft de Labrador Retriever daarmee zeker geen dienst bewezen
knikstaart
staart waarvan twee wervels in een knik met elkaar vergroeid zijn
KNJV
Koninklijke Nederlandse Jagers Vereniging, de vereniging, ter bevordering van de jachtpraktijk in de ruimste zin des woords
knopoor
driehoekig, hoog aangezet oor, dat zodanig naar voren valt dat de gehoorgang afgesloten is
koehakkig
zegt men wanneer de hakken dichter bij elkaar staan dan de voeten (spronggewrichten die niet parallel, maar naar binnen gebogen staan)
koolhydraat
verbinding van koolstof
koppel
twee honden van hetzelfde ras of dezelfde variëteit, ongeacht het geslacht
kortbenig
door verkorting van de beenderen van de ledematen zijn de benen korter dan bij de normaal gebouwde hond 
korte jacht
jacht met het geweer
kortharig
korte bovenvacht met ondervacht. Zie ook: gladharig
koudwildtest
workingtest met dood wild, voor voorjagers die van plan zijn met hun hond aan veldwedstrijden deel te nemen
kraag
langere, iets uitstaande vacht rond de hals
kristallisatie
kristalvorming
kristalurie
aanwezigheid van kristallen in de urine
kroeshaar
gekrulde vacht, waarbij de krullen gevormd worden door de zachte ondervacht
kruis
Laagste gedeelte van de rug tussen darmbeenknobbels en staartaanzet. Zie: croupe
kruisallergie
overgevoeligheid uitgelokt door een bestaande overgevoeligheid
kruisen
Ook: breien. Het kruisgewijs neerzetten van de voeten tijdens het gaan
kruisgebit
stand van de tanden waarbij een gedeelte van de bovenkaak een schaargebit vormt en het tegenoverliggende gedeelte van de kaak een onderbeet is
kruisinfectie
besmetting opgelopen binnen het ziekenhuis
kruisresistentie
gekruiste weerstand
krulhaar
een vacht die sterk krult
krulstaart
staart die in een gesloten ring over de rug gedragen wordt
kurkentrekkersoor
gedraaid, hangend oor
kurkentrekkerstaart
korte staart, waarvan de wervels niet regelmatig achter elkaar, maar vedraaid en geknikt liggen
kwalificatie
waardering van een beoordeelde hond op exposities, gegeven door een bevoegd keurmeester
kwalitatief
naar de hoedanigheid
kwantitatief
met betrekking tot de hoeveelheid
kynologie
wetenschap van de hond. Deze term wordt ook gebruikt om de hondensport in het algemeen aan te duiden
kynoloog
kenner of liefhebber van honden
kyste
blaas met stroperige inhoud
kystische fibrose
aandoening van exocriene klieren

L

laagbenig
zie: kortbenig
laaggesteld
honden waarvan de bodemafstand kleiner is dan de borstdiepte
labiel
wankelbaar
laceratie
weefselverscheuring
lachen
het aan de zijkanten optrekken van de bovenlippen
lacrimaal
met betrekking tot tranen
lactatie
borstvoeding
lange honden
honden die op het zicht jagen
lange jacht
jacht met honden die alleen hun gezichtsvermogen gebruiken
lange neus
het vermogen om het wild op grote afstand te ruiken
langharig
lang, aanliggend haar met dunne en zachte bovenvacht
laryngitis
slijmvliesontsteking van het strottehoofd
lassitudo
vermoeidheid
latent
sluimerend
latentietijd
tijd tussen prikkeling en reactie
lateraal
zijdelings
laxativum
middel dat de stoelgang bevordert
lay back
teruggeslagen neus, zoals bij een Pekingees
lenticulair
lensvormig
leptospirose (lepto)
infectie door (het drinken van) besmette urine.
lesie
letsel
letaal
dodelijk
lethargie
ziekelijke slaaptoestand
leukemie
bloedkanker, een kwaadaardige ziekte waarbij het beenmerg te veel en niet goedwerkende witte bloedcellen aanmaakt.
leukocytair
met betrekking tot witte bloedlichaampjes
leukocytose
te veel witte bloedcellen
leukopenie
vermindering van het aantal witte bloedlichaampjes
leukoplakie
witte vlekken
level
op één lijn; wordt gebruikt voor rug en gebit
levercirrose
verbindweefseling met verlies van de leverfunctie
leverkleurig
vooral bij jachthonden gebruikte aanduiding voor een lichtere bruintint
leverziekte
hepatitis (Hepatitis Contagiosa Canis) is een besmettelijke virusziekte, die vooral verspreid wordt via de urine van
geïnfecteerde honden. De symptomen variëren van lichte koorts tot een ernstige lever ontsteking, waarbij het dier hoge koorts heeft, niets eet en uiteindelijk dood gaat. Soms kunnen de symptomen van besmettelijke leverziekte lijken op die van Hondenziekte. Vooral bij jonge honden kan de ziekte zeer plotseling de dood veroorzaken.
LH
geslachtsklieren- stimulerend-hormoon.
libido
geslachtsdrift
lichenificatie
huidverdikking
ligament
bindweefselband
limbisch
met betrekking tot een rand
lineair
lijnvormig
lineaire
In de lengte.
lijnenteelt
hierbij is de verwantschap minder nauw dan bij inteelt.
lipide
vetachtige stof
lipodystrofie
stoornis in de vetstofwisseling
lipofiel
door vet aangetrokken
lipoproteïne
verbinding van eiwit en vetachtige stof
liposoom
vetdeeltje met opgelost geneesmiddel binnenin
liquor
vloeistof
loboor
bij de aanzet smal oor, dat geleidelijk breder uitloopt en aan de punt afgerond is
lobus
kwab
locomotorisch
met betrekking tot verplaatsing
locoregionaal
in hetzelfde lichaamsdeel
locus (meervoud: loci)
de plaats van een chromosoom van een gen of een andere chromosoom marker, ook het DNA op die plaats.
lokaal
van beperkte omvang
lokalisatie
plaatsbepaling
longemfyseem
een verminderde elasticiteit van de longen met verminderde luchtuitwisseling
loopsheid
een periode van drie à vier weken waarin de ovulatie plaatsvindt en de teef dus vruchtbaar is. Komt eens per half jaar voor, bij sommige honden rassen en bij wolven zelfs slechts eenmaal per jaar
los front
door onvoldoende stevige bespiering niet goed aanliggende en te veel bewegende schouderbladen en/of ellebogen
LPC
los processus coronoïdeus mediales; losliggend stukje bot aan de binnenzijde van het ellebooggewricht
luid geven
zie: hals geven
lumbaal
met betrekking tot de lende
lumen
natuurlijke holte
luxatie
ontwrichting
lymfadenopathie
afwijking van de lymfklieren
lymfocytair
met betrekking tot witte bloedlichaampjes
lymfoom
algemene benaming voor - doorgaans kwaadaardige - tumoren van de lymfvaten
lymphangitis
ontsteking van de lymfvaten
lyofilisaat
resultaat van vriesdroging
lytisch
oplossend

