klik op de afbeelding om ze groter te maken klik op de afbeelding om ze groter te maken klik op de afbeelding om ze groter te maken

15-16 maart 1946

Onbekenden dynamiteren de IJzertoren.

Het monument, dat al een eerste aanslag op 16 juni 1945 overleefd heeft, wordt volledig vernietigd. Er volgt een onderzoek dat in 1954 zonder gevolg wordt afgesloten omdat de daders niet kunnen worden gevonden. Het is nochtans zeker dat de aanslag is gepleegd door mensen die tijdens de oorlog tot het verzet behoorden en die de IJzertoren als een symbool van anti-Belgisch incivisme beschouwen. De aanslag wordt evenwel veroordeeld door vrijwel alle Vlaamsgezinde strekkingen en sorteert zo een omgekeerd effect. In 1965 wordt een nieuwe toren plechtig ingewijd. In 1986 erkent de Vlaamse Raad de IJzertoren als Memoriaal van de Vlaamse Ontvoogding. Intussen speelt zich in het organiserende comité een strijd af tussen gematigden en radicalen.

Op 21 juli 1948 wordt het vooroorlogse IJzerbedevaartcomité met nieuwe leden aangevuld. Het zijn allen gematigde Vlaamsgezinde katholieken zonder een inciviek verleden. Zo wil het comité de incivieke oorlogsbedevaarten doen vergeten en de IJzerbedevaarten opnieuw een kans geven. In 1948 vindt de eerste naoorlogse bedevaart plaats. Ze verloopt in een gematigde Belgisch Vlaamsgezinde sfeer. De tegenstelling tussen de gematigde Vlaamsgezinden en de anti-Belgische Vlaams-nationalisten in het comité leidt al vlug weer tot spanningen. In 1952 en 1953 verstoren Vlaams-nationalistische jongeren (o.a. Karel Dillen) de bedevaart door slogans tegen de Christelijke Volkspartij (CVP) en voor amnestie voor gestrafte collaborateurs te scanderen. In de tweede helft van de jaren 1950 komt een nieuwe generatie in het comité aan de macht. Ze raakt in de jaren 1960 in conflict met de anti-Belgische Vlaams-nationalisten over de vraag hoe ver de staatshervorming moet gaan, maar krijgt kritiek uit de progressieve hoek omdat ze ondemocratische rechts-radicale Vlamingen op de bedevaartweide en in het comité blijft dulden. In de jaren 1970 krijgt de bedevaart een internationale facelift. Er wordt meer aandacht besteed aan Europa als bondgenoot van de kleine volksgemeenschappen tegen de 'onnatuurlijke' staten. De radicale Vlaams-nationalisten uiten hun ongenoegen hierover en werpen zich op als de enige echte erfgenamen van de IJzergedachte.

vorige | volgende

NEVB

Amnestie
Karel Dillen
Ijzerbedevaart
IJzertoren
Katholieke partij
Staatshervorming
Verzet
Vlaams Parlement

terug naar de tijdlijn