Mijn vrouw, mijn heidens altaar,
Dat ik met vingers van licht bespeel en streel,
Mijn jonge bos dat ik doorwinter,
Mijn zenuwziek, onkuis en teder teken,
Ik schrijf je adem en je lichaam neer
Op gelijnd muziekpapier.

En tegen je oor beloof ik je splinternieuwe horoscopen
En maak je weer voor wereldreizen klaar
En voor een oponthoud in een of ander Oostenrijk.

Maar bij goden en bij sterrenbeelden
Wordt het eeuwige geluk ook dodelijk vermoeid,
En ik heb geen huis, ik heb geen bed,
Ik heb niet eens verjaardagsbloemen voor je over.

Ik schrijf je neer op papier
Terwijl je als een boomgaard in juli zwelt en bloeit.


Uit "Gedichten 1948-1993" - De Bezige Bij, Amsterdam, 1994,
of  "Ik schrijf je neer". Paperback. Uitg: De Bezige Bij, 2002.



Een vrouw
Met schaterend haar,
Met meeuwenogen, met een buidel op de buik,
Een moeder of een goede verrader,
Wie kent deze laaiende vrouw?

Haar nagels naderen mijn hout,
Haar klauwzeer wekt mijn jachtige huid,
Als een jachthoorn hangt zij in mijn haar te tuiten.

Zij nadert in vouwen en in schicht,
In hitte, in hars, in klatering,
Terwijl in staat van begeerte,
Gestrekt als een geweer en onherroepelijk
In staat van aanval en van moord ik
Omvat, doorploeg en vel,
Gebogen, geknield, het geurend dier
Tussen de lederzachte knieën.

Zij splijt mijn kegel
In de bekende warmte.
 

Uit 'Ik schrijf je neer' - De Bezige Bij, Amsterdam 2002.



De aarde danst op haar wolken
 
De aarde danst op haar wolken
met het geroezemoes van de middenstand
Ultragolven bereiken mij niet meer
ook niet die van het erbarmen.

Kan een gedicht denken?
In welke zin?
De aarde is er
voor het koesteren van klei, voor
het boetseren van gedachten
Kijk in mijn ogen!
Blijf niet wachten en verachten!

Door louter makelij
Kan de dichter zijn vel redden.

Het vers zwelt, bloeit, spat


Uit ‘Flagrant’ - De Slegte, Antwerpen 2004.

Naar aanleiding van Hugo Claus' vijfenzeventigste verjaardag en de huldetentoostelling 'Hugo Claus
- Wat een boek al niet mag zijn' in het Antiquariaat De Slegte te Antwerpen, van 15 mei tot 19 juni 2004,
verscheen de dichtbundel 'Flagrant'.



Sonnetten
X

Vrij wil je zijn? Vergeet het, lady,
je hebt er geen talent voor, geen spriet,
je wilt de kwalen van de vrijheid niet,
de pijn niet, noch de remedie.

Verlies je toch niet in de monotone
slaap die niet wil slapen,
het gepluk aan die ene erogene zone
die blijft vloeien en gapen,

maar speel liever dat je gekluisterd bent
en fluister over vrijheid na het vrijen,
geef mij van je slavernij de schuld

en laat mij in de waan en betijen
en tuimelen in je maanziek tumult
in eenzelfde gegijzeld contentement.



XIV

Als dan het koperen keteltje vol as
van wat ik was wordt leeggeschud
over het geduldig gras,
mijn lief, sta daar niet voor schut

en veeg de rimmel van je wangen.
Denk aan de vingers die deze regels schreven
in onze tijd van verlangen
en die je streelden tijdens hun leven.

En lach om wat ik was onder meer
het gesnurk in de bioscoop,
de onderbroek die steeds afzakte,

de debiele grap en de logge loop
naar jou keer op keer
toen ik je nu warme weelde pakte.


Uit 'Sonnetten' - De Bezige Bij, Amsterdam 1987.

