"Echtscheiding (door onderlinge toestemming) in eigen handen" - knappe handleiding voor scheidenden door Mia Renders

Van Mia Renders kennen we al het handboek bij uitstek in Vlaanderen in verband met scheidingsbemiddeling "Scheidingsbemiddeling, een theoretisch en praktisch model" - uitg. Scoop Gent 1999. Daarover kun je meer lezen in de Goudi-rubriek Scheidingsbemiddeling. Nu verschijnt een tweede handboek van Mia Renders over echtscheiding door onderlinge toestemming.
De juiste referentie : Mia Renders, ,,Echtscheiding (door onderlinge toestemming) in eigen handen'', uitg. Globe, 581 blz. plus cd-rom, 42,5 euro.

PRESENTATIE VAN HET BOEK vanuit het VOORWOORD

"Onderhavig boek geeft hiervan tegelijk een zeer grondig en een zeer duidelijk overzicht. Het is vooral geschreven vanuit de belevingswereld van hen die bij een echtscheiding betrokken zijn, eerder dan vanuit het standpunt van recht en gerecht die vaak beleefd worden als 'conflict thiefs': ze nemen het conflict weg van de partijen en hertalen het in juridische termen.

Hoewel de echtscheiding door onderlinge toestemming het centrale thema van dit boek is, gaat er toch ook aandacht naar andere echtscheidingsprocedures - op grond van feiten of op grond van langdurige ontwrichting van de relatie - omdat de mogelijkheid om van de ene procedure in de andere te belanden, steeds bestaat. Welke ook de positie van de betrokkene in de procedure is - eiser, verweerder, beide tegelijk, onderhandelaar -, de auteur ontwikkelt telkens diverse te bewandelen wegen om zoveel als mogelijk zelf greep op de echtscheidingsprocedure te behouden. Een waar huzarenstukje, want wie 'werkt met recht' weet hoe moeilijk het is om tegelijk juridisch correcte informatie te geven en die informatie te 'hertalen' voor wie vanuit een concreet probleem zijn 'weg in het recht' moet vinden. Mia Renders slaagt daar schitterend in en ik twijfel er niet aan dat dit boek snel de aandacht zal trekken van zowel leken als juristen, omdat alles helder en overzichtelijk wordt uitgelegd en iedere stap en keuze grondig wordt toegelicht, zowel wat de vormvereisten als wat de implicaties betreft. De auteur betrok in dit boek vele takken van het recht en ook dat geeft het een bijzondere meerwaarde. Een echtscheiding mag dan al een aspect zijn van het personen- en familierecht, ze heeft ook sociaal- en fiscaalrechtelijke implicaties en meestal komt ook heel wat verbintenissenrecht om de hoek kijken, wanneer men bijvoorbeeld gezamenlijke goederen of een huis op afbetaling heeft gekocht. Mia Renders vertrekt telkens van de problemen zoals ze zich bij de betrokkenen kunnen aandienen en beschrijft dan zakelijk de mogelijke antwoorden. De vele modellen van overeenkomsten die de cd-rom aanreikt, maken het voor de betrokkenen mogelijk om iedere stap in de echtscheidignsprocedure duidelijk te overwegen.

