Daniël Heinsius

 Aen de Ioncvrovwen van Hollandt

Ghy liefelick gheslacht/ dat Venus heeft ghegeven 
Te voeren in de handt den sleutel van ons leven/ 
Die met u ooghen saeyt dat vriendelicke saedt/ 
Dat in ons herten grondt altijdt ghewortelt staedt. 
 Ionckvrouvven, t’is om u/ ick sweere by de handen 
Van onsen kleynen God, ick sweere by zyn banden/ 
Ick sweere by den pijl/ die my doorsteeckt het hert/ 
Die oorsaeck is gheweest van dese myne smert. 
 Ionckvrovven, t’is om u/ ick sweere by die schoone/ 
Die schoone die mijn ziel ghevanghen voert ten toone/ 
Die my heeft in haer macht/ ick sweere by die pijn 
Daer sonder ick niet zou in vreuchden connen zijn. 

Ick sweere by dat licht dat zy my pleecht te gheven 
Als zy haer ooghen wendt de Sonne van mijn leven/ 
Het is om dy gheweest/ alleen om dese saeck/ 
Dat ick Cupido wil gaen leeren onse spraeck. 
Self Venus van dit jaer (het is niet langh’ gheleden) 
Quam vroyelick en bly naer Hollandts rycke steden/ 
Den silveren dau viel ghedruppelt hier en daer 
Waer zy gingh ofte stondt van haer schoon gouden haer: 
Zy wou dat haren zoon by my wat zou verkeeren/ 
Op dat hy onse spraeck van Hollandt mochte leeren/ 
Ick gaf haer goeden moet/ ick seyd’ het zou wel zijn/ 
Het kindt was ionck ghenoech/ zy liet het daer by mijn. 
Hy woonde vast by my/ wy zouden Hollandts spreken/ 
Hy hadd’ de spraecke vast in thien of twellef weken. 
Ick hebbe menighmael als ickse ligghen vandt/ 
Zyn pylen ende boogh ghenomen inde handt. 
Maer als hy van my ginck/ in plaetse van bedancken 
Sandt hy my eenen pijl (het zijn zijn oude rancken) 
Hy heeft my eenen pijl ghedruckt in mijn ghemoet/ 

Die my altijdt in vreucht en smerte leven doet. 
O bitter-soeten pijl! dat is hy O Jonckvrouwen/ 
Die my eerst heeft gheleert de hoop op een te bouwen/ 
Die my eerst heeft gheleert/ die my eerst voor ghewis 
Doet smaecken in mijn hert wat het voor een volck is/ 
Dat volck/ dat soete volck/ dat volck dat met haer spreken 
End’ met haer sacht ghelaet der mannen hert doet breken/ 
Dat met haer claer ghesicht/ als sterren in de nacht 
Can buyghen ons ghemoet/ can buyghen onse cracht/ 
De oorsaeck van ons smert) de oorsaeck van ons vreuchden/ 
De oorsaeck van ons quaedt) de oorsaeck van ons deuchden. 
Ick meen gheen soeter dier wordt van de Son verlicht 
Als een soet meysken is van liefelijck ghesicht. 
Dat ick de Sonne waer/ oft dat ick haeren waghen 
Een dagh moght ofte twee doen gaen naer mijn behaghen/ 
Ick soude stille staen soo dickwils inde locht 
Dat ick den schoonen glans van haer aenschouwen mocht. 
Dat ick de Sonne waer ick zoud’ haer ooghen maecken 
Twee sterren inde locht/ dat zy my mochten naecken. 

Dat ickse moght aensien/ ick zoudese doen staen 
In midden shemels throon niet verre van de Maen. 
Hoe menichmael heb ick ghewenst te moghen wesen 
Een bie/ een cleyne bie/ om honich te gaen lesen 
Wt haeren gouden mondt: als hy eens open gaet 
Zo wordt ick met een sap der lieflickheyt versaedt. 
Dan comt haer siel in my deur haeren mondt gheslopen 
En vloeyet in mijn siel/ en doet mijn hert weer open/ 
Dan swem ick in de vreucht/ Cupido jont mijn jeucht 
Dat zy haer leven lanck gheniete dese vreucht. 
Cupido dat ick condt zoo licht zo cleyne wesen 
Gelijck een cleyne vlieg’/ my denckt ick waer ghenesen. 
Ick zoud een huysken recht gaen maecken by den mondt 
Van mijn vercozen lief daer ick in woonen cond’. 
Dat zou mijn wooningh zijn/ daer zoud’ ick altijdts suyghen 
Dat hemels lieflijck nat/ ick soud’ haer hert gaen buyghen/ 
End’ in het mijn doen gaen/ ick zoude woonen daer 
Tot dat ick in haer hert oft zy int mijne waer. 
Och dat ick overlangh niet hebbe connen smaeken/ 

Wat dat de liefde was/ of daer toe eens gheraken. 
Ick hadd’ geen ander saeck ghenomen in den sin 
Mijn leven dan alleen de liefelicke min. 
Nu Venus wilt my doch vergeven myne sonde/ 
Dat ick voor desen tijdt niet overdencken conde/ 
Wat dat de liefde was: het is een soete pijn 
De welck de mensch alleen doet sonder pijne zijn. 
Ghelijck de crekels doen die in de bloemkens sweven 
En by den soeten dau end’ ’tnat des hemels leven/ 
Zoo gaet het oock met ons: de liefde can ons voen 
Ja sonder spijs oft cost/ oft yet daer by te doen. 
Het is een soeten dranck/ het is een soeten reghen 
Die neerdaelt in ons hert/ het is een soeten seghen/ 
Het is den honich dau die uyt u aenschijn vloeyt/ 
O Venus borghery/ daer mede ghy bespoeyt 
Bespoeyt ons drooghe ziel: als ghy ons wilt begheven 
En moghen wy niet eens meer dencken om te leven: 
Ons leven onse ziel ons herten zijn ghestelt 
In uwe stercke macht/ en vriendelick ghewelt: 

