REIZIGERS IN NAPOLEONTISCH ITALIň
(1796-1815)

Deze website werd ontworpen om de graad van licentiaat in de geschiedenis te behalen. Hiermee beoog ik de vaststellingen uit mijn verhandeling aan een breed publiek bekend te maken.

De afgelopen decennia heeft het reisverhaal onder historici gevoelig aan belangstelling gewonnen. Tegenwoordig wordt deze bron bestudeerd in diverse historische publicaties, maar dit neemt niet weg dat reisverslagen uit bepaalde tijdvakken onderbelicht blijven. Wat ItaliŽ betreft, blijkt al vrij gauw dat vooral de 18de eeuw, de gouden eeuw van de Grand Tour, en het romantisch tijdperk tot stokpaardje van vele historici zijn gepromoveerd. Nochtans bevindt zich tussen beide tijdsruimten een twintigjarig, chaotisch interval, gekenmerkt door talloze politieke, militaire, sociale en culturele transformaties, die diepe sporen in ItaliŽ hebben nagelaten: de periode van de Franse dominantie, de periode van het ę Napoleontisch avontuur Ľ.
Door deze lacune krijgt men de indruk dat het Napoleontisch tijdvak een zwart gat vormt tussen twee werelden. Uiteraard kan men deze periode in velerlei opzichten als het ę enfant terrible Ľ van de Europese reisgeschiedenis beschouwen, en niet in het minst omwille van het alom aanwezige oorlogsgeweld, waarvoor talloze reizigers op de vlucht gingen en duizenden militairen het continent doorkruisten. Ik veronderstel niettemin dat de huidige opvatting omtrent de Franse periode in de reishistoriografie fout is, en zal aantonen dat dit tijdvak veel meer was dan een onevenwichtig en a-typisch intermezzo. Om het bijzondere statuut dat het Napoleontisch ItaliŽ innam te achterhalen, werd onderzoek verricht naar de bemerkingen van Britse, Franse en Duitse reizigers over de figuur van Napoleon en de toenmalige actualiteit.

Mijn analyse is chronologisch ingedeeld in vier periodes, die gemakkelijk af te bakenen zijn: het Directoire (1796-1799), het consulaat (1800-1804), het keizerrijk (1805-1814) en neergang van het Franse bewind (1809-1815). Vervolgens worden per onderdeel een aantal typerende themaís besproken.
In mijn analyse is tevens heel wat beeldmateriaal verwerkt, hoofdzakelijk van Franse schilders, in mindere mate ook van Britse en Italiaanse kunstenaars. Romantische schilderijen en eigentijdse karikaturen bekijken belangrijke gebeurtenissen eens vanuit een andere hoek en vullen de reisverslagen soms ook aan. Meestal is de iconografie evenwel louter illustratief, en mag men niet vergeten dat mijn onderzoek gebaseerd is op tekstuele bronnen.