LangeafstandsFietswegen in België

LangeafstandsFietswegen in België, Luxemburg en grensgebieden

Naast de door media-aandacht overgoten knooppuntnetwerken in Vlaanderen, een kluwen van korte fietstracés waar de recreatieve fietser de kassa’s in de toeristische sector doet rinkelen, mogen we zeker dat andere unieke en veel ruimer opgevat Europese fietsnetwerk niet verdringen. Een netwerk van uitdagende routes voor rasechte fietsreizigers waartoe in onze directe nabijheid de Vlaamse en Nederlandse LangeafstandsFietswegen, de Waalse RandoVélo’s en RAVeL’s, de Luxemburgse Pistes Cyclables, de Franse Voies Vertes, de Duitse Radfernwege en andere themaroutes behoren. Volgend overzicht brengt wijsheid.

Belgische LangeafstandsFietswegen voor fietsreizigers

Een degelijke planning hoort bij een ernstig te nemen fietsavontuur. Voor zijn uitgedokterde langeafstandsroute kiest de fietsreiziger hoofdzakelijk voor nationale of regionale langeafstandsfietswegen die van noord naar zuid en van west naar oost een land of streek doorkruisen. De gaten in zijn route vult hij desnoods op door gebruik te maken van knooppuntnetwerken of andere plaatselijke fietsroutes.
Al dat draaien en keren op die toeristische knooppuntnetwerken, met onnodig vele kilometers verspilling, is niets voor de langeafstandsfietser die meestal als doel heeft een redelijke afstand te overbruggen in lijn met de weidse horizon voor ogen. De (wereld)fietsreiziger heeft wel oog voor al dat moois onderweg, maar zal niet onnodig tientallen kilometers hiervoor omrijden. Neen, die curiositeit moet al een doel op zich zijn tijdens de planning van de fietsreis.
Met volgend overzicht getoetst aan de bijhorende kaart brengen wij de actueel bewegwijzerde LangeafstandsFietswegen in België en grensgebieden in beeld.

De Vlaamse LF’s

De LF 1 NOORDZEEROUTE loopt van Den Helder (NL) naar Boulogne-sur-Mer (F). Via Breskens en Sluis komt ze Vlaanderen binnen bij het Zwin in Knokke. Van Brugge tot Diksmuide maakt ze deel uit van de Vlaanderen Fietsroute. Op de grens in Oost-Cappel gaat ze in Frankrijk via Watten richting Boulogne.
110 km (gedeelte Vlaanderen fietsroute): (Breskens) – Brugge – Diksmuide – (Watten);
topogidsen “LF1 Noordzeeroute” en “Vlaanderen Fietsroute” (LF 1, LF 6, LF 7, LF 5)

De LF 2 STEDENROUTE knoopt verschillende grote steden aan elkaar: Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen, Mechelen, Leuven, Brussel. In Huybergen steekt ze de Nederlands-Belgische grens over om door het Staatsnatuurreservaat Kalmthoutse Heide Antwerpen te bereiken. Langs rivieren en kanalen gaat het naar Mechelen en Leuven om daarna via de Brabantse druivenstreek en het Zoniënwoud Brussel te bereiken.
340 km: Amsterdam – Brussel;
topogids “Landelijke Fietsroutes” (LF 2, LF 9, LF 30, LF 35 en LF 38)

De LF 5 loopt overwegend over jaagpaden langs kanalen van de Dampoort in Brugge naar het witte stadje Thorn in Nederlands Limburg. Via het kanaal Brugge-Gent naar Gent, de Schelde, de Rupel en de Nete kom je in Lier. Het Netekanaal, het kanaal Dessel-Schoten en het kanaal van Beverlo volg je door de Antwerpse en Limburgse Kempen. 294 km: Brugge – Thorn (NL);
topogids “Vlaanderen Fietsroute” (LF 1, LF 6, LF 7, LF 5)

De LF 6 trekt door de heuvelachtige landschappen van de Vlaamse Ardennen, Pajottenland, Hageland en Haspengouw in de buurt van de taalgrens.
361 km: Kanne – Diksmuide;
topogids “Vlaanderen Fietsroute” (LF 1, LF 6, LF 7, LF 5)

De LF 7 OEVERLANDROUTE loopt voornamelijk over dijk- en jaagpaden van het Albertkanaal, de Maas en de Zuid-Willemsvaart op de oostelijke grens van België. In Thorn loopt de route verder naar het Noorden diagonaal door Nederland naar Alkmaar.
53 km: Kanne – Thorn (NL);
topogids “Vlaanderen Fietsroute” (LF 1, LF 6, LF 7, LF 5) en “LF 7 Oeverlandroute”

De Nederlandse LF 9 NAP-ROUTE start in Nieuweschans, in het uiterste noordoosten van Nederland, loopt diagonaal door Nederland steekt ten zuiden van Breda de Belgische grens over. Een Vlaamse uitloper over een autovrij fietspad langs het schilderachtige riviertje de Mark en betonbaantjes. In Loenhout sluit de route aan op de LF 50 Jeugdherbergroute.
20 km: Meer - Loenhout
topogids “Landelijke Fietsroutes” (LF 2, LF 9, LF 30, LF 35 en LF 38)

De LF 30 SCHELDE-DELTAROUTE verbindt het Deltagebied van Zeeland via Gent en Oudenaarde met de Vlaamse Ardennen. Het laatste gedeelte, ter hoogte van de Kluisberg, loopt de LF 30 samen met de LF 6 Vlaanderen Fietsroute.
101 km: Wachtebeke – Bossuit;
topogids “Landelijke Fietsroutes” (LF 2, LF 9, LF 30, LF 35 en LF 38)

De LF 35 KEMPENROUTE-NOORD vertrekt aan de enclaves Baarle-Nassau en Baarle Hertog. Via het Bels Lijntje komt ze in Turnhout waar de route samenloopt met de LF 5 Vlaanderen Fietsroute langs het kanaal Turnhout-Dessel tot aan het kanalenkruispunt te Dessel-Witgoor.
De LF 35 KEMPENROUTE-ZUID volgt het kanaal Dessel-Kwaadmechelen en het Albertkanaal en eindigt in Hulst, nabij Tessenderlo.
De LF 35 HAGELAND-HASPENGOUWROUTE loopt verder naar Diest om dan zuidwaarts over de IJzerenweg, een oude spoorwegbedding, via Zoutleeuw naar Sint-Truiden, waar deze aansluit op de LF 6 Vlaanderen Fietsroute.
107 km: Baarle-Hertog - Sint-Truiden;
topogids “Landelijke Fietsroutes” (LF 2, LF 9, LF 30, LF 35 en LF 38)

