Frederik van Eeden behoorde tot de 'Beweging van Tachtig'. Hij onderscheidde zich van andere 
tachtigers zoals Kloos en Van Deyssel door zijn religieus-ethische bewogenheid. 
Hij promoveerde in 1886 in de medicijnen te Amsterdam en trouwde met Martha van Vloten. 
Daarna ging hij als arts aan het werk te Bussum. 
In 1887 richtte hij te Amsterdam een psychotherapeutische kliniek op en in 1898 te Bussum 
de idealistische commune Walden. Deze kolonie werd in 1907 opgeheven, evenals de door 
Van Eeden opgerichte coöperatie De Eendracht te Amsterdam. Ook de kolonie 'Frij Fryslân'
in Nij Beets, die hij opzette in 1903, ging over de kop in 1910.
Bovendien werd zijn huwelijk met Martha van Vloten, die hem twee zoons schonk, ontbonden in 1907.  
Vooral de verbittering over de mislukking van het Walden-project dreef hem naar Amerika (1908-1909) 
waar hij zijn denkbeelden propageerde. Hij kende maar matig succes, temeer omdat hijzelf 
minder en minder verwachtte van de sociaal-democratische ideologie. 
Van Eeden ging dan de mystieke (+spiritisme; occultisme) toer op en zocht de maatschappelijke 
hervorming bij geniale leiders en wetenschappers. Kort voor de eerste wereldoorlog vond hij 
een dergelijke kring in Berlijn. De politieke gebeurtenissen en persoonlijke tegenslagen, zoals 
het overlijden van zijn zoon Paul in 1913, maakten ook hier een einde aan. 
Uiteindelijk bekeerde hij zich in 1922, samen met zijn tweede vrouw Truida Everts en hun twee zonen, 
tot de rooms-katholieke godsdienst. 
In zijn laatste levensjaren werd Frederik van Eeden geplaagd door ernstige psychische problemen.






Van Eeden - Literair
Frederik van Eeden had tijdens zijn studententijd Kloos, Van Deyssel en Verwey leren kennen, 
met wie hij in 1885 De Nieuwe Gids oprichtte. In dit literaire tijdschrift verscheen De Kleine Johannes, 
dat later (1887) in boekvorm werd uitgebracht en vele malen werd herdrukt en vertaald. 
De Kleine Johannes is een autobiografisch geïnspireerd verhaal in de vorm van een symbolisch 
sprookje waarin de verbeelding (Windekind) het aflegt tegen rationalisme (Wistik) 
en materialisme (Pluizer). Het heeft een ethisch-religieus slot waarin de kleine Johannes een taak 
onder de mensen wordt voorspeld. 
Van geheel andere toon is de onder de schuilnaam Cornelis Paradijs verschenen dichtbundel 
Grassprietjes (1885), waarin van Eeden op satirische wijze de stichtelijke domineespoëzie, 
die toen toonaangevend was aanviel. 
Van Eeden publiceerde vele eigenzinnige essays en studies over literatuur en psychologie 
in De Nieuwe Gids. 
In 1893 verliet hij samen met andere medewerkers de redactie omdat er een diepgaande onenigheid 
was ontstaan met Kloos.
Andere belangrijke werken zijn het drama De broeders (1894) en de psychologische roman 
'Van de koele meren des doods' (1900). In 'Van de koele meren des doods' verwerkte de auteur 
persoonlijke gebeurtenissen. Het hoofdpersonnage, Hedwig, vertoont kenmerken van de vrouwen 
die een belangrijke rol in zijn leven speelden: Henriette Ortt, Martha van Vloten, Jeanne Fontaine
en Betsy van Hoogstraten. 
Daarna schreef Frederik van Eeden nog verscheidene romans en toneelstukken die echter minder 
waardevol zijn.
Het rijk der wijzen (1882, proza)
'Grassprietjes' - pseudoniem Cornelis Paradijs (1885, satirische poëzie)
De kleine Johannes (1887, proza)
Ellen, een lied van de smart (1891, poëzie)
Johannes Viator (1892, proza)
De broeders (1894, drama)
Het lied van schijn en wezen I (1895, poëzie)
Van de koele meren des doods (1900, roman)
Van de passielooze lelie (1901, poëzie)
De kleine Johannes - vervolg (1905, proza)
De kleine Johannes - vervolg  (1906, proza)
Dante en Beatrice (1908, poëzie)
De nachtbruid (1909, proza)
Het lied van schijn en wezen II (1910, poëzie)
Sirius en Siderius - 3 delen (1912-1924, proza)
Aan mijn engelbewaarder (1922, poëzie)
Het lied van schijn en wezen III (1922, poëzie)


