Een detective erop afsturen ?

Vaststellingen van een detective volstaan niet voor de rechter !

In het kader van een echtscheidingsprocedure gebeurt het wel eens dat één van de echtgenoten eraan denkt om een detective in te schakelen. Dit om zijn echtgenoot te volgen en (hopelijk) allerlei interessante vaststellingen te laten doen. Maar heeft een dergelijke vaststelling wel zin? En kan men ze in het kader van de echtscheidingsprocedure ook gebruiken ?

Een detective kan bij een echtscheiding wel eens nuttige zaken achterhalen. Zo kan hij of zij er bijvoorbeeld achter komen dat de andere echtgenoot een overspelige relatie heeft (wat dan meteen een bewijs kan zijn van onherstelbare ontwrichting van het huwelijk - grond voor een echtscheiding of wat de echtgenoot vrij kan stellen van een onderhoudsverplichting omwille van fout van de andere). Of hij zou bijvoorbeeld kunnen achterhalen dat de andere echtgenoot in het zwart werkt (wat een argument kan zijn om een lagere onderhoudsuitkering te moeten betalen), dat die zich in een bepaald milieu begeeft en dergelijke meer. Allemaal zaken die van zeer groot belang kunnen zijn in de afwikkeling van de procedure.

De detective zal zijn vaststellingen in een verslag gieten, waarbij mogelijk zelfs foto's worden gevoegd (bijvoorbeeld van de echtgenoot in het gezelschap van diens nieuwe relatie, van de wagen van de echtgenoot geparkeerd voor de zaak waar die in het zwart werkt, …). En dat bundel maakt hij aan de echtgenoot-opdrachtgever of aan diens advocaat over. De advocaat van de echtgenoot die een beroep op de detective deed, kan dit verslag opvolgend toevoegen aan het dossier dat hij aan de rechtbank voorlegt.

Het probleem is echter dat de vaststellingen die een detective doet voor een rechter veelal niet zullen volstaan om het bewijs te leveren van bepaalde feiten, ongeacht de naam en de reputatie van de detective in kwestie. De rechter zal namelijk normaal van oordeel zijn dat de onpartijdigheid van de detective niet kan worden gegarandeerd (hij wordt namelijk betaald door de partij die op zijn diensten een beroep doet). Daardoor bestaat het risico dat de detective ook op papier zet wat diegene die hem betaalt van hem vraagt.

Slechts zeer zelden zal een verslag van een detective alleen dan ook voldoende zijn om de rechtbank te overtuigen van een bepaald feit. Maar toch is het niet uitgesloten dat dit gebeurt. Als er bijvoorbeeld een discussie is over bij wie de kinderen mogen verblijven en het detectiveverslag geeft aan dat één van de ouders-echtgenoten constant van huis is, kan dat soms wel eens een belangrijk element zijn bij de beslissing van de rechter.

Vaststellingen van een detective volstaan niet voor de rechter

Betekent dit dan dat het helemaal geen zin heeft om in het kader van een echtscheidingsprocedure een detective achter de andere echtgenoot aan te sturen ? Dat zou een al te voorbarige conclusie zijn. De vaststellingen van de detective kunnen een echtgenoot immers wel eens op een nuttig spoor brengen, en gegevens aanbrengen waar die helemaal geen weet van had. Het kan dus nuttig zijn om een detective op pad te sturen om te proberen van alles te "ontdekken". Om het bewijs te verzamelen van al bekende zaken, heeft het inschakelen van een detective heel wat minder nut…

Als de detective allerlei zaken "ontdekt" en de echtgenoot-opdrachtgever daarvan op de hoogte brengt, kan die naar andere middelen gaan zoeken om het bewijs te leveren van die feiten. Bewijzen die mogelijk wel door de rechtbank zullen worden aanvaard.

Stelt de detective bijvoorbeeld vast dat de echtgenoot naar wie hij het onderzoek deed, een nieuwe relatie heeft en heeft hij een goed zicht op wanneer het "nieuwe koppel" samen verblijft, dan zou de echtgenoot-opdrachtgever aan de hand van deze informatie kunnen trachten zijn echtgenoot op overspel te laten betrappen. Dit door een gerechtsdeurwaarder, na daartoe een machtiging van de rechtbank te hebben gekregen. Of hij zou op zoek kunnen gaan naar getuigen van deze relatie (zo zou hij bijvoorbeeld de nieuwe vriend als getuige voor de rechtbank kunnen laten oproepen). Bij vaststellingen van zwartwerk zou bijvoorbeeld kunnen worden overwogen om een gerechtsdeurwaarder langs te sturen op de plaats waar het zwartwerk wordt verricht. Die gaat vaststellen dat de echtgenoot in kwestie daar wel degelijk aan het werk is. Ook hier zouden getuigen kunnen worden gezocht om het bewijs van deze feiten bij te brengen.

R.J.


Aangepaste tekst op 21 mei 2008 n.a.v. de nieuwe echtscheidingswet (Redactie)

Originele tekst van 30-1-2001