 

De hese nacht en de wagen van de tijd

De hese nacht en de wagen 
Van de tijd die de nacht inrijdt 
En ratelt. 

Uw haar, het meeuwennest, 
Uw meerschuimheuvels waarin 
Getand de vrucht die splijt. 

De hagedissen, 
De stenen spechten 
Wiegen in het lover, 
In het woedend lover. 

Hoor op de weg de hoeven van 
Het paard Begeerte vluchten. 
Hoor in de weiden de korhaan, 
De hazenschreeuw, 
De klappertandende liefde.
 

Een hagedis in de haren is het
En in het ruim een zwerver.

Een poging tot hangen is het,
Een ren op een veld dat vlucht,
Slapen in een nauw en wankel zeil, 
Een aarzeling is het, een vlam,
Maar (en dit kon je niet weten)
Nabij is het kil en het beeft
Tot (en dit kon je niet weten)
De huid niet meer glijdt
Maar in je handpalm ligt
De dauw, het mos, de steen.
 

Uit 'Oostakkerse gedichten' - Cyclus 'De Vrouw'.


 
De vreugde soms komt in mijn kamer

De vreugde soms komt in mijn kamer
Met een gezicht van spijt.

Op twintig vingers rijdt de vreugde
Door een splinterend lijf
En nadert
- Lanspunt van begeren - de heuvels van de liefde
Maar mondt in lover uit,
Dat zich in weerzin sluit, dat in halmen, in een keerkring
Van weerzin splijt.

Zo donker zijn de ingewanden.
Zo bloedend is de mond.
Zo dik en duister de band
Die onze vreugdevingers kluistert.

Na de dageraad - de witte zon - verbrandt
De lange trage dag van het verdovend
Dodend verlangen.

De schietschijf is geraakt maar stijgt en daalt en spat
In de veranderende vlammen.


Het gedicht 'De vreugde soms komt in mijn kamer' zou, mijns inziens,
niet misstaan hebben in 'De Oostakkerse gedichten'. Toch vond Claus 
het waarschijnlijk net niet goed genoeg. 
Het staat wel in de drukproeven van het tijdschrift 'Tijd en mens' 
(nr.17 in 1953), maar werd uitendelijk niet gepubliceerd.

