Dante Alighieri
In Dante en Petrarca vinden de Middeleeuwen hun literaire hoogtepunten. Beiden zorgen zij |
ALLE MENSEN MET EEN LIEFDEVOL HARTAlle mensen met een liefdevol hart,lees deze verzen zonder respijt en geef me uw mening in openheid, in naam van Amor, die ons verwart! De nacht had al een derde van de tijd aan de fonkelende sterren ontnomen, toen Amor zich vertoonde in mijn dromen, een dwangbeeld waar ik nu nog onder lijd. Hij hield mijn hart verheugd in zijn handen terwijl hij zich aan mijn liefste wijdde, zodat de slaap haar leden overmande. Hij wekte haar, waarna hij haar leidde naar mijn hart, dat deemoedig brandde. Toen hij wegging, zag ik dat hij schreide.  BALLADEIk wil dat je naar Amor gaat, ballade,en hem naar mijn beminde vergezelt, zodat op grond van wat je hem vertelt, hij zich oprecht met haar kan beraden. Je bent zo zacht, ballade, en zo bescheiden dat je, al ga je alleen, rustig jouw ogen naar haar op kunt slaan. Als je elke onzekerheid wilt vermijden, dan kun je best meteen aan Amor vragen met je mee te gaan. Het is of zij die je te woord moet staan de pijlen van haar gramschap op mij richt. En zonder Amor zou zij je wellicht met schade en schande overladen. En als je haar met aangename stem vergeving hebt gevraagd, ga dan op deze wijze voort: 'Lieve Vrouw, ik kom hier op verzoek van hem die hoopt dat het je misschien behaagt, als je zijn eerbiedige bede hoort. Amor zelf, al was hij bekoord door jou, deed hem veranderen toen hij keek naar anderen, maar hij bleef je trouw. Zijn innerlijk is je buitenmate toegedaan. Voor jou alleen is het bestemd en wil het zich openstellen, voor altijd.' En is zij niet tot luisteren bereid, laat Amor het dan vertellen. En mocht je verzoek haar kwellen, vraag dan of ik de gunst mag verwerven, om in dienst van haar te sterven, wat ik als haar dienaar niet versmaad. Zeg tegen Amor, die je moet danken, dat hij, voordat je gaat, aan haar gevat mijn gedrag verklaart. En vraag dan of hij bij 't horen van je stem nog even blijft en praat over de trouw waarmee ik me aan haar hecht. En vraag of zij, zodra zij mij oprecht vergeeft na deze bede, zich tooien wil met vrede. Wil je nu gaan, lieve ballade en haar smeken om genade. VERVULD VAN LIEFDE ZIJN AL MIJN GEDACHTENVervuld van liefde zijn al mijn gedachten,ofschoon ze van elkaar totaal verschillen: de ene verwijst naar haar dwaze grillen, de andere doet mij naar haar gaven smachten, de ene vervolgt mij met jammerklachten, de andere doet mijn hart van hoop doortrillen, terwijl ze allemaal hetzelfde willen: mijn kwellingen genadevol verzachten. Vandaar dat ik niet weet waar te beginnen, noch zie in welke richting ik moet gaan, zozeer bedwelmt de liefdesroes mijn zinnen. Als ik de serene weg in wil slaan, vraag ik opdat zij mij zou beminnen, aan vrouwe Erbarming om mij bij te staan. O LIEFSTE ALS JE SAMEN MET DE VROUWENO liefste, als je samen met de vrouwenom mijn verschijning lacht, besef je niet waarom ik verbleek en van kleur verschiet, alleen al door je schoonheid te aanschouwen. Zo je enig besef had, zou 't je berouwen dat mijn persoon je onverschillig liet. En wanneer Amor mij dichtbij je ziet, dan blaakt hij van moed en zelfvertrouwen, zodat al mijn verstand voor hem moet wijken -voor een deel geveld en voor een deel verjaagd- waardoor hijzelf naar jou kan kijken. En nadat ik dan haast ben weggejaagd, voel ik mijn gemoed bijna bezwijken, onder de huiver die het nog belaagt. ALS DE SCHOONHEID VAN JE AANBLIK MIJ VERBLIJDTAls de schoonheid van je aanblik mij verblijdt,krimpt elk verzet, o liefste, in mij ineen. Als ik bij je ben, zucht ik: 'O hart, strijd voor wat je waard bent en vlucht dan heen!' Voor mijn lijkbleek gezicht wordt alles zwart en vallend zoek ik soelaas bij iedereen. In de angstige roes die mij verwart hoor ik: 'Sterf, o sterf dan!' van elke steen. En wie mij ziet wanneer mij dit gebeurt, is schuldig, als hij niet vol mededogen laat zien hoe hij om mijn ontzetting treurt. En ach, wie wordt niet tot in 't hart bewogen als hij, wanneer je om mij spot bespeurt hoezeer de dood zich nestelt in mijn ogen. ALS IK DENK AAN MIJN DIEPDONKER BESTAANAls ik denk aan mijn diepdonker bestaanwaarin ik door Amor word gedreven, verzucht ik door meegevoel omgeven, of dit anderen ook wordt aangedaan? De liefde valt mij zo onverhoeds aan, dat ik er vaak bijna ben ingebleven en ik slaag er alleen in om te blijven leven, door geestelijk naar jou op weg te gaan. Ik tracht dan in jouw ogen te lezen en al zijn ze moeilijk te begrijpen, ik meen dat jouw blik mij kan genezen. Maar alleen al door naar jou te kijken, sidder en beef ik met heel mijn wezen en voel ik de ziel uit mijn lichaam wijken. LIEFDE EN LIEFTALLIGHEID ZIJN NIET TE SCHEIDENLiefde en lieftalligheid zijn niet