Fernando Pessoa

Fernando Pessoa (1888 - 1935).
Portugese dichter.
Hij schreef in het Engels en het Portugees.

Het gedicht

Er slaapt een gedicht in mijn geest
Dat heel mijn ziel openbaart.
Ik voel het vaag als gerucht en wind
Al definitief gevormd en gebaard.

Het heeft geen ritme, rijm of woord.
Al bestaat het niet, toch blijf ik dromen en trachten.
't Is een soort gevoel, een waas,
En niets anders dan een blije mist rond gedachten.

Dag en nacht met mijn mysterie
Droom ik en lees en ontrafel het elke stond,
Want woorden spelen hoog spel in mij
Hun vage volkomenheid waart rond.

Ik weet dat het nooit wordt geschreven.
Ik weet ik weet niet wat het is.
Toch is er over dromen, mijn leven,
Omdat geluk, zelfs ingebeeld, geluk is.

Ik ben schaapherder

De kudde is in mijn gedachten
En mijn gedachten zijn alle sensaties.
Ik denk met mijn ogen en mijn oren
En met mijn handen en mijn voeten
En met mijn neus en mijn mond.
Ik denk aan een bloem om te zien en te ruiken
En ik eet een vrucht om haar betekenis te kennen.

Dat is waarom ik op een warme dag
Betreur dat ik er zo veel van genoot.
Ik vlij mij neer op het gras
En ik sluit mijn warme ogen.

Ik voel mijn hele lichaam liggend in de werkelijkheid,
Ik ken de waarheid en ik ben gelukkig.

Interval

Weg, heel ver weg,
    Ver weg van hier...
Is er geen zorg na plezier
    En nergens asiel,
Ver weg van hier.

Haar lippen waren niet bloedrood,
    En haar haren niet van goud.
Haar handen die met ringen speelden
    En mijn handen die dit niet deelden,
Want haar handen speelden met goud.

Zij is aan iets voorbij,
    Heel ver weg van pijn.
Hoop noch vreugde maken haar blij;
    Bemin haar niet vergeefs,
    Noch kom op haar domein.

Misschien eens op een dag,
    Tussen schaduw en licht,
Dat zij weer aan mij denkt
    En mij verrukking schenkt
    Heel ver weg uit het zicht.

Alentejo gezien vanuit de trein

Niets met niets er omheen
En hooguit een boom of vier;
Niet echt groen, noch fris
En geen rivier of bloem of lis.
Als er een hel is, dan is ze hier.
Waar anders, dan in deze verdommenis ?

Als zij langskomt

Wanneer ik aan het raam zit,
Door de ruiten, die de sneeuw bevlekt,
Zie ik lieflijke beelden, de hare, als
Zij langskomt... langskomt... voorbijgaat...

Verdriet heeft mij bedekt met haar sluier:-
Een schepsel minder in deze wereld
En een engel meer in de lucht.

Wanneer ik aan het raam zit,
Door de ruiten, die de sneeuw bevlekt,
Denk ik dat ik het beeld zie, van haar,
Dat nu niet langskomt... niet langskomt...

Omtrent de steen

De steen ging uit, gekleed als een man.
Op het feest, danste de steen.
's Avonds laat in het park, drukte de steen
zijn mond op de vochtige grond.
De steen weende niet, maar af en toe
vulden zijn grijze handschalen zich met tranen.
Hij droeg een stok om de wolken
weg te slaan. Hij droeg een spiegel
om niets te vergeten. Toen hij de vrouw had gezien,
kon de steen de wond niet helen
of doen spreken.

Autopsychografie  *

De dichter veinst zo goed,
dat hij het zelf geloven moet
en zelfs zijn eigen pijn
is veinzerij en schijn.

En zij die hem lezen,
voelen de beschreven pijn,
maar niet zijn dubbele pijn,
die niet van hen kan wezen.