Want Venus is een vrou/ zy heeft ons oock den vrouwen 
Ghegeven in de macht/ dat is al ons behouwen. 
Wat zou de wereldt zijn/ wat waer des werelts grond/ 
Ten waere datmen daer een lieflijck Meysken vondt? 
Men secht dat Iupiter als hy eerst alle saecken 
Hier in des wereldts schoot begonnen heeft te maecken/ 
Hem keerde drymaels om al lacchend’/ ende sprack/ 
Dat in des werelts rijck noch eene saeck ontbrack. 
Hy maeckt’ een aerdigh dier/ dat wy een Meysken nommen. 
Maer als hyt hadt volmaeckt en sach zijn maecksel aen/ 
Hoe dat het hem toe loech/ en sach het voor hem staen/ 
Zelf in zijn eyghen werck creech hy zoo groot behaeghen 
Dat hy zijn eighen min begonde te beclaeghen. 
Hoe dickwils heeft den God die met zijn stercke handt 
End’ ’tblixems vlammich vier doet daveren het landt/ 
Hoe dickwils heeft hy self al sachtiens commen cruypen/ 
En naer dat soet aenschijn zijns alderliefste sluypen/ 
Dat was altijdt zijn plaets/ den Hemel liet hy staen 

Als hy maer nae den schoot van syn vriendinn’ mocht gaen. 
Ick acht hem levend’ doot/ ick sluyt hem van de menschen 
De welck een Meysken siet en niet en soude wenschen 
Wat naerder haer te gaen/ ick acht hem voor een hout 
Die inde soete min al levende verstout. 
Dat ick den Hemel mocht voor Iupiter bewaeren 
Ick zou een nieuwe soort van volck daer in vergaren/ 
De Meyskens souden syn het meeste volck daer in: 
Dat waere recht een volck bequaem naer mijnen sin/ 
Het ambacht datmen sou in mijn stadt moeten leeren/ 
Dat souden soentjens zijn/ daer woud’ ick in verkeeren/ 
En wetten stellen voor/ hoe datmen dat zou doen/ 
En liefelick altijdt de soete minne voen. 
Dees soete borghery sou van geen droefheyt weten/ 
Haet/ toozen/ ende nijt die moestmen daer vergeten. 
Gheen crijch en souder zijn/ daer in/ dan die gheschiet/ 
Met vreuchden en gheneucht/ als Venus dat ghebiet. 
Doch zoo ick niet en can tot mijne wenschen comen 
Soo hebb’ ick even wel u lieden voorghenomen 

Dit boecxken als een merck/ end’ als een seker pandt 
Van onse groote jonst te gheven inde handt. 
 Ionckvrouwen, laet dan eens u lieden soete straelen 
End’ blinckende ghesicht daer vriendelijck op daelen/ 
En wenscht my/ wenscht my toe/ dat voor den soeten loon 
Ick noch besitten mach  Cupidoos  sachte Croon: 
Den Hemel van dien Godt (O die hem mocht beerven) 
Is inden lieven schoot van zijn vriendinn’ te sterven: 
Den Hemel van dien Godt is by het schoon aenschijn 
Van zijne alderliefst altijdt te mogen zijn.


Linecol

Het sterf-huys van Cupido

Gisteren des avonts laet, Eer de Son te bedde gaet, Eer sy gaet, end’ ons berooft Van haer schoon vergulden hooft. Eer de swarten nacht begint, Is ghestorven Venus kindt: Venus kindt, dat soete dier Is ghevallen in zijn vier. Nu light Venus arme vrou, Iammerlijck in grooten rou. Wie sal blussen dese pijn? Wie sal Venus trooster zijn? Morghen voor den dageraet, Eer de Son haer bedde’ verlaet Dachvaert Venus altemael Iupiters volck in haer sael. Al ghy Goden overhoop, Die wilt koopen goede coop, Morghen voor het Sonneschijn Salder eenen koopdach zijn. Eeenen Boogh, end’ neven dien Eeenen Koker wel voorsien: Pylen zijnder ses oft acht, Alle van verscheyden cracht, D’een heeft honich, d’ander gal, d’ander lieflick ongheval. d’een brengt groote blijtschap aen, d’ander doet die weer vergaen. Een van hoop, van vreese twee. Een van vreught, end’ drij van wee. Twee doen haten goeden raet, Twee doen haten middelmaet. Dits den huysraet, meen ick al, Diemen daer vercoopen sal. Dits den huys-raet altegaer Die hy heeft ghelaten naer. Komt ghy Goden altemael Morghen vroech in Venus sael: Die best biedt van Venus moet Vinden noch twee soentiens goet.




Daniël Heinsius - Aen Rossa


Jacobus Zevecotius - Aen Thaumantis


De Harduwijn - Ode


Nederlandse dichters



Homepage


Pageviews since/sinds 21-03-2002: 

©  Gaston D'Haese: 12-01-2016.
Laatste wijziging: 20-11-2015.

E-post: webmaster