De LF 38 DENDER - WAASLANDROUTE vertrekt vanuit Zeeuws-Vlaanderen (NL) in Sint-Jansteen, ten zuiden van Hulst waar ze aftakt van de LF 30 Schelde-deltaroute om door het Waasland via Sint-Niklaas de Schelde te bereiken en deze dan samen met de LF 5 Vlaanderen Fietsroute volgen tot in Dendermonde. De LF 38 kiest dan voor een traject langs de Dender via Aalst, Ninove, Geraardsbergen tot in Onkerzele waar ze aansluit op de LF 6 Vlaanderen Fietsroute.
96 km: De Klinge – Geraardsbergen;
topogids “Landelijke Fietsroutes” (LF 2, LF 9, LF 30, LF 35 en LF 38)

De LF 39 FLANDRIENSROUTE fietsroute tussen Zeeuws-Vlaanderen en Frans-Vlaanderen met een afwisseling van vlakke vruchtbare polders, het Meetjesland, het Houtland en de industriële bedrijvigheid rond Roeselare. Na Ieper volgt het Heuvelland met zijn vele geuigenissen van WO I.
203 km: Breskens – Watten;
topogids "Fietsen in het Land van de Flandriens" (LF 39, LF 52, LF 53)

De LF 50 JEUGDHERBERGROUTE de jeugdherbergen van Bergen op Zoom, Zoersel, Westerlo, Bokrijk en Sint-Martens-Voeren met elkaar door Antwerpse Kempen, Hageland, Limburgse Kempen, Haspengouw en Voeren.
235 km: Bergen-op-Zoom – Sint-Martens-Voeren;
Topogids “LF 50 Jeugdherbergroute”

De LF 51 KEMPENROUTE vertrekt in Eindhoven om via de Noord-Brabantse en Antwerpse Kempen het Albertkanaal te bereiken en dit te volgen met op het einde een tocht door het havengebied langs de Schelde tot aan Het Steen in Antwerpen, eindpunt van de route.
110 km: Eindhoven – Antwerpen;
topogids “LF 51 Kempenroute”

De LF 51- 511 GRAVEJANSROUTE start in Antwerpen aan het Steen en loopt via het Waasland, het Meetjesland en het Krekengebied richting Knokke en Zeebrugge.
De LF 511 takt in het Krekengebied van de hoofdroute af naar Brugge. Over jaagpaden langs kanalen gaat het dan naar Nieuwpoort met een afgeleide naar Oostende .Eindpunt is de zeedijk in De Panne.
126 km: Antwerpen – Zeebrugge:
topogids “LF 51”Gravejansroute”

De LF 52 GULDENSPORENROUTE vertrekt in Zeebrugge. Na de polders en een bosrijk gebied met vele kastelen rond Brugge loopt de route langs de Leie via Kortrijk, Menen en Wervik naar het Franse stadje Armentières.
128 km: Zeebrugge – Armentières (F);
topogids "Fietsen in het Land van de Flandriens" (LF 39, LF 52, LF 53)

De LF 53 ARTEVELDEROUTE kiest vanuit Gent voor het mooiste deel van de Leie tot in Deinze, gevolgd door een licht heuvelend traject naar Tielt. Via de polders bereikt deze route Diksmuide, Veurne en uiteindelijk De Panne.
134 km: Gent – De-Panne;
topogids "Fietsen in het Land van de Flandriens" (LF 39, LF 52, LF 53)

De LF 57 Leuven – Valkenswaard loopt door het Hageland en de Limburgs Kempen naar de Noord-Brabantse Kempen
topogids (LF 57, LF 58, LF 550, LF 557)

De LF58 Diest – Thorn volgt een traject ietwat parallel aan de LF57, door het Hageland en de Limburgs Kempen naar het witte stadje Thorn (NL)
topogids (LF 57, LF 58, LF 550, LF 557)

De LF 550 is een verbindingsroute tussen de LF 5 Vlaanderen Fietsroute en de LF 50 Jeugdherbergroute
7 km: lier – Nijlen (in constructie)
topogids (LF 57, LF 58, LF 550, LF 557)

De “VLAANDEREN FIETSROUTE” is een lus door gans Vlaanderen die is samengesteld uit vier LF-routes: LF 5 van Brugge tot Thorn, LF 7 van Thorn tot Kanne, LF 6 van Kanne tot Diksmuide en LF 1 van Diksmuide tot Brugge.
820 km

De KUSTFIETSROUTE is 86 km lange toeristische route die de verschillende badplaatsen aan de kust met elkaar verbindt tussen De Panne en Knokke-Heist.
86 km: De-Panne – Knokke-Heist
Het traject van de Kustfietsroute is geïntegreerd op de Fietsnetwerkkaart van De Kust

De Waalse RV’s

De RV 1 AU FIL DE L’EAU is een zeer gevarieerde route tussen Brussel en de voet van Henegouwen. Vertrek is aan de jeugdherberg Génération Europe in Sint-Jans- Molenbeek. Langs het kanaal Brussel-Charleroi gaat het naar het zuiden. Na het industriële erfgoed van La Louvière en Charleroi bereikt hij Thuin aan de Samber. Via het stuwmeer van “La Plate Taille” loopt hij dan naar Chimay
125 km: Brussel – Cimay

De RV 2 LA NAMUROISE vertrekt in Hoegaarden en volgt een oude spoorbedding naar Namen. Over het jaagpad langs het mooiste deel van de Maas gaat het dan tot Leffe om dan door de Naamse woud verder te trekken naar Bouillon aan de Semois.
189 km: Hoegaarden – Bouillon

De RV 4 HERVE – FAGNE start bij de monding van de Ourthe in de Maas. Via een oude spoorlijn verlaat deze Luik om in Thimister over kleine wegen parallel aan de autoweg E40 Eupen te bereiken. Over boswachterwegen langs Getzbach en Hill trekt hij door het Hertogenbos over de Hoge Venen en door de Belgische Eifel naar de Duitse Eifel waar hij aansluit op de Kyll-Radweg.
112 km: Luik – Frauenkron (D)