-Hugo Maurice Julien Claus wordt geboren op 5 april 1929 in Brugge, als eerste zoon
      van de drukker Jozef Claus en Germaine Vanderlinden.
1930: de jonge Claus wordt in een kostschool geplaatst te Eke bij Deinze. 
1933: komt vanaf 29 september terecht in het Pensionnat Saint-Joseph te Aalbeke bij Kortrijk, 
      dat bestuurd wordt door de Zusters van Liefde. Hij volgt er de eerste zes studiejaren.
1939: wordt ingeschreven voor het 7de leerjaar aan het Sint-Amandscollege te Kortrijk.
1940-1941: volgt de 6de Latijnse aan hetzelfde college. Claus verlaat het college en wordt 
      op 16 april ingeschreven aan het Koninklijk Atheneum te Kortrijk.
      Hugo was enige tijd lid van de vlaamse hitlerjugend, waarschijnlijk op aandringen 
      van zijn vader. 
1942: één van zijn klasgenoten is Miriam Soetaert, die hij het gedicht 'Grauwvuur' schenkt.
1944: hij verlaat het atheneum in juli.
1944-1945: zit in het 4de jaar van de Grieks-Latijnse humaniora aan het Sint-Hendrikscollege 
      te Deinze.
1945: na de oorlog wordt vader Jozef Claus opgesloten in het interneringscentrum 'De Vikings' 
      te Kortrijk. Hugo gaat met zijn moeder en zijn broers bij oma Vanderlinden wonen 
      te Astene bij Deinze.
-Claus verlaat het ouderlijk huis als hij vijftien is en begint een reeks omzwervingen. 
       Hij werkt ondermeer als gevelschilder en volgt les aan de Gentse kunstacademie. 
       Voor een meubelmaker uit Deinze schildert hij landschappen die tegelijk met meubels
       worden verkocht. 
-1946: in het voorjaar huurt hij een boerderijtje te Sint-Martens-Leerne. Hij leert er enkele 
       jonge kunstenaars kennen, onder wie de schilder Roger Raveel. 
-1947: hij schrijft het verhaal 'Het huis in de struiken' dat zich afspeelt in Astene-Dreef. 
       'Kleine reeks' is zijn eerste bundel met typische 'jeugdgedichten'. Hij wordt uitgegeven
       bij uitgeverij 'Aurora', de drukkerij-uitgeverij van zijn vader.
       Van oktober tot december werkt hij als seizoenarbeider in een suikerfabriek te Chevričres 
       in Noord-Frankrijk. Deze ervaring verwerkt hij in het naturalistische 'Suiker' (1958), 
       zijn eerste toneelstuk.
-1948: 'Registreren' (poëzie). Claus ziet deze dichtbundel als zijn echte start.  
-1948: de negentienjarige Claus schrijft zijn eerste roman in amper vijf weken op een Oostendse 
       hotelkamer. 'De eendenjacht' wordt later herdoopt in 'De Metsiers' en krijgt de 'Arkprijs
       van het Vrije Woord' en de 'Leo J. Krijnprijs'.
       'Het huis in de struiken verschijnt in het november-nummer van het Nieuw-Vlaams Tijdschrift.
-1949: hij leert de rijke redersdochter Elly Overzier kennen na een poëzievoordracht in januari 
       te Oostende.
       ‘Drie blauwe gedichten voor Ellie (Overzier)’ verschijnen in het eerste nummer van “Tijd 
       en Mens” op 15 september. 
       Hij vervult zijn dienstplicht vanaf 1 april. Hij krijgt de zes weken durende opleiding
       in de Chartreuse-kazerne te Luik. De schrijver Hugo Raes is een van zijn wapenbroeders.        
-1950: Hij publiceert 19 gedichten, die behoren tot de ongepubliceerde bundel 'De stenen krekel', 
       in het februari-nummer van het Nieuw Vlaams Tijdschrift. De titel 'Ring om Ellie' verwijst
       naar zijn vriendin Elly Overzier.
       Zijn legerdienst eindigt op op 29 maart. 
       Elly Overzier vertrekt eind augustus naar Parijs, een maand later gevolgd door Hugo Claus.
       Elly verdient haar brood als mannequin en filmster. Hugo leeft op haar kosten.
       Claus komt in Parijs in aanraking met het existensialisme, het surrealisme en experimentele 
