short history of Irish dancing

Keltisch sprekende volkeren trokken waarschijnlijk al vanaf het tweede millennium voor Christus uit Centraal Europa naar de Oceaaneilanden, de meest westelijke rand van de wereld zoals zij die kenden.
Wanneer de Kelten meer dan 2000 jaar geleden in Ierland arriveerden, brachten zij hun rituele dansen mee, dansen die een oude magische bedoeling hadden zoals bvb. een vruchtbaarheidsdans (morrisdans).  In de ring-dansen van vandaag vinden we nog de sporen terug van de druïden die al dansend in hun religieuze rituelen de eik en de zon vereerden.
In de zestiende eeuw vermelden geschreven bronnen drie typische Ierse dansen : de 'Irish Hey' - voorloper van de huidige 'reel', de 'Rinnce Fada' of 'long dance' en de 'Trenchmore' (voorloper hiervan was een oud-Ierse boerendans). In het midden van de zestiende eeuw worden deze dansen opgevoerd in de grote hallen van de nieuwgebouwde kastelen. Deze Ierse dansen werden begeleid door harp- en doedelzakmuziek.
Tijdens de negentiende eeuw verschijnt de 'Dance Master' ten tonele. Dit zijn rondtrekkende dansleraren, die van dorp tot dorp trekken en de boerenbevolking de dansen aanleren. Het waren flamboyante figuren die opvallende kledij droegen. Om de jonge leerlingen het verschil tussen linker-en rechtervoet te leren, bonden zij stro om de ene en hooi om de andere voet en konden zij hen aldus opdragen : til je stro-voet of til je hooi-voet op.
Deze dance masters ontwikkelden de groepsdansen om de interesse van beginnende leerlingen levendig te houden. Solodansers stonden in die tijd erg hoog in aanzien. Vaak werd een deur uit zijn hengsels gelicht en op de grond gelegd voor de solist om op te dansen.  Wanneer dance masters elkaar tegenkwamen op kermissen, gebeurde het vaak dat ze elkaar uitdaagden tot een danswedstrijd die pas eindigde als één van de twee omviel van vermoeidheid.
In de verschillende delen van Ierland kwamen verschillende versies van dezelfde dans voor. Door de eeuwen heen geëvolueerd en aangepast, komt men op die manier aan de rijke verscheidenheid van de hedendaagse Ierse dansen : Reels , jigs, hornpipes, sets, half sets, polka's en step dances. Dit laatste nl. solo (of step-) dancing ontstaat pas op het einde van de negentiende eeuw.

In het hedendaagse Ierland is Irish dancing algemeen cultureel erfgoed. De 'Feis', het danskampioenschap, maakt hier een belangrijk deel van uit. Met Pasen komen dansers vanuit alle hoeken van de wereld naar het wereldkampioenschap in Dublin.
De danskostuums die vandaag gedragen worden, zijn gebaseerd op de boerenkledij van zo'n 200 jaar geleden. Vaak worden deze kostuums versierd met handgeborduurde Keltische motieven. Op de schouder wordt vaak een imitatie van de 'Tara-brooch' gedragen die de cape vastspelt. Mannen dragen een kilt en vest.
Bij ons is Ierse dans vooral bekend door 'Lord of the Dance', 'Riverdance' en 'Feet of Flames'. Het wereldwijde succes van deze dansshows liet ook onze contreien niet onberoerd. Het publiek loopt storm voor deze shows. Michael Flatley en Jean Butler hebben Ierse dans in de internationale belangstelling geplaatst.