De RV 401 kiest in Thimister voor het verdere verloop van lijn 38 naar Hombourg. Over het Drielandenpunt gaat het naar Aken. Aken is ondermeer uitgangspunt van de 2LR (2-landenroute) naar Nijmegen, de 3 LR naar Trier en de Kaiserroute naar Paderborn.
20 km: Thimister – Aken (D)

De RV 402 loopt door landelijk Duitstalig gebied en de bosgordel van het Achener Wald naar Aken.
22 km: Eupen – Aken (D)

De RV408 is een verbinding tussen de RV4 en de RV8.
7 km: Sourbrodt - Waimes

De RV411 is de verbinding van de RV401 met de LF 50.
12 km: Sippenaeken – Sint-Martens-Voeren

De RV 6 PICARDIE – ARDENNES trekt diagonaal door gans Wallonië, van Henegouwen, Waals-Brabant, Namen, Luxemburg naar het Groot-Hertogdom Luxemburg.
332 km: Doornik – Wiltz (L)

De RV 7 L’ARDENNAISE dwarst de Ardennen van Zuid naar Noord. De Ardense bossen van het Ardennenoffensief brengen je in La-Roche-en-Ardenne. Door de vallei van de Ourthe gaat het vervolgens via Durbuy naar Luik waar je de RAVeLlangs de Maas en het Albertkanaal volgt tot Visé.
211 km: Bouillon – Visé

De RV 8 LA TRANSWALLONE is de langste route in Wallonië en kruist volledig Wallonië. Vanuit Doornik volgt hij het kanaal naar Mons en Charleroi, dan de Samber naar Namen, de Maas naar Luik, de Ourthe en Amblêve tot in hartje Ardennen. Vervolgens over de Hoge venen naar Malmedy om te eindigen met de Belgische Eifel tot in St-Vith.
427 km: Doornik – St-Vith

De RV10 LES CAPITALES verbindt Namen via Nijvel met Brussel naar het idee van de N4. Verlaat samen met de RV 2 Namen over de spoorwegbedding om daarna heuvelachtig landelijk gebied op te zoeken. Om Brussel te bereiken fiets je door het Zoniënwoud.
82 km: Namen - Brussel

De RV U L’UNIVERSITAIRE verbindt de universiteiten van Leuven in Vlaams-Brabant en Louvain-la-Neuve in Waals-Brabant met een verlenging naar Gembloux
57,5 km: Leuven – Gembloux

De Waalse RAVeL’s

Het RAVeL-netwerk, ontworpen om aan alle zwakke of trage weggebruikers de mogelijkheid te bieden zich te verplaatsen zonder confrontatie met motorvoertuigen, biedt eigen trajecten aan op jaagpaden, voormalige (buurt)spoorweglijnen, verbindingswegen ... In haar eindstadium zal dit net ca. 2000 km “trage wegen” omvatten waarvan ongeveer 1000 km op voormalige spoorwegen. Voetgangers, fietsers, skaters, rolstoelen en ruiters behoren tot de doelgroep. Het basiskenmerk is het creëren van aaneensluitende langeafstandsfietswegen voor verplaatsing en ontspanning, om te wandelen en aan sport te doen, om boodschappen te doen of te gaan werken … voor iedereen. Momenteel zijn er vijf RAVeL-trajecten en een aantal spoorlijn- en jaagpadensecties in gebruik. De trajecten zijn volledige of bijna volledige routes, wat betekent dat ze door Wallonië heen trekken en grote steden met elkaar verbinden. Hiervoor zijn topogidsen uitgegeven. In tegenstelling tot een traject, zijn er ook secties, die eerder kortere afstanden beamen.

De RAVeL 1 start in Armentières aan de Franse grens en loopt langs de Leie naar Kortrijk en vervolgens langs de prille Schelde naar Doornik. Dan volgt deze het kanaal Nimy-Blaton-Péronnes, het canal du Centre (centrumkanaal) en het kanaal Brussel-Charleroi via Mons en La Louvière naar Charleroi. Doorheen Charleroi maakt de RAVeL 1 gebruik van de spoorwegbedding van de voormalige lijn 119. Langs de Samber gaat het naar Namen en vervolgens langs de Maas via Luik naar zijn eindpunt bij Lanaye. De RV8 maakt van Doornik tot Luik gebruik van de RAVeL 1.
190 km: Armentières – Lanaye (Visé)

De RAVeL 2 vertrekt in Mariembourg en volgt het tracé van de oude spoorlijn 156 tot Hermeton waar hij het jaagpad langs de Maas volgt tot Namen. Daar loopt hij over de oude spoorwegbedding van lijn 142 naar Hoegaarden waar hij aansluit op de LF 6. De RV 2 maakt langs de Maas en op lijn 142 gebruik van deze RAVeL 2. In Hermeton is er een aansluiting naar Givet (F), waar op de boord van de Maas een gloednieuwe 83 km lange Voie Verte is aangelegd naar Charleville-Mézieres.
116 km: Mariembourg – Hoegaarden

De RAVeL 3 loopt van zuid naar noord door Henegouwen en Waals-Brabant. Aanvangen doet hij in Erquelinnes op de Franse grens en volgt de hier nog prille Samber tot Marchienne-au-Pont (Charleroi) waar hij een noordelijke richting aanneemt langs het kanaal Charleroi-Brussel tot Lembeek.
91 km: Erquelinnes – Lembeek

De RAVeL 4 verloopt langs kanalen en op het einde langs een stukje Dender van Harchies naar Overboelare. De Dender volgend naar Geraardsbergen krijg je aansluiting op de LF38.
53 km: St-Aybert – Overboelare

De RAVeL 5 bestaat uit twee componenten: de RAVeL 5 Ourthe en de RAVeL 5 lijn 38.
Het traject van RAVeL 5 of RAVeL Ourthe bezit enkele zeer mooie secties en het traject tot Comblain-la-tour is opgenomen in de RV7. Het traject begint in de “Vurige Stede” Luik aan de voet van één der talrijke bruggen “Pont des Anges” (Engelenbrug, vanwege de vergulde engeltjes en aansluitingspunt met de RAVeL 1). Meestal vlakke fietspaden volgen de bochten van de rivier, geconfronteerd met zowel het heden als het verleden: overblijfselen van het oude kanaal van de Ourthe, sluizen, architecturale, geologische en natuurlijke bezienswaardigheden.
Het traject van RAVeL 5 of lijn 38 is een ontdekkingstocht door het groene “land van Herve” en is opgenomen in het traject van de RV4 en RV401 richting Aken. Dit RAVeL-traject is voorlopig over circa 32 km aangelegd tussen Vaux-sous-Chèvremont en Hombourg, maar het wegdek is enkel verhard tussen Vaux (kerkhof) en Soumagne (brug van Sonkeu). Daarna fiets je over een steengruispad.

