Spel van de V vroede en V dwaze Maegden
Spel van de V vroede
en V dwaze Maegden

(anoniem)


De 5 wijze maagden Vrees, Hoop, Liefde, Geloof en Nederigheid komen op,
betuigen hun verlangen naar de bruidegom en trekken zich gezamenlijk terug 
in gebed en contemplatie. Daarna verschijnen de 5 dwaze maagden: 
Tijdverlies nodigt haar zusters Roekeloze, Hovaardij, IJdele Glorie 
en Zotteklap uit voor een smulpartij. Allen gaan prat op hun uiterlijke opschik 
en maken ruzie over de voorrang. Tijdens het eten wordt er zinloos gepraat 
en een liedje gezongen. Daarna gaan ze eensgezind op zoek naar amusement. 
De wijze maagden ontsteken hun lampen en gaan slapen in afwachting 
van hun bruidegom. De dwaze maagden ontdekken dat ze geen olie meer 
in hun lampen hebben, maar gaan toch onbezorgd slapen. Als de komst 
van de bruidegom wordt aangekondigd, staan de wijze maagden gereed. 
De dwaze maagden vragen hen om olie, maar worden naar de verkopers 
verwezen. Intussen gaat de hemelpoort open, en de bruidegom Christus 
nodigt de wijze maagden een voor een uit om binnen te treden. 
De hemelpoort wordt gesloten en de hellepoort gaat open: Lucifer zendt 
zijn boden uit om mensen te vangen. De dwaze maagden komen terug 
met brandende lampen, kloppen op de dichte hemelpoort en worden 
door de bruidegom verjaagd. Lucifer en zijn trawanten vangen de maagden 
en voeren ze mee om hen in het hellevuur te martelen.
 
Genre:  moraliteit of zinnespel, d.w.z. een geestelijk toneelstuk 
dat op allegorische wijze een religieuze of moralistische les uitbeeldt.

Vorm:  toneelstuk: - 804 verzen van uiteenlopende lengte (4 à 16 lettergrepen) 
met overwegend gepaard rijm.  Rederijkerswerk blijkens de vele Franse 
leenwoorden en (spaarzame) overlooprijmen.

Figuren:  In een moraliteit treden allegorische figuren op.  
In het onderhavige spel zijn dat:
§    de 5 wijze maagden, onpersoonlijk en onderling niet verschillend;
§    de 5 dwaze maagden, realistisch uitgebeeld als domme, ijdele vrouwen, 
                        ieder met haar eigen karakter;
§    de duivelfiguren, angstaanjagend maar toch komisch en moralistisch.
§    de chooren (koren), de Bruijd'gom (bruidegom) en de engel.

*Bron:  de bijbelse gelijkenis van de 5 wijze en de 5 dwaze maagden 
(Mattheüs 25 : 1-13).

Opvoering:  Uit de talrijke toneelaanwijzingen is de wijze van opvoeren goed 
te reconstrueren. 
In het midden van het toneel vertoonde zich de hemelpoort, met aan weerszijden 
5 huisjes. De ingang van de hel bevond zich opzij.

Ontstaan en tekst:  Het spel is afkomstig van de rederijkerskamer ‘De kersouwe 
van Pamele’ te Oudenaarde en dateert van ca.1500.  Het handschrift is 
in de vorige eeuw toevallig teruggevonden en sindsdien weer spoorloos verdwenen.

Update 28-12-2008: De meest opmerkelijke vondst van het afgelopen jaar 
is zonder twijfel het originele handschrift van de “V vroede en V dwaze maagden” 
(Oud archief Oudenaarde, nr. 1006 Rederijkers, nr. 47).
Dit handschrift, de oudst bekende Nederlandstalige variant van een bekend 
middeleeuws rederijkers-toneelstuk, was sinds 1846 spoorloos! Meteen werd het 
voorgedragen als topstuk van de stad Oudenaarde ter gelegenheid van de Erfgoeddag 
op 22 april 2007.
©Bron => Info Magazine Stad Oudenaarde.



Mattheüs 25*

1 Alsdan zal het Koninkrijk der hemelen gelijk zijn aan tien maagden, welke haar lampen namen, en gingen uit, den bruidegom tegemoet. 2 En vijf van haar waren wijzen, en vijf waren dwazen. 3 Die dwaas waren, haar lampen nemende, namen geen olie met zich. 4 Maar de wijzen namen olie in haar vaten, met haar lampen. 5 Als nu de bruidegom vertoefde, werden zij allen sluimerig, en vielen in slaap. 6 En ter middernacht geschiedde een geroep: Ziet, de bruidegom komt, gaat uit hem tegemoet! 7 Toen stonden al die maagden op, en bereidden haar lampen. 8 En de dwazen zeiden tot de wijzen: Geeft ons van uw olie; want onze lampen gaan uit. 9 Doch de wijzen antwoordden, zeggende: Geenszins, opdat er misschien voor ons en voor u niet genoeg zij; maar gaat liever tot de verkopers, en koopt voor uzelven. 10 Als zij nu heengingen om te kopen, kwam de bruidegom; en die gereed waren, gingen met hem in tot de bruiloft, en de deur werd gesloten. 11 Daarna kwamen ook de andere maagden, zeggende: Heer, heer, doe ons open! 12 En hij, antwoordende, zeide: Voorwaar zeg ik u: Ik ken u niet. 13 Zo waakt dan; want gij weet den dag niet, noch de ure, in dewelke de Zoon des mensen komen zal.
Uit de 'Statenvertaling': Jongbloed-editie




Maegden-spel (dbnl)

De rederijkers in de Zuidelijke Nederlanden

Poëzie in de middeleeuwen

Naar 'Bakermat'

Liefdesgedichten - Top 10



Homepage


Poëzieweb-Poetryweb: pageviews since/sinds 21-03-2002: 

Statist. Poëzieweb-Poetryweb:
  Free counter and web stats       © Gaston D'Haese: 18-10-2005.
Laatste wijziging 17-11-2009.   E-post: webmaster