Wat is pyrogravure ?
Pyrogravure is de
kunst om figuren te branden op hout. Hiervoor
wordt een apparaat gebruikt dat een metalen punt
of naald verhit. Wanneer dit punt in aanraking
komt met hout, verkoolt dit laatste Aldus
ontstaan bruine of zwarte vlekken en lijnen
waarmee tekeningen of motieven kunnen worden
gevormd.
Het verhitten
van de stift gebeurt nu elektrisch. Maar in oude
boeken wordt beschreven hoe, vóór de uitvinding
van elektriciteit, reeds
pyrograveerapparaten bestonden die op benzeen
werkten.
Hiernaast staat de afbeelding
van een pyrograveerapparaat op benzeen : de graveernaalden
waren van platina en zaten vastgeschroefd in een
naaldhouder, die door middel van een rubberslang verbonden
was met een fles benzeen. De slang liep door, en was aan de
andere zijde verbonden met een gummibal. Wanneer deze
gummibal, met de hand of met de voet werd open- en
dichtgeknepen, werden benzeendampen vanuit de fles naar de
graveernaald gestuwd. De graveerstift werd eerst met een
vlam aangestoken, daarna zorgden de benzeendampen ervoor dat
de naald bleef gloeien. Door sneller of langzamer met de
gummibal te pompen, kon de temperatuur van de stift worden
verhoogd of verlaagd.
De komst van elektriciteit
bood de mogelijkheid meer eenvoudige apparaten te
ontwikkelen. Een elektrische weerstand werd aangebracht in
de nabijheid van de graveerstift, de temperatuur kon worden
veranderd door via een schakelaar de elektrische spanning te
verhogen of te verlagen, om aldus de elektrische stroom, en
dus ook de temperatuur van de stift te verhogen of te
verlagen.
Naast de eenvoud was het
grote voordeel van een elektrisch apparaat dat de kunstenaar
beide handen vrij had om het pyrograveerwerk uit te voeren.
En... er moesten geen dure platinastiften meer worden
gebruikt !
Dit type elektrische
apparaten is nog in gebruik, zoals de afbeelding hiernaast
aantoont. Groot nadeel van deze apparaten is dat de
elektrische spanning van 130 of 220 V rechtstreeks tot aan
de graveerstift loopt, wat op het vlak van veiligheid te
wensen overliet. In moderne apparaten werd aan dit euvel
verholpen, komt alleen ongevaarlijke laagspanning tot aan de
graveerstift, en werd de isolatie merkelijk verbeterd.
Om de warmte over te brengen
op het hout, waardoor het motief of tekening ontstaat,
bestaan verschillende vormen van graveerstiften.
Naargelang het resultaat dat
men wenst te bekomen, gebruikt men naalden, cirkelvormige -
of driehoekige punten. Met schuine vlakken kunnen de
schaduweffecten worden bekomen.
Alle houtsoorten kunnen
worden gepyrograveerd, de beste resultaten worden echter
bekomen wanneer men gebruik maakt van zacht blank hout,
zoals lindenhout.
Alvorens het pyrograveerwerk
kan beginnen, dient een tekening op het hout te worden
aangebracht. Dit kan ofwel rechtstreeks gebeuren, ofwel
vanuit een model worden overgebracht d.m.v. carbonpapier.
Mits het oordeelkundig gebruik van de verschillende stiften
op verschillende temperaturen, kunnen kleuren bekomen worden
van lichtbruin tot zwart, en dit met fijne strepen of
groeven tot schaduwen over grotere oppervlakten.
Klik op het plaatje om meer details te zien
De kwaliteit van het
pyrograveerapparaat en de stiften is belangrijk, maar het is
de hand van de kunstenaar die de stift vasthoudt die de
kwaliteit van het resultaat gaat bepalen. De voorbeelden die
verder op deze site te zien zijn geven een overzicht van de
resultaten die door het pyrograveren van hout kunnen worden
bekomen.
|
