Etikhove


…is van natuur een mooie gemeente. Het ligt in het heuvelland van Zuid-Oost-Vlaanderen, waarvan het dan ook de mooie golvingen, hellingen en vergezichten deelt. Kunstschilder Valerius De Saedeleer vereeuwigde dit prachtige landschap en velen traden in zijn voetsporen.zicht op het dorp

Als we de weg volgen van Oudenaarde naar Ronse, dan ligt Etikhove aan onze linkerhand, op slechts 5 kilometer van Oudenaarde, op 3 kilometer van Edelare,
op 3 kilometer van Leupegem en Nukerke. De hoogte boven de zeespiegel
bedraagt aan de dorpel van de kerk 28,51 meter. Bestuurlijk, rechterlijk arrondissement en vredegerechtskanton Oudenaarde, bisdom Gent.


De oorsprong van Etikhove ligt in de nacht der tijden. Vorsers vertellen dat de mogelijkheid bestaat dat Atingahova stamt uit de tijd van Karel De Grote, en mogelijks tussen de jaren 700 à 900. Wat er ook van zij, in oude documenten,
anno 1116, vond men als oudste vorm Atinghova terug. Hieruit kunnen we afleiden dat het hof van Ating, afstammeling van de Germaan Atto, wel eens de oorsprong van het ontstaan van deze gemeente kan zijn geweest. Uit sommige gegevens kan men opmaken dat het zuiden van Oost-Vlaanderen eertijds en oorspronkelijk een geromaniseerd gebied is geweest, waar zich tussen de Romanen later Germanen zijn komen vestigen. Hierdoor vormden zich Germaanse kernen waardoor uiteindelijk de hele streek werd "gegermaniseerd".

In 1177 treffen we Atinkhove aan, in 1240 Etikhove en in 1263 terug Atinkhove alsook Atekove, dit tot ongeveer 1400. In het archief van het hospitaal van Oudenaarde en in het stadsarchief worden vele goederen vermeld op Etikhoofs grondgebied. Tussen 1150 en 1250 moet een nieuwe nederzetting zijn ontstaan die deze keer stamde uit het Brabantse. Een Brussels hoogleraar meent dat Etikhove misschien de verste Brabantse post is geweest. In ieder geval werd vastgesteld dat de bevolking uit die tijd zeer Brabants georiënteerd moet zijn geweest.

De plaats Maelzaeke (1100) - de Abdij van Enaeme heeft goederen in Maelzeka - is een acum-naam (Malasiacum) en wijst derhalve op een Romeinse nederzetting. Bossenare (bossenere) duidt op een plaats waar buxus groeit - een lage heester - en veronderstelt een bestaan rond 800 à 900. De overgebleven heirbaan is nog steeds zichtbaar op Bossenare. Deze heirbaan verbond Marke met Ronse en loopt over een afstand van zo'n drie kilometer over Etikhoofs grondgebied. Dit zou kunnen wijzen op Romeinse nederzettingen in de gemeente. De heirbaan liep langsheen een bos, Markelenhout" genaamd, waar men in 1843 achttien begraafplaatsen ontdekte op slechts 30 centimeter diepte en twee tot drie meter van elkaar. Deze bevatten een aantal kleine vaten en kruiken in rode of gele aarde, borden, schotels en urnen in bezegelde rode aarde en zelfs één enkel in glas. In of rondom de lijkurnen lagen parels, halssnoeren, armbanden en spelden. Een paar bronzen armbanden bevatten gravures. Een veelkleurig glazuur versierde een bronzen borstspeld. Stenen bijlen, voorwerpen uit vuursteen en allerlei werktuigen uit het steentijdperk werden eveneens opgegraven. Vele urnen, kruiken en vaten droegen het kenmerk der Romeinse keramiek : glanzend rood of geel, en bovendien bezegeld met de stempel van de pottenbakker. Een medaille van keizer Gordiaan de Vrome, die regeerde van 223 tot 244 bevestigt dat de Romeinen hier hun doden begroeven. Glazuur en lakwerk, bronzen voorwerpen en evenveel stenen werktuigen laten besluiten dat reeds lang voor de Romeinen voorhistorische en Keltische volkeren deze dodenakkers reeds gebruikten.