about Irish dancing

De Ierse Céilí-dansen zijn groepsdansen en worden soms ook figuurdansen genoemd.  Vanuit verschillende opstellingen, zoals rijen tegenover elkaar of bijvoorbeeld in een vierkant, in cirkels, enz ... dans je met je partner samen met andere 'couples' een aantal figuren.  Het zijn dansen die met vier, zes, acht, ... dansers worden gedanst en waarbij er veranderd wordt van koppel of zelfs van partner, afhankelijk van de dans.
Het zijn heel traditionele Ierse dansen zoals de reel, slip jig en single jig.    zie : Reels, jigs and hornpipes
Céilí-dansen is heerlijk om te doen en het ziet er, bij de gevorderde dansers, ook heel sierlijk uit. Populaire céilí-dansen zijn : Walls of Limerick (reel), Siege of Ennis (jig), ...  Er zijn dansen die tot het gangbare repertoire behoren op feesten en dansen die tot het wedstrijdrepertoire behoren.
Een céílí-dans bestaat uit verschillende onderdelen (intro-body-figure 1-body-figure 2-...-finish).  Deze figuren variëren van simpel tot redelijk complex.  Céilí-dansen bestaan uit setfiguren die door alle Irish dance-scholen worden gevolgd en worden gedanst in de soft shoes (voor de vrouwen), reel shoes (voor de mannen).
Figuren bestaan uit de verschillende basisstappen of steps.  Een ‘step’ is een combinatie van voet- en beenbewegingen die één geheel uitmaken, en waaraan een naam wordt toegekend.  Een typisch voorbeeld is een seven waarbij men zeven passen opzij zet, of een three die dient om voor– of achterwaarts of ter plaatse bewegen.   zie : How to dance
Céilí -uitgesproken keelie- betekent : een samenkomst van mensen met muziek, dans en een hoop plezier; en letterlijk : een avondlijk bezoek of een gemoedelijke, vriendelijke oproep.
Een danser kan starten met het aanleren van céílí-dancing wanneer hij of zij de basic one-two-three’s en de sevens kan uitvoeren.  Voor céílí-dansen in jig-tijd is het nodig dat de danser nog twee bijkomende steps kent, namelijk de 'rising-step' en de 'sinking-step'.  De gemakkelijkste céílí-dans is misschien ‘the Walls of Limerick' gedanst op een polka of een reel.  Een makkelijk céílí-dans in jigtime is 'the Siege of Ennis'.  Een céílí-dans die veel gedaan wordt op Féiseanna (kampioensschappen Irish dancing) is 'The Four Hand reel'.
De basispassen die bij ceili-dansen gebruikt worden, zijn ook de basispassen van het solodansen.
Indien je twijfelt of Ierse dans iets voor jou is, dan is een cursus céílí-dans een uiterst geschikte kennismaking.

Set-dancing is ook een vorm van groepsdansen die sinds meer dan 150 jaar erg populair is in Ierland.
Set dance heeft speciaal samengestelde dans-’steps’ voor specifieke melodieën die over een verloop van tijd hetzelfde zijn gebleven of ‘set over time’.  De dansen hebben hun herkomst in de Franse quadrilles die door het Engels leger in de 19de eeuw in Ierland werden ingevoerd.  Uiteraard hebben de Ieren de dansen aangepast aan hun eigen muziek en danspassen, waardoor ze heel wat levendiger werden.
Iedere streek in Ierland kent zijn eigen sets, zoals bijvoorbeeld de Connemara set en de Kerry set. Ze bestaan uit diverse ingewikkelde figuren en passen.
Set-dance wordt in groepen gedanst, bestaande uit vier koppels opgesteld in een vierkant en bestaan meestal uit drie tot zes figuren die van elkaar gescheiden worden door een korte pauze.  Het is een verschillende stijl van dansen, anders dan het céílí-dansen die behoren tot een andere vorm en répertoire van Irish dancing en gedanst worden in verschillende vormen en met een verschillende aantal koppels..  De steps van set dance worden lager tegen de grond uitgevoerd dan in céílí het geval is. Set dance is zeker totaal verschillend van Irish step dance of solo dance (Ierse tapdans) zoals men kan bewonderen in Riverdance of Lord of the Dance.
 