Van Eeden en de vrouwen

Frederik van Eeden had een turbulent en problematisch liefdesleven. Het begon met zijn jeugdliefde 
Henriette van Ortt, die dikwijls als personage voorkomt in zijn romans, zelfs nadat hij met Martha 
van Vloten was getrouwd.
De drie jaar oudere Henriëtte was een meisje uit een rijke familie, dat haar moeizame relatie
met van Eeden beëindigde in april 1879. In datzelfde jaar ontmoet hij de eveneens drie jaar oudere 
Martha van Vloten (1856-1943).    


Het huwelijk met Martha van Vloten was trouwens geen succes. In hun trouwjaar (1886) belandde 
hij zelfs in een diepe depressie en ook daarna waren er meer dalen dan toppen in hun huwelijk.

In het najaar van 1885 ontmoette Van Eeden, tijdens zijn verblijf in Parijs, Jeanne Fontaine.


Zij was een aan opium verslaafde prostituee, die hij probeerde te helpen om af te kicken en uit 
het leven te stappen, hetgeen hem niet gelukte. Hij heeft haar meerdere keren bezocht in haar
peeskamer in de Rue de Saint Jacques, maar zou geen seks met haar gehad hebben.  
Er bestaan drie brieven (van eind 1885 en begin 1886) van Jeanne Fontaine aan Frederik van Eeden, 
waarin zij haar waardering en dankbaarheid voor hem uitspreekt. 
Vermeldenswaard is dat de protagoniste  uit 'Van de koele meren des doods' enkele eigenschappen 
vertoont van Jeanne Fontaine, ondermeer haar drugverslaving. 
 
Toen Van Eeden in 1889 Betsy van Hoogstraten (1849-1939) ontmoette, werd hij smoorverliefd 
op haar. Zijn liefde werd beantwoord, maar Betsy was al getrouwd en moeder van vier kinderen. 
Toch besloot zij bij haar man te blijven, waarna Van Eeden er in toestemde dat hun verhouding 
min of meer platonisch bleef. Nadat haar echtgenoot overleden was, betrok Betsy met haar kinderen 
een villa ten oosten van Walden. Ook financierde zij de kolonie. Van Eeden en Martha waren 
ondertussen nog steeds getrouwd en kregen twee zonen. 
Martha is tot 1907 bij haar man gebleven, ondanks zijn talrijke overspelige relaties. Zo had hij 
bijvoorbeeld een idylle met Bertha Zimmerman, een ex-patiente die hem ook geld had geleend.

Vervolgens passeerde in 1899 de dertien jaar jongere zangeres Truida Everts (1873-1952) de revue.

 
Truida Everts betrok een huisje op Walden en had al snel een verhouding met de charismatische 
dichter. Dit was één van de druppels die de emmer deed overlopen bij enkele vrienden en bewoners 
die zich tegen van Eeden keerden en Walden verlieten. Uit liefdesjalouzie vertrokken ook Ada 
van Heyningen (een patiente die eerder bij Van Eeden in huis had gewoond) en Betsy van Hoogstraten. 
Ondanks al deze perikelen bleef Martha gewoon in de villa De Lelie op het terrein van Walden wonen. 
Pas in 1907 zouden Van Eeden en Martha van Vloten officieel scheiden. Hij trouwde vervolgens 
met Truida Everts. Samen met haar en hun twee zonen, bekeerde hij zich in 1922 tot de rooms-
katholieke godsdienst.