Iphone and smartphone optimized content


Poëzie in de
Middeleeuwen

Gruuthuse handschrift

Poëzie in de
Gouden Eeuw



Nederlandse dichters

Het Antwerps Liedboek

Vlaamse dichters

Het Antwerps Liedboek - Een nyeu liedeken
Het Antwerps Liedboek



Een schoon liedekens-boeck inden welcken ghy
in vinden sult veelderhande liedekens, oude
ende nyeuwe, om droefheyt ende melancolie
te verdrijven.

Een nyeu liedeken


Eylaes ic arm allendich wijf moet mijnen noot wel druckich clagen Ick heb een man een lecker catijf Ick moeter vele me verdraghen Ick cruype sonauwe onder den steert Dan segt hi Sulc wijf is veel eeren weert. Smorghens makic hem goet bieren broot Ghesuyckert wel om sijn versoten Dan stel ic hem sinen kacksetel ist noot Met een warm bardeken onder sijn voeten Ick vraghe oft hi yet meer begheert Dan segt hi Sulc wijf is veel eeren weert. Snoenens heeft hi een hoenken wel gebraen Dat eet hi varm al vanden spete dan moet ic om een stoop wijn ooc gaen En cappers brenghen voor sijn mete Ick vraghe oft hi yet meer begeert dan segt hi. Sulc wijf is veel eeren weert. Ick sie hem peerkens inde wijn Wel ghepoert tot sinen greye gherooste rammekens moetender zijn die duerweyct in maluizeye Ick bray hem castaengekens inden heert. dan segt hi Sulc wijf is veel eeren weert. Dan comt hem een noenslaepken aen dat moet twee vren lanc ghedueren Sijn volcxken weet hi te vinden dan dan drinct hi me tot den ses vren Ic en vraghe hem niet wat hi verteert dan segt hi Sulc wijf is veel eeren weert. Ick decke die tafel ic make goet vier Ic stelle hem voort wat hi mach dencken Mach hi gheen wijn ic hale hem bier Dan doet hi mi een bacxken schincken Hi en brenget mi niet en ic ontbeert dan segt hi Sulc wijf is veel eeren weert. Oorlof noch warm ic om zijn ghemack Sijn bedde daer hi op gaet rusten daer light hi met sinen palullen slap Hi vijst hi schijt al waert een peert dan peynsick Ghi en sijt niet veel eeren weert.


Het Antwerps Liedboek  

Het Antwerps Liedboek werd in 1544 gedrukt
door de Antwerpse drukker Jan Roulans.
Het boekje bevatte 221 liedteksten, zonder
muzieknotaties en afbeeldingen afgezien
van een houtsnede op het voorste schutblad.
De liederen stammen uit de 14e, 15e en
het begin van de 16e eeuw. Ze zijn niet
allemaal hoogstaand, maar tussen de
karamellenverzen zitten ook enkele
pareltjes zoals 'Het waren twee koninghs
kindren' en ‘Het daghet inden oosten’.
Van de vijf (of meer?) uitgaven schiet
maar één exemplaar over. De tijd en de
katholieke censuur hebben hun werk gedaan.
Het liedboek stond namelijk 'op de 'Index
Librorum Prohibitorum' en werd verguisd
of vernietigd, omdat in enkele liederen
kritiek werd geuit op de geestelijkheid.
Jan Roelans overleed later in de gevangenis,
niet omwille van het bijwijlen 'schunnige'
liedboek, maar wegens het drukken van
clandestiene (protestantse?) uitgaven.
Het enige overblijvende exemplaar van
Het Antwerps Liedboek werd ontdekt door
de Duitse dichter August Heinrich Hoffmann*
in de Herzog August Bibliothek te Wolfenbüttel.
Hoffmann zag het belang ervan in en zorgde
in 1844 voor een heruitgave... of hoe een
Duitser een Nederlandse liederenschat uit
de vergetelheid haalde...
Niet alle liederen kwamen uit Antwerpen
of Brabant, maar ook uit Vlaanderen en
Holland. De oudere hadden vaak Nederrijnse
roots, terwijl voor de rederijkersliederen
soms de mosterd in Frankrijk werd gehaald.
Na de val van Antwerpen in 1585 namen de
zuiderlingen het repertoire mee naar het
Noorden, waar het in 1589 gedeeltelijk
opdook in het 'Aemstelredams Amoreus
Lietboeck'. Op de omslag van dit laatste
staat dan ook een leugen: "Nu nieus
wtgegeuen waer in begrepen zijn alderhande
Liedekens, 'die in geen ander Lietboecken
en staen'
, meestal met zijn voys oft wijse
daer bi gestelt om alle droefheyt ende
melancolie te verdrijuen.


*August Heinrich Hoffmann (1798-1874)
was filoloog en dichter, ook bekend
als Hoffmann von Fallersleben.
Aan zijn "litterarische Reise" naar de
lage landen heeft men ook de uitgave
te danken van zijn "Horae Belgicae",
met daarin de eerste tekstedities van
een aantal Middelnederlandse werken.

© Gaston D'Haese


Naar boven

Het Antwerps Liedboek

Anonieme liefdesgedichten

Poëzie in de middeleeuwen

Naar 'Bakermat'

Gedichten uit De Gouden Eeuw

Liefdesgedichten
Smartphone compatibel


Liefdesgedichten - Top 10


Homepage

Pageviews since/sinds 21-03-2002: 
©  Gaston D'Haese: 22-08-2014.
Laatste wijziging: 13-09-2017.

E-mail: webmaster