Het speelgoedtreintje, als metafoor
voor ons hart, blijft op zijn spoor
en om ons af te leiden
blijft het zijn rondjes rijden.


© De vorige vertalingen zijn van Lepus

Autopsychografie  **

De dichter is een veinzer van nature.
Zijn veinzen kan zelfs zo volledig zijn
Dat hij kan veinzen pijnen te verduren
Wanneer hij lijdt aan werkelijke pijn.

En zij die lezen wat hij heeft geschreven
Doorvoelen zelf de dichterlijke pijn,
Niet beide pijnen die hij moest doorleven,
Maar eentje waarvoor zij gevoelloos zijn.

Gevangen in zijn voor draait hij zijn ronden,
Biedt het verstand een opgewekt geluid,
De speelgoedtrein die strak is opgewonden,
Die meestal als "het hart" wordt aangeduid.


© Vertaling van Niels Blomberg
    (november 2005)


Fernando Pessoa (1888-1935)

Deze bescheiden freelance vertaler en handelscorrespondent
was zeer introvert, manisch-depressief, verslaafd aan alcohol
en in zekere mate ook schizofreen.
Deze handicaps hebben hem niet belet om uit te groeien tot
de belangrijkste Portugese dichter uit de literatuur
van de twintigste eeuw. Naast zijn drie bekendste heteroniemen
(Alberto Caeiro, Ricardo Reis en Álvaro de Campos) zijn er nog
tientallen `andere', waaronder Bernardo Soares, die 'Het boek
der rusteloosheid' schreef.
Pessoa bleef heel zijn leven vrijgezel en heeft alleen een
platonische(?) relatie gehad met Ofélia Queiroz. Zij komt in 1919,
als negentienjarige, werken op een van de kantoren waaraan
Pessoa verbonden is. Er ontspint zich een levendige briefwisseling,
gedurende negen maanden. In november 1920 zet hij een punt
achter hun relatie. Negen jaar later is er een heropflakkering
en wordt de briefwisseling een viertal maanden hervat.
Zij deden echter meer dan brieven schrijven, want af en toe
gingen zij wandelen, maakten tramritten en zoenden mekaar.
In een interview zegt Ofélia, dat hij haar de eerste keer kuste
als een waanzinnige (tijdens een stroompanne), maar dat hij
zich niet echt wou engageren. Alle bronnen zijn het er vrijwel
over eens, dat het waarschijnlijk nooit tot seksuele betrekkingen
is gekomen.
Pessoa verhuisde meermaals in Lissabon. Hij heeft ook een
appartement gehuurd in de Rua Coelho de Rocha, 16, samen
met zijn moeder en zijn halfzuster Henriquetta. Hij bleef er wonen
tot hij stierf aan levercirrose.
Zijn literaire nalatenschap bestaat uit meer dan 27.000
manuscripten (op papiertjes, caférekeningen, enz.), die na zijn
dood gevonden werden in zijn legendarische 'kisten'.
Tijdens zijn leven is slechts een gering aantal van zijn Portugese
gedichten in boekvorm uitgegeven (Mensagem, 1934).
De rest werd opgenomen in literaire tijdschriften of is postuum
verschenen. Vermeldenswaard is, dat hij in 1918 ook twee engels-
talige dichtbundels publiceerde, namelijk 'Antinous' en '35 Sonnets'.
Zij werden toenmaals door de critici niet hoog aangeslagen.

Gaston D'Haese


Naar boven!

Fernando Pessoa
Anthologie (Pt=>En=>Nl)


Fernando Pessoa
His English poems


Ricardo Reis
Crown me with roses


Vertalingen in het Nederlands

Site de poesias coligidas
de F E R N A N D O P E S S O A


Dead Poets Society


Homepage


Pageviews since/sinds 21-03-2002: 

© Gaston D'Haese: 04-05-2006.
Laatste wijziging 18-09-2017.

E-post: webmaster