       dichters, zoals Gerrit Kouwenaar en Simon Vinkenoog. Hij trekt op met de Cobraschilders 
       Corneille en Karel Appel en ontmoet de theaterfilosoof Antonin Artaud.
       Samen met Lucebert, Simon Vinkenoog, Hans Andreus, Remco Campert e.a. behoort hij bij 
       'de vijftigers'. De vitalistische vijftigers hebben lak aan klassieke versvormen 
       en (eind)rijm. Vaak gebruiken zij ook geen interpunctie in hun gedichten.
-1951: Schrijft de gedichten (bij tekeningen van Corneille), die in 1955 worden gepubliceerd 
       onder de titel 'Paal en perk'. 
-1952: Claus en Overzier verlaten Parijs in de zomer en keren terug naar België.
       Hij breekt door als prozaschrijver met 'De hondsdagen'.
       'Tancredo infrasonic' (poëzie).
       Claus ontvangt zijn tweede 'Arkprijs van het Vrije Woord' voor de roman De Metsiers.
-1953: hij regisseert voor het eerst zijn toneelstuk 'De Getuigen' in het Brusselse Kamertoneel.
       In deze satirische eenakter beschrijft Claus eigenlijk de verhouding van Alice Nahon 
       met Urbain van de Voorde.
       Van februari 1953 tot begin 1955 verblijft hij lange periodes in Italië. 
       Zijn vriendin Elly Overzier (pseudoniem Elly Norden) acteert er in enkele films. 
       Zijn Italiaanse filmervaringen zal hij later verwerken in 'De koele minnaar'.
       Gedichtenbundel 'Een Huis dat tussen Nacht en Morgen staat'.
-1954: 'Natuurgetrouw' (kortverhalen).
-1955: in februari verblijft Claus in Parijs, waar hij de 'Prix Bonjour Jeunesse' krijgt uitgereikt 
       door Françoise Sagan voor 'Jours de Canicule', de Franse vertaling van 'De hondsdagen'.  
       1955 is trouwens zijn wonderjaar op persoonlijk en literair gebied. Hij domicilieert zich 
       in Gent en huwt met de Nederlandse redersdochter Elly Overzier op 26 mei. Hun trouwfeest
       vieren ze in Het Goudblommeke in Papier te Brussel, samen met o.a. Ben Cami, Roger Raveel,
       Lucebert en Simon Vinkenoog.   
       Zijn 'Oostakkerse gedichten' zijn een schot in de roos, maar zijn toneelstuk 'Een bruid 
       in de morgen' zorgt voor hevige en verdeelde reacties. Het thema hierin is de incestueuze 
       liefde tussen broer en zus.  
       Als kers op de taart krijgt hij de 'Staatsprijs voor toneel'.
       Zijn eenakter 'De geliefden' wordt op 24 september opgevoerd in het Gentse Arcatheater.
       In 1955 werkt hij ook enige tijd als free-lancer voor de socialistische krant Vooruit,  
-1956: 'De koele minnaar' (roman).
-1957: vertaling van “Under Milkwood” van Dylan Thomas.  
-1958: 'De zwarte keizer' (verhalen) en 'Suiker' (toneel).
       Publicatie van 'Onder het melkwoud' van Dylan Thomas. Van dezelfde auteur vertaalt hij 
       ook “Portrait of the artist as a young dog”, met de titel “Als een jonge hond”. 
-1959: premičre van 'n Bruid in die Môre in Pretoria op 26 januari. 
       'Mama kijk, zonder handen' (toneel).
       Vanaf mei verblijft hij langdurig op Ibiza in het gezelschap van Elly. Hij ontmoet er 
       o.a. Cees Nooteboom en Harry Mulisch.
       Dankzij een beurs van de Ford Foundation reist hij naar de Verenigde Staten. Arriveert 
       op 4 november in New York. Bezoekt ondermeer Boston, Chicago en San Francisco.
       Reist door naar Mexico en Cuba.
-1961: publicatie van de dichtbundel'Een geverfde ruiter' (zomer 1961).
       Filmpremičre van 'Het mes' in het City Theater te Amsterdam op 2 maart. 
       Regie van Fons Rademakers. Het filmscenario is van Hugo Claus.       
-1962: publicatie van de roman 'De verwondering' in oktober.
       'De dans van de reiger' (toneel). 
