Als tweede is er de Finnsburg-episode in het Beowulf-epos. De schrijver heeft het Finnsburgverhaal in het Beowulf-epos verweven. Deze Finnsburg-episode, regel 1063 t/m 1160, behandelt het belangrijkste deel van het Finn-epos. De schrijver van de Beowulf ging ervan uit dat zijn lezers bekend waren met het Finn-epos, en wilde ze niet vermoeien met de minder interessante stukken van het verhaal.
De Beowulf is het oudste epische gedicht dat in een taal geschreven is die duidelijk een oude vorm van het huidige Engels is. Men is het niet eens over de precieze datum, maar men schat dat het manuscript uit de 10e eeuw stamt. Er is echter meer onzekerheid over de oorsprong van het gedicht zelf. Er komen enkele archaďsche woorden in het werk voor die suggereren dat het gedicht uit de 8e eeuw stamt. Het gedicht staat, samen met het kortere gedicht Judith, op wat tegenwoordig het Beowulfmanuscript wordt genoemd. De tekst is door twee auteurs geschreven, de tweede neemt het halverwege het gedicht over.
Het gedicht is over het algemeen een fictief werk, maar er komen personen in voor die mogelijk echt bestaan hebben, en gebeurtenissen die waarschijnlijk plaatsvonden tussen de jaren 450 en 600 in Denemarken en Zuid-Zweden. Het is een bron van informatie over Angelsaksische tradities zoals de Slag bij Finnsburg, Hygelac en Offa, koning van de continentale Angelen. Waarschijnlijk is het verhaal door Deense migranten mondeling overgebracht naar Engeland, en daar later pas vertaald en opgeschreven.
De taal waarin het werk geschreven is, laat West-Saksisch, is een dialect van Oud Engels. Het gedicht doet echter ook vermoeden dat het oorspronkelijk in een Angels dialect, waarschijnlijk Mercisch, geschreven is. Het Oud Engels is de voorloper van het huidige Engels, maar is sindsdien zo veranderd dat moderne Engelsen het niet zonder meer zouden herkennen.
Er bestaat slechts één enkele versie van het gedicht, die bewaard wordt in de Britse Bibliotheek. Het manuscript stond eerst bekend onder de naam 'Cotton Vitellius A.XV'; het was opgenomen in de achttiende-eeuwse catalogus van Robert Bruce Cotton. Het manuscript liep in 1731 brandschade op in Ashburnham House.
De IJslandse wetenschapper Grímur Jónsson Thorkelin maakte in 1818 de eerste vertaling van het manuscript. Dit deed hij in opdracht van een historische onderzoekscommissie van de Deense regering. Sinds die tijd heeft het oorspronkelijke manuscript nog meer schade opgelopen, en daardoor is de vertaling van Thorkelin een waardevolle tweede bron geworden.
Het gedicht verhaalt over de strijd van Beowulf tegen het trolachtige monster Grendel. Dit monster tiranniseert al twaalf jaar lang Heorot, de grote zaal gebouwd door Hrothgar, koning der Denen. Als Beowulf, neef van koning Hygelac der Geats (Scandinavisch volk uit het Zweedse Götaland), hoort van de moorden gepleegd door Grendel, schiet hij te hulp met veertien van zijn mannen. Beowulf en zijn gevolg overnachten in Heorot, en in het holst van de nacht valt Grendel aan. Ook nu weer verrast hij een van de slapende mannen, rijt hem open en verslindt hem geheel. Als hij ook Beowulf wil grijpen, weet deze hem in een gevecht te doden. Later rekent hij ook nog af met Grendels moeder, en tenslotte moet hij het tegen een vuurspuwende worm (een draak) opnemen, die hem echter doodt.
De Finnsburg-episode in de Beowulf, wat volgt is een prozavertaling door Jan Jonk:
Op het moment dat Beowulf in de koningshal nageniet van zijn overwinning op het monster Grendel, begint een scop (bard) een oud heldenlied voor te dragen: het Finn-epos. |
Beowulf is een Oud-Engels heroďsch, episch gedicht, geschreven in de allitererende versvorm. Het gedicht bestaat uit 3182 regels en maakt 10% uit van de huidige Angelsaksische bronnen. Het gedicht zoals het op het manuscript werd aangetroffen had geen titel, maar sinds het begin van de 19e eeuw staat het onder de naam Beowulf bekend. Het gedicht geeft een voorstelling van een prechristelijke samenleving gebaseerd op oorlog, waarin de relatie tussen de koning en zijn onderdanen een zeer belangrijke rol speelt. Deze relatie bestaat hierin dat de onderdanen hun koning beschermen in ruil voor wapens, voedsel en goud.
De volledige versie van het Beowulf-epos werd in het Nederlands vertaald door Jan Jonk.
Hierbij enkele Engelse aantekeningen bij de uit het Oud Engels vertaalde versie van de Beowulf:
0001-0085 |
|
Distinguished ancestry of Hrothgar, king of the Danes, starting with his great-grandfather Shild |
|
Het verhaal van Beowulf is vanuit het gezichtspunt van het monster verteld door John Gardner in zijn roman 'Grendel'. Het oorspronkelijke gedicht werd tevens als basis gebruikt voor Michael Crichton's roman 'Eaters of the Dead', die werd verfilmd met Antonio Banderas als 'The 13th Warrior'. Ook was Beowulf een belangrijke inspiratiebron voor J.R.R. Tolkien, die het essay 'Beowulf: The Monsters and the Critics' schreef. Ook het volk de Rohirrim in 'In de Ban van de Ring' is geďnspireerd op het verhaal van Beowulf, en de ork-figuren zijn gebaseerd op Grendel en zijn moeder.