Eerste upload : 04.06.2003
Laatste update : 11.06.2005
Oorkonde met zegel dd 7 aug 1248 van Gerardus van Gent, genoemd
de Duivel
Caerte Figurative
Een dikke turf uit de middeleeuwen
Paspoort van Surmont de Volsberghe gebruikt tijdens een reis
naar Italië, 1834.
Brrr,
Geerard de Duivel ... en een imposante ridderwoning. De naam doe je waarschijnlijk
al rillen.
Geerard Vilain, 2de zoon van Zeger II, kastelein van Gent, had gewoon een donkere
huidskleur en werd daarom 'de duivel' genoemd.
Het steen uit 1245 is spijtig genoeg niet te bezichtigen, tenzij op speciale
gelegenheden (vb Erfgoedweekend). Het zou nochtans een toeristische attractie
van formaat kunnen zijn.
Het werd reeds in de 14de eeuw stadseigendom en was een stapelplaats, een tuchthuis
(tot 1775), een gevangenis, een klooster en school der Hiëronymieten, een
seminarie, een wapenopslagplaats, een jongensweeshuis (=de Kulders), een krankzinnigengesticht,
een brandweerkazerne en sinds 1904 het Rijksarchief.
In 1904 werd het gerestaureerd. Aan de kant naar de Sint-Baafskathedraal werd
toen een nieuwe vleugel bijgebouwd die qua stijl aansluit bij het historisch
gebouw.
In het kleine tuintje aan de westzijde is het oorspronkelijke
stadsniveau bewaard gebleven. Diep hé !
De
crypte of krocht is dus niet toegankelijk. Wij
maakten deze foto's zodat je een idee krijgt hoe groot het daar wel is (33 x
17 m). In deze vochtige crypte zaten in de middeleeuwen de zotten met lende-,
pols- of enkelketenen vastgeketend. Voor meer uitleg en foto's over de krankzinnigen
verwijzen we naar onze pagina J. Guislain.
Op
Erfgoedweekend 2003 hadden we gehoopt eens de binnenkant van dit indrukwekkend
steen te zien, maar het was teleurstellend... In plaats van middeleeuwse ridderzalen
zagen we moderne kamers, hedendaags licht, en microfilmmachines...
Toch was de kleine tentoonstelling boeiend. Enkele foto's...
De
legende Gerardus de Gandavo dictus diabolus :
Hij is geboren omstreeks 1210. Op 16 jarige leeftijd beval zijn vader hem mee
op kruistocht naar het Heilige Land te vertrekken, omdat dat zijn hardvochtige
en ongemeen wrede zoon goed zou doen, maar Geraard weigerde te vertrekken en
op zekere dag vond men de kastelein in zijn bed, vermoord ... ! Die daad werd
aan zijn zoon toegeschreven.
Hij bracht zijn dagen door met brasserijen, schanddaden en gruwelen. Zijn vrouw
schonk hem een zoon met een even donkere huidskleur, den moor genoemd. Zij werd
daarom door een dronken Geraard op een kwade dag doodgeschopt. Geraard junior
deed zijn vader alle eer aan. Toen beiden dezelfde vrouw, Jacoba van Zottegem,
begeerden, trachtte de vader de zoon uit te schakelen door hem naar de Rode
Toren te zenden, zogezegd om er met 2 schippers zijn vaders reis naar Zeeuws-Vlaanderen
te bespreken. In werkelijkheid moesten ze echter Geraard de Moor uitschakelen
door hem in een zak van de toren in de Schelde te gooien. Geraard junior rook
lont en ging liever in een herberg de bloempjes buitenzetten. Toen de vader
de goede afloop van de zaak met de schippers wilde bespreken, dachten die met
de zoon te doen te hebben en onderging de vader het lot dat de zoon was beschoren.
De legende van Geraard de Duivel zegt verder dat het geslacht op het einde van
de 13de eeuw uitstierf, wel vermeldend dat de schimmen van de beide ridders
elkaar in het steen nog steeds achtervolgen.
Volgens een andere versie was het geslacht van Geraard de Duivel zeer vroom
en stond het hoog in aanzien door de vele giften aan kerken en kloosters.
Eén ding was zeker , zowel vader als zoon waren bruin van vel en zwart
van haar ...
28.10.04
De provincie
Oost-Vlaanderen wil dat het Rijksarchief in het Geraard de Duivelsteen blijft
en uitbreidt naar het gebouw van de Nationale Bank. De provincie reageert hiermee
op de plannen van de Regie der Gebouwen om het Rijksarchief te verhuizen en
het Geraard de Duivelsteen eventueel zelfs te verkopen.
Het rijksarchief vond er in 1904 een onderkomen.
De Regie der Gebouwen wil het Rijksarchief in 2006 verhuizen naar de Kouterpoort
aan de Ketelvest. De provincieraad stelt nu een alternatief voor: een uitbreiding
van de huidige site met het gebouw van de Nationale Bank. De provincie zal deze
piste voorleggen aan de bevoegde minister en de Rijksarchivaris. (Bron: Gazet
van Antwerpen)
Marc
Sleen gebruikte het kasteel in zijn album "De Hoed van Geeraard de duivel.