Bij solo dancing, de naam zegt het zelf, wordt er individueel gedanst, alleen of met een aantal dansers samen.  Solo- ofwel stepdancing, wordt gedanst in zowel soft– als hard shoes.  Soft-shoe dansen zijn de reel (4/4), de light jig (6/8), de single jig (12/8) en de slip jig (9/8)
zie Reels, jigs and hornpipes
Hard shoe dansen zijn de hornpipe (2/4, soms 4/4), de double jig (6/8) en de reel.
Omdat in Irish dancing de ‘battering’steps worden gebruikt, wordt step-dance soms en ten onrechte, verward met tapdans. Irish dancers ‘tappen’ niet !   Het hard-shoe dansen is kompleet verschillend van techniek dan tapdansen.
Voor opvoeringen kunnen solo steps in een choreografie voor meerdere dansers gegoten worden.
Elke Irish dance lerares/leraar heeft haar of zijn eigen steps, gebaseerd op de Irish dance traditie.  Dit in tegenstelling tot céílí-dansen die traditioneel zijn en daarom in elke school hetzelfde.

Is Irish dancing moeilijk ? Ja en neen.
Neen, dat is het niet, wanneer je het ritme van de Ierse dansmuziek aanvoelt en de basisstructuur van dansen en steps leert zien.  Ja, het is het wel, wanneer je ‘perfectie’ wil bereiken in je dansen.
Maar het allerbelangrijkste aan Irish dancing is : het is buitengewoon plezierig en gewoonweg fantastisch om te doen !

Reels, jigs and hornpipes

Traditionele Ierse dansmuziek bestaat uit verschillende melodieën met verschillende maatsoorten. Er zijn namelijk drie verschillende ritmes te onderscheiden. Er is de reel, met een vlug ritme of de hornpipe, trager gespeeld met sterke accenten op welbepaalde ritme- of maatslagen en er zijn de verschillende soorten jigs.
Het onderscheid leren horen wanneer je Ierse traditionele muziek, Irish folk en in het biezonder Ierse dansmuziek hoort is essentieel in het beoefenen van Irish dancing.

The Reel : is in 4/4 tijd. Het is een vlugge en levendige dans. Er zijn twee soorten reels : de light reel en de treble reel. De muziek die gebruikt wordt, is voor beide hetzelfde.
De light reel is één van de eerste dansen die een beginner zal aangeleerd krijgen. Deze dans wordt uitgevoerd in softshoes voor de meisjes en de vrouwen, in reelshoes voor de jongens en mannen.
De treble reel danst men in hardshoes, waarbij de steps trebles, kicks en stamps inhouden en waarmee een stevig ritme wordt gecreëerd. Nochtans heeft deze dans aan populariteit ingeboet bij de competities.  Het is geen dans op World's level competition, maar het is een van de meest populaire competitiedansen op feisaenna. De treble reel wordt vandaag de dag meestal alleen nog in shows uitgevoerd. Dit is de meest vlugge en opwindende dans die je ziet als de finale van Lord of the Dance. Een reel gedanst in hard shoes is uiterst leuk om te doen !
Een volledige reel duurt 48 ‘bars’ (maten), dit zijn drie steps (niet te verwarren met ‘stappen’.  Een 'step' is een combinatie van voet- en beenbewegingen die één geheel uitmaken. De eerste step wordt de 'lead around' genoemd, en wordt in een cirkel gedanst over de gehele dansvloer of het podium.
Voorbeelden van reels : The Rakes of Mallow, Father Kelly's Reel, Drowsy Maggie, The Three Sisters
De beginnersreel bestaat uit de traditionele steps threes en sevens : ‘hop 2 3 , hop 2 3’ en ‘hop 2 3 4 5 6 7’. Een step  duurt 8 bars/maten. Deze is dan tweemaal gedanst, één keer op elke voet. Dit resulteert in een full step die 16 maten duurt. Sommige dansen, zoals de hornpipe en slip jig hebben een ‘halve step’. Dit wil eenvoudigweg zeggen dat de laatste stap maar enkel één keer gedanst wordt in plaats van twee keer. Wanneer de danser vooruitgang boekt, zullen de steps die hij/zij uitvoert meer complex worden en meer combinaties bevatten van skips, leaps, hops en double hops, quivers en butterflies, als ook complex voetenwerk zoals bvb. twists.