-1963: 'Omtrent Deedee' (roman).
       Hij krijgt de 'Henriette Roland Holstprijs' voor zijn toneelwerk  
       Eind 1963 schenkt Elly hem zijn eerste zoon Thomas.
-1964: 'Oog om oog (poëzie).
-1965: hij regisseert zijn eerste film 'De vijanden', die handelt over de door omstandigheden 
       opgedrongen vriendschap tussen een Amerikaanse G.I., een Duitse weermachtssoldaat 
       en een Antwerpse piot.
       'Tyl Uilenspiegel' (toneel).
       Claus verhuist met Elly Overzier en zijn tweejarig zoontje naar een boerderij in Nukerke,
       waar hij een vijftal jaren blijft wonen.
-1966: 'Thyestes' (toneel).
       Uitgave van “Acht toneelstukken”, met ondermeer “In de haven”, “Onder de maan”, 
       “(M)Oratorium” en zijn eerste volavondstuk “Bruid in de morgen”.
-1968: Claus maakt een reis naar Cuba. 
       Hij wordt veroordeeld voor zedenschennis, omdat hij de Heilige Drie-eenheid laat uitbeelden
       door drie naakte mannen in zijn theaterstuk 'Masscheroen'. Ze worden door de naakte maagd 
       Mariken, die slechts een kuisheidsgordel draagt, met een zweep van het podium geranseld.
       Claus wordt veroordeeld tot vier maanden gevangenisstraf wegens openbare zedenschennis.
       Zijn gevangenisstraf wordt later omgezet in een voorwaardelijke straf en een geldboete.
-1969: zijn toneelstuk 'Vrijdag', met Kitty Courbois in de hoofdrol, ging in premičre in Amsterdam.
       Natuurgetrouwer' (kortverhalen).
-1970: 'Leopold II' (toneel) en 'De Spaanse Hoer' (toneel). De gedichtenbundels 'Van horen zeggen' 
       en 'Heer Everzwijn'.
       Claus gaat naar Amsterdam en trekt in bij de actrice Kitty Courbois, die zeven jaar ouder is. 
       Hij verwerkt elementen van deze turbulente relatie in de roman 'Het jaar van de kreeft'
       en de gedichtencyclus 'Dag, jij'.
       Een aantal jaren later heeft hij een tweede kortstondige relatie met haar. Claus is geschokt
       als Courbois hem de bons geeft. Hij krijgt dus van hetzelfde laken een pak, want eerder
       had hij Elly Overzier hetzelfde aangedaan. 
-1971: 'Mira'. Claus werkt mee aan deze verfilming van Streuvels' 'De teloorgang van de waterhoek'. 
       Hij schrijft het scenario en en zorgt voor de nodige dialogen, want die ontbreken nagenoeg 
       in de novelle van Stijn Streuvels.
       Dichtbundel 'Dag, jij', uitgegeven bij De Bezige Bij, Amsterdam.
-1972: Claus leert de 24 jaar jongere filmactrice Sylvia Kristel (Emmanuelle) kennen  en gaat 
       bij haar wonen in Parijs. Tot 1978 genieten ze met volle teugen van het leven van de jetset. 
       Het paar heeft een zoon Arthur.
       'Schaamte' (roman).
       'Het jaar van de kreeft' (roman).  
-1973: 'Blauw Blauw' (toneel) en de gedichtenbundel 'De Wangebeden'.
-1975: 'Thuis' (toneel).
-1976: 'Orestes' (toneel). 
-1977: Claus woont terug in Gent. Gedichtenbundel 'Het graf van Pernath'.
-1978: 'Verlangen' (roman).
       'De wangebeden', 'Het Jansenisme', 'Drie Vlaamse emblemata', 'Het graf van Pernath' 
       en 'Hecate' worden gebundeld in 'De waarheden'.
-1979: Claus krijgt de "Constant Huygensprijs" voor zijn gehele oeuvre.
-1980: zijn toneelstuk 'Vrijdag' wordt door Claus zelf verfilmd.
-1981: in het NTG wordt tijdens het seizoen 1981-82 zijn toneelstuk 'Het haar van de hond' 
       opgevoerd in zijn eigen regie.
       Hij onderneemt een reis naar Mexico met Freddy de Vree.
-1983: uitgave van zijn meesterwerk 'Het verdriet van België'. Hierin verwerkt hij ondermeer 
       ervaringen uit het nonnenpensionaat waarin hij enkele jaren van zijn jeugd slijt. 
       Ook de collaboratie is een thema dat een prominente plaats inneemt in het boek.