te scheiden,zo deelt de wijsgeer in zijn verzen mede, en de een laat zich door de ander leiden zoals menselijk bewustzijn door de rede. De bezielde natuur bewerkt dat beiden, liefde en lieftalligheid, één huis betreden, waar soms vliegensvlug en soms na tijden de eerste ontwaakt in 't wezen van de tweede. Dan is het de schoonheid van een vrouw die maakt, dat de man via het oog vervuld wordt van verlangen naar de vreugde die hij smaakt; En daarvan raakt hij soms zo in de ban dat in zijn hart de liefdesgeest ontwaakt. Een vrouw ervaart hetzelfde bij een man. MIJN LIEFSTE HEEFT LIEFDE IN HAAR OGENMijn liefste heeft liefde in haar ogen,waardoor zij alles adelt en verrijkt; Het hart van elke man die naar haar kijkt wordt bij haar groet sidderend bewogen, zodat hij door ootmoed neergebogen, onder de last van zijn tekort bezwijkt, omdat voor haar boze hoogmoed wijkt. Vrouwen laten wij haar lof verhogen! Alles wat puur is en teder en zoet rijst in het hart van wie haar hoort. Geprezen is hij die haar als eerste heeft ontmoet! Wat in haar gave glimlach staat te lezen blijft diep en sprakeloos in het gemoed, want zo wonderlijk minzaam is haar wezen! IK VOELDE HOE EEN LIEFDESGEEST ONTWAAKTEIk voelde hoe een liefdesgeest ontwaakte,die heel diep in mijn slaap verzonken lag. Amor die mij vanop een boogscheut raakte, was ongelooflijk vrolijk op die dag. Hij riep: 'Bewijs mij hulde!' en slaakte zuchten van zaligheid, terwijl zijn lach mij mateloos blij en gelukkig maakte. Aan de kant waar hij zich vertoonde, zag ik Giovanna* en Bice** met elkaar stralend naar ons toe komen, allebei even verrukkelijk en wonderbaar. Ik herinner mij goed hoe Amor zei: 'Lente heet de eerste en Liefde noem ik haar, die als tweede komt en sprekend lijkt op mij!'
*Giovanna werd omwille van haar schoonheid ook Primavera genoemd. ZO INGETOGEN EN BEKOORLIJK BLIJKEN DE BLIKKENZo ingetogen en bekoorlijk blijkende blikken van mijn dame als ze groet, dat ze elkeen, die haar ziet, verstommen doet en elke oogopslag bedeesd doet wijken. Wanneer lofuitingen haar oor bereiken, gaat zij schroomvallig voort, door tact behoed; En haar verschijning lieftallig en zoet doet haar op een droom van een vrouw gelijken. Zij beroert bij elkeen die haar gadeslaat, het hart dat vol zoete verrukking zucht, wat hij die het niet meemaakt niet verstaat; Alsof er langs haar lippen een geest ontvlucht, die louter lust en liefde achterlaat en zachtjes prevelt tot de ziel: 'Zucht, o zucht!' HIJ IS VOLMAAKT VERVULD VAN ZALIGHEIDHij is volmaakt vervuld van zaligheid,wie mijn liefste ziet tussen de vrouwen, en elke vrouw die haar op straat begeleidt is God dankbaar voor wat zij mag aanschouwen! Zo vol van deugd is haar schoonheid, dat nijd en jaloezie heel en al verflauwen, zodat iedereen zich met haar verblijdt in minzaamheid, liefde en vertrouwen. Haar aanblik maakt de wereld zacht en teer en strekt door al wat bruut is te verjagen, zichzelf en ook menige vrouw tot eer. Ze weet zich aangenaam te gedragen, zodat wie zich herinnert elke keer de zucht voelt van liefde en welbehagen. ACH KOM BIJ ME VRIENDEN MET EEN EDEL HARTAch kom bij me vrienden met een edel harten luister met meegevoel naar de zuchten, die ontroostbaar mijn droeve borst ontvluchten, daar ik anders zeker sterven zou van smart. Mijn ogen zijn door het wenen zo verstard, dat ik van hen, als ik mijn leed wil luchten, zo een doffe machteloosheid moet duchten, dat mijn pijn mij moedeloos maakt en verward. Droevig zuchtend zul je mij horen smachten naar mijn beminde die met deugd beladen opsteeg naar de hemel, die haar verwachtte. Mijn bestaan op aarde zal ik versmaden omdat ik niet meer geniet van de zachte en louterende kracht van haar genade. ACH PELGRIMS MET DIE RUSTIGE SCHREDENAch pelgrims met die rustige schreden,van hen die over de hemel dromen en die van heinde en verre komen, wat blijkt uit de tongval en gebeden. Jullie hebben deze stad betreden zonder dat één van jullie 'n traan vergiet, alsof er geen pijn bestaat of verdriet, dat hier door iedereen wordt geleden. Als jullie rondkijken in de straten om even op dit lijden acht te slaan, dan zouden jullie de stad verlaten. Ach, sinds Beatrice is heengegaan, heeft elkeen die over haar wil praten, bittere tranen in zijn ogen staan. © Vertaald door Lepus. door de liefdeslyriek van de Provençaalse troubadours. Dante streefde in dit werk naar de idealisering van de vrouw en naar morele vervolmaking. |
Dante Alighieri - Home Page
Dante Alighieri - Vita Nuova
Dante Alighieri - Inferno
Dante Alighieri- Purgatorio
Dante Alighieri- Paradiso
Dead Poets Society
Homepage
Poëzieweb-Poetryweb: pageviews since/sinds 21-03-2002
Statist. Poëzieweb-Poetryweb
© Gaston D'Haese: 04-04-2005.Laatste wijziging 05-08-2011. E-mail: webmaster