Het eerste deel behandelt de verschillende aspecten van het echtscheidingsgebeuren. In een eerste hoofdstuk - 'Steun' houdt de auteur heel sterk de vinger aan de pols door in een zeer menselijke, herkenbare taal, doorspekt met citaten uit het leven gegrepen, de confrontatie van echtgenoten en kinderen met het echtscheidingsgebeuren concreet te beschrijven: van de emotionele component over de verwerkingsperiode naar de meer praktische juridische vragen. Vervolgens onderscheidt en bespreekt ze vier scheidingswegen: bij twee daarvan hebben de advocaten de procedure in handen die ze voor de rechter brengen, bij de twee andere wegen procederen of onderhandelen de betrokkenen zelf. Na een schets van de drie scheidingsprocedures die de wet voorziet - echtscheiding door onderlinge toestemming, echtscheiding op grond van feiten en een procedure bij feitelijke scheiding - gaat de auteur in op de echtscheiding op grond van feiten, en op de echtscheiding door onderlinge toestemming met advocaten die de procedure voeren. Bij iedere stap komen antwoorden op vragen over onderhoudsgelden, verblijf in de echtelijke verblijfplaats,gezag over de kinderen, ... Een derde hoofdstuk behandelt de onderhandelingsprocedure bij echtscheidingen die de partijen zelf in handen houden. Een vierde hoofdstuk belicht dan specifiek de echtscheidingsprocedure door onderlinge toestemming. Vervolgens beschrijft de auteur de verschillende diensten die een bemiddelaar kan aanbieden voor de diverse stappen uit de procedure en tenslotte wordt stilgestaan bij alle mogelijke conflicten die na een echtscheiding door onderlinge toestemming kunnen optreden.

Het tweede deel bevat een verzameling besprekingen en voorbeelden van de diverse overeenkomsten - over de goederen, de echtelijke verblijfplaats en het ouderschap - die bij een echtscheiding door onderlinge toestemming moeten worden gesloten. Bij het boek hoort een cd-rom met een schat aan voorbeelden van clausules, overeenkomsten en verzoekschriften die het, voor zoveel dat kan, mogelijk maken om de echtscheidingsprocedure in eigen handen te houden.

Niet toevallig is de grote aandacht van de auteur voor mogelijke bemiddeling: een echtscheiding is nooit uitsluitend een kwestie van tegengestelde rechtsaanspraken, maar meestal ook een diep affectief-emotief gebeuren dat de betrokkenen existentieel raakt. Bemiddeling laat ook die niet-juridische aspecten van het echtscheidingsgebeuren aan bod komen, wat de weg opent naar de vereiste 'catharsis' bij de verwerking van een scheiding. Dat alles wat moest gezegd worden ook gezegd kon worden, maakt het verdere leven van de ex-partners gemakkelijker. Wanneer er kinderen zijn, maakt de echtscheiding trouwens geen volstrekt einde aan de relatie tussen de partners. In het belang van de kinderen zullen zij tot duurzame afspraken moeten kunnen komen.

Mia Renders schreef een bijzonder praktisch en waardevol handboek. Het streeft naar een zo groot mogelijke volledigheid, zonder dat men als lezer de draad hoeft te verliezen. Het is niet alleen een juridische leidraad, maar ook een ervaringsboek. Ik kan alleen maar de hoop uitspreken dat het 'zijn' weg mag vinden naar al wie 'de' weg naar het recht zo geïnformeerd mogelijk zelfstandig wenst te bewandelen."

Prof. dr. Koen Raes
Universiteit Gent

Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT)

Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) is de meest aanbevelenswaardige vorm van echtscheiding. Ze biedt als voordelen dat ze psychisch het minst belastend is, dat ze het minste kost en dat de procedure niet lang duurt. In ongeveer 60 % van de echtscheidingen wordt die vorm van scheiden in deze tijd gekozen. Volwassen verstandige mensen die zich op een verantwoordelijkheidsbewuste wijze willen opstellen, komen overeen over alles wat te regelen valt. Ze hebben beiden samen hun echtscheiding zelf in handen.

Twee voorwaarden moeten in elk geval vervuld zijn om die vorm te kunnen toepassen: de beide scheidende echtgenoten moeten ouder zijn dan 20 jaar en ze moeten ten minste twee (2) jaar getrouwd zijn.

1. Het opstellen van de overeenkomst door overleg en het verzamelen van de wettelijk verplichte documenten.
2. De procedure voor de rechtbank.

