Bossenare-Molen
Naar een oud handboek over milieustudie, handelend over "De watermolens van
Ronse", werd Bossenare-Molen afgebroken op 2 augustus 1939. Een andere bron
verhaalt : "Boven op de grote kouter van de Bossenare-heuvel stond tot 12 april
1939 een gesloten houten standaardmolen, de reus van de Vlaamse Ardennen. Op
de ingangsdeur was er een inkerving : "Anno 1140 J.D.W." en aldus zou deze molen
de oudst gekende en gedagtekende houten windmolen zijn van gans West-Europa.
Velen schrijven deze eer echter toe aan een andere molen, die van Betekom, die
in 1914 omvergehaald werd. Ze gaan daartoe uitsluitend op de bouwwijze voort.
Die van Betekom was gebouwd in bruine ijzersteen van de streek en de muren waren
1,5 m. dik. We zullen ons hier niet mengen in de discussie, maar ons enkel houden
aan het verstrekken van de controleerbare gegevens.
Het
valt alleszins te betreuren dat de Bossenaremolen, zulk een enig sieraad voor
het landschap, verdwenen is. Tot heden vonden we nochtans geen gegevens in de
archieven over de eeuwenlange geschiedenis van de molen. We kennen enkel de
eigenaars sinds 1835. Omstreeks dat jaar moet de molen eigendom geweest zijn
van mulder Charles Vandergauwen, maar het is het armenbestuur van Etikhove,
die hem, met meegaande hofstede en erf, openbaar verpacht bij monde van notaris
Wolfcarius op 18 augustus 1853. De pacht trad in op 1 januari 1854 en gold voor
negen jaar. In 1862 wordt de molen bij testament overgemaakt aan de Commissie
van Openbare Onderstand van de gemeente. Op 18 september 1862 krijgen we dan
terug zo een openbare verpachting in het gemeentehuis, ditmaal dor notaris De
Vos uit Petegem. De som was 557,52 frank per jaar boven de grondlasten. Er komt
nochtans geen nieuwe huurder opdagen en de "staeckmolen met draeyende en roerende
wercken met medegaende erve groot 1 hectare 8 a. 74 ca." zal men door dezelfde
notaris laten verkopen. De nieuwe eigenaar is Robert Vuye-Carlier. Einde mei
1867 brak een geweldig onweer boven de streek van Etikhove los en een plaatselijk
weekblad weet te vertellen : "… Een hemellicht heeft ook in de molen Bossenare
te Etikhove veel schade veroorzaakt, welke op de som van 4000 fr. gerekend wordt…".
In een andere krant : "…is de bliksem gevallen te Etikhove en heeft aldaer twee
zeilen van een windmolen afgeslaegen…"
Vanaf 1887 komt deze eigendom in handen van Frederik De Bleeckere-Vuye; in
1904 komt hij aan de kinderen hiervan, die in 1921-22 afstand doen ten voordele
van De Bleeckere Odile. In 1928 werd de molen verkocht aan Achiel Noterman-De
Bleeckere. In 1928 werd het "windmalen" stopgezet en kwam er naast
de windmolen een "moderne" maalderij, die op een mazoutgenerator werkte.
De houten windmolen zelf werd, ondanks de smeekbede van Valerius de Saedeleer,
afgebroken in 1939 en een monument verdween van de Bossenarekouter ! In
de moderne maalderij maalde men per uur maalde 250 à 300 kg. voedergraan of
tarwe tot bloem. De meeste klanten waren landbouwers. Het bedrijf ging over
van vader op zoon en na Leon Noterman werd zijn zoon Marc de (huidige) eigenaar.
Marc is nog enkele jaren blijven malen, maar zijn niet meer rendabel bedrijf
van molenaar, wisselde hij in voor Boerenbond-verkoper van melen en dierenvoeders.
Hij was de laatste van de "maalders" van Bossenare-molen…
Bossenare-molen : als een sfinx.
Etikhove mag van geluk spreken dat er zich onder de huidige inwoners een jonge
man bevindt met oog, oor en vooral respect voor het waardevolle verleden. Mark
De Merlier, zoon van Dirk, de dirigent van de Koninklijke Fanfare De
Bijenkorf, had het plan opgevat om Bossenare-molen te doen herleven. Wat
oorspronkelijk een utopische gedachte leek, is vandaag in realiteit omgezet.
Mark behaalde het diploma van molenaar en richtte op de Bossenare de imposante
Bossenare-molen opnieuw op. Nu weer overheerst de molen het landschap zoals
het er tot 1939 moet hebben uitgezien. Nu pas begrijpen we ten volle waarom
Valerius de Saedeleer de molen toendertijd voor afbraak wou behoeden en hem
één der schoonheden van Etikhove noemde. Tijdens
bepaalde evenementen en feestdagen kan deze molen bezocht worden door het publiek
en ik kan zeggen : 'er is een veelvuldige interesse voor een bezoekje aan Bossenare-molen'.
Onvergankelijk dus !
Verder
Het
valt alleszins te betreuren dat de Bossenaremolen, zulk een enig sieraad voor
het landschap, verdwenen is. Tot heden vonden we nochtans geen gegevens in de
archieven over de eeuwenlange geschiedenis van de molen. We kennen enkel de
eigenaars sinds 1835. Omstreeks dat jaar moet de molen eigendom geweest zijn
van mulder Charles Vandergauwen, maar het is het armenbestuur van Etikhove,
die hem, met meegaande hofstede en erf, openbaar verpacht bij monde van notaris
Wolfcarius op 18 augustus 1853. De pacht trad in op 1 januari 1854 en gold voor
negen jaar. In 1862 wordt de molen bij testament overgemaakt aan de Commissie
van Openbare Onderstand van de gemeente. Op 18 september 1862 krijgen we dan
terug zo een openbare verpachting in het gemeentehuis, ditmaal dor notaris De
Vos uit Petegem. De som was 557,52 frank per jaar boven de grondlasten. Er komt
nochtans geen nieuwe huurder opdagen en de "staeckmolen met draeyende en roerende
wercken met medegaende erve groot 1 hectare 8 a. 74 ca." zal men door dezelfde
notaris laten verkopen. De nieuwe eigenaar is Robert Vuye-Carlier. Einde mei
1867 brak een geweldig onweer boven de streek van Etikhove los en een plaatselijk
weekblad weet te vertellen : "… Een hemellicht heeft ook in de molen Bossenare
te Etikhove veel schade veroorzaakt, welke op de som van 4000 fr. gerekend wordt…".
In een andere krant : "…is de bliksem gevallen te Etikhove en heeft aldaer twee
zeilen van een windmolen afgeslaegen…"