Pré-RAVeL

Naast de officiële RAVeL’s van de “Region Wallonne” is er ook sprake van de pré-RAVeL, gesitueerd op oude spoorweglijnen, op eenvoudige wijze onderhouden door de gemeenten al dan niet met medewerking van de “Region Wallonne”.
De sectie Waimes – St. Vith (lijn 48) bestaat uit steenslagweg is nu perfect fietsbaar voor hybride fietsen; en is over zijn volledige lengte opgenomen in de RV8. (18 km).
De secties St. Vith – Auel – Lengeler (lijn 47 + lijn 46) geven een verlenging van lijn 48 (Waimes – St-Vith) richting Duitsland (13,5 km) met aansluiting op Duitse spoorlijnen naar Prüm. Deze secties maken deel uit van de Ardennen-Eifel-Radweg.
De secties Moresnet – Kelmis (lijn 39A), Moresnet – Montzen en Plombières – Völkerich – Gemmenich (Lijn 39) zijn fietsbare stukjes spoorweg van 2 à 3 km lang, richting Duistland.
De sectie Lessines – Ronse (lijn 87) is in volle expantie.Tussen Lessines en Flobecq (voor sportieve mountain-bikers) zijn al enkele werken voleindigd en zal binnenkort samensmelten met het al langer in gebruik zijnde traject tussen Flobecq en Ronse (goed voor hybride fietsen (19 km).

Het Waals Ministerie van Openbare Werken en Transport vormt ook kleinere vergeten spoorwegsectoren om tot zogenaamde RAVeL-sectoren. Enkele van deze sectoren zijn de moeite waard om te vermelden doordat zij als bruikbare verbindingsstukken kunnen fungeren tussen RV’s en/of RAVeL’s.

De L127 loopt over 22 km tussen Hannut en Wanze en is bruikbaar als een verbinding tussen de LF 6 en de RV 8/RAVeL 1

De L147 loopt over 13 km tussen Lincent en Perwez met een voorziene verlenging naar Sauvenière nabij Gembloux. De L127 en L147 komen in het noorden ten zuiden van Landen praktisch samen. Een verbinding RV U, L127, L147 en RV 1/RAVeL 1 of RV U en LF 6 is hierdoor mogelijk.

De L150 loopt over 22 km tussen Houyet – Jemelle en is bruikbaar als verbindingstuk tussen RV 2 en RV 6

Andere secties

Provincie Luxemburg:

De sectie van Bastogne – Wiltz. Mooie tocht langs de waterloop, de Wiltz. De vier verlichte tunnels, gebouwd voor de spoorweg geven aan de RAVeL een bijzonder accent. Een fietspad in het verlengde van de RAVeL in de vallei van de Wiltz geeft aansluiting op de RV8 (terug naar België) door in Kautenbach de vallei van de Clerve omhoog te fietsen (18 km).
De sectie van Ethe – Croix Rouge (lijn 155) in de buurt van Virton bestaat uit langgerekte bochten. Vanaf de eerste honderden meters trekt deze RAVeL de bossen in, om ze haast niet meer te verlaten, tenzij in de omgeving van de hoeve van Bâr en van het voormalige station van Buzenol (6 km).
De sectie van Saint-Léger – Châtillon (lijn 502 of 615) volgt een deel van de oude tramlijn Virton – Arlon, dat als fietspad is uitgebouwd. Vroeger deed deze lijn dienst om reizigers en hout tot in Arlon te brengen. Er is een bijna constante helling tussen Saint-Léger en het kruipunt van la Croix in Châtillon. Het RAVeL-traject begint op één kilometer afstand van de kerk van Saint-Léger, links van de N 82 in de richting van Arlon, net voorbij het gebouw van de federale politie en de opslagplaatsen van Medicals Stockings (bushalte in de rue d’Arlon nr. 45). Het traject eindigt aan het kruispunt van la Croix in Châtillon (N 82, kilometerpaal 11). Het pad doorkruist tweemaal een rijweg (Fourneau David en aan het kerkhof van Châtillon), maar beschikt voor de rest volledig over een eigen bedding voor voetgangers, fietsers en ruiters. Het twee meter brede wegdek is over heel de lengte gebetonneerd (4 km).
De sectie van Sainte-Cécile – Muno – L'Ermitage (lijn 165A of 163 A) volgt een deel van de oude spoorweglijn die tussen 1902 en 1914 aangelegd. Speciaal aan deze lijn is dat er geen enkele overweg is, drie tunnels, achtentwintig bruggen en eenendertig aquaducten zorgen daarvoor (10 km).
De sectie van Olloy-sur-Viroin – Oignies-en-Thiérache (lijn 451/523) is een fietspad op een acht kilometer lange oude tramweg. Olloy-sur-Viroin en Oignies-en-Thiérache bevinden zich in het zuiden van het land tussen Samber en Maas en maken deel uit van de fusiegemeente Viroinval (8 km).

Provincie Namen:

De sectie Houyet – Rochefort (lijn 150) volgt de mooie Lessevallei, Je fietst hier voorbij aan het Koninklijk domein van Ciergnon (17 km).
Op de lijn 147 Landen – Gembloux – Sombreffe zijn een paar secties klaar zoals Ramillies-Perwez; In Gembloux en naar Sombreffe en op de sectie Jauche – Lincent gebeuren de werken dit jaar (30 km). Hier ontstaat de realisatie van het “Croix de Hesbaye” waar de lijnen Tienen – Namur (RAVeL 2) en Landen – Gembloux zich kruisen in Ramillies.