The Jig : is waarschijnlijk de meest gekende Ierse dans en is in 6/8 tijd.
Er zijn 4 typen jigs, namelijk : de light jig, de single jig, de treble jig en de slip jig.
De light jig wordt in softshoes (en reel-shoes) gedanst. Een danser leert deze dans in het begin van zijn lessen Irish dancing. De gebruikte steps zijn de traditionele trees (hop 2 3) en sevens (hop 2-3 4-5 6-7 - noteer het verschil in ritme met een reel ! ), de rise en grind (jump down, hop up, hop back 2, 3, 4) en de sink en grind.
De single jig of hop jig wordt gekenmerkt door de vele hops, zoals de naam zelf doet vermoeden. De single jig is een variatie van een jig op een ander tempo. Deze jig heeft de neiging een ‘mechanische’ stijl te hebben.
Enkele voorbeelden van jigs : Maggie Pickens, I Will if I Can, Sean McGlynn's Jigs
Champion level dancers dansen een jig niet in light shoes, zij dansen een treble jig in hard shoes. De treble jig is de eerste hardshoe-dans die men aangeleerd krijgt. De treble jig is ook bekend als de double of heavy jig. Treble jig muziek wordt uitgevoerd in vlug of traag tempo. Het trage tempo is het moeilijkste en heeft meer ingewikkelde en gecompliceerde steps, en is hetgene je meestal zal zien bij de hogere competitieniveaus.
Breakout uit Lord of the Dance is in jig time, maar is geen competitietempo.
De vierde jig-soort is de slip jig, uniek omwille van zijn ongewoon speciaal Iers ritme, namelijk in 9/8. Deze dans wordt uitsluitend door vrouwen gedanst in competities en wordt uitgevoerd in softshoes. Het is de meest elegante van alle Ierse dansen. Deze dans wordt meestal beschouwd als een ‘ladies' dance’, hoewel jongens en mannen kunnen deelnemen in deze categorie op lokale feisaenna (danswedstrijden). De slip jig duurt 2 ½ steps, of 40 bars. Typische steps zijn gelijkaardig aan die van de reel, zoals leaps, hops, skips en voetenwerk als twists en rocks.
Jean Butler doet een wondermooie slip jig in de Riverdance video. Het is een zeer zwevende dans met de Riverdance muziek, maar kan in andere gevallen ook zeer speels zijn.
Andere voorbeelden van slip jigs : The Fox Hunter's, The Humours of Whiskey

The Hornpipe : is in 2/4 tijd, hoewel sommige hornpipes in 4/4 tijd kunnen zijn. Deze dans wordt alleen in hardshoes gedanst. Er zijn twee soorten hornpipes : de ‘fast’ (traditionele) en de ‘slow’ (advanced).
Deze dansen zijn voor beginners ietwat moeilijk onder de knie te krijgen omdat het aanvoelen van de timing moeilijk ligt. De accenten in de muziekmaten liggen bij de hornpipe anders dan bij de reel, namelijk op de eerste en de derde maatslag. Deze eerste en derde maatslag duurt ook langer dan de tweede en de vierde. Veel dansers hebben moeite om het juiste ritme te pakken te krijgen. De passen van de hornpipe zijn ongeveer dezelfde als in een heavy jig : trebles, kicks en stamps.
Een voorbeeld van een hornpipe is Don Dorcha's dance in Lord of the Dance.
Andere voorbeelden van hornpipes : The Boys of Blue Hill, The Brown Chest, Murphy's Hornpipe, King of the Fairies

