Super 8 - Single 8

Omstreeks 1965 komt Kodak met een verbeterd 8mm silmformaat op de markt. Het Super 8 systeem. Eigenlijk waren de perforaties bij het dubbel 8 systeem te groot want ze waren oorspronkelijk voor het 16 mm formaat ontwikkeld. Door de perforaties veel kleiner te maken en verticaal te plaatsen kon het beschikbare beeldoppervlak aanzienlijk worden vergroot.

De super 8 film wordt geleverd in een handige cassette met 2 coaxiaal opgestelde spoelen. Cassette in de camera en hup...filmen maar. Geen gevaar meer voor gesluierde opnames en gefoefel met daglichtspoeltjes. Tevens is het nu onmogelijk om reeds belichte film per ongeluk nog eens door de camera te draaien zodat dubbelopnamen uitgesloten zijn. Super 8 cassettes zijn tot op heden leverbaar, al moet men wel wat moeite doen om er nog te vinden bij de kleinhandel.

Bij Super 8 staan de perforaties in het midden ten opzichte van het beeldkader terwijl bij de oude 8mm deze op de overgang van de beeldjes staan. Dit had te maken met het feit dat 8mm film op daglichtspoeltjes geleverd werd. Dit gaf nogal eens licht-lekken via de perforaties. Om die lekken zo weinig mogelijk zichtbaar effect in het beeld te laten veroorzaken werden de perforaties bij de beeldovergangen geplaatst. aangezien Super 8 in cassettes aangeleverd wordt, is het gevaar voor licht-lekken onbestaande en kan de perforatie zonder problemen in het midden van het beeldje geplaatst worden. Deze plaats is veel voordeliger met betrekking op het lassen. De perforatie zit op een veilige afstand van de las.

Kodachrome

Hiernaast de verpakking van de meest populaire amateurfilm ooit. Het Kodachrome procédé kan slechts door Kodak zelf ontwikkeld worden. Dit komt omdat de kleurkoppelaars in de chemicaliën zitten en niet in de film. De films werden daarom steeds verkocht, ontwikkeling inbegrepen.

Super 8 film wordt uitsluitend in kunstlicht emulsie geleverd. Om met daglicht te filmen moet een speciaal filter worden gebruikt. Dit filter zit bij alle Super 8 camera's ingebouwd.

UPDATE augustus 2006: Kodak heeft aangekondigd de productie van Kodachrome film stop te zetten en zal enkel nog Ektachrome Super 8 film leveren. Ontwikkeling van in omloop zijnde films wordt nog gegarandeerd tot einde 2006.

Hiernaast zie je een Super 8 filmcassette. Slechts een klein stukje film is zichtbaar en daardoor belicht. Op de foto hieronder kan je de nok zien waar de camera motor gekoppeld wordt met de cassette.

Op de afbeelding hierboven zie je hoe de cassette verpakt wordt. In de kartonnen verpakking zit de filmcassette in alu-folie verpakt, goed beschermd tegen vocht en andere invloeden. Je ziet ook de enveloppe om de cassette te laten ontwikkelen. Zonder deze enveloppe is de ontwikkeling niet gratis.

De enige plaats waar Kodachrome films nog tot einde 2006 konden worden ontwikkeld was Zwitserland. Om een snelle service te krijgen was het dus voordeliger om ze rechtstreeks naar onderstaand adres te sturen.

KODAK
1, Avenue Longemalle
CH 1020 Renens
Zwitserland

Mijn film was in 1 week terug.

AGFACHROME

Maar niet enkel Kodak maakte Super 8 films. Ik denk dat het tweede populairste merk voor Super 8, AGFA is. De Agfa films waren zachter van kleuren, vaak een beetje naar de blauwe kant. Hiernaast een ongebruikte film met vervaldatum in 1979.

Het plezante is dat deze films wel nog steeds ontwikkeld worden door Super 8 Lab in Nederland. Maar de kans is zeer groot dat je bij dergelijke oude films enkel een helder transparante filmstrook terugkrijgt. En het lab rekent ook ontwikkelkosten aan vanzelfsprekend. Ontwikkeling inbegrepen is niet meer geldig.

Kodak Instamatic M6

Bij het nieuw systeem horen natuurlijk nieuwe camera's. De eerste camera was de Instamatic M2. Deze zag er ongeveer uit zoals deze M6. Het waren goedkope camera's. Want eigenlijk was het de bedoeling van Kodak om zoveel mogelijk mensen aan het filmen te krijgen.

Super 8 camera's zijn steeds uitgevoerd met een elektro-motor. Naar mijn weten zijn er nooit camera's voor Super 8 gemaakt met een veermotor. De M6 vraagt 3 AA-cellen.

Kodak Instamatic M20

Dit later model is compacter en veel lichter gemaakt door meer gebruik van kunststof. De manuele zoom is nu een schuifknop.

Nalcom TL-800

Een mooi maar zeer sober toestel uit Engeland. De kwalitatief goede lens zorgt ervoor dat hij zeer mooie scherpe beelden kan maken.

