EuroVélo 6

Van de Zwarte Zee naar de Atlantische Oceaan

Langs rivieren en kanalen door tien Europese landen

Dwars door Europa, door tien landen, zoveel mogelijk gebruik makend van fietswegen langs waterlopen, dit is de EuroVélo 6. Deze rivierenroute verbindt drie van de grootste Europese rivieren: de Donau, de Rijn en de Loire. Loire-Valley-Travel organiserende van 8 tot 15 oktober 2006 een symbolische inwijdingtocht op het westelijk deel van deze route.

De EuroVélo 6 doet maar liefst 10 landen aan tussen de Zwarte Zee en de Atlantische Oceaan. Hij loopt door Roemenië, Bulgarijë, Servië, Croatië, Hongarije, Slovakije, Oostenrijk, Duitsland, Zwitserland en Frankrijk. Hiervoor maakt hij gebruik van drie grote Europese rivieren, de bijna volledige Donau, de Boven-Rijn en de haast volledige loop van de Loire. De verbinding tussen Rijn en Loire gebeurt via de rivieren Doubs en Saône en het Canal du Centre. In afzienbare tijd moet de volledige route eenduidig bewegwijzerd zijn met het logo van de Europese unie, blauw vierkant met cirkel van sterren en daarin het nummer “6”.
Langs de Donau liggen al jaren fietspaden. Bulgarije en Roemenië bouwen hun fietswegen langs deze rivier uit in kader van een ander Europees project. Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland beschikken over een al uitgebreide aan hoge normen onderworpen fietsinfrastructuur met een conforme bewegwijzering, weliswaar verschillend per land, en het gebruik van logo’s voor themaroutes. Frankrijk maakt er werk van om het fietstracé van de EuroVélo 6 te verbeteren qua fietscomfort en veiligheid. Langs de Rijn, in de Elzas en het gebied rond Belfort, is dit al gebeurd. Tussen Chalon-sur-Saône en Nevers en van Montbéliard tot Dole liggen nieuwe fietspaden, de volledige afwerking van deze fietswegen zal nog meer dan één jaar in beslag nemen. De klaarstelling van het volledige traject langs de Loire, tussen Orleans en de Atlantische Oceaan, is voorzien eind oktober 2008. Hier is nog werk aan de winkel, op dertig kilometer fietstraject kregen wij maar liefst vijf totaal verschillende lokale fietsroutemarkeringen voorgeschoteld die uiteenliepen van eenvoudige wegwijzers in alle kleuren tot grote arduinen grafsteenachtige platen met een fietsje op. Voor de aanpassingen haalt Frankrijk inspiratie bij de fietswegen in Zwitserland, Oostenrijk en Duitsland. De Loire, de meest gevorderde fietsregio, nam ook een kijkje in België.
Tijdens één van de vele toespraken op de openingstoer bood Horst Hahn-Klöckner, vice-president van de ECF (European Cyclist's Federation), symbolisch zijn dikke portemonnee aan. Het geld dat fietstoeristen besteden tijdens fietsvakanties. Een onderzoek van de Duitse fietsersbond ADFC wijst uit dat fietstoeristen op themaroutes losser in de portemonnee grijpen dan de gemiddelde toerist, fietsen is ook de cultuur en de gastronomie beleven. Michel Sapin (PS), president van de Franse Regio Centre (voormalig Franse minister voor staatshervorming 2000-2002) spiegelt het belang van het fietstoerisme aan de omliggende landen: “De Loire met zijn majestueuze kastelen ontvangt een nieuwe soort bezoekers, zij komen in alsmaar grotere getallen … aangefietst”.
Overnachtingen moeten passen in het kader van het fietstoerisme. Verscheidene landen opteren om al in voegen zijnde waarden uit te bouwen: Bed und Bike (Duitsland), Vélo & dodo (Zwitserland), Top Rad Stop (Oostenrijk), Bike and Bed (Croatië), Acceuil Vélo (Loire - Frankrijk). De stand van zaken kan je raadplegen op een daarvoor speciaal opgerichte website: www.eurovelo6.org

European Cyclist’s Federation (ECF)