how to dance

Irish dancing is een van de meest mooie, maar tevens een van de minst makkelijk onder de knie te krijgen dansvormen.
Het meest karakteristieke kenmerk van Ierse dans is 'the stiff upper body and straight arms'. De rug wordt recht, in zijn natuurlijke houding gehouden, de schouders recht en naar achteren, hoofd rechtop. De armen worden langs het lichaam gehouden met de handen in een vuist. De Ierse danser onderscheidt zich zo van eender welke andere dansvorm, namelijk door er in te slagen om zonder het gebruik van zijn armen, toch een perfecte lichaamsbalans te bereiken. Op die manier komt de aandacht volledig op het voetenwerk te liggen.
De danser danst ontspannen. De knieën zijn nooit volledig gestrekt, de enkels zijn los. Alleen de voeten worden aangespannen, doch niet volledig doorgestrekt zoals in ballet. Hierdoor danst de danser hoog op de voeten en het geeft een indruk van lichtheid tijdens het dansen.
De voeten worden in een rechte hoek uitgedraaid. Deze stand wordt gerealiseerd vanuit de heupen en niet vanuit de enkels.  Dit zou de knieligamenten onnodig belasten en mogelijk letsels veroorzaken. De voeten worden gekruist gehouden, de ene voet voor de andere. Terwijl men danst, zijn de hielen steeds van de grond (tenzij de hiel neerzetten onderdeel van een danspas is). De danser staat voortdurend op de bal van zijn of haar voeten. Wanneer de voet wordt opgetild, tijdens een 'hop' of een 'jump' bijvoorbeeld, zijn de voet en tenen volledig gestrekt. Een danser laat nooit tegen zijn voetzolen aankijken !
Armen, benen en rug zijn nooit ten volle aangespannen zodat men een ontspannen indruk geeft terwijl men danst.

Het Ierse 'voetenwerk' :
Irish dancing heeft drie soorten basispassen : 'threes', 'sevens' en 'jig steps'.
'Threes' worden gebruikt wanneer men ter plaatse danst en om voor- en achterwaarts te bewegen. Bij een 'three' dans je right-left-right of left-right-left. Je voeten komen daarbij op ongeveer dezelfde plaats neer. Het optrekken van de knie en voet achterwaarts bij deze danspas geeft de karakteristieke Ierse 'look'.
'Sevens' dienen om zijwaarts te bewegen. Om naar de rechterkant te gaan start je met je rechtervoet in voorste positie, je linkervoet achter. Breng je rechtervoet ter hoogte van je linkerknie en maak tegelijkertijd een sprongetje (hop) op je linkervoet (tel 1). Spring op je rechtervoet (dit is tel 2), dan op je linker (tel 3). Hierbij kruis je je linker- achter je rechtervoet. Beweeg je rechtervoet, deze vooraan houdende, met een sprong naar rechts (tel 4). Doe zo voort tot aan zeven tellen. Om naar links te gaan, is het net hetzelfde, rechts en links omgekeerd. De richting waarin je je beweegt wanneer je 'sevens' danst, is die van de voet die zich vooraan bevindt. Deze voet blijft gedurende de hele zijwaartse beweging vooraan.
Meestal dans je twee 'threes' aan het einde van een 'seven', soms eindig je met een 'jig step'. Er zijn verschillende 'jig steps'. Eén 'jig step' duurt zolang als twee 'threes'.
In onze lessen krijg je meer uitleg over 'jig steps' en de andere basispassen.

info cursussen Irish dancing 
 

De nieuwe lessenreeksen starten in september '09.  Voor meer info, check de vernieuwde website op pagina:   http://friendsoferins.be/content/nieuwe-lessenreeks-september-09

Plaats van de lessen Irish dancing :
Basisschool ‘De Regenboog’ (Atheneum), Brusselsesteenweg 99 te 1850 Grimbergen.  De ingang van de zaal is via de Lage Steenweg.  Voor een wegbeschrijving klik hier
Het lesgeld bedraagt 140 € voor de ganse reeks. Voor gezinnen is er een voordeelprijs :  vanaf 2 gezinsleden bedraagt het lesgeld 270 € (ipv 280 €), bij 3 gezinsleden bedraagt het lesgeld 395 € (ipv 420 €).
Leerling-dansers kunnen zonder bijkomend lesgeld lessen bijwonen van een andere groep wanneer hun evolutie dit toelaat of omwille van noodzakelijkheid, en dit steeds na overleg met de lesgeefsters.
Onze dansers sluiten via lidmaatschap aan bij de vereniging Friends of Erin's vzw
Er zijn 29 lessen in alle reeksen.  De data van de lessen vind je in onze leskalender op onze webpagina ACTIVITIES.  Klik hier
Op voorhand inschrijven voor de lessen Irish dancing is noodzakelijk ! (zie hieronder)
 

dancing in hard shoes

Hoe kan je inschrijven voor de lessen Ierse dans:

Na toetreding als lid tot de vereniging Friends of Erin’s, en door storting van het lesgeld op het rekeningnummer van de vereniging Friends of Erin’s : 979-9961185-66.
Door het lidmaatschap bij onze vereniging ben je verzekerd bij al onze activiteiten waaraan je deelneemt en in het bijzonder voor de lessen Irish dancing.  Onze dansers zijn ook automatisch aangesloten bij de overkoepelende organisatie ‘Danspunt’.  Deze aansluiting houdt een aantal voordelen in (zoals o.a. : vermindering op activiteiten uitgaande van ‘Danspunt’, toegestuurd krijgen van het ledenblad van ‘Danspunt’, ... )

Onze lessen zijn toegankelijk voor iedereen vanaf 9 jaar tot .... jaar. Van deze minimumleeftijd kan afgeweken worden indien er al een kennismaking met dans is geweest (bvb. ballet, jazz dance, e.d.).
Er zijn geen speciale voorwaarden om te kunnen deelnemen, iedereen kan zich inschrijven voor de beginnerscursus.  Ervaring is niet vereist, wel een enthousiaste en gemotiveerde leerhouding. Wij raden mensen met orthopedische klachten af om met Irish dancing te beginnen.
Je hebt geen partner nodig om kunnen deel te nemen aan onze lessen Irish dancing.
Wij starten de beginnerscursus met ceili-dansen (zie : ceili-dansen en solo's ).  In de loop van het seizoen hebben de beginners een kennismaking met solo's en hard shoe oftewel Irish step dance.
De gevorderden gaan verder met het aanleren van meer ingewikkelde ceili-dansen en solo's en leren nieuwe choreografieën aan in soft & hard shoe.
Tijdens het lesjaar zijn er bepaalde periodes waarin de lessen in het teken staan van de voorbereiding voor optredens.
Vanaf dit lesjaar '08-'09 start ook de primary groep.

Onze lesgeefsters zijn Linda, Fien & Róisín.
Fien en Róisín zijn van de vereniging Friends of Erin's vzw zelf. 
Linda Boone is jarenlang verbonden geweest aan de VCS te Gent waar zij lessen Keltische dans heeft gegeven.  Nu geeft ze les in deze dansdisciplines bij Flandrach.
Fien en Róisín vervolmaken zich verder in Irish dancing bij onder meer Cian Nolan (ex Lord of the Dance) en Tony Nolan (O'Nualláin School of Irish Dancing Limerick), Linda bij o.a. Ronan McCormack (ex Riverdance)

Wat je nodig hebt voor de lessen :
Gemakkelijk zittende en soepele kledij zoals een lycra sportbroek of een aansluitende legging. Voor de meisjes en vrouwen : geen rok, ook geen korte. Gemakkelijke bovenkledij die je niet hindert bij je bewegingen.
Om te starten in soft shoe volstaat als schoeisel soepele ballerina’s of turnschoenen/sportschoenen met dunne(!) zolen, voor hard shoe soepele en degelijke sportschoenen.
De duurdere soft shoes en hard shoes zijn zeker in het begin geen vereiste.  Soft & hard shoes zijn te koop in de gespecialiseerde danswinkel.  Om onnodige kosten te vermijden én de juiste aankoop te doen, informeer je best eerst bij de verantwoordelijken van onze vereniging over de bijzonderheden wanneer je zo'n aanschaf overweegt.  Bij onze vereniging kan je eveneens terecht om aan voordelige prijzen tweedehands shoes te verkrijgen.  Vooral voor hard shoes maakt dit een aanzienelijk verschil !

hard shoes & soft shoes

Voor meer uitleg over ceili-dansen en solo's : zie deze pagina 'about Irish dancing'.
Voor onze leskalender : zie pagina 'Activities'.

 

soft shoes