Zoals reeds hoger werd vermeld is het feit dat bij het super 8 systeem, in tegenstelling tot het dubbel 8 systeem, er steeds kunstlicht film wordt geleverd. Om in daglicht te filmen moet men een filter tussen de lens en de film plaatsen. Bij de Super 8 camera's zit daarvoor een oranjerode filter ingebouwd die het blauwachtige daglicht omzet in veel roder kunstlicht.

Als men in kunstlicht filmt moet het filter verwijderd worden. Meestal gaat dit automatisch door het plaatsen van een filmlamp op de camera.

Bovenaan is daarvoor een gleufje in de meeste camera's voorzien. De pen van deze lamp duwt het ingebouwde daglichtfilter automatisch weg. Voor het geval men de filmzon naast de camera wil plaatsen is er altijd een plaatje meegeleverd om het filter weg te drukken.

Yashica electro 8 LD6

Camera voor Super 8 cassettes. Zeer eenvoudig in gebruik. Volledig automatische regeling van de belichting. De belichting kan tevens ook zo geregeld worden dat er steeds 1 stop over- of onderbelicht wordt. Voorzien van een motor-zoom.

Filmen op 18, 24 of 36 beelden per seconde. Deze laatste snelheid is bedoeld om slow motion op te nemen. Men kan manueel een fade-in en fade-out realiseren.

Met deze camera is het zeer eenvoudig een overvloei effect tussen 2 scènes te realiseren. Het volstaat tijdens het filmen de groene knop naar achter te schuiven. Automatisch wordt er een fade-out gerealiseerd en de camera stopt vanzelf en gaat ongeveer 16 beeldjes terug. Zodra men de volgende scène opneemt wordt er automatisch een fade-in gemaakt en zo een perfecte overvloei. In video hebben we 30 jaar moeten wachten om dit te kunnen.

De batterijen voor de energievoorziening zitten in de handgreep van de camera.

Bell & Howell focusmatic.

Een zeer compact toestelletje van de Amerikaanse producent. Het toestelletje is zeer 'basis'. Het handvat is weg te plooien waardoor het handig is om mee te nemen.

Bauer D3 super

Van de Duitse fabrikant komt deze compacte camera.

Eumig Viennette 3

Een super 8 camera van de beroemde Oostenrijkse firma. Dit is model 3 is de enige zoomcamera met automatische instelling van de optimale scherptediepte en met van buitenaf zichtbare scherptecontrole. Hij heeft 2 filmsnelheden en 3 voudig zoombereik.

Super 8 sound

Omstreeks 1973 kwam Kodak met een geluidscamera voor Super 8 uit. Daarvoor werd de cassette iets groter gemaakt en van een tweede opening voorzien. Via die tweede opening in de cassette neemt een magneetkop, synchroon het geluid op tijdens het filmen. De film werd voorzien van twee magnetische randsporen. Een hoofdspoor en een balansspoor. Dat balansspoor zorgt ervoor dat de film langs beide kanten even dik wordt. Pas later is men het ook gaan gebruiken om in stereo op te nemen.

Sankyo Sound

Een typische Super 8 geluidscamera. De microfoon staat op een uitschuifbare antenne die op zijn beurt nog eens verend is opgesteld. Dit om de trillingen van de ratelende camera zoveel mogelijk te onderdrukken. Iets wat niet altijd erg goed lukte. Vooral bij geluidsopnamen binnenshuis hoorde men de camera draaien.

Bij het invoegen van de geluidsfilm moest men zeer goed opletten dat de filmlus in de tweede opening wel degelijk langs de audiokop passeerde. Anders had men pech en géén geluid. Iets wat nogal vaak voorkwam. Hieronder is te zien dat zowel de stomme als de sound cassette kan gebruikt worden.xxxxxxxxxx

Yashica Sound 50XL

Een van de geluidscamera's van huize Yashica. Zoals de meeste camera's van dit merk, voorzien van alle snufjes die men maar kan denken. Maar in het tijdperk van elektronische camera's in onbruik geraakt.

Suprazoom Ton 500

Dit is een goedkope geluidscamera. De plaatsing van de microfoon verzekert een goede opname van het camera geratel. Maar ja, daarvoor is hij ook afneembaar. De voeding gebeurt met 6 AA batterijen.


Tevens is er nog een tweede 6 volt Lithium PX28 batterij nodig. Ze zit linksonder in het cassette compartiment.
Ik denk dat dit voor de stroomvoorziening van de belichtingsautomaat is. Zeker ben ik dit echter niet.

Fuji Single 8

Naast het super 8 systeem van Kodak kwam Fuji ongeveer gelijktijdig met zijn eigen systeem uit. Het Single 8 systeem. Single 8 verschilt hoofdzakelijk in de cassette waarin de onbelichte film zich bevindt. Bij Single 8 liggen de spoelen van de cassette boven elkaar net zoals in een videocassette. Dit systeem laat toe dat ze volledig kan teruggedraaid worden om een dubbele belichting om bijvoorbeeld titels over een reeds opgenomen beeld bij te voegen. Bij Super 8 kan dit maar heel beperkt.