De ECF is gegrond in 1983 en telde twaalf ledenorganisaties. Intussen is deze uitgegroeid tot 48 leden uit 36 verschillende landen. Deze organisaties ijveren op lokaal, regionaal en nationaal vlak met thema’s als een Europees fietsbeleid, fietstoerisme, de fiets als verkeersvriendelijk mobiliteitsmiddel, als gezondheidsfactor, het verkeer uit zichtpunt van de fietser, fiets en trein, de wet en de fietser, technische standaards voor fietsen, … en een Europees fietsnetwerk EuroVélo. In 1995 neemt het ECF de onwaarschijnlijke taak op zich een netwerk van twaalf fietsroutes verdeeld over Europa in het leven te roepen. De totale lengte van deze Europese fietswegen bedraagt meer dan 65000 km, waarvan vandaag de dag 30000 km gerealiseerd zijn. Deze zijn grotendeels opgebouwd uit al bestaande grote fietstrajecten die een conforme bewegwijzering meekrijgen. De wegen zelf krijgen een grondige oppoetsbeurt en waar nodig een totale vernieuwing of nieuw traject. Drie organisaties managen het project EuroVélo: De ECF /ADFC, Frie Fugle/Denmark en Sustrans/UK. Het netwerk bestaat uit zes noord-zuid en vier oost-west georiënteerde routes, aangevuld met twee circuits. Vier EuroVélo’s 1, 7, 8 en 12 zijn al in gebruik. Nu komt de EuroVélo 6 eraan.

Noord-zuid routes:
1 - Atlantic Coast Route: North Cape - Sagres 8186 km
3 - Pilgrims Route: Trondheim - Santiago de Compostela 5122 km
5 - Via Romea Francigena: London - Rome and Brindisi 3900 km
7 - Middle Europe Route: North Cape - Malta 7,305 km
9 - Baltic Sea to Adriatic Sea (Amber Route): Gdansk - Pula 1930 km
11 - East Europe Route: North Cape - Athens 5984 km 
West-oost routes:
2 - Capitals Route: Galway - Moscow 5500 km
4 - Roscoff - Kiev 4,000 km
6 - Atlantic Ocean to Black Sea (Rivers Route): Nantes - Constanta 3653 km
8 - Mediterranean Route: Cádiz - Athens and Cyprus 5888 km
Circuits:
10 - Baltic Sea Cycle Route (Hansa circuit) 7980 km
12 - North Sea Cycle Route 5932 km

Totale netwerk: 65380 km
Info: www.ecf.com

Van de Zwarte Zee naar de bovenloop van de Donau

De EuroVélo 6 neemt zijn start in de Roemeense havenstad Sulina in de Donau-delta, niet ver van Tulcea. De Donau vormt daarna de grens tussen Roemenië en Bulgarije. De doorsteek van de rivier door de Karpaten is gelijk de grens tussen Roemenië en Servië. Na de Servische hoofdstad Belgrado vloeit de Donau op de grens tussen Servië en Kroatië. Vervolgens bindt de Donau enkele cultureel aantrekkelijke hoofdsteden aan elkaar: het Hongaarse Budapest, het Slowaakse Bratislava en het Oostenrijkse Wenen. Natuurlijke kan het aan massatoerisme blootgestelde Donau-traject Wenen-Passau niet uitblijven. Via het Bondsland Beieren gaat het naar Waden-Württemberg, vertrekpunt van de openingsweek van het westelijk deel van de EuroVélo 6.

De Donau, die mooie blauwe!

09:30, Gare de Lyon in Parijs, een allegaartje van toeristen en journalisten stappen op de bus. Om 19 uur komen we na een lange busreis aan in Tütlingen, bekend om zijn medicijnenindustrie (prothesen e.d.) De groep bestaat uit Fransen, Duitsers, Zwitsers, Denen, Zweden, Noren, Nederlanders en Belgen. Ieder ontvangt een leuke etuimap vol met aanwijzingen in verband met de reis, een T-shirt, een sweater en een fleece met ritssluiting bedrukt met een logo van EuroVélo 6. Aanvangen doen we ’s anderendaags in Sigmaringen met een soort proloog, want de eigenlijke start gebeurt officieel in Beuron. Na een bezoek aan het kasteel van de Hohenzollern, afstammelingen van de eerste koning van Pruisen. Het wellicht belangrijkste wapenfeit uit hun geschiedenis is de onttroning van koningin Isabella van Spanje in 1868 en de daaropvolgende twist om haar opvolging. Prins Leopold van Roemenië, familie van de Hohenzollers (Sigmaringen) krijgt deze taak toebedeeld. Hierdoor komt Frankrijk tussen twee vuren te staan en de Franse Koning verstuurt een bemiddelingstelegram. Bismarck, op dat moment kanselier van Pruisen, benut het naar hem gedelegeerde aan de Pruisische koning Wilhelm I geadresseerde telegram, door met provocerende taal te repliceren. Hierdoor tracht hij de Franse publieke opinie op te hitsen. Hij slaagt in zijn opzet en de Franse koning Napoleon III verklaart op 19 juli 1870 Pruisen de oorlog. Deze tweejarige oorlog confronteert de fietser telkens weer op zijn tocht door Frankrijk in de Elzas, Bourgogne en langs de Loire. Het kasteel vertoont dezelfde innerlijke pracht als die aan de Loire, met een extra troef: de grootste private wapenverzameling van Europa. Meer dan 3000 exemplaren uit de 14^de tot de 20^ste E. Na het bezoek zijn de deelnemers uitgenodigd bij de burgemeester op het stadhuis voor een lichte lunch samengesteld uit streekgerechten. Op iedere etappe maken we wel enkele keren kennis met de plaatselijke en regionale autoriteiten, samengaand met een uit zichtpunt van de organisatoren “lichte”, maar voor ons fietsers, calorierijke brunchpartij.
De proloog mist zijn uitwerking niet, insiders spreken over het meest idyllische stukje Donau. Je fietst over het domein van een klooster, op smalle grindpaden door de enge vallei langs loodrechte rotspartijen met daarop om de haverklap een ruïne of versterking. Over houten bruggen verander je telkens weer van oever. Een Backpackers-hotel in privé-bezit heeft deze tuin van eden uitgebuit en zich gemoedelijk op het uiteinde van het dorpje Gutenstein aan de fietsweg genesteld. (www.backpackers.hotel@t-online.de)

Beuron met zijn boven de Donau gelegen benedictijnenklooster is de officiële startplaats van de EuroVélo 6. Na een glaasje “Sekt” en het doorknippen van het lint zijn we officieel op weg. Nog een tijdje blijft de enge Donauvallei nog wild romantisch. De vallei verbreedt en rustig fietst het over de weiden naar Tütlingen.

Zwitserland per fiets

Vertrekpunt van onze tweede etappe is Radolfzell aan de Untersee, een uitloper van de Bodemsee. Het meer ligt onder een gordijn van mist, de bootjes en een schraal zonnetje leveren spookachtige beelden. De route loopt over vochtige gronden steeds op een eindje van het meer. Net als gisteren is het logo in de conforme bewegwijzering op het traject opgenomen. Hier in Duitsland zijn dat witte pijlwegwijzers of borden met daarop in groen de plaatsnaam met kilometerafstand, eraan toegevoegd de logo’s van de themaroutes. In Zwitserland gebeurt dit evenzo maar nu rood met witte letters. Zwitserland kent negen hoofdfietsroutes met een totale lengte van 3000 km. Intussen is het netwerk uitgebreid met vijftig regionale routes, goed voor 4500 km extra fietsroutes. Sterk punt van het Zwitsers systeem is de integratie van het Zwitserse spoorwegen met een vervoer van 450000 fietsen op jaarbasis. Info: www.cycling-in-switzerland.ch

Stein am Rhein ligt aan de meest westelijke punt van het meer, een gezellig historisch stadje inclusief stadspoorten, burcht, vakwerkhuizen met gevelschilderingen en Rijnkade. In een pand in de hoofdstraat ligt het Lindwurm-museum, een confrontatie met het leven rond 1850. Zwitserse verzetstrijders met vlagjes op oeroude fietsen vergezellen ons op het traject langs de Rijn. Een lastige klim op een grindweg door een bos resulteert in wild gekrijs, klimmen zonder versnellingen is toch je dat niet. Tijd voor een frisse Donau-Radler op een terrasje aan de … Rijn! Een piepklein dampend stoombootje vaart onder een met hout overwelfde Rijnbrug met tolhuis door. De brug geeft toegang tot het Zwitserse Diessenhofen. Plots fietsen we op een grindweg een openstaande grensslagboom voorbij, ernaast een geel schild met zwarte Duitse adelaar, de Duitse enclave Büsingen op Zwitsers grondgebied.

Schaffhausen is vooral bekend om de Rheinfall, het grandioze schouwspel van de grootste waterval van Europa. Over een breedte van 150 m en een hoogte van 23 meter stort een enorme watermassa zich al 16000 jaar naar beneden. In het midden van de waterval steekt een statige rots die toegankelijk is met een bootje. In het historische centrum van Schaffhausen is het heerlijk kuieren door de smalle straatjes en pleintjes. De burcht, de kathedraal en het Romaanse Allerheiligenklooster met kruidentuin zijn pronkstukken uit een rijk verleden.

De kanalen van de Elzas en Franche-Comté

Huningue, even ten noorden van Basel op Frans grondgebied, waar de Rijn Frankrijk scheidt van Duitsland. Het fietspad loopt over een rustig jaagpad door stil natuurgebied 30 km langs het kanaal richting Mulhouse. Te rustig, de Elzas vind je niet terug aan een route langs een kanaal. Mulhouse is vooral bekend voor zijn automuseum, het grootste ter wereld, met meer dan 800 oude vehikels. Pronkstukken zijn de volledige collectie van Bugatti inclusief de Koninklijke Bugatti’s, de Royal 41 Limousine uit 1933 en de Coupé Napoleon, van de ontwerper hemzelf en het flitsende prototype van de nabije toekomst de Bugatti Veyron 16.4. De volgende ochtend het steeds terugkerende startritueel, ditmaal op het marktplein voor de kathedraal. Een moderne sculptuur met fiets trekt onze aandacht. Erachter een beschilderde gevel met ramen waaruit bekende mensen uit de stad naar buiten gluren.

De Oberelzas gaf € 10 miljoen uit aan infrastructuurwerken voor fietswegen. 500 km van de 1350 km geplande bewegwijzerde fietswegen op jaagpaden en landbouwwegen zijn vandaag in gebruik. Uitbreiding naar 800 km is voorzien. Mulhouse kan rekenen op 46 km fietswegen. Na de universiteiten zoeken we het kanaal Rhone-Rijn op richting Sundgau, een karaktervolle groene regio die de overgang maakt naar de Franche-Comté. Dit kanaal moet tussen Val Dieu en Dannemarie een hoogteverschil van 35 m overwinnen. In rechte lijn liggen tien sluizen op een 200 tal meter uit elkaar gevolgd door nog eens vijf, tussen elk 2,50 m hoogtemeter. Na vele kilometers rustig kanaalfietsen maakt het kanaal richting Belfort kennis met een parallel gelegen autoweg. Op de andere oever liggen slapende dorpjes, maar na een eindje maken deze plaats voor een tweede drukke verkeersweg. Dit lawaaierige intermezzo is even doorbijten.
Belfort was één van fortificatiesteden van Vauban, ministergeneraal van Lodewijk XIV. Aan de toegang tot de citadel van Belfort waakt een 22 m hoge en 11 m lange leeuw uit rode zandsteen over de stad. Tijdens de Frans-Pruisische oorlog in 1870-71 verdedigden de inwoners de stad met leeuwenmoed succesvol tegen de Pruisische aanvallen. Het riviertje de Savoureuse scheidt het oude historische stadsgedeelte van het moderne winkelcentrum. Op de rivier aan het theater spuiten enorme fonteinen waterstralen heen en weer over het water, voor het theater op het plein zorgen alsmaar van vorm veranderende fonteinen voor een kunstzinnig waterballet. In 2008-2010 is een fietsverbinding voorzien tussen de “Eurovelo 6” en de route 7 (Jura) van “La Suisse à Vélo”.

De gouden kust van Bourgogne

Het traject langs het riviertje de Doubs slaan we over en reizen met de bus af naar Beaune voor een tocht door de “crème de la crème” de Côte d’Or in de Bourgondische wijnstreek. Oktober, de bladeren op de ontelbare wijnstruiken kleuren roodbruin tot goudgeel. Over straatjes slingert de fietsroute door de zuidelijke hang van de Côte de Beaune naar Santenay door typische wijndorpen met wijnkelders en -lokalen. Sprekende dorpsnamen onderweg zijn Pommard, Volnay, Meursault, Pulgny-Montrachet en Chassagne-Montrachet. Tussen de druivenplantages treffen we een wijnpers, een infobord en een wijnvat met daarop lege Bourgogneflessen aan.

Een bezoek aan een wijnkelder mag niet uitblijven. Enkele Amerikaanse fietstoeristen sluiten bij onze groep aan en genieten mee van een grandioos buffet en exclusieve wijnen in de gewelfde kelder van het kasteel van Chassagne-Montrachet. In Santenay fietsen we opnieuw langs het “Canal du Centre” dat verbinding maakt met de Loire. Maar niet voor lang, tot in Saint-Leger-sur-Dheune, we hebben immers nog een afspraak met mosterdstad Dyon. De “Eurovelo 6” fiets in feite aan de Bourgognewijnen voorbij. De eigenlijke route door de Bourgogne verloopt van Dôle over Chalon-sur-Saône naar Santenay langs de Saône. Dan langs het “Canal du Centre” naar Digion en aan de Loire naar Nevers. Een variante over Dyon en dan over de wijnfietsroute door de Bourgognestreken Côte de Nuit, Côte de Beaune en Côte d’Or is hier meer dan op zijn plaats. Nog even meegeven dat Dyon zelf tien fietsroutes doorheen de stad bezit en Bourgogne in totaal 290 km fietswegen telt.

Bordjeskermis in de Val de Loire

Een lange busreis brengt ons naar de vallei der koningen. Prestigieuze kastelen sieren het landschap in de buurt van de Loire. Op het hoofdmenu van onze trip vandaag staan twee van de drie meest bezochte kastelen van de Regio Centre en de Loire: Chambord en Cheverney. Het andere kasteel is dat van Chenonceau. Startpunt is het vroegere havenstadje St-Dy-sur-Loire. Een mooi landelijk traject brengt ons in de bossen van Chambord. Een gloednieuw grindpad zwalpt door de bossen en uiteindelijk betreden we het park van Chambord. Via een imposante dreef naderen we het majestueuze kasteel. Het centrale kasteel is vierkantig met enorme ronde torens op de hoeken. Langs weerszijden bevinden zich twee symmetrische zijvleugels, elk opnieuw begrensd door een enorme toren. Het kasteel vertoont een sprookjesachtig uitzicht door de vele sierlijke schoorstenen en torentjes op de daken. Op het terrein van het kasteel is de fietsroute bewegwijzerd door grote arduinen grafstenen, daar lijken ze wel op, maar met als opschrift een fietsje en een pijl.
Tussen beide kasteelgrootheden fietsen we voorbij aan het aardige maar minder gracieuze kasteel van Villesavin. Over het plateau gaat het richting Bracieux plots een dalletje in. Het beekje de Beuvron is een leuk groengebiedje met een vochtige biotoop. Cheverny, bekend uit de Kuifje strips van Hergé, heeft een prachtig park met vele solitaire bomen waaronder twee reuzen: de sequoia en de mammoetboom. Het interieur van het kasteel is het mooist bemeubelde van allen, een ware kunstschat met vele 16^de eeuwse Vlaamse wandtapijten. Noemenswaardig zijn verder nog de oranjerie en de jachthondenkennel waar een apart geurtje hangt. Op 30 km fietsen zijn we met vijf verschillende types fietsbewegwijzering geconfronteerd, hopelijk bezit de geplande bewegwijzering van de EuroVélo 6 wel enige conformiteit. Overnachten doen we in Tours, een avondwandeling door het fraaie oude stadsdeel met een terrasje op het pittoreske levende marktpleintje loont de moeite.