M

maagtorsie
een draaiing in de maag om de lengteas, waardoor het spijsverteringskanaal afgesloten wordt
maceratie
verweking
macula
vlek
maculopapuleus
met vlekken gepaard
MAG-test
de test Maatschappelijk Aanvaardbaar Gedrag, gedragstest voor honden, waarbij de agressie wordt getest
malabsorptie
gebrekkige opname van voedingsstoffen
malaise
gevoel van onwelzijn
malformatie
misvorming
maligne
kwaadaardig
maligniteit
kwaadaardigheid van een gezwel.
mammair
met betrekking tot de vrouwelijke borstklier
mammae
borsten
manifest
duidelijk waarneembaar.
manifestatie
waarneembaar verschijnsel
mantel
kleur die het lichaam bedekt met uitzondering van de benen, de hals en de staart
MAP
medroxyprogesteronacetaat (antiloopsheidmiddel)
marker
een herkenbare fysieke locatie van een chromosoom waarvan de erfelijkheid kan worden vastgesteld. Markers kunnen deeltjes van het DNA (de genen) zijn, of non-functionele DNA-deeltjes waarvan het erfelijkheidspatroon kan worden vastgesteld
markeren
1. het urineren van honden om "vlaggetjes" achter te laten, vaak als afbakening van het territorium, maar ook (bij teven) om te laten weten dat ze loops is. 2. het opmerken van de juiste plaats waar aangeschoten wild belandt en deze plek onthouden
marker test
een DNA-test die de aanwezigheid van een normaal of mutant allelogeen voor een ziekte aantoont, door het opsporen van markers die zo nauw verbonden zijn met het gen in kwestie, dat zij er nooit, of bijna nooit van afwijken
masker
donker (meestal zwart) gekleurde voorsnuit van lichter gekleurde honden
massage
manuele behandeling
massief
sterk
masticatoir
met betrekking tot het kauwen
mastitis
ontsteking van de borstklier
mastocyt
mestcel
mastodynie
pijn in de borstklier
mastoiditis
ontsteking van het slaapbeen
maxillair
met betrekking tot de bovenkaak
mechanisme
samenstel van bewegende delen
mediaan
op de middellijn
mediator
hulpmiddel
medicament
medicijn
medicatie
voorschrijven van geneesmiddelen
medicinaal
geneeskrachtig
mediëren
bemiddelen
medullair
mergachtig
megacolon
vergrote karteldarm
megaloblastair
met vergrote moedercellen in de rode bloedlichaampjes
meiose
de productie van de geslachtscellen
melaena
zwarte stoelgang
Melancholicus:
Hond met een zwak zenuwstelsel
melanose
donkere verkleuring
membraan
dun vlies
mentaal
verstandelijk
mesentericus
met betrekking tot het darmscheil
metabolen
stoffen die tijdens stofwisseling ontstaan
metaboliet
stofwisselprodukt
metabolisatie
omzetting in de stofwisseling
metabolisme
stofwisseling; de gezamenlijke chemische veranderingen die in het organisme plaats vinden.
metaplasie
weefselvormverandering
metastase
uitzaaiing
metatrofie
verandering van het patroon.
methemoglobinemie
aandoening van de bloedkleurstof
metoestrus
de circa twee maanden volgend op de loopsheid
metrorragie
onregelmatige baarmoederbloeding
meute
groep brakken die het wild achtervolgt totdat het uitgeput is
M-hond
hond die op een expositie de kwalificatie "Matig" krijgt
micel
kleine vetdruppel
micro-organisme
kleinste levend wezen
microbiologisch
met betrekking tot de kleinste levende wezens
microcirculatie
bloedsomloop door de kleinste slagaders
microniseren
verpulveren
microscopisch
voor het blote oog onzichtbaar
microsomaal, microsomiaal
met betrekking tot de kleinste deeltjes in een cel
microsporum
huidschimmel met kleine sporen
microvillus
bijzonder kleine uitstulping van de celmembraan
mictie
waterlozing
middenhand
deel van het lichaam tussen schoft en croupe.
milieu
omgeving
mimiek
gezichtsuitdrukking
min
teef die pups van een andere moederhond voedt
mineralen
calcium, magnesium, natrium, kalium en chloor
mineralisatie
afzetting van kalkzouten
mineralocorticoïden
hormonen die in de bijnierschors gemaakt worden.
miotisch
wat de pupil vernauwt
mitose
gewone celdeling
mobilisatie
beweeglijk maken
mobiliteit
beweeglijkheid
modificeren
wijzigen
modulator
plaatselijke stop in de weefsels
Moed
Afwezigheid van angst t.o.v. voorwerpen of voor situaties
moleculair
bestaande uit moleculen
monitoring
bewaking
monocomponent
geneesmiddel zonder nevenbestanddelen
mononucleose
vermeerdering van eenkernige witte bloedlichaampjes
monorchisme
het ontbreken van één der testikels in de balzak
monogeen
door één genetische factor bepaald
monotherapie
behandeling met één geneesmiddel
morbiditeit
ziektecijfer
morfinomimeticum
stof die als morfine werkt
mortaliteit
sterftecijfer
motiliteit
vermogen om spontaan te bewegen
motorisch
met betrekking tot beweging
mucociliair
met betrekking tot slijmvlies en trilharen
mucocutaan
met betrekking tot huid en slijmvliezen
mucolyticum
slijmoplossend middel
mucopurulent
slijmig en etterig
mucosa
slijmvlies
mucus
slijm
multidosis
grote hoeveelheid geneesmiddelen
multifactorieel
door meerdere factoren bepaald.
multipara
teef die meer dan eens heeft gebaard
multipel
veelvoudig
musculair
met betrekking tot de spieren
musculair relaxans
middel dat de spieren ontspant
musculatuur
spierstelsel
mutageen
wat verandering teweegbrengt
mutatie
spontane verandering van een gen.
mutatie-test
een DNA-test die de aanwezigheid van het normale of mutante allelogeen vaststelt door het gen zelf en de mutatie ervan op te sporen, niet door het gebruik van markers.
mutisme
onvermogen om te spreken
muzzle
voorsnuit
myalgie
spierpijn
myasthenie
spierzwakte
mycobacterie
zuurvaste staafjesbacterie
mycologisch
met betrekking tot schimmels
mycoplasma
ziektemaker, te vergelijken met bacterie.
mycose
door een schimmel veroorzaakte ziekte
mycotisch
door schimmels veroorzaakt
mydriaticum
pupilverwijder
myelomatose
multipel botaantasting
myeloom
kwaadaardig gezwel van ruggemerg of beenmerg
myelosuppressie
remmende werking op het beenmerg
myelotoxisch
giftig voor het beenmerg
myocarditis
ontsteking van de hartspier.
myopathie
spierziekte
myositis
spierontsteking

N

naakthonden
honden die volledig haarloos zijn, of alleen op het hoofd, aan de benen en op de staart behaard zijn
narcoticum
verdovend middel
nasaal
met betrekking tot de neus
natriurese
uitscheiding van zouten met de urine
nausea
misselijkheid
nauw gaan
het te dicht naast elkaar plaatsen van de voor- en/of achterbenen tijdens de beweging
necrolyse
afsterving van weefsel
necrose
weefselversterf
nefritis
nierontsteking
nefroliet
niersteen
nefropathie
nierziekte
nefrotisch
met betrekking tot nierziekten
nefrotoxisch
giftig voor de nieren
negatief
afwezig
neonataal
met betrekking tot de eerste weken na de geboorte
neoplastisch
gepaard gaand met nieuwvorming
nervositeit
zenuwachtigheid
neuraal
met betrekking tot de zenuwen
neuralgie
zenuwpijn
neuritis
zenuwontsteking
neurodermitis
huidaandoening met lichte zenuwstoornissen
neurogeneratieve afwijkingen
afwijkingen in het zenuwstelsel.
neuroleptanalgesie
pijnstilling
neurolepticum
middel gebruikt bij geestesziekte
neurologisch
met betrekking tot de zenuwen
neuromusculair
met betrekking tot zenuwen en spieren
neuronaal
met betrekking tot een zenuwcel
neuropathie
zenuwziekte
neurotisch
met betrekking tot een ziekelijke houding
neurotoxisch
giftig voor het zenuwstelsel
neurotransmitter
overbrenger van de zenuwprikkel
neurovegetatief
met betrekking tot het autonome zenuwstelsel
neus hebben
over een goed reukvermogen beschikken
neusrug
deel van de neus dat loopt van de neusspiegel tot aan de stop
neusspiegel
onbehaarde uiterste punt van de neus
neutralisatie
opheffing
neutrofiel
kleurbaar met neutrale kleurstoffen
neutropenie
tekort aan witte bloedlichaampjes
neveneffect
bijwerking
NHSB
Nederlands hondenstamboek. Stamboom van de hond.
nidatie
innesteling
niersteen
verkalking in het nierbekken
nocturnus
nachtelijk
nodeus
knobbelig
normaal
genetisch vrij van een mutant gen; geen drager en geen lijder.
normalisatie
in overeenstemming brengen met een norm
normotensief
met gewone bloeddruk
nosocomiaal
door verblijf in een kliniek veroorzaakt
nucleus
celkern. Het centrale deel van een cel waar de chromosomen zich bevinden.
nullipara
teef die nog niet eerder heeft gebaard
nummulair
ter grootte van een muntstuk
nutriënt
voedingsstof
nycturie
verhoogde waterlozing 's nachts
nystagmus
oogsiddering

O

obedience
wedstrijdsport op het gebied van gehoorzaamheid
obesitas
vetzucht
objectief
waarneembaar
observatie
waarneming
obstetrisch
verloskundig
obedience
wedstrijd waarbij de hond en de hondenbegeleider worden beoordeeld op hun vaardigheid om gezamenlijk bepaalde oefeningen uit te voeren.
obstipatie
verstopping van de darm, met vaak erg harde ontlasting.
obstructie
verstopping/belemmering.
occasioneel
nu en dan voorkomend
occiput
achterhoofdsknobbel
occlusie
afsluiting
occult
verborgen
OCD
osteo chondritis dissecans; losliggend stukje kraakbeen met daaronder ontstoken bot. Kan op zichzelf in het ellebooggewricht voorkomen, maar ook samen met LPC
oculair
oog-; met betrekking tot het oog
oculogyrisch
met betrekking tot de oogbewegingen
oculomucocutaan
met betrekking tot oog, huid en slijmvlies
odor
reukzin
oedeem
waterzucht
oedeemvorming
abnormale ophoping van het vocht in het bindweefsel.
oesophagitis
ontsteking van de slokdarm
oestrogeen
vrouwelijk geslachtshormoon, gemaakt in de eierstokken
oestrus
de circa negen dagen waarin de teef bereid is om zich te laten dekken
oftalmisch
met betrekking tot oogziekten
oftalmologisch
met betrekking tot de oogheelkunde
oligo-element
spoorelement
oligurie
verminderde uitscheiding van urine
Omega-dier
Het dier dat de laagste rang heeft in een sociaal levende dierengemeenschap
Omgerichtgedrag
Zinloos gedrag, bijvoorbeeld gericht op een verkeerd voorwerp
oncolyticum
middel dat de groei van gezwellen remt
oncotisch
met betrekking tot zwelling
onderbijten
de tanden van de onderkaak staan voor de tanden van de bovenkaak
ondergeschoven
in stand de achterbenen te ver onder het lichaam plaatsen
onderhaar
ook: ondervacht. Korte, vettige, wollen haren onder de dekharen
ondervoorbijter
de ondertanden staan bij gesloten mond voor de boventanden
onderwerpingsdrift
dit is de drift om in leven te blijven en uit zich in de bereidheid om onderdanig te zijn ten opzichte van hoger geplaatste wezens in de sociale hiërarchie. Wanneer een hond deze drift niet of onvoldoende heeft, zal hij in de roedel niet erg oud worden, omdat zijn gedrag agressie bij de ranghogeren veroorzaakt
Onderworpen/deemoedig/onderdanig
Dient om het ridderlijksheidsinstinct bij de "ander" in werking te laten treden
onzuivere brand
ook: roest. Donkere vlekjes in de vaalgele tot bruinrode aftekeningen van het tanpatroon
oöforectomie
heelkundige verwijdering van de eierstokken
oorbellen
lange haren met zwarte haarpunten, zoals bij het Kooikerhondje
opalescent
bijna doorschijnend
open oor
de gehoorgang wordt niet bedekt door de oorschelp
open vacht
de bovenbeharing (bovenvacht) vormt niet een gesloten dek
operante conditionering
psychologische benadering op basis van beloning en straf, die in wezen het uitgangspunt van elke honden-opvoedingsmethode is.
opiaat
opiumbevattend geneesmiddel
opisthotonus
krampachtige achteroverstrekking van het lichaam
opportunistisch
toevallig schadelijk
optimaal
het beste
optisch
met betrekking tot het licht
oraal
via de mond.
orbitaal
met betrekking tot de oogkas
orchitis
ontsteking van de teelbal
organisme
levend wezen
oriëntatie
vermogen tot plaatsbepaling
orofaciaal
met betrekking tot de mond en het gelaat
orthopedisch
met betrekking tot de behandeling van misvormingen van beenderen en gewrichten
orthostatisch
wat bij rechtstaan optreedt
ORWEJA
Organisatie tot Regeling van het Wedstrijdwezen voor Jachthonden, de verantwoordelijke commissie bij veldwedstrijden en jachthondenproeven.
osmotisch
door wederzijdse doordringing veroorzaakt
ossiculum
beentje
ossificatie
beenvorming
osteoarthritis
gewrichtsontsteking tot op het bot
osteodystrofie
groeistoornis van het beenweefsel
osteolyse
verdwijning van beenweefsel
osteomalacie
beenverweking, ontstaat door onvoldoende kalk in het bot.
osteomyelitis
botontsteking
osteoporose
ontkalking van het bot.
osteotomie
uitsnijding van bot
ostitis
ontsteking van het bot
otitis
oorontsteking
otorinolaryngologie
oor-neus-keelheelkunde
otorroe
loopoor
otosclerose
erfelijke doofheid
ototoxisch
schadelijk voor het oor
otterstaart
korte, rechte, dikke, zwaarbehaarde, wigvormige staart. Typisch voor de Labrador Retriever
ovaria
eierstokken.
ovariaal, ovarieel
met betrekking tot de eierstokken
overbijten
zie: bovenvoorbijten
overbouwd
het kruis ligt hoger dan de schoft
overervingspatroon
de manier waarop een bepaald lichamelijk kenmerk van de ene generatie overgaat op de volgende generatie
overshot
zie: bovenvoorbijten
Oversprongbewegingen
Nieuw gedrag dat niets te maken heeft met de geactiveerde gedragssystemen
ovulatie
eisprong
ovum
ei
oxydatie
verbinding met zuurstof
oxygenatie
verzadiging met zuurstof
oxytocine
hormoonpreparaat dat ervoor zorgt dat de baarmoeder nog een keer flink samentrekt, om een eventueel achtergebleven pup of placenta uit te drijven
oxytocisch
wat de bevalling bespoedigt

P

p53
genen die in normale omstandigheden de groei van cellen tegengaan, maar wanneer zij afwezig of ten gevolge van mutatie niet actief zijn, kan de groei van cellen ongecontroleerd plaatsvinden
palingstaart
de vorm van een otterstaart, maar aan de zijkanten sterker behaard met uitstaande haren, waardoor een platte indruk ontstaat (zoals bij een Chihuahua)
palliatief
verzachtend
palpebraal
met betrekking tot het ooglid
palpitatie
klopping van het hart
pancreas
alvleesklier.
pancreatitis
ontsteking van de alvleesklier
pancytopenie
vermindering van cellen in het bloed
panniculitis
ontsteking van het onderhuidse vetweefsel
panostitis eosinofylica
ook: enostosis; groeipijn
papel
huidknobbeltje
papillair
van papillen voorzien
papillitis
ontsteking van de papil
papiloedeem
waterzucht van de papil
paracentese
doorprikking
paradoxaal
in strijd met de verwachting
parallel
evenwijdig
paralyse
verlamming
parameter
kenmerk
paraplegie
verlamming aan beide zijden van het lichaam
parasieten
planten of dieren die op (of zelfs in) andere organismen leven, aldaar voedsel en bescherming vindend zonder in ruil daarvoor iets voor het organisme terug te doen.
parasitair
door parasieten veroorzaakt
parasympathicomimeticum
geneesmiddel dat de werking van het autonoom zenuwstelsel nabootst
parathyreoïd
met betrekking tot de bijschildklieren
paraveneus
naast de ader
parenchym
klierweefsel
parenteraal
door inspuiting
parese
gedeeltelijke verlamming
paresthesie
tinteling
parforce band
halsband met scherpe, naar binnen gerichte punten
parforce jacht
jacht met lange honden
pariëtaal
tot de wand behorend
paroxismaal, paroxistisch
in aanvallen optredend
partikel
klein deeltje
partus
baring
passage
ontlasting
passief
niet zelfstandig werkzaam
patella
het kniegewricht van de achterbenen van de hond.
pathogeen
stof die ziekte veroorzaakt
pathologisch
ziekelijk
patroon
patroon A, B of C refereert aan het specifieke patroon van DNA-markers die uit de prcd-PRA test naar voren zijn gekomen. Patroon A = genetisch vrij; patroon B = drager; patroon C = lijder.
peak flow
hoogste uitademingssnelheid
penetratie
binnendringing
penis
mannelijk lid
peptisch
wat de spijsvertering bevordert
perceptie
waarnemingsvermogen
percutaan
door de huid heen
perforatie
doorboring, doorbraak van de wand van een orgaan.
perfusie
vochttoediening
perianaal
rond de anus.
periarthritis
ontsteking rondom een gewricht
pericarditis
hartvliesontsteking
perichondrium
vlies om het bot.
periduraal
rond het harde hersenvlies
perifeer
aan de buitenzijde
perinataal
kort voor en na de geboorte
periodiek, periodisch
wat op geregelde tijdstippen terugkeert
perioraal
rondom de mond
periorbitaal
rondom de oogkas
peristaltiek
darmbeweging
peritonitis
buikvliesontsteking
perivasculair
rondom de vaten
permanent
één of meer jaren durend
permanent
blijvend
permeabiliteit
doordringbaarheid
pernicieus
verderfelijk
peroperatief
tijdens een heelkundige ingreep
peroraal, per os
door de mond
persistens, persisterend
aanhoudend
perspiratio
huidademhaling
petechieën
kleine, onderhuidse bloedingen
petit mal
lichte aanval van vallende ziekte
pH
waterstofexponent
pigment
de lichaamsstof die zorgt voor de kleuring van huid en haar
pigmentatie
verkleuring
pilo-erectie
rechtop gaan staan van haren
placenta
moederkoek, waardoor het kind in de baarmoeder wordt gevoed
plasma-expander
geneesmiddel dat de druk van bloed op omliggend weefsel verhoogt
plasmaproteïne
eiwit in het bloedplasma
plasminogeen
eiwit in het bloed, dat stolling teweegbrengt
platen
grote, gekleurde vlekken op een contrasterende ondergrond
plexus
netwerk van zenuwen of bloedvaten
pneumonie
longontsteking
pneumopathie
longziekte
poliomyelitis
ontsteking van de grijze stof van het ruggemerg
polyarthritis
ontsteking van meer dan één gewricht
polydipsie
verhoogd dorstgevoel
polygeen, polygenetisch
van meerdere erfelijke factoren afhankelijk.
polymerase chain reaction (pcr)
(polymerase kettingreactie.) Een biologische kopieermachine: een methode om kopieën te maken van bepaalde DNA-deeltjes.
polymorf
veelvormig
polyneuritis
ontsteking van verschillende zenuwen
polypeptide
keten van een groot aantal met elkaar verbonden aminozuren
polyurie
vermeerderde urinelozing
polyvalent
meerwaardig
poolhonden
groep van rassen uit het Noordpoolgebied, die overeenstemmen in bouw, hoogte, vacht, oor en staartdracht
porfyrie
verstoorde vorming van rode kleurstof in het bloed
porseleinoog
zie: glasoog
positief
aanwezig
post partum
na de bevalling
posterior
aan de achterkant
post-icale fase
derde fase (herstelfase) van een epileptische aanval; zie aura en ictus
postnataal
na de geboorte
postoperatief
na een heelkundige ingreep
postprandiaal
na de maaltijd
posttraumatisch
na een letsel
postureel
met betrekking tot de houding
potentialisering
versterking van de werking van een geneesmiddel door een ander
potentie
kracht
potentieel
mogelijk
potentiëring
versterking
potoog
bolrond oog, dat tussen de oogleden naar voren staat, zoals bij een Mopshond
powder puff
een op het gehele lichaam behaarde naakthond
PRA
Progressieve Retina Atrofie, erfelijke oogafwijking, netvliesverval, die uiteindelijk tot blindheid leidt.
prcd
progressieve degeneratie van de netvliesstaafjes - een vorm van PRA die tot dusver slechts is vastgesteld bij Chesapeake Bay Retrievers, Engelse Cocker Spaniels, Labrador Retrievers en Portugese Waterhonden.
precipitatie
neerslag
precordiaal,
vóór het hart
precursor
voorloper
predispositie
vatbaarheid
preëclampsie
aanvang van stuipen
prefix
kennelnaam geplaatst voor de eigennaam van de hond. Zie: affix.
preklinisch
voor de ziekte merkbaar wordt
preliminair
voorafgaand
preload
voorbelasting
prematuur
voortijdig
premedicatie
toediening van geneesmiddelen ter voorbereiding van de patiënt
premolaren
voorste kiezen, direct achter de haaktanden
prenataal
voor de geboorte.
preoperatief
voor de ingreep
preparaat
bereiding
preputium
voorhuid
presentatie
ligging
preventie
voorkoming
priapisme
aanhoudende oprichting van het mannelijk lid
Prikkeldrempel (hoog/laag)
Sterkte van de prikkel die nodig is om een bij de prikkel horende reactie te bewerkstelligen
prikoor
puntig, rechtopstaand oor
primair
oorspronkelijk
primidone
anti-epilepticum met veel hinderlijke bijwerkingen; wordt voor mensen niet langer gebruikt
procedure
werkwijze
procreatie
voortplanting
proctitis
endeldarmontsteking
pro-oestrus
de eerste negen dagen van de loopsheid; pro-oestrus en oestrus vormen samen de loopse periode
profylaxe
voorbehoeding
progestageen
hormoon gemaakt in de eierstokken
progesteronbepaling
methode om door middel van meting van de progesteronconcentratie in het bloed te bepalen welk tijdstip het meest geschikt is om de teef te laten dekken
prognose
voorspelling.
progressief
steeds verder ontwikkelend.
Progressieve desensititatie
D.m.v. kleine stapjes de hond ongevoelig maken voor een bepaalde prikkel
prolactine
een hormoon wat zorgt voor de melkafscheiding.
prolaps
uitzakking
proliferatie
snelle vermenigvuldiging
proligeston
antiloopsheidmiddel
pronk
streep van haren op de rug, die in tegenovergestelde richting van de andere haren groeit
proportioneel
evenredig
proptosis
uitpuiling van het oog
propulsief
voortstuwend
prostaglandine
vetzuur in het lichaam
prostatisme
vergroting van de prostaat
prostatitis
ontsteking van de prostaat
protease
eiwitsplitsende giststof
proteïnen
eiwitten. Een van de vier belangrijkste bouwstoffen van alle biologische materie.
proteolytisch
eiwitsplitsend
protozoön
primitief ééncellig organisme
protrombine
bloedstollingsfactor
protrusie
uitpuiling
proximaal
het dichtst bij
prurigineus
jeukend
pruritus
jeuk
pseudo
schijn.
pseudomembraneus
met vorming van een schijnbaar membraan
pseudotumor
schijngezwel
psychisch
geestelijk
psychogeen
door de geest veroorzaakt
psycholepticum
geneesmiddel dat bepaalde geestelijke functies onderdrukt
psychologisch
met betrekking tot het gevoelsleven
psychomotorisch
met betrekking tot bewegingen door de geest veroorzaakt
psychose
geestelijke stoornis
psychotroop
wat de geest beïnvloedt
ptosis
verzakking
puberteit
rijpheidsfase; de puberteit van de hond begint rond de leeftijd van 8 à 10 maanden en kan een aantal maanden duren
pulmonair
met betrekking tot de longen
pulsatie
klopping
punctie
prik
pupildilatatie
pupilverwijding
purgatief
middel tegen verstopping
purpura
puntvormige bloedingen
purulent
etterig
putting through
bij deze vorm van leren wordt fysieke kracht gebruikt, bijvoorbeeld bij het leren zitten van de hond. Wij drukken hem zacht in de zitpositie en zeggen tegelijkertijd `zit'. Als de hond zit wordt het gewenste gedrag beloond. Eigenlijk is het een eenvoudige vorm van shaping.
pyelitis
nierbekkenontsteking
pyelonephritis
ontsteking van nier en nierbekken
pyodermie
etterige huidziekte
pyogeen
etterverwekkend
pyrexie
koorts
pyrogeen
koortsverwekkend

R

Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland
de particuliere vereniging, gevestigd te Amsterdam, ter bevordering van de kynologie in Nederland, het stellen van regels met betrekking tot alle vormen van hondensport in Nederland, het waken tegen handelingen die belangen of het aanzien van de kynologie kunnen schaden
Raad van Discipline
het door bovengenoemde Raad van Beheer ingesteld rechtscollege dat strafbare feiten behandelt
rabies
hondsdolheid
racy
op snelheid gebouwd
radioactiviteit
gevaarlijke straling
radiografie
fotograferen d.m.v. röntgenstralen
radiotherapie
bestraling
radius curvus
kromme voorpoten, waarbij de voeten naar buiten draaien
ragade
scheurtje
ramsneus
een iets naar boven gebogen neusrug
Rangordedrift
Drift om hoger in rang in een roedel te willen zijn
rashondenlogboek
een door de Raad van Beheer verstrekt boekje, waarin gegevens en behaalde resultaten kunnen worden geregistreerd
raspunten
een lijst van eigenschappen waaraan honden die tot een bepaald ras behoren moeten voldoen
rattenstaart
dunne, onbehaarde staart
RD
retinadysplasie
reabsorptie
terugresorptie
reactivering
weer actief maken
reactiviteit
vermogen om te reageren
reagens
reageermiddel
reageren
reactie veroorzaken
rebound-effect
terugslag
recept
voorschrift
receptor
bestanddeel dat gevoelig is voor prikkels
recessief
zwakker. Zie ook: dominant.
recidief
wederinstorting
recipiënt
ontvanger
recombinant
DNA waarin een stukje vreemd DNA is ingelast
reconstitutie
bijeenbrengen van verschillende componenten
reconvalescentie
herstel na een ziekte
rectaal
met betrekking tot de endeldarm
recuperatie
herstel van krachten
recurrerend
terugkomend
reductie
scheikundige herleiding
referentie
verwijzing
reflectoor, reflectorisch
met betrekking tot een onwillekeurige reactie
reflex
onwillekeurige reactie
reflux
terugvloeiing
refractair
ongevoelig
regeneratie
herstelgroei
regio
streek
regionaal
met betrekking tot een bepaalde streek
regressie
achteruitgang
regulatie
aanpassing aan de normale toestand
regurgitatie
terugstroming
rehydratie
opheffing van uitdroging door toevoer van vocht
reïnfectie
hernieuwde besmetting
relaxans
middel dat ontspanning teweegbrengt
relevant
essentieel
remissie
tijdelijke vermindering of verdwijning van ziekteverschijnselen
renaal
met betrekking tot de nier
renale osteodystrofie
stoornissen in de normale groei van de botten door een nieraandoening.
renine
giststof die de bloeddruk beïnvloedt
renovasculair
met betrekking tot nieren en bloedvaten
repetitief
zich herhalend
reproduktie
vermenigvuldiging
research
wetenschappelijk onderzoek
resectie
uitsnijding
reservoir
plaats waar ziekteverwekkers zich kunnen ophopen
residuaal, residueel
achterblijvend
resistent
weerstand hebbend.
resorptie
opslorping
respiratoir, respiratoor
met betrekking tot de ademhaling
respons
reactie
resuscitatie
opwekking uit schijndood
retard
vertraagde opneming in het lichaam
retardatie
vertraging
retentie
ophouding
retina
het netvlies van het oog. De zogenaamde staafjes en kegeltjes zijn de fotoreceptoren, de cellen die het licht zien".
retinaal
met betrekking tot het netvlies
retinadegeneratie
de progressieve ziekte die uiteindelijk leidt tot het afsterven van de cellen van het netvlies
retinol
vitamine A
retinopathie
netvliesaandoening
retractie
terugtrekking
retrievers
groep hondenrassen met een speciale aanleg voor het apporteren van wild
retrobulbair
achter de oogbol
retrograad
teruggaand
retrosternaal
achter het borstbeen
reumatoïd
op reuma gelijkend
revaluatie
herwaardering
reversibel
omkeerbaar
revulsief
afleidend
rhonchus
reutelgeruis
Ridderlijksheidsinstinct
De "remming" treedt in werking als reactie op de onderwerping van de "ander"
rigiditeit
stijfheid
rijst met krenten
benaming voor een Dalmatische hond, waarbij zich op de witte ondergrond ronde, zwarte vlekken bevinden
rijst met rozijnen
benaming voor een Dalmatische hond, waarbij zich op de witte ondergrond ronde, bruine vlekken bevinden
ring
de ruimte waarin de keurmeester de hond beoordeelt
ringcommissaris
ook: commissaris. Iemand die onder verantwoordelijkheid van de ringmeester administratieve werkzaamheden m.b.t. de keuring verricht
ringmeester
de baas en regisseur van de ring. Hij is tijdens de keuringen verantwoordelijk voor de gang van zaken in de ring en ziet toe op naleving van de reglementen
ringpersoneel
de assistenten van de keurmeester; het ringpersoneel bestaat uit ringmeester, commissaris (voor de administratie) en schrijver
ringstaart
eem zodanig gebogen staart, dat de punt de rug raakt, waardoor er een gesloten ring ontstaat
ringtraining
het trainen van de hond en vooral de baas, ten einde de hond in de ring zo goed mogelijk te kunnen voorbrengen
risicofactor
omstandigheid die de kans op ziekte vergroot
risicopatiënt
patiënt die gevaar loopt om ziek te worden
roach
zie: karperrug
Roedeldrift
Drift om aanwezig te willen zijn in een roedel\leefgemeenschap voor emotioneel contact
roest
donkere vlekjes in de vaalgele tot bruinrode aftekeningen van het tanpatroon
rollend gangwerk
schommelende beweging van het lichaam, waardoor de indruk ontstaat dat de hond zich deinend voortbeweegt (zoals bijvoorbeeld de Pekingees)
roofvogeloog
geelgekleurde iris met felle expressie
routinematig
zoals gewoonlijk
rozenoor
naar achteren gevouwen, open gedragen oor
ruwhaar
ook: ruighaar. Bovenvacht van stugge, lichtgegolfde haren met wollige, vettige ondervacht
ruptuur
verscheuring

S

sabelstaart
recht naar beneden hangende staart, waarvan het einde wat ombuigt
sable
grijze, bruine of oranje vacht, al dan niet met zwarte haarpunten
saddle
zie: zadel
saline
zouthoudend
salivatie
speekselvloed
salpingitis
ontsteking van de eileider
saluretisch
met betrekking tot een zoutuitwasser
Sanguinicus
Bewegelijke hond met een sterk evenwichtig zenuwstelsel
sarcoma
kwaadaardige vorm van kanker die begint in het bot of het spierweefsel.
scabies
schurft
schaargebit
gebit waarbij de boventanden zonder tussenruimte voor de ondertanden staan, en dus als een schaar sluiten
scheppen
het voorwaarts zwaaien van de benen
scherp
zegt men van een hond die neigt tot bijten
Scherpte
De aanleg om agressief te reageren op o.a. buit- en verdedigingsprikkelingen
schijnzwangerschap
de naam "schijnzwangerschap" is eigelijk niet juist. De Latijnse naam hiervoor is lactatio abnormalis (abnormale melkproduktie). De hond voelt zich niet zwanger maar denkt dat ze al een nest met pups heeft. Ze voelt zich dus op en top een moeder. Lichaam en geest van de teef zijn er helemaal op ingesteld om pups te verzorgen
schimmel
gemêleerde witte met gekleurde haren
schoft
deel van de rug tussen de toppen van de schouderbladen; deel van het lichaam waar de nek overgaat in de rug
schofthoogte
de lengte van de loodlijn van de schoft tot op de bodem
schotschuw
angst voor het geluid van schoten en andere harde, plotselinge geluiden
schotvrij
geen angst voor het geluid van schoten, knallende uitlaten, vuurwerk etc.
sclera
harde oogrok
sclerose
ziekelijke verharding
scotoom
blinde vlek in het gezichtsveld
scowl
zware frons, zoals bij Chow Chows
screw tail
zie: kurkentrekkerstaart
seborroe
talgvloed
secretie
afscheiding
secundair
bijkomstig
sedativum
kalmerend middel
sediment
bezinksel
sedimentatie
bezinking
segment
onderdeel
sekwester
dood weefsel
selectief
uitkiezend
selectief fokken
de selectie van bepaalde dieren voor de reproductie, om de bepaalde gewenste erfelijke eigenschappen op volgende generaties over te dragen en ongewenste erfelijke eigenschappen te elimineren
selfmarked
geheel gekleurde hond, met eventueel kleine, witte aftekeningen aan de borst
semisynthetisch
van scheikundige oorsprong
seniliteit
geestelijke en lichamelijke ouderdomsverschijnselen
sensibilisatie
gevoelig maken
sensorieel, sensorisch
zintuiglijk
septikemie
bloedvergiftiging
septisch
rottend
septum
tussenschot
sequelae
nasleep van een ziekte
seroconversie
omslag van seronegatief naar seropositief
serologisch
met betrekking tot serum
serum
bloedwei
shaping
shaping is vorming via successieve benaderingen. Dit gebeurt wanneer bepaald gewenst gedrag niet in één keer kan worden geleerd. Bij het shapen komen wij telkens een stapje dichter bij ons doel en wordt de hond gradueel gevormd. Op deze wijze kunnen wij de hond allerlei trucs leren.
shock
schok
shunt
kunstmatige verbinding tussen twee kanalen of bloedvaten
sigmoïd
s-vormig
signaalhonden
honden die zijn opgeleid om het leven van auditief gehandicapten te vergemakkelijken
significant
belangrijk
sikkelhak
schuin naar voren, in plaats van verticaal neergezette achtermiddenvoet
sikkelstaart
sterk gekromde staart die nog juist geen gesloten ring vormt
simultaan
gelijktijdig
single tracking
zie: eensporig gaan
sinusharen
tastharen (lange, dikke, zeer harde haren aan het hoofd, die aan de wortel omgeven zijn door veel bleodcapilaren en zenuwuiteinden)
skeletachtig
met betrekking tot het geraamte
skeletleeftijd
bepaling van de leeftijd aan de hand van de ontwikkeling van het skelet, bot
sleetje rijden
het met zijn achterste schuren over de grond; signaal dat de anaalklieren ontstoken zijn
slips
stroken uit het keurboek, waarop de kwalificaties, plaatsingen en kampioenschapsprijzen staan vermeld
snap dog
het venijnig uitvallen naar andere honden, bijvoorbeeld van Whippets
snipey
smalle, ondiepe en spitse voorsnuit van de hond, in tegenstelling tot dogachtig
snoeren
zie: eensporig gaan
SOHO
SOciale HOnd; hond die de helpende hand reikt aan lichamelijk gehandicapten. Zie ook ADL-honden en signaalhonden
solutio
oplossing
solvens
oplossend geneesmiddel
somatisch
met betrekking tot het lichaam
somatotrofine
groeihormoon
somnolentie
slaperigheid
soporatief, soporeus
slaapverwekkend
souffle
hartgeruis
sound
term voor een hond die soepel beweegt, in optimale conditie verkeert en waarvan alle onderdelen goed bij elkaar passen
spaniels
jachthonden die oorspronkelijk werden gebruikt bij de jacht met vangnetten (vogels) en de valkenjacht
spasme
kramp
spasmodisch
met betrekking tot kramp
spasmolyticum
krampstillend middel
spasticiteit
verhoogde spierspanning
spastisch
krampachtig
species
soort
specifiek
kenmerkend
spectrum
kleurenband
Speeldrift of speldrift (volgens Erich Klinghammer)
Speelgedrag kan beschouwd worden als gedrag "dat niet serieus is". In speeldrift, nieuwe gedragsvormen worden ontdekt, of gedragsvormen of delen van gedragsvormen komen in gedachte op die in een andere context serieus van opzet zouden zijn, zoals vluchten aanvallen en prooi vangen.
De gedragsvormen schijnen niet serieus te zijn , daar zij niet de biologische weg volgen dat ze zich verder ontwikkelen gedurende de phylogenetic geschiedenis van de hond.
De gedragsvormen kunnen afwisselend gecombineerd worden. Zo is er voor het gedrag geen voorgeschreven leefomgeving of prikkel die er moet zijn en is ook geen strikte volgorde waarin de gedragsvormen elkaar moeten opvolgen.
spermatogenese
vorming van zaadcellen
spermicide
stof die zaadcellen doodt
speurdrift
dit is de drift waarmee de hond een wildspoor of menselijk spoor volgt. De bereidheid om dit te doen verschilt van ras tot ras en van hond tot hond
sphincter
sluitspier
Spiegelgevechten
Schijngevechten d.m.v. imponeren etc.
spieratrofie
verminderde omvang van de spieren
spiertonus
spanning in de spier.
spinaal
met betrekking tot de wervelkolom
spioen
verouderde benaming voor een jachthond die de jager behulpzaam is bij de jacht met valken, netten, windhonden of het geweer
spiraalstaart
staart met een dubbele krul, die over de dij hangt, zoals bij een Wetterhoun
splenomegalie
miltvergroting
split eye
oog waarin twee kleuren voorkomen, meestal een driehoekig blauw vlekje in een bruine iris
split heat
gespleten loopsheid; de loopsheid stopt na een paar dagen en begint dan na een of meerdere weken weer. Deze "pauze" kan zelfs binnen één cyclus meerdere malen herhaald worden
spondylitis
wervelontsteking
spondylo
met betrekking tot de wervel.
sporadisch
niet algemeen voorkomend
sporenelementen
ijzer, koper, zink, jodium, fluor, mangaan, cobalt, selenium, molybdeen, chroom, nikkel, silizium, vanadium, arseen en lood
spotting
doorbraakbloeding
spray
nevel
spreidvoeten
voeten waarvan de tenen niet goed aaneengesloten zijn
squameus
schilferend
staande honden
ook: pointers. Jachthonden die aangeven waar het wild zich bevindt
staar
vertroebeling van de ooglens.
stabilisatie
evenwichtstoestand
stabiliteit
duurzaamheid
stamboek
boek waarin de afstamming van rashonden wordt opgenomen
stamboom
door de Raad van Beheer of een buitenlandse erkende instantie afgegeven bewijs over de afstamming van een rashond
standaard
de officieel erkende schriftelijk vastgelegde beschrijving van het ideale voorbeeld van een bepaald ras. Deze standaarden zijn doorgaans niet statisch, maar dynamisch, dat wil zeggen: ze veranderen voortdurend
standaarddosis
gebruikelijke hoeveelheid
standaardiseren
tot een éénheid brengen
stap
langzame manier van bewegen, waarbij de benen één voor één worden neergezet
stapcontact-methode
de methode van "hondenfluisteraar" Klaas Wijnberg om zelf met je honden te leren "fluisteren"
stase
stilstand
statistisch
cijfermatig berekend
status
stand
steady state
evenwicht tussen inspanning en zuurstofgebruik
steatorroe
vetontlasting in grote hoeveelheid
steatose
vervetting
steil
te weinig of te open hoeking van de voor- of achterhand
stenose
vernauwing
steppen
het te hoog optillen van de voorbenen
sterilisatie
het doden van ziektekiemen
steriliteit
onvruchtbaarheid
steroïd
verbinding afgeleid van koolwaterstof
stikhaar
kort, hard, grof haar
stimulans
opwekkend middel
stobern
het opstoten en voor de jager brengen van het wild
stomatitis
ontsteking van het mondslijmvlies
stomatologisch
met betrekking tot de mondholte
stop
overgang van de neusrug naar het voorhoofd
stress
spanning
strippen
zie: trimmen
structureel
met betrekking tot de opbouw van een geheel
struma
krop
stupor
verminderd bewustzijn
stuwen
het krachtig afzetten van de achterbenen tijdens het bewegen
subacuut
van betrekkelijk korte duur
subarachnoïdaal
onder het spinnewebvlies gelegen
subcapsulair
onder een kapsel
subconjunctivaal
onder het oogbindvlies
subcutaan
onderhuids
subfebriele
klein beetje koortsig.
subjectief
persoonlijk
subklinisch
nog niet waarneembaar
sublinguaal
onder de tong
Submissief
Onderdanig
substantie
stof
substitutie
vervanging
substraat
stof waarop een giststof inwerkt
superinfectie
bijkomende besmetting
supervisie
toezicht
supplement
bijvoeging
suppletie
aanvulling van een tekort.
suppositorium
zetpil
suppressief
onderdrukkend
suppuratie
ettering
supraventriculair
boven de hartkamers
surditas
doofheid
suspensie
vloeistof met onoplosbare deeltjes
sympathicomimeticum
middel met opwekkende werking
symptomatisch
met betrekking tot ziekteverschijnselen
symptomatologie
leer van de ziekteverschijnselen
symptoom
ziekteverschijnsel
synaptisch
met betrekking tot onderling contact tussen zenuwcellen
syncope
plotseling bewustzijnsverlies
syndroom
een groep van verschijnselen die horen bij één aandoening.
synergistisch
samenwerkend
synoviaal
met betrekking tot de slijmvliesbekleding
synovitis
gewrichtsvliesontsteking
synthese
samenstelling
systematisch
stelselmatig
systemisch
over het hele lichaam verspreid
systolisch
met betrekking tot de samentrekking van de hartkamers

T

tachyaritmie
onregelmatige, snelle hartslag
tachycardie
snelle hartslag
tachyfylaxie
snel opgebouwde weerstand tegen gifstoffen
tandplaque
tandaanslag
tandsteen
tandplak
tanggebit
gebit waarbij de onder- en boventanden precies op elkaar vallen
tardief
wat laat tot uiting komt
teelballen
zaadballen; testikels.
tegumentair
met betrekking tot de huid-oppervlakte
teleangiëctasie
verwijding van de bloedvaten
telgang
het gelijktijdig naar voren brengen van beide linkerbenen dan wel rechterbenen
temperament
De manier waaarop de hond op zijn omgeving reageert, bijvoorbeeld schuw, brutaal, onbevangen of behoedzaam.
tendens
neiging
tendinitis
peesontsteking
tenesmus
pijnlijke aandrang
tenosynovitis
ontsteking van de peesschede
tensie
druk
tensio-actief
van invloed op de oppervlaktespanning
teratogeen
wat misvormingen veroorzaakt
teratologisch
met betrekking tot misvormingen
terminaal
in het eindstadium
terriërs
groep honden die als taak had kleine roofdieren op te ruimen en daarvoor ook onder de grond werkte
testiculair
met betrekking tot de teelbal
testikels
zaadballen.
testosteron
mannelijk geslachtshormoon.
tetanie
aanvallen van verkramping van spieren.
tetanus
klem (ernstige ziekte o.a. veroorzaakt door straatvuil en hondenbeten)
thalamus
grijze stof van de tussenhersenen
theobromine
Een bestanddeel van chocolade, is giftig voor honden.
therapeutisch
genezend
therapie
behandeling
thermisch
met betrekking tot warmte
thermoregulatie
handhaving van warmte-evenwicht
thiamine
vitamine B1
thoracaal
met betrekking tot de borstkas
thrombolyticum
middel dat bloedproppen oplost
thrombus
bloedprop
thyrostaticum
stof die de schildklierwerking remt
thyrotoxicose
overmatige produktie van schildklierhormoon
ticking
kleine vlekjes op een witte ondergrond
tipoor
staand oor, waarvan het bovenste gedeelte naar voren valt
titer
hoogste verdunning van een stof die nog werkzaam blijft
tocopherol
vitamine E
tolerantie
verdraagzaamheid
tomografie
röntgenfoto waarbij slechts één vlak scherp wordt afgebeeld
tonisch
met betrekking tot spanning
tonus
spierspanning
tonvormig
sterk rondvormige ribben
toontreden
zie: hound staan
topisch
plaatselijk
top knot
rijkelijke schedelbeharing, die een kuif vormt (zoals bij de Dandy Dinmont terrier)
torsade de pointes
heel snelle hartwerking
torsie
draaiing
totverbellen
huilend geluid van staande jachthonden, die een niet te apporteren stuk groot wild hebben gevonden
totverweisen
na het vinden van een groot stuk wild terugkomen bij de jager en hem naar de plek brengen waar het wild ligt
toxemie
bloedvergiftiging door organische gifstof
toxiciteit
giftigheid
toxicologisch
met betrekking tot gifstoffen
toxine
gifstof
toxisch
giftig.
toxoplasmose
klierziekte veroorzaakt door het toxoplasma
tracheitis
ontsteking van het slijmvlies van de luchtpijp
trachoom
korrelachtige ontsteking van het oogbindvlies
tractus
vezelbundel
Trainbaarheid
Drift om aan de wens te willen voldoen van de roedelleider. Het al of niet wezen van een alfa-type hond
tranquillizer
middel dat opwindingstoestanden bedaart
transaminase
giststof die een aminogroep van de ene stof op de andere kan overdragen
transcutaan
door de huid heen toegediend
transdermaal
door de huid
transfer
overdracht
transformatie
verandering
transfusie
inbrengen van bloed in het bloedvatenstelsel
transit
doorvoer
transitoir, transitoor
van voorbijgaande aard
transmissie
overbrenging
transplantatie
overplanting
transpositie
aanwezigheid van een orgaan op een andere dan normale plaats
transuretraal
door de urinebuis
traumatisch
door een letsel ontstaan
tremor
beving
tricolor
zie: driekleur
triggerzone
pijnpunt
trimmen
het plukken van de bovenvacht van ruwharige honden
trivalent
driewaardig
trofisch
met betrekking tot de voeding van de weefsels
trombo-embolie
bloedvatverstopping door bloedprop
trombocytopenie
verlaagd aantal bloedplaatjes
trombocytose
verhoogd aantal bloedplaatjes
tromboflebitis
ontsteking van de vaatwand met vorming van bloedproppen
trombose
vorming van bloedprop in bloedvat of hart
tuba, tube
buis
tubulair, tubuleus
buisvormig
tulpoor
zie: vleermuisoor
tumor
gezwel
turnover
verloop
turn up
opgebogen onderkaak, zoals bij een Engelse Bulldog
tympanum
trommelholte
type
de karakteristieke kenmerken van een bepaald ras

U


U-hond
hond die op een expositie de kwalificatie "Uitmuntend" behaalt
uitdrukking
zie: expressie
ulceratie
verzwering
ulcerogeen
wat zweervorming bevordert
ulcerosa
gepaard met zweervorming.
ulcus pepticum
zweer van het maag-darmkanaal
ulcus
zweer
undershot
zie: ondervoorbijten
uniform
éénvormig
unilateraal
éénzijdig
unit-dosis
gewone hoeveelheid van een geneesmiddel
uremische toxinen
een afbraakproduct van eiwitten die giftig kan zijn voor het lichaam.
urethritis
ontsteking van de urinebuis
urgentie
dringende noodzaak
uricosuricum
middel dat de urinezuuruitscheiding bevordert
urinair
met betrekking tot urine
urogenitaal
met betrekking tot de urine-wegen en de geslachtsorganen
urografie
röntgenfoto van de urinewegen
uterus
baarmoeder
UV
de cursus Uithoudingsvermogen
uveitis
ontsteking van het oogvlies

V

vaccin
entstof
vaccinatie
inenting
vaccinia
ziektetoestand na inenting
vagaal
met betrekking tot de zwervende zenuw
vaginaal
met betrekking tot de schede
vagolitisch
alsof de werking van de zwervende zenuw onderbroken is
vagotonie
verschuiving van het evenwicht in het zenuwstelsel
validiteit
geldigheid
valvula
klepje
vang
wang, voorsnuit
variabele
veranderlijk.
variabiliteit
veranderlijkheid
variatie
geringe afwijking
varkensgebit
sterk bovenvoorbijtend gebit
vasculair
met betrekking tot de bloedvaten
vasculitis
vaatontsteking
vasoactief
van invloed op de spanning van bloedvaten
vasoconstrictie
vaatvernauwing
vasodilatatie
vaatverwijding
vasomotorisch
van invloed op de omvang van bloedvaten
vasopressor
stof die de samentrekking van spierweefsel bevordert
Vechtdrift:
Drift om fysieke gevechten moedig aan te willen gaan met rivalen
veerwild
gevederd wild, gevogelte
vegetatief
buiten het bewustzijn om
vehiculum
drager
veldwedstrijd
wedstrijd om de gebruikswaarde van een jachthond in het veld vast te stellen
veneus
met betrekking tot de aders
ventilatie
luchtverversing
ventraal
aan de buikzijde
ventriculair
met betrekking tot een orgaanholte
ventrikel septum defect (VSD)
een open verbinding tussen de linker en de rechter harthelft door een gaatje in het tussenschot van de hartkamers.
verbenen
omzetting van kraakbeen of bindweefsel in hardbot (definitief bot).
Verdedigingsdrift
Drift om de roedel te willen verdedigen
vertebraal
met betrekking tot de wervels
vertigo
duizeligheid
vesicaal
met betrekking tot de blaas
vestibulair
met betrekking tot het evenwichtsorgaan
vierkant
hond waarvan de schofthoogte gelijk is aan de lengte
vigiliteit
waakzaamheid
vinnen
rijkelijke beharing aan de voeten
viraal
door een virus veroorzaakt
virus
ziektemaker, te vergelijken met bacterie
visceraal
met betrekking tot de ingewanden
viscositeit
kleverigheid
visueel
met betrekking tot het zicht
vitale capaciteit
nuttige longinhoud
vitiligo
depigmentatie; de ontwikkeling van grote, witte plekken op een hond die altijd zwart is geweest
vitreus
glasachtig
vlag
staartpluim
vleermuisoor
staand oor, breed aan de basis en aan de bovenzijde afgerond
vleesneus
roze gekleurde neus
vlinderneus
neus waarvan het pigment gedeeltelijk afwezig is
vluchtdrift
de drift van de hond om in (levens)bedreigende situaties te vluchten.
voedingsdrift
de drift om voedsel te bemachtigen. Deze drift wordt bij de Labrador enigszins versterkt wanneer de hond honger heeft. Of is het zo dat een Labrador altijd honger heeft? Hoe dan ook, een belangrijke motivationele factor
vogelhond
hond die wordt gebruikt bij de jacht op veerwild
vomitus
braaksel
voorborst
het gedeelte van de borst dat voor de voorbenen (boeggewricht) uitsteekt
voorhand
de voorbenen met schoudergordel
voorhuidontsteking
(de medische term is balanopostitis) is een veel voorkomend probleem bij reuen.
De reu verliest hierbij steeds enkele druppeltjes (lichtgekleurde, soms groenige) pus uit z'n geslachtsopening. De hond zelf heeft er nauwelijks hinder van
De oorzaak is een bacteriëleinfectie van de voorhuid
vulvair
met betrekking tot de schaamspleet
vulvovaginitis
ontsteking van de schaamspleet en de schede
VUT-wedstrijd
workingtest voor retrievers van zeven jaar en ouder
VZH
de cursus Verkeerszekere Hond

W

wall eye
zie: glasoog
wammen
zware keelhuidplooien
weven
zie: kruisen
wheaten
tarwekleurig
whiskers
ook: bakkebaarden. Baard bij de Airedale, Lakeland en Welsh Terrier
white hair condition
kleurafwijking; de pups worden met een normale kleur geboren, maar na enkele weken begint er op het hele lichaam wit of gelig haar te groeien. Het begint vaak op de benen. De witte haren verdwijnen weer tussen de negen en de twaalf maanden.
will to please
werklust; de wil van de hond om zijn baas een plezier te doen
windhonden
groep honden die op het zicht jaagt
wipneus
enigszins hol verlopende neusrug
wisselneus
een van kleur veranderende neus (vaak afhankelijk van het seizoen)
W.K. Hirschfeldstichting
particuliere stichting die de gezondheid van de rashondenpopulatie in de gaten houdt, heupfoto's en elleboogfoto's beoordeelt, oogonderzoek doet, enz.
wolfsklauw
zie: hubertusklauw
workingtest
apporteerproef

X

X-gebonden
gebonden aan het geslachtsbepalende X-chromosoom.
xanthoom
gelige verhevenheid op de huid
xanthopsie
geelzien
xeroftalmie
uitdroging van het hoornvlies
xerostomie
droge mond

Y
yellow liver
bruin-gele Labrador Retrievers met de (ongewenste) genetische samenstelling bbee

Z

zachte bek
het zo voorzichtig oppakken en apporteren van het wild, dat het niet wordt beschadigd. Zie ook: harde bek
Zachtheid
Mate van gevoeligheid voor onplezierige ervaringen
zadel
zwart kleurpatroon in de vorm van een zadel, zoals bij de Airedale Terrier
zadelrug
slappe, ingezakte rug
ZG-hond
hond die op een expositie de kwalificatie "Zeer Goed" heeft behaald
Ziekte van Carré
hondenziekte
Ziekte van Weil
zie leptospirose
zijdehaar
zeer lang, zacht haar, waarbij onderhaar en bovenhaar niet van elkaar te onderscheiden zijn
zoekdrift
terwijl bij de speurdrift meer de neus wordt gebruikt, zal bij de zoekdrift het oog en het oor een grotere rol spelen
zuigreflex
de oerdrift van pasgeboren pups om te zuigen en slikken. Niet te verwarren met voedingsdrift, want het pupje heeft nog geen idee dat hij moet eten om in leven te kunnen blijven
zwaardstaart
lange staart, die praktisch recht naar beneden gedragen wordt
zwanenhals
zie: hertenhals
zweethonden
honden die een zweetspoor volgen
zweetspoor
het door een beschoten stuk wild achtergelaten bloedspoor