       Hij regisseert de film 'De Leeuw van Vlaanderen'.
-1984: zijn vader overlijdt in Gent.   
-1986: Hij ontvangt de 'Herman Gorterprijs' voor zijn poëziebundel 'Alibi' (1985).
       Zijn moeder overlijdt in Gent.
-1988: 'Een zachte vernieling' (roman).
-1989: Claus wordt 60 jaar. Het Nederlandse Boekenweekgeschenk is van zijn hand, 'De zwaardvis', 
       wordt gedrukt op 500.000 exemplaren.
       Hij scheidt officieel van Elly Overzier. De facto was het koppel al in 1969 uit elkaar gegaan.
       "Ze hadden daarna nog regelmatig contact. Wanneer hij naar Gent kwam, bleef hij vaak 
       overnachten bij ons", zegt Thomas Claus (Bron De Standaard 28-12-2010).
-1991: Zijn broer Guido, de waard van de Hotsy Totsy in Gent, overlijdt. 
-1992: Claus krijgt gezondheidsproblemen (prostaatkanker). 
-1993: Hij woont afwisselend in Antwerpen en Frankrijk (Cavaillon en Croagnes).
       Op 26 juni 1993, wordt hij na een verkeersongeval opgenomen in het ziekenhuis van Apt. 
       Hij heeft ernstige verwondingen aan de ruggenwervels. 
       Claus huwt met Veerle de Wit. Zijn tweede echtgenote zal tot zijn levenseinde bij hem blijven.
       'De sporen' (poëzie).
-1994: 'Belladonna' (roman). Hij krijgt de prestigieuze VSB-poëzieprijs voor 'De Sporen'.
       'Gedichten 1947-1994' (1994).    
-1996: 'De geruchten (roman). 
-1997: 'De geruchten' krijgt de Libris Literatuurprijs.  
-1998: 'Onvoltooid verleden' (roman).
       'Het laatste bed' (novelle).
        Hij krijgt de 'Prix Aristeion' (een Europese literaire onderscheiding) voor 'De geruchten'. 
-1999: 'Wreed geluk' (poëzie).
-2000: 'Een slaapwandeling' (novelle).
-2002: 'Mijn hart en ik' (poëzie).
       'Ik schrijf je neer' (poëzie).
-2003: 'Zeelucht' (poëzie).
       'De verzoeking en andere novellen'.
-2004: 'In geval van nood' (poëzie).
-2005: overzichtstentoonstelling van zijn beeldend werk (schilderijen, enz.) in Amstelveen.
-2006: men stelt de ziekte van Alzheimer bij hem vast, al heeft hij nog veel lucide momenten. 
       Hij besluit naderhand om op een waardige manier te sterven en zich op het zelfgekozen moment 
       te laten euthanaseren.
-2008: de grootste Vlaamse dichter en schrijver, die ook een begaafd schilder is, overlijdt 
       in het Middelheimziekenhuis te Antwerpen op 19 maart.     
-2010: zijn eerste vrouw, Elly Overzier, overlijdt op 26 december 2010 op 82-jarige leeftijd 
       aan hartproblemen.
-2011: Uitgeverij De Bezige Bij geeft "De wolken" uit (Uit de geheime laden van Hugo Claus), 
       een selectie van ongepubliceerd materiaal uit de nalatenschap van Claus. Het boek 
       is samengesteld door journalist Mark Schaevers en Veerle Claus-De Wit. 
       De zonen van Hugo Claus eisten dat de biografie uit de rekken moest worden genomen,
       op straffe van een dwangsom van 5000€ per dag.
       Enerzijds vonden zij dat de personenrechten geschonden werden en anderzijds dienden zij 
       ook een klacht in tegen de inhoud van het boek. 
       De rechtbank verwierp hun eisen en gaf groen licht voor de verkoop van "De wolken",
       dat vanaf 19 mei te koop werd aangeboden.  

P.S. Hugo Claus is redacteur geweest van De Gids, Randstad en het Nieuw Vlaams Tijdschrift. 
Verder was hij medewerker van Tijd en mens, Arsenaal, Blurb, Braak, Podium, Cobra en De Vlaamse Gids.
Hij ontving zeven 'Staatsprijzen' - vier voor toneelletterkunde, een voor verhalend proza, 
een voor poëzie en een voor zijn volledige oeuvre. Daarenboven werd hij ook gelauwerd met de 'Prijs 
der Nederlandse Letteren'.
Tenslotte was hij sinds 1971 'Ridder in de Kroonorde'.