Exclusieve slotetappe van Tourraine naar Anjou

Intussen zijn we in de Tourraine belandt. Het kasteel Villandry met zijn wondermooie Franse tuinen als uitgangsmunt is een schot in de roos. Over een dijk fietsen we langs de Loire, op het water varen typische vissersbootjes.
Het Doornroosjeskasteel van Ussé bij de monding van de Indre in de Loire met zijn rijk bemeubelde vertrekken, zijn kapel en grotkelder is eveneens een bezoek waard. Levensgrote poppen verschaffen een realistisch beeld van het vroegere kasteelleven.

We verlaten de Loire-oever om een kerncentrale te mijden. Vanaf de landpunt op de samenvloeiing van de Vienne en de Loire bemerken we hoe karaktervol de Loire wel is, immens breed met talrijke Loire-eilanden. Op de linkeroever staat het kasteel van Montsoreau met belvédère, een houten kotter vaart voorbij. Via kronkelende straatjes met typische huisjes en grotwoningen verlaten we de vallei. Over glooiende heuvels bereiken we de monumentale abdij van Fontevraud.

Sinds 1966 werken de Regio’s Centre en Pays de Loire samen en zijn de drijfveer achter het fietsgebeuren aan de Loire. Het interregionale project Loire-à-Vélo wil uitbreiden naar 800 km veilige fietswegen, momenteel zijn dit ca. 400 km. Pluspunt van het netwerk zijn afgeleide fietswegen naar de stations. ’s Avonds bezoeken we nog een schuimwijnkelder (à la methode Champagnoise). In de feeëriek verlichte duistere krijtrotsgangen zijn antieke zuilen en sculpturen uitgehouwen. Na een glaasje schuimwijn begeven we ons naar de feestzaal in de grotten … voor ons laatste avondmaal.

Tekst en foto's: Guy Raskin

Steekkaart

SITUERING: tussen de Zwarte Zee en de Atlantische Oceaan
ROUTE:
AFSTAND: 3653 km; wij fietsten ca. 300 km op het westelijk gedeeltje tussen Sigmaringen (Donau-Duitsland) en Saumur (Loire-Frankrijk)
BEWEGWIJZERING: vierkantig blauw loge van de Europese vlag met in de cirkel van sterren het cijfer “6”
AARD VAN DE ROUTE: De route verloopt voor een overgroot deel aan of in de buurt van waterlopen waardoor deze tocht het predikaat “gemakkelijk”
meekrijgt
VERVOER:
MET DE TREIN: www.sncf.com, www.sbb.ch, www.bahn.de, www.oebb.at, www.mav.hu, www.zsr.sk
LOGIES: www.eurovelo6.org
GIDSEN: voorlopig is er nog geen fietsgids voor de volledige route. Bikeline-gids voor de Donau en de Loire
KAARTEN: voor regionale fietskaarten kan je terecht op de internet websites hieronder vermeld
INFO-ADRESSEN: www.eurovelo6.org
Loire Valley Travel, Rue Jean Moulin 2, F-41000 Blois, France, Tel: +33 2 54 78 62 52, info@loire-valley-travel.com, www.loire-valley-travel.com
INTERNET: www.romaniatourism.com, www.hrvatska.hr, www.donau-info.org, www.serbia-tourism.org, www.itthon.hu, www.slovakiatourism.sk, www.radtouren.at, www.adfc.de, www.cycling-in-switzerland.ch, www.tourisme-alsace.com, www.franche-comte.org, www.bourgogne-tourisme.com, www.loire-a-velo.fr, www.paysdelaloire.fr
ARRANGEMENTEN: Loire Valley Travel, Rue Jean Moulin 2, F-41000 Blois, France, Tel: +33 2 54 78 62 52, info@loire-valley-travel.com, www.loire-valley-travel.com, www.randovelo.fr