Wereldproductie

De prijs die voor de bonen moet worden betaald, kan sterk variëren. Want natuur, planters, handelaren, branders en consument beïnvloeden met elkaar de hoogte van die prijs. Koffie wordt ook verhandeld op de termijnmarkt. Het gebeurt steeds meer volgens het 'just in time-principe'. Niet alle koffie komt trouwens op de wereldmarkt. De inwoners van de koffieproducerende landen drinken ook zelf een deel van de koffie.

Koffieoogsten verschillen per jaar omdat ze onder andere afhankelijk zijn van het klimaat. Soms is de opbrengst laag door droogte, overstromingen of nachtvorst. Dat heeft gevolgen voor de prijs. Maar het kan ook zijn dat een land interne problemen heeft (andere regering, staking) waardoor de prijs wordt beïnvloed. De koers van de dollar schommelt regelmatig, ook die is bepalend voor de koffieprijs. Als het aanbod daalt, is de kans groter dat koffie schaars wordt. De prijzen stijgen en dat is voor planters aanleiding om hun productie (extra bemesting, meer koffiestruiken) te verhogen. Dat heeft tot gevolg dat na enkele jaren overproductie ontstaat. Er is dan meer koffie dan de markt vraagt. Dat zorgt vervolgens weer voor een daling van de prijzen. Zo vertonen koffieprijzen een voortdurende golfbeweging. Begin 1998 bijvoorbeeld, kwamen er steeds meer voorspellingen van een grote oogst in Brazilië. Dit zorgde er voor dat de prijzen op de wereldmarkt daalden. Berichten over kleinere oogsten in een aantal Midden-Amerikaanse landen en enkele Robusta producerende landen hadden slechts een tijdelijk of nauwelijks effect op de wereldmarktprijzen. De daling van de wereldmarktprijs die zich in 1998 inzette, duurt in 1999 en 2001 bijna ononderbroken voort.


Wereldmarkt

De wereldmarkt is een simpele term voor een ingewikkeld proces. Elke dag worden er op diverse plaatsen contracten afgesloten tussen individuele verkopers en kopers. Ze onderhandelen uitgebreid met elkaar over de prijs van de koffiebonen. Kwaliteit, de leveringsvoorwaarden, de termijn waarop geleverd moet worden en de aanbieding van de concurrent beïnvloeden die onderhandelingen.

De voornaamste oorzaak van de daling in de wereldmarktprijzen voor koffie is de grote omvang wereldwijd van de koffieproductie. Met name Vietnam en Brazilië hebben hun productiepotentieel aanzienlijk uitgebreid. Deze landen kunnen zeer kosten effectief koffieproduceren, in tegenstelling tot de koffieproductielanden in bijvoorbeeld Afrika en Midden-Amerika.

[ back ]

Termijnmarkt

De termijnmarkt is een soort beurs waar kopers en verkopers bij elkaar worden gebracht. Ze handelen in contracten en niet echt in koffiebonen. De belangrijkste plaatsen zijn de New York Board of Trade (NYBOT) en de Londense Koffie Termijnmarkt (LIFFE). In New York worden vooral de Arabica-bonen verhandeld, in Londen voornamelijk de Robusta-bonen. De koffiebranderijen hebben door de termijnmarkt een indicatie welke prijzen gelden.

[ back ]

Just in time-principe

Koffiebranders kopen koffie rechtstreeks in de landen waar die is verbouwd. Of het gebeurt via de internationale koffiehandelaren. Koffie in voorraad houden is duur. Daarom hebben ze liever een kleine voorraad in de fabriek die direct kan worden verwerkt. Koffie- exporteurs, -handelaren en -transporteurs hebben met elkaar een systeem afgesproken om te zorgen dat er net op tijd - just in time - voldoende koffie wordt aangevoerd.

[ back ]

Consumentenprijs

De prijs die de consument voor de koffie betaalt, is van meerdere factoren afhankelijk. Altijd belangrijk is het resultaat van de oogst: hoe is de kwaliteit van de groene, nog niet gebrande boon? En: hoe groot is de oogst? Maar het is ook een kwestie van vraag en aanbod op de wereldmarkt en van de wisselkoersen van de Amerikaanse dollar, de valuta waarin koffie wordt verhandeld.

De prijs van groene koffie is wel een belangrijke, maar lang niet de enige component in de eindprijs van het pak koffie. In de winkelprijs zijn uiteraard ook de productiekosten, winstmarge van de brander, transportkosten, de kosten van het retailkanaal, de BTW en dergelijke verwerkt.

[ back ]

Zak met koffiebonen

 

 
oefening DW01 - koffie