Die ossewa

1 Exodus 

Die osse stap aan deur die stowwe: 
Nie die osse van Jan F. Celliers, 
Maar rooi Afrikaners en Mowwe 
Van die voorste voortrekker, Naude. 

Die waens van Celliers was dit ook nie, 
Want oom Neelsie se wa bly weer staan; 
Praat nooit van die sukkel en spook nie, 
En daar voor kom die Kaffers al aan. 

Had Moses dit swaar met Gods ou Volk, 
O laat staan nie vir Pieter Naude; 
Mismoedige Neelsies en Rouvolk 
Het vir hom ook grys hare gegee. 

Maar wanneer wis Pieter nie raad nie ? 
En vir watter gevaar sou hy stuit ? 
Hy word nie vervaard, ook nie kwaad nie! 
Maar al bars dit hy beur tog bo-uit! 

So trek hul al verder en verder 
En gesels as die kampvure brand; 
Piet luister en skrik, - want O Herder! 
Almal droom van 'n Luilekkerland! 

2 Kanaan, O Kanaan! 

En werklik na vele gevare 
Land hul aan in 'n skone vallei; 
Geen roofdiere daar ofbarbare: ,, 
Span maar uit, want die trek is verby!" 

Ja hier is die Land der Belofte 
En die spruitjie is hulle Jordaan; 
Elkeen sweer 'n dure gelofte, 
Nooit weer t'rug na Egipte te gaan. 

Die bergstrome glinster en klater 
En kom skuimend bergaf na die grond, 
Wat vrugte is groei langs die water, 
Ryp en soet dat dit smelt in die mond. 

Die koedoes kom skuur teen die waens, 
Die swartwitpens drink melk uit 'n bak, 
Die blou-wildebeeste kom saens 
Na die laer op hul dooie gemak. 

Die bruinvolk rook deur-'n-bank dagga 
In 'n salige niksdoen en droom; 
Oom Bart se Klein Bart ry 'n kwagga 
Sommer bloots sonder halter of toom. 

Die rooibokke wei by die tente, 
Net so mak soos die bok van 'n wa: 
'n Landstreek van Leipoldtse lente 
Waar geen lewenslas hinder of pla. 

Die grond hoef hulle net maar te kielie 
Vir Malherbe se lande vol graan; 
Of Jona se eersteprys-mielie 
Trou bewaak deur 'n mak bobbejaan. 

3 Adipositas Praecox 

Die trekkers word dikker en vetter 
In die Luilekkerland in die kloof, 
Tot skraal Piet Verster word gesetter, - 
'n Profeet van die lekker geloof! 

Geen naat wat nog hou aan 'n baadjie, 
Verantwoordelikste knope spring af, 
Ou maer Jan de Jaer kry 'n vaatjie; 
-Tot die hond is te lui om te blaf. 

Die rietskraalste nooi word al plomper 
En die vrouens versit meer geen tree, 
Beweging word gaandeweg lomper; 
,,Wag te erg is, 's te erg" se Naude. 

4 Naude loquitur 

,,'n Vyand bedreig ons, O Broeders, 
En 'n vyand op wie ons moet let; 
Te glad sitjul tawwerts, O Moeders, 
Trekkerswee is per slot trekkersvet! 

Veel beter om eind'loos te swerwe, 
Teen gevare ons man weer te staan, 
As hier in gemaak te verderwe 
En in smorende vet te vergaan! 

Veel voorspoed word later 'n ketting, 
En 'n dwing'land die luie gemak; 
Te gronde gaan ons deur vervetting; 
More trek ons van hier sak en pak!" 

5 Vox Populi

,,Die voorstel", se Koos van der Merwe, 
,,Sal ek graag sekondcer, Kommandant!" 
,,As julle twee lus het vir swerwe, 
Goed - maar ons bly in Luilekkerland." 

,,Hoor! Hoor!" roep nou al die on rondes, 
,,Wie 't dan sinnigheid nou weer te trek? 
Solank as die vet maar gesond is." 
En so bly hulle sit op die plek. 

Die aand nog het Koos van der Merwe 
En Naude die ou vet-span verlaat; 
Hul bene na swoege en swerwe 
Is al weer van normale formaat. 

Maar hoe dit met die ander gesteld is 
Dit weet Nugter. 'n Rondloper-Ier 
Beweer dat hul almal gesmelt is 
En derhalwe die naam Vet-rivier! 

6 Haec fabula docet 

Kyk kinders en nou kom die kwessie, 
Wat 'n mens uit die storie moet leer: 
Vergeet, nommer een, nooit die les nie, 
Vet ofmaer, om jul ouers te eer! 

Of mense al gekskeer of hoe maak, 
Praat die waarheid rondborstig prontuit; 
Onthou dat jul deure moet toemaak 
En vergeet nie jul neuse te snuit!

Hoe rustig stap hy aan
die edel jukgediert!
hoe waggel hy die kop
met horings swaar gesierd,
en stewig ingestrop!

Hoe rustig stap hy aan
so sonder tuiggetooi,
met natte dowwe plof;
syn vel trek plooi op plooi
rondom die breë skof.

So stap hy rustig aan
vol kalme majesteit
en ongesmukte prag -
beeld van stilswyendheid
én selfbewuste krag.

Steeds stap hy rustig aan
met rustelose drang,
by kou en sonnegloed;
maar snags versnel syn gang
om dagversuim te boet.

Nog stap hy rustig aan
als dage kommervol
doen bleek en krul syn gras;
hy skeer die hardste pol
en suip die modderplas.

Stap, stap dan rustig aan
en deel die trekkerslot;
die skaarste en owervloed,
daar in die land, waar God
ook is vir osse goed!

Ry maar an, ossewe, ry maar an,   
Weet je nou waarheen hy gaan,     
Trug naar huis toe gaan die wa,      
Ry maar an, ossewa, ry maar an.    (bis) 

Keerzang: 

Dorpse noointjie kan lekker vry 
La, la, la, la, la, la, la, la; 
Wag, jy kleine skelm, 
Ek wil na huis toe nou. 

Ry maar an, ossewa, ry maar an    (bis) 
Weet je nou waarheen hy gaan, 
Trug naar huis toe gaan die wa, 
Ry maar an, ossewa, ry maar an. 
Huis toe gaan, ossewa, huis toe gaan,    (bis) 
Want daaronder by die pad, 
Wag so liefies my skat, 
Ry maar an, ossewa, ry maar an.