* Het opmaken van de overeenkomst en de dossiersamenstelling

Beide echtgenoten moeten hun wederzijdse rechten over de periode tijdens en na de echtscheidingsprocedure vooraf regelen. Dat kan in een onderhandse overeenkomst. Dat kan ook in een notariële akte. Je kan zonder hulp de overeenkomst zelf opstellen, maar je kan ook een bemiddelaar daarbij laten helpen. Een advocaat of een notaris kunnen ook daartoe bijdragen. Een onderhandse overeenkomst moet gedagtekend worden en ondertekend door beide partijen. Als een onroerend goed in het huwelijksvermogen zit, meestal de gezinswoning, wordt doorgaans een notaris ingeschakeld voor de eigendomsoverdracht in een akte. De overeenkomst strekt de beide partijen tot wet. Je kan er niet op terugkomen, tenzij bij onderling akkoord. Wordt er bijvoorbeeld geen onderhoudsgeld bedongen, dan kan men nooit meer onderhoudsgeld afdwingen, ook al zijn de omstandigheden later ingrijpend gewijzigd. In zo'n overeenkomst moet ook exact geformuleerd worden wat bedoeld wordt. Zo moet een omgangsregeling met de kinderen heel nauwkeurig worden omschreven, zodat er later daarover geen misverstanden ontstaan. Het is dan ook aan te bevelen zelfs als je het akkoord op papier hebt staan, een (professionele) hulpverlener te vragen de overeenkomst na te kijken. Een boedelbeschrijving is niet echt verplicht, maar kan bijzonder dienstig zijn om de omvang en de waarde van de gemeenschappelijke goederen of van de onverdeeldheid vast te stellen.

Wat regel je nu in de overeenkomst ?

- De goederenverdeling van de echtgenoten

Bij EOT zijn de echtgenoten volkomen vrij om de wijze van verdeling vast te leggen. Het is goed de belangrijkste goederen uitdrukkelijk op te sommen en toe te wijzen.
Zo kan de gezinswoning worden overgenomen door één van beide echtgenoten tegen een bepaalde prijs in een akte van afstand van onverdeelde rechten. De kosten zijn daarbij veel lager dan wanneer je een ander onroerend goed koopt. Een neutrale schatter kan vooraf de waarde bepalen. Je kan de gezinswoning ook aan derden verkopen. Dat kan onderhands of in een openbare verkoop. Ook kan je afspreken wie en hoeveel van de nog verschuldigde belastingen betaalt.

- De verblijfplaats van elk van de echtgenoten tijdens de procedure

Geregeld wordt wie in de gezinswoning blijft en elk geeft zijn afzonderlijke verblijfplaats op. De rechtbank moet o.m. immers later de oproepen tot verschijning verzenden.

- De regeling omtrent de kinderen : uitoefening van het ouderlijk gezag, de wettige woonplaats en de omgangsregeling tijdens de procedure en na de echtscheiding

Het principe van de wet van 13 april 1995 op de gezamenlijke uitoefening van het ouderlijk gezag is die gezamenlijke uitoefening. Dat kan met domiciliëring bij één van de ouders maar met gelijkmatig wisselend verblijf. Dat is dan het feitelijke co-ouderschap, waarbij de kinderen om de week of om de veertien dagen de hele tijd bij de andere ouder verblijven. Dat kan ook het oudere begrip van bezoekrecht inhouden, dan zijn de kinderen bij één van beide gedomicilieerd, maar gaan ze op beperkte tijdstippen op bezoek bij de andere ouder : tijdens de weekends en tijdens de helft van de schoolvakanties. Dan wonen ze officieel bij één van de ouders, maar de andere ouder blijft alle juridische zeggenschap delen met de ouder bij wie ze wonen. Dat is het "juridische co-ouderschap". Ook kan een exclusieve uitoefening van het ouderlijk gezag ten voordele van één ouder worden afgesproken, maar dat zal na 13/4/1995 wel de hoge uitzondering zijn.
Van enorm belang voor het welzijn van alle betrokkenen vooral van de kinderen is een weloverwogen en goed omschreven omgangsregeling. Het verdient aanbeveling de opinie van de kinderen te betrekken in de gezamenlijke beslissing over die omgangsregeling. Het is ook goed een waarborg in te bouwen voor de toepassing van die omgangsregeling : geen onderhoudsgeld voor de maand per keