Moest men het ideale landschap om te fietsen nog uitvinden, zou het moeten uitzien zoals het gebied van de Nederrijn! Bossen, idyllische meren, mooie rivierdalen en liefdevol gerestaureerde stads- en dorpskernen nodigen uit voor een actieve fietservaring. Zo kondigt de spiraalgids over deze route zich aan. De NiederRheinroute is een schoolvoorbeeld van hoe een interregionale lange afstandsroute in een landschap kan ingepland worden. De eerste maal dat ik in aanraking kwam met deze route, was tijdens onze fietsvakantie in de zomer van het jaar 2000. We fietsten toen, op onze trektocht van Tongeren naar Haarlem, 2 dagen over delen van deze route langs de Duits-Nederlandse grens. De mooi uitgekiende route over uitgezochte fietswegen liet een uitermate goede indruk op mij na. De hoofdroute, gemarkeerd door een blauwe pijl met rode punt, is een 1215 km lang circuit dat kriskras van dorpskern naar dorpskern trekt. Door 820 km genummerde verbindingswegen, gemarkeerd door een blauwe pijl met groene punt, is het mogelijk naar lust en gemoed talrijke variërende routes uit te stippelen voor een één- of meerdaagse tocht. De route situeert zich dus tussen de rivieren de Rijn en de Maas, van de regio Kleve in het noorden tot de regio Heinsberg in het zuiden. Met daartussen de lieftallige rivierdalen van de Issel, Lippe, de Niers, de Nette, de Schwalm, de Rur en de Wurm. Wetende dat de Nederrijn het dichtste fietsnet van Europa heeft, is het een aanrader om het relatief dicht bij huis gelegen gebied eens te ontdekken.

Vreemde dieren

Door de leuke kennismaking op mijn fietsvakantie besloot ik vorige zomer eens een grote lus op de hoofdroute te maken. Ik koos hiervoor het gedeelte uit dat zich het kortst bij de Belgische grens bevond. Mijn oog viel op het meest zuidwestelijke punt, waar de route de Nederlands-Duitse grens raakt bij het Nederlandse Limburgse Sittard. Mijn fiets achter op mijn auto geplaatst, begeef ik mij terplaatse en parkeer mijn vierwieler bij het zwembad van het sportcentrum van Sittard. Dit bevindt zich op 600 m van de Duitse grens met Tüddern en leek mij een veilige plaats om mijn voertuig achter te laten. Vlak achter de grens stoot ik op de in beide richtingen bewegwijzerde NiederRheinroute, die ik naar rechts volg richting kerk. Even later bevind ik mij op een mooi fietspad door een bos. Het is wel opletten, want de NiederRheinroute wordt slechts door kleine pijlen gemarkeerd, die zowel los als op andere routeborden kunnen aangebracht zijn. We verlaten dit bos even naar het zuiden naar Hillensberg. Zoals de naam laat vermoeden, gaat het hier om een dorp op een helling vanwaar men een mooi uitzicht krijgt over de omgeving. De route brengt mij terug naar de bosstrook die ik voorheen achter mij liet. Na een haakse bocht naar rechts, zie ik plotseling links in de bos enkele bizons. Wat verder blijkt dat ik hier langs het wildpark van Gangelt fiets. Dit wildpark met meer dan honderd verschillende soorten dieren is het grootste in zijn soort in Duitsland. De hoofdroute gaat wat verder naar links naar Gangelt. Ik kies hier doch voor de verbindingsweg nr. 83, die rechtdoor over het langgerekte fietspad langs het beekje de "Rodebach" loopt om na 3 km terug op de hoofdroute uit te komen.

Alle routes op één bord

Wat me opvalt is de mooie en simpele manier van bewegwijzering. Alle routes staan afgebeeld op een groot of een klein zeshoekig bord. Jawel, op één bord en op één paal. En niet zoals bij ons, waar tegenwoordig ieder bord zijn eigen paaltje moet bezitten en we soms onnodig 2, 3 of zelfs meer borden op enkele meters afstand van elkaar terugvinden. Op deze grote groen-witte borden staat de eerstvolgende plaats op de route voluit geschreven, op de kleinere wordt deze afgekort. Speciale fietsroutes worden met kleurige symbolen aangegeven, zoals in deze omgeving o.a. de NiederRheinroute, de 2 Landenroute en de Rurroute. De lange-afstandsfietswegen, of zoals men ze hier noemt de R-wegen, worden respectievelijk afgebeeld door hun omcirkelde nummer. De lokale routes zijn gemarkeerd door, in een zeshoekje geplaatste, 2 letters die naar de plaatsnaam verwijzen. Zo is het geen rariteit dat zo één bord wel 10 aanwijzingen kan bevatten. Stel je eens voor door het overaanbod aan fietsroutes, wat voor een bos aan borden dit zou opleveren moest alles apart bewegwijzerd worden. Dit is misschien een mogelijke oplossing om de wildgroei aan borden tegen te gaan. Want wees nu eens eerlijk. Het is toch te gek dat ieder organisme dat een fietsroute uitzet dit met hun authentiek bord op hun authentiek paaltje moet doen. Waarom zoals hier geen universeel bord waarop typerende symbolen, letters, nummers en verwijzingen aangebracht kunnen worden.

Niederrheinischer Radwandertag

Na enige tijd rechtdoor rechtaan gefietst te hebben verlaat ik dit beekdal. Even later passeer ik de militaire woonwijk van de NATO- basis van Geilenkirchen. Over een aardeweg langs de omheining fietsend van dit militaire kamp, dat op de rand van het natuurgebied de Tevener Heide ligt,en vervolgens kris kras door de velden, bereik ik de vallei van de Wurm. De Wurm is een alleraardig riviertje dat in de buurt van Aken ontspringt om in Kerpen bij Heinsberg in de Rur uit te monden. Het fietspad dat de loop van dit riviertje met zijn vele stroomversnellingen volgt, is een lust voor de fietser. Van Aken tot het kasteel van Rimburg, waar ik het Wurmdal vervoeg, is dit pad op vele plaatsen onverhard en licht heuvelachtig. Vanaf hier is het doch volledig vlak en verhard. Langs de spoorweg fietsend kom ik bij het dagrecreatiegebied van Übach-Palenberg, een prachtig park met mooie vijvers waar vaak op een vrij podium zomerconcerten gegeven worden. Een beetje verder staat rechts op de andere oever het mooie kasteel Zweibruggen. Langs de Wurm vallen mij her en der groene borden op met daarop "Niederrheinischer Radwandertag" en een richtingspijl. In Geilenkirchen worden mijn vermoedens bevestigd. Uit alle dagen van het jaar, kies ik de eerste zondag van de maand juli uit om deze tocht te maken. Al menige jaren had ik reeds gehoord van de Niederrheinischer Radwandertag, maar om de één of andere reden ben ik er nooit geraakt. En nu louter toevallig zit ik midden in dit fietsevenement. Over het gehele Nederrijngebied kan men kosteloos vanuit 64 inrichtende oorden over 48 attractieve fietsroutes de streek ontdekken. In Geilenkirchen bij een feesttent en enkele drankbuffetten speelt een fanfare. Zoals in alle andere oorden vertrekken 3 fietsroutes, uitgezet door de plaatselijke toeristische diensten. Als men al deze lussen die tussen de 33 km en 63 km lang zijn samentelt, komt men aan 2250 km fietsroutes. Doordat ik vooral over de hoofdroute van de NiederRheinroute fiets, waarvan de organiserende diensten van dit groots opgezet fietsfestijn eveneens gretig gebruik maken, zal ik mij op mijn verdere tocht zeker niet eenzaam voelen. Na Randerath verlaat de hoofdroute het Wurmdal via een lichtstijgend wegje door een mooie bosstrook. Even door de velden, waar onze route samenloopt met de Rur-fietsweg. De bredere rivier de Rur over een onverharde weg vervoegend tref ik ook hier de stroomversnellingen aan. In Hückelhoven verlaat ik de hoofdroute via de verbindingsroute nr. 77. In deze oude mijnstad fiets ik bij het buiten rijden door een mijnwijk waar net zoals bij ons vele immigrantengezinnen gehuisvest zijn.

Prachtige oud-steden

Een veldweg overgaand in een bosweg door een mooi natuurgebied brengt mij bij het Wassenberger woud, waar ik opnieuw op de hoofdroute stoot. Een mooie afdaling door dit bos brengt me in het stadje Wassenberg.  Hier word ik door enge mooie klinkersteegjes doorheen het oude stadsgedeelte geleid.  Wanneer men de trappen van de hoger gelegen burcht beklimt, krijgt men een mooi uitzicht over de stad en de omliggende streek.  Verder door enkele steegjes kom ik in Alt-Wassenberg dat uitgedost is met een aardig pleintje en een stadspoort.  Ik profiteer van een welkome rust op één van de terrasjes.Bij het verlaten van de stad kom ik voorbij de startplaats van het Niederrheinischer fietsevenement. Ook hier weer een fanfare, enkele tentjes en buffetten, en 3 mogelijk te volgen parcours. Op de 8 km naar Effeld kom ik 2 waterburchten tegen. Het eerste is het slot Elsum en het andere is de waterburcht Effeld. Om een blik op beide te krijgen dient men wel de toegangswegen er na toe op te rijden. Zo kom ik in de regio-hoofdplaats Heinsberg, wat te vergelijken valt met een provinciehoofdplaats bij ons. Ik word van noord naar zuid en dan weer van zuid naar noord door deze stad geleid. Voorbij de alles overheersende kerk beland ik in het oude stadsgedeelte met het barokke poortbogenhuis waarin het regionaal streekmuseum is in onder gebracht. Daar tegenover staat een spitsuitlopend hoekhuis met een groot Mariabeeld. Het marktplein van deze stad wordt omgeven door onder monumentenzorg geplaatste historische gebouwen. Vanuit Heinsberg worden jaarlijks meerdere fietsevenementen ingericht, waaronder de Niederrheinischer Radwandertag dat hier nog grootser opgezet is dan op de vorige startplaatsen. Door een landschap dat afgewisseld wordt door velden, weiden en beemden bereik ik Waldfeucht. Een 4000 jaar oude nederzetting als ook de middeleeuwse geschiedenis hebben hier hun sporen nagelaten.

Jong en oud

Bij het buiten rijden van dit stadje valt dadelijk op dat in deze regio de wind in vroegere alsook in deze tijden een belangrijke rol speelde en nog altijd speelt. Oude, mooi gerestaureerde windmolens en vele moderne windturbines staan in schril contrast met elkaar en overheersen de streek. Ik weet niet of het al dan niet te maken had met de Niederrheinischer Radwandertag, maar deze oude windmolens waren deze dag opengesteld voor het publiek en dit onder het toeziend oog van een authentiek geklede molenaar. In Breberen fiets ik een mooi beekdal in dat door enkele natuurreservaatjes loopt. Het historisch en landelijk aardige dorpje Millen is het voorlaatste plaatsje op mijn route. Buiten het mooie waterslot, behoort de rijkelijk opgesmukte St-Nikolaus kerk tot de interessantste kunsthistorische bouwwerken uit de regio. Ook hier stoot ik weer op een startplaats van de Niederrheinischer Radwandertag. Over een veldweg door een broekgebied komen we terug in Tüddern, waar ik voorbij het boerenmuseum fiets. Dit museum herbergt een rijke verzameling aan landbouwgeschiedenis en historische handwerkberoepen. Enkele straten verder sta ik weer bij mijn uitgangspunt de grenspost van Tüddern.

Conclusie

Een prachtige streek en een even zo lovenswaardige route waar alles voorhanden is voor een mooie fietstocht of een fietsvakantie. Alles is er aan gedaan om de fietser over veilige verkeersvrije en verkeersarme wegen te leiden. Midden in de velden op eenzame weggetjes kom je op het wegdek witte reliëfmarkeringen van een fiets tegen om aan te duiden dat men zich nog steeds op een fietsweg bevindt. Door het grote aantal en soorten fietsroutes zijn er ongekende mogelijkheden om een fietstocht te maken. Hoed af voor de effectieve manier van bewegwijzeren van deze talloze routes. De route die ik gefietst heb was een afwisseling van verschillende landschappen en oude plaatsjes die nooit begon te vervelen. Er was altijd wel iets interessants te zien wat betreft natuur als cultuur.
Op het einde van mijn tocht had ik 130 km op mijn teller staan. Voor de meeste misschien wat veel om in één dag te doen, maar de steden Heinsberg, Geilenkirchen en Wassenberg geven overnachtingsmogelijkheden. Op deze 130 km, grotendeels hoofdroute, van de NiederRheinroute liggen 12 verbindingsroutes die de mogelijkheid bieden om een afstand te fietsen naar ieders kunnen en laten.