Provincie Henegouwen:

De sectie van Robechies (Chimay) – Froidchapelle (lijn 109). De streek van Chimay is dankzij de afwisseling van weilanden en bossen een van de groenste van Henegouwen. Deze RAVeL neemt u mee voor een tocht met weinig of geen kruispunten met verkeerswegen (hoogstens enkele boswegen; 8 km).
De sectie van Roux – Courcelles – Souvret (lijnen 112 A en tak 266). Dit deel van het RAVeL is een mogelijke verlenging van het RAVeL 1 centrum. Het traject (4,1 km of 4,6 km) loopt hoofdzakelijk door een stedelijke omgeving en biedt een mogelijkheid om de trage mobiliteit in de stad te verbeteren. Voorzichtigheid is geboden, want er zijn redelijk veel kruisingen met rijwegen.
De secties van Flénu – Cuesmes en van Flénu – Frameries (lijn (98 en 98C) zijn ongetwijfeld zeer waardevol voor wie het spoorerfgoed wil ontdekken. Het netwerk van de Borinage telde op zijn hoogtepunt bijna 100 km hoofdspoorlijnen, waarop talrijke private verbindingen waren aangesloten. De geschiedenis van de steenkoolontginning en die van de spoorwegen zijn immers nauw aan elkaar verbonden. Veel getuigenissen uit het verleden zijn bewaard: palen, seinborden, signalen en spoorwegviaducten bezaaien het traject. Naast de herinneringen aan het industriële verleden zijn er ook de terrils en de landelijke valleien. Zeker niet te versmaden: een bezoek aan het PASS, een oude steenkoolmijn die voorbeeldig is gerestaureerd en omgetoverd tot een wetenschappelijk avonturenpark. De lijn 98C Frameries – Flénu is begin 2005 met vier kilometer verlengd tot Grand Hornu en over een verbinding met het station van St-Ghislain loopt een studie. De sectie Flénu richting Paturages over lijn 98 is eveneens voorzien.
De secties van de Peruwelz – franse grens (lijn 92), Blaton – Bernissart (lijnen 78A of 80) en Antoing – Bléharies (lijn 88) zijn kortere secties die allen op de RAVeL 1 aansluiten.
De sectie Leuze – Basècles (lijn 86) is volledig klaar, twaalf kilometer fietsen op een vrijliggend fietspad (12 km).
De sectie van het kanaal van Lespierres tussen Warcoing en de Franse grens geeft verbinding naar de urbanisatie van Roubaix.

Provincie Waals-Brabant:

De sectie van Rixensart (lijn 320 of 914). Deze oude spoorlijn, die vroeger de verbinding verzekerde tussen Wavre en Waterloo (en de informele naam "Wa-Wa" meekreeg) is vandaag slechts over een korte afstand in Rixensart heraangelegd. Deze RAVeL is vooral in gebruik bij de omwonenden, vermits hij niet alleen de scholen uit het gehucht van Bourgeois, maar ook een winkelcentrum en het gemeentehuis met elkaar verbindt. Op dit vlak is het dan ook een mooi voorbeeld van een RAVeL in een verstedelijkt gebied (1,5 km).

Provincie Luik:

De sectie Huy – Avernas-le-Bauduin (lijn 127) heeft voorlopig enkel een fundering voor de verharding en is over enkele secties te fietsen met degelijke hybriden (volledig traject: 24 km).
De sectie Liers – Burenville-Luik (lijn 31) is een stedelijk voorbeeld van een RAVeL. Hij kent geen enkele aansluiting op een ander traject en is dus grotendeels bestemd voor buurtbewoners (8 km).

Fietsrondje op de RV4, RV401 en RV402 door het Land van Herve en het Aachener Wald

RandoVélo breidt zijn netwerk uit naar het oosten. De RV4 loopt van Luik via Eupen, de Hoge Venen, Sourbrodt en Butgenbach naar Duitsland om daar verbinding te maken met de themaroutes 3LR (3-LandenRoute), de Eifel-Höhen-Route en de langeafstandsfietsroute R9. RandoVélo voorziet op deze route aansluitingen met andere binnenlandse en buitenlandse routes: de RV401 tussen Thimister en Aken, de RV402 tussen Aken en Eupen, de RV408 maakt vanuit Sourbrodt verbinding met de RV8 in Waimes en de RV411 doet dit vanuit Sippenaken (RV401) met de LF50 in Sint Maartensvoeren (jeugdherberg). Nader bekeken springt onmiddellijk de driehoek Thimister – Aken – Eupen in het oog, een 68 km lange fietslus op de RV4, RV401 en RV402. Komende vanuit Luik maakt de RV4 gebruik van de RAVeL 5 of de voormalige lijn 38 en dit via de kaas- en stroopstad Herve tot in de zusterdorpen Thimister-Clermont. De RV401 neemt hier een vervolg over de spoorbedding tot in Hombourg. In de Oostkantons lopen de RV”s veelal samen met het fietsnetwerk Oostkantons. Af en toe wijkt de RV van het knooppuntennetwerk af voor een mooi kort “off road” intermezzo. Jammer genoeg stelt een passage met bagage beladen fietsen hier wel vraagtekens en is voor hen eerder aangeraden hier even het knooppuntennetwerk aan te spreken. Het reliëf maakt nu bokkensprongen met een ultieme klim naar het Drielandenpunt. Op Duits grondgebied was tijdens onze verkenning geen enkel verfteken te bekennen. Wij veronderstellen dat de RV hier gebruik maakt van de plaatselijke fietsroutemarkeringen. Aken bezit een mooie domkerk, eromheen kleine autovrije straatjes en een mooi marktplein. De bewegwijzering in de stad is subliem. Eenmaal terug over de grens fiets je over rustige landwegen op de RV402 vanuit Hauset richting Eupen. Even ten noorden van Eupen maakt deze verbinding met de RV4 die min of meer parallel aan de autoweg E40 terug naar Thimister leidt. Een leuke route door een mooi groen door koeien begraasd ketellandschap en een uitgestrekt heuvelbos op de grens. Een degelijke hybridenfiets is aan te raden bij het fietsen op de RV’s. Je krijgt te maken met een spoorwegbedding van zwart steenkoolgruis, een bergpadachtige grindweg en asfaltwegjes die voor wel twaalf maal met de schop zijn bijgelapt.

Tekst en foto’s: Guy Raskin

ROUTE: Thimister – Aubel – Hombourg – Sippenaken – Drielandenpunt – Aken – Eupen – Thimister
STARTPLAATS: Thimister-Clermont (treinreizigers vertrekken vanuit Eupen)
LENGTE: 68 km
BEWEGWIJZERING: Geel-blauwe verfstreepjes op de RV4, RV401 en RV402, bordjes van het fietsnetwerk Aken richting centrum en bordjes 3LR vanuit Aken richting Hauset. Op de weg naar Eynatten, daar waar de 3LR deze naar links verlaat fiets je rechts het bos in, of neem je na de grens de weg naar Hauset waar je terug de RV-beschildering aantreft.
SITUERING: Driehoek Herve - Aken - Eupen
BEREIKBAARHEID:
Met de auto: vanuit Brussel E411, in Namen E42 richting Luik, afslag Battice
Parkeren: ruime parkeerplaats bij de kerk van Thimister
Met de trein: Station van Eupen of Aken
KAARTEN EN GIDSEN: Topogids RV4 te verkrijgen in de loop van 2007 op ons secretariaat
WEBINFO: www.randovelo.org

Info:

http://ravel.wallonie.be
www.randovelo.org
www.cheminsdurail.be
www.fietskaartinformatiestichting.nl; Fietskaart Informatie Stichting Postbus 13002, 3507 LA Utrecht Tel: 033 - 494 1680 E-mail: info@fietskaartinformatiestichting.nl

Het fietsnetwerk “VeloTour Hoge Venen-Eifel”

Netwerk Oostkantons verbindt Nederland, Duitsland en het G.H.Luxemburg

Het grafisch project voor het netwerk « Vélo-Tour Hoge Venen-Eifel » werd door Contact Forestier in onderaanneming gegeven aan de firma IDS uit Peronnes-les-Binches. Het resultaat … een specifiek logo met een drietalige slogan. Om de uitgaven te beperken zijn de borden niet gemaakt uit aluminium maar uit een materiaal TRESPA genaamd. De bevestigingspalen zijn uit inheems hout. De signalisatie omvat vier verschillende elementen. Strategische plaatsen of de centrale vertrekpunten van het net zijn uitgerust met een geel vertrekbord met een topografische kaart van het netwerk (noordelijk of zuidelijk deel). De kaarten « zoom » zijn kleine borden met een kaartdetail met betrekking tot de knooppunten die zich in de omgeving bevinden, … een oriëntatiekaart. De knooppuntborden met de knooppuntnummering en de intermediaire bebakening, kleine richtingaanwijzers tussen de knooppunten.

De verschillen

Het model en de afmetingen van de bebakeningmaterialen verschillen grondig ten aanzien van het Vlaamse systeem. Om een bos aan signalisatiepalen te vermijden zijn panelen enkel aangebracht waar dit echt nodig is. In de praktijk wil dit zeggen dat een volgende aanwijzing soms verschillende kilometers verwijderd ligt. Op een kruising met drie keuzemogelijkheden vind je hier slechts drie kleine borden tegen negen in Vlaanderen. Het basisprincipe bestaat erin steeds op de gevolgde weg te blijven, behalve bij andersluidende aanwijzingen. Bemerkingen of suggesties die van de gebruikers van het netwerk bij de dienst voor Toerisme van de Oostkantons binnenkomen, zullen aanleiding geven tot verbetering waar dit nodig is.

De cijfers

Het netwerk omvat een totaal van 850 km traject met 182 knooppunten, 27 vertrekborden, 155 kaarten “zoom”, 557 richtingsaanwijzers en 1497 intermediaire bakens. Op het net zijn 18 trajecten uitgekozen om reden van één of andere bijzondere beschouwing: bijzonderheden op het vlak van de natuur, van de cultuur of het toerisme. Die 18 themaparcours zijn terug te vinden op een overzichtsfolder.
De totale kosten van het project belopen € 180000. De financiering gebeurde door de provincie Luik, het Commissariaat Generaal voor Toerisme van het Waalse Gewest en door de Duitstalige Gemeenschap.
De Dienst voor Toerisme van de Oostkantons biedt vanaf de lente 2005 arrangementen “alles inbegrepen” aan, omvattende dagelijkse trajecten op het net, het verblijf in verschillende hotels en vervoer van bagage. Deze formules richten zich tot toeristen die op zoek zijn naar een kort actief verblijf.

Toekomstperspectieven met betrekking tot de RAVeL

Het succes van het baanvak “Pré-RAVeL” op de oude spoorweglijn Waimes-St.Vith wenkt naar andere analoge projecten. In 2005 zal het traject op de buiten dienst gestelde spoorweglijn tussen Auel, Reuland en Lengeler, voor het publiek toegankelijk zijn. Een initiatief van de gemeente Burg-Reuland dat hoort bij de landelijke vernieuwing. De stad St-Vith heeft zo pas een project goedgekeurd op het baanvak van de spoorlijn Neidingen-Duitse grens (in de richting van Pronsfeld) om een verbinding met het Duitse net te verwezenlijken.
Langs het spoor van de voormalige Vennbahn – tussen Sourbrodt en Monschau – gaat de Duitstalige Gemeenschap op middellange termijn een Pré-RAVeL realiseren, op het tweede buiten dienst gestelde spoor. Dit zou een ideale meerwaarde geven aan de Rail-Biking (of draisines) die dit spoor gebruiken sinds de zomer van 2004.

Steekkaart

ROUTE: VeloTour Hoge Venen-Eifel
AFSTAND: 850 km
BEWEGWIJZERING: Knooppunten met tussenwegwijzers
AARD VAN DE ROUTE: Grotendeels grind-, bos- en autoluwe asfaltwegen
SITUERING: Oostkantons, Oost-België tussen Nederland en G.H.Luxemburg aan Duitse grens
VERVOER:
MET DE AUTO: E40, afrit Eupen; E42, afritten Malmedy, Recht, Sankt-Vith, Ouren
MET DE TREIN: Stations in Eupen en Welkenrath
LOGIES: alle documentatie bij de Dienst voor Toerisme van de Oostkantons
ETEN EN DRINKEN: alle documentatie bij de Dienst voor Toerisme van de Oostkantons
KAARTEN EN GIDSEN: Het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) realiseerde een fietskaart op schaal 1/50.000 op basis van het netwerk «Vélo-Tour Hoge Venen-Eifel» tegen de prijs van 9 €
DOCUMENTATIE: Gratis brochure ”Vélo-Tour Hoge Venen-Eifel”
INFO-ADRESSEN: Dienst voor Toerisme van de Oostkantons, Mühlenbachstrass 2, Mühlenbachstrasse 2, Pstf. 66, 4780 St.Vith, tel: +32 (0)80 22 76 64, fax: +32 (0)80 22 65 39, info@eastbelgium.com, www.eastbelgium.com
FTPL (Fédération du Tourisme de la Province de Liège), Bd. 77 de la Sauvenière, B-4000 Liège, tel: +32 (0)4 237 95 26, fax: +32 (0)4 237 95 78, ftlp@prov-liege.be, www.ftpl.be
FIETSVERHUUR: B-sports, Priesville 6, Sart-Jalhay, tel:087 47 41 85, fax: 087 47 53 83
INTERNET: www.eastbelgium.com
ARRANGEMENTEN: vanaf het voorjaar 2005, meerdaagse tochten met bagagetransport aangeboden door de Dienst voor Toerisme van de Oostkantons