Bij het ontbossen in 1839 ontdekte men nog bijlen en muntstukken, doch veel waardevolle elementen zoals urnen, vaten, grondvesten en stenen werden tot scherven gebroken of tot gruis gemalen. Nabij de Steenbeek lagen vier roeden bezaaid met allerlei stukken Gallo-Romeinse keramiek. Toen vermoedde men niet eens dat deze "woeste" streek eeuwen geleden dichtbevolkt was geweest. Gelukkig ging ene Joly, een oudheidkundige, zich met de zaak bezighouden. Deze onvermoeibare oudheidkundige en bankier onderzocht alle gegevens en publiceerde zijn bevindingen. Naast vele urnen, schotels en borden werden 22 zo goed als ongeschonden vaten uitgegraven en ten beste hersteld. Deze worden bewaard in de Joly-verzameling van Les Musées du Centenaire te Mons. De zeer talrijke begraafplaatsen die werden ontbloot, zowel in Etikhove als in de omliggende gemeenten, getuigen van de vroegtijdige nederzettingen, zelfs van in het steentijdperk, over de bronstijd naar de Kelten, de Gallo-Romeinen tot duidelijke sporen van de Romeinse beschaving.

In "Het Kluisepos" vraagt J. Plancquaert zich af : "Zinspelen de uitstralende eikbenamingen op de eikencultus der druïden of eenvoudigweg op hun uitbouwen der woningen in eik ? Etichove (Edyckhove), Oycke (Ediche), enz. ?"

LadeuzeEdelare, Leupegem en Etikhove vormden in vroeger tijden slechts één parochie. Later werd Etikhove een onafhankelijke heerlijkheid der kastelenij van Aalst. Men kan die vergelijken met een grote hoeve met uitgestrekte landerijen. Rond 1600 bezat de familie "de la Deuze" de heerlijkheid genaamd "Ten Berghe", een leen van Edelare, dat zich tot Leupegem uitstrekte. Evenzo bestaat nu nog de hoeve "te Fiennes", een overblijfsel van de heerlijkheid Fiennes, waarvan de eigenaars net zoals de heren van de la Deuze afkomstig waren uit Wallonië.



De Geuzen maakten zich in 1572 meester van Oudenaarde en in 1868 waren er in Etikhove nog enkele protestantse gezinnen. In een kleine tempel in de Nederolbeekstraat (niet ver van het station) kwam de dominee van de Geuzenhoek in Sint-Maria-Horebeke regelmatig preken.

De oppervlakte van Etikhove bedraagt 1203 hectaren. In de lengte moeten we 7,5 kilometer afleggen om van de grens met Leupegem Louise-Marie te bereiken. De breedste kant van west naar oost is 4,5 kilometer en dan gaan we van Melden naar Maarke-Kerkem.

Bevolkingsevolutie

in 1816 : 2220 inwoners
in 1885 : 2499 inwoners
in 1910 : 2470 inwoners
in 1938 : 2035 inwoners
in 1958 : 2060 inwoners
in 1963 : 2054 inwoners
in 1964 : 2067 inwoners

Volgens de statistiek van 31.12.64 bedroeg de bevolking van Etikhove 2037 inwoners, zijnde 991 mannen en 1076 vrouwen. In totaal werden 38 kinderen geboren, waarvan 14 van het mannelijk en 24 van het vrouwelijk geslacht. Er waren 27 overlijdens, waarvan 14 mannen en 13 vrouwen. Er werden 11 huwelijken gesloten. Er vertrokken 90 inwoners en er kwamen 92 nieuwe inwoners bij. In totaal zijn er dus 130 nieuwe inwoners gekomen en 117 overleden of vertrokken. Er werden 11 nieuwe woningen gebouwd.

Etikhove had vroeger steengroeven op de Bossenarekouter. De uitbating ervan begon in 1661 en hield op in 1855. Achter de kerk was er eveneens een steengroeve.

Aan Bossenare molen bevinden we ons op 99 meter hoogte boven de zeespiegel; het hoogste punt is te vinden in Louise-Marie, namelijk 110 meter.
De bijzonderste beek is de Maarkebeek. De Holbeek snijdt omzeggens de gemeente middendoor en mondt uit in de Maarkebeek ter hoogte van het "Oud Kasteel" (de la Deuze).



Over de Bossenare-molen, de oudst gekende en gedagtekende houten windmolen van West-Europa, over het Hof te Cattebeke, gebouwd voor 1517, over het gemeentehuis, de Sint-Britiuskerk, het klooster, het station, het rustoord, de villa "Tynlon", waar kunstschilder Valerius De Saedeleer zijn prachtigste doeken schilderde en zijn schoonzoon Leo Piron "de schoonste jaren van zijn leven" doormaakte, over de gemeenteschool, de watermolens, de brouwerijen, de kunstgieterij Norga kunt u verderop meer vinden.

Verder