Naast het verschil in camera cassette is het materiaal waarop de emulsie is aangebracht anders. Er wordt gebruik gemaakt van een polyester basis in plaats van acetaat bij Super 8 film. Dit materiaal is dunner en daardoor zijn de spoeltjes in de cassette kleiner voor dezelfde hoeveelheid film. Polyester film kan wel enkel geplakt worden met tape klevertjes en niet met filmlijm, ook wel film cement of de natte methode genaamd. Waar er bij super 8 er steeds kunstlicht film wordt gebruikt wordt bij Single 8 zowel dag- als kunstlicht film geleverd. Met een filter kan kunstlicht film ook in daglicht gebruikt worden en vice versa.

Voor de projector is er geen verschil. Alle Super 8 projectoren kunnen steeds ook Single 8 films projecteren en vise versa.

Hiernaast is een verpakking en een filmcassette met kunstlicht film. De aanduiding RT200 duidt op de filmgevoelligheid van 200 ASA / 24 DIN. Dit is relatief gevoelig voor 8mm film. Bij Super 8 komt meestal niet meer dan 160ASA voor. De daglicht film is slechts 25 ASA.

Beide film types waren ook leverbaar met film die voorzien was van een magnetische geluidsstrip. Dit had als bedoeling na de ontwikkeling de mogelijkheid te hebben geluid toe te voegen. Al dan niet synchroon..

De filmcassette zat in een hermetisch gesloten metaalfolie samen met een vochtvreter. Met de enveloppe om de film naar een ontwikkellabo te sturen werden zelfklevers met de adressen van de labo's meegeleverd.

Een plastiek stukje zorgt er voor dat de filmspoelen stevig opgewikkeld blijven tijdens het transport. Dit moet wel worden verwijderd om hem te gebruiken in de camera.

Fujica P2
Dit is een zeer eenvoudige en super compacte uitvoering. Geen zoomlens dus altijd mooie beelden. Compleet in originele doos met handleiding en draagtas. 2 AA batterijen als voeding.
Deze camera is een schenking van Rony Santaclaus. Bedankt Rony.

Fujica Z800

Dit is één van de meer gesofistikeerde Single 8 camera's van Fuji. Opname aan 18 of 24 beelden per seconde of in Slow Motion. Eveneens beeld per beeld opname voor animatie. Dankzij een zwengel is het mogelijk de filmcassette manueel terug te draaien voor een tweede belichting. Dit is nog een voordeel van het Single 8 systeem. Tijdens het filmen ziet men in de zoeker het ingestelde diafragma. Met de mogelijkheid tot tegenlicht compensatie.

Verder is er nog een aansluiting voor synchroon opname van geluid met een externe audiorecorder, motorzoom en een batterijtester. Hij werkt op 4 AA-batterijen.

Hiernaast links, is duidelijk de aandrukplaat te zien. In tegenstelling tot Super 8 is deze bij Single 8 een deel van de camera en niet van de cassette.

Tevens kan je de film-identificatienok zien (B). Met deze voeler kan de camera weten welk type film er in gestopt is. Daarvoor is er in de filmcassette een inkeping. Zo kan hij automatisch de juiste instelling van de gevoelligheid regelen.

Hieronder kan je nog een stukje zien van de opdruk van de Single 8 aanloopstroken. Soms zijn ze volledig wit. Waarschijnlijk de latere films.

Deze camera werd aan het museum geschonken door J-P. D. uit I. Hartelijk dank daarvoor.

Single 8 Sound

Omstreeks 1975 komt Fuji met een Sound-on-film uitvoering van het Single 8 formaat volgens het optisch systeem. Dit wordt echter enkel in Japan uitgebracht.

Pas omstreeks 1978 komt Fuji ook met een geluidsysteem volgens het magnetisch principe. Ook hier wordt zoals bij Super 8 een uitgelengde cassette toegepast. Er komt ook geluidsfilm beschikbaar in stomme filmladers, zodat na ontwikkeling de opnames direct van geluid kunnen worden voorzien.

Pathé Double Super 8

Nog een rariteit. De 'dubbel Super 8' camera van Pathé. Hier wordt terug gebruik gemaakt van daglichtspoeltjes, gevuld met 16mm film maar dan geperforeerd als super 8. Naar analogie met dubbel 8 moet men, eenmaal op het einde gekomen ook de film omdraaien en de andere zijde belichten. Na ontwikkelen wordt de film gesplitst en men krijgt standaard super 8 film.

Dit systeem werd nooit een groot succes. Enkel Canon kwam ook met een volgens dit systeem werkende camera uit. Eigenlijk waren het omgebouwde 16mm camera's.

Elmo Super 8 & Single 8

De firma Elmo heeft zelfs camera's op de markt gebracht waar men door de gewenste module achteraan in te klikken kon kiezen of men Super 8 of Single 8 wouw gebruiken.

Met de C-300 kon men zelfs nog een stapje verder gaan en een magazijn voor dubbel Super 8 film aanschaffen.