De Hoge Venen-Ronde

De Hoge Venen-Ronde is de langste themaroute op het netwerk “VeloTour Hoge Venen-Eifel”. Zoals de thematitel laat vermoeden fiets je hier letterlijk rond het natuurreservaat door het prachtige Hertogenwoud. Aan de parking bij de stuwdam van het meer van Eupen vind je een overzichtsbord met topografische kaart van het noordelijke gedeelte van het netwerk, een zogenaamd vertrekbord. Bewust is gekozen om slechts op richtingveranderingen te bewegwijzeren om bordjesvervuiling tegen te gaan. Wees dus niet verbaasd dat je over langere tracés geen wegwijzer tegenkomt.

GPS-track: www.routeyou.com/route/view/197194/fietsroute-hoge-venen-route.nl

Al snel fiets je door het immense loofbos de waterscheiding tussen Getzbach en Hill over. Bij een kleine stuw op de Hill verlaat je de veenrivier richting Hoge Venen die je net niet bereikt. Je hebt zachtjesaan al een redelijk hoogteverschil overwonnen en af en toe krijg je uitzichten op hoogveenplateaus. De Gileppe die ook in de venen ontspringt bezit een serieus niveauverschil naar het meer, dat je net niet te zien krijgt doordat je terug begint te klimmen, ditmaal naar Jalhay. Enkele knooppunten extra bieden je de mogelijkheid rond het meer te fietsen. Even verwissel je het immense woud voor wat urbanisatie en weidelandschappen, maar niet voor lang. In Solwaster krijg je een pittig tracé te verwerken, een steenslag bosweg steil tegen de heuvel omhoog … een GR-wandelpad de Hoge Venen tegemoet en voor velen eventjes de fiets aan de hand. Door een stukje vallei van de Hoegne bereik je de “Pont des Centenaires”, een barokachtig voetgangersbrugje. Je krijgt hier zelfs een stukje knuppelpad onder de wielen. Hockai is een toeristische wandel- en langlaufpleister met de nodige Horeca en enkele hotels. Met een mengeling aan woud en venen doorkruis je het Hoge Venen-gebied en bereik je het Centre Nature de Botrange … zijn infocentrum en cafétaria. Je fiets nu omheen het Fagne Wallonne of anders gezegd: het veengebied tegenover de Signal de Botrange. Fantastische panorama’s wisselen elkaar af en weldra fiets je langs het zwarte water van het veenriviertje de Hill. Ternell is een gezellige stopplaats met natuurinfocentrum. Stap de knusse herberg met tegelkachel binnen, een heerlijke “Eintopf” brengt de verbruikte krachten snel op peil. De vallei van de Getzbach leidt terug naar het stuwmeer van Eupen. Met over Ternell te fietsen kort je de Hoge Venen-Ronde wel met zes kilometer in, de feitelijke route maakt een ommetje langs het Brack- en het Waalse Veen om daarna in de vallei van de Getzbach te dalen.
De brochure vermeldt per themaroute de moeilijkheidsgraad, de aard van het wegdek en het type weg. Deze route kreeg het predikaat zwaar, 80% asfalt en 20 % aardeweg waarvan 80% autovrij. Nu moet je rekening houden dat bij dat asfalt ook grindweg gerekend is en in dit geval betekent dit een summier aandeel aan asfaltwegen. De grindwegen zijn wel in perfecte staat en voor degelijke trekkingfietsen uiterst geschikt. Een voorheen uitsluitend wandelgebied is nu opengesteld voor fietsrecreatie … natuurfiets(wandel)toerisme, een leuk concept.

Steekkaart

ROUTE: De Hoge Venen-Ronde
STARTPLAATS: Parking aan het stuwmeer van Eupen
AFSTAND: 82 km (in Brochure voorgestelde route: 89 km)
BEWEGWIJZERING: Knooppunten 42-41-56-68-60-67-66-65-70-72-73-74-75-76-80-83-84-(85-69-53-54: volledige route)-55-41-42
ETAPPE-INDELING: Stuwmeer van Eupen – Jalhay (31 km), Solwaster (35 km) of Hockay (48 km)
AARD VAN DE ROUTE: Grotendeels goede grind- en autoluwe asfaltwegen
SITUERING: Hoge Venen
VERVOER:
MET DE AUTO: E40, afrit Eupen
MET DE TREIN: Station in Eupen op 5 km van het stuwmeer
LOGIES: Hotels in Eupen, Jalhay, Hockai, Mont, Beverce, Xhoffrai, Ovifat
Campings in Eupen en Beverce (Malmedy), enkele kilometers buiten de route
Jeugdherberg in Beverce (Malmedy), enkele kilometers buiten de route
Gite d'Etape des Hautes Fagne in Ovifat, enkele kilometers buiten de route
Le Refuge des Fagnes in Sourbrodt
Alle info op www.eastbelgium.com
ETEN EN DRINKEN: Jalhay, Hockai, Centre Nature de Botrange, Ternell

De Luxemburgse PC’s

PC 1 Piste Cyclable du Centre
43 km: fietsgordel rondom de hoofdstad Luxemburg

PC 2 Piste Cyclable d’Echternach
Fietsroute over een oud spoorwegtraject door een heuvelachtig landschap
44 km: Luxemburg – Echternach

PC 3 Piste Cyclable des Trois Rivières
Fietspad op de oevers van de Our, de Sûre en de Moezel.Het trajekt op de Luxemburgs Moezeloever is klaar van Wasserbillig tot Grevenmacher en van Remich tot Schengen.
Voorlopig 58 km + 9 km: Vianden – Reisdorf – Echternach – Wasserbillig (– Schengen)

PC 6 Piste Cyclable des Trois Cantons
Fietsroute door drie kantons
Voorlopig 15 km: Pétange – Bettembourg (– Remerschen)

PC 7 Piste Cyclable «Jangeli»
Fietsroute in het uiterste zuidoosten van Luxemburg
6 km: Remich – Ellange-Gare

PC 8 Piste Cyclable de la Terre Rouge
Fietsroute door het Land van de Rode Aarde.
22 km: Pétange – Tetange

PC 9 Radiale de l’Ouest
Verbinding tussen de PC 6 en de PC 1. Een klein laatste tracé van Leudelange naar de fietsgordel rond de stad Luxemburg laat nog op zich wachten.
11 km: Sanem - Leudelange

PC 12 Piste Cyclable de l’Attert
Fietsroute over een spoorwegtraject langs het riviertje de Attert met de langste fietstunnel van Luxemburg
53 km: Pétange – Colmar-Berg

PC 13 Jonction de Strassen
Verbinding tussen de PC 12 en de PC 1
15 km: Kleinbettingen - Strassen

PC 15 Piste Cyclable de l’Alzette
Fietsroute langs het riviertje de Alzette, deels over een oud spoorwegtraject met een tunnel, zeer variërend landschap
29 km: Luxemburg – Colmar-Berg – Ettelbruck

PC16 Piste Cyclable de la Sûre Moyenne
Fietsroute over de heuvels van de Wiltz naar de Sûre, om dan deze laatste rivier te volgen tot in Reisdorf waar hij aansluit op de PC3
voorlopig 15 km (Kautenbach – ) Ettelbruck – Reisdorf

PC 17 Piste Cyclable de l’Ouest
Fietsroute in het oosten tussen Noerdange (PC 12) en Schleif (PC 20)
17 km: Noerdange – Koetschette

PC 18 Piste Cyclable de Perlé
Verbinding van de PC 17 naar België
10 km: Koetschette – Martelange (B)

PC 20 Piste Cyclable de la Wiltz
Fietsroute over oud spoorwegtracé met drie tunnels, langs weg over heuvel in Wiltz en vervolgens langs de rivier naar Kautenbach
35 km: Bastogne (B) - Kautenbach

PC 21 Piste Cyclable du Nord
Fietsroute langs de rivier de Wiltz, later deze aansluiten op de RV 8 in het noorden
8 km: Kautenbach – Lellingen –Wilwerwiltz

PC 22 Piste Cyclable de l’Oesling
Fietsroute over de heuvels van de Oesling, een verbinding tussen de Wiltz en de Our of met andere woorden tussen de PC 21 en de PC 3
voorlopig 7 km: Lellingen – Holsthum (– Vianden) (vanuit Lellingen voor 1/3 klaar)

Themaroutes

De AE Ardennen-Eifel-Radweg verbindt via overwegend oude spoorwegbeddingen, met in België lijnen 47 en 46, de RV 8 met de Prüm-Radweg en de Kyll-Radweg.
53 km: St-Vith – Prüm (39 km) – Gerolstein (53 km)

Niet-bewegwijzerde in topogidsen beschreven themaroutes

Belgische LangeafstandsFietsroutes met een traject door België

Fietsen op Romeinse heirwegen volgt de meest noordelijkste West-oost gerichte Romeinse heirbaan die de havenstad Boulogne-sur-Mer verbond met de Limes (= grens met Germania) in Keulen aan de Rijn. Komt vanuit Bavay bij Quevy België binnen. Doorkruist België langs de Waalse zijde van de taalgrens en in Limburg langs Vlaamse zijde naar Maastricht.
600 km: Boulogne-sur-Mer – Keulen

De Gallo-Romeinse city-hopper maakt een lus tussen de Gallo-Romeinse steden Tongeren, Metz (F), Trier (D), Keulen (D) en Xanten. Het Belgisch gedeelte volgt vanuit Maastricht (NL) de vroegere heirbaan naar Tongeren en vervolgens die naar Arlon en Metz wat betekent een doorsteek van de Ardennen van noord naar zuid.
1114 km

Fietsen langs de grenzen van België volgt de volledige Belgische grens
2000 km

De Nederlandse LangeafstandsFietsroutes met een traject door België

Fietsen langs brouwerijen neemt je mee op een tocht vanuit Nerderland door Voeren en de Ardennen naar de Franse grens
700 km:

Sint Jabobs fietsroute komt vanuit Haarlem en steekt bij Breda de Belgische grens over. Via Aalst verlaat deze in Doornik opnieuw België.
2530 km: Haarlem – Santiago de Compostela

De Van Gogh Route komt van Parijs en steekt ten zuiden van Mons de grens over. Via Brussel en Antwerpen verlaat deze België in de buurt van Breda om zijn tocht verder te zetten over Amsterdam om dan terug te keren naar Eindhoven.
900 km: Parijs - Eindhoven

Langs Oude Wegen trekt vanuit Maastricht via Voeren door de Ardennen naar Bastogne om België in de buurt van te verlaten
1470 km: Aken / Maastricht - Oloron-Ste. Marie

De Groene Weg naar de Middellandse Zee geeft de keuze, ofwel over Spa ofwel over Tongeren en Huy (ook aanlooproute van de Groene Valleien fietsroute vanuit Maastricht naar Frankrijk) naar het groot Hertogdom Luxemburg
1300 km: Maastricht - Saintes Maries-de-la-Mer

Onbegrensd fietsen naar Venetië vanuit Tilburg (NL) Turnhout of Antwerpen via Aarschot, Diest, Sint-Truiden, Huy, Bastogne naar Wiltz (L)
1500 km: Tilburg – Venetië (2 delen)

Onbegrensd fietsen naar Rome vertrekt vanuit Maastricht over de Hoge Venen en het Ourdal naar Luxemburg
1820 km: Maastricht – Rome (3 delen)

Onbegrensd fietsen naar Barcelona vertrekt vanuit Leuven of Brussel via de RV2 over spoorwegen en langs de Maas naar Frankrijk
1850 km: Leuven/Brussel – Barcelona (2 delen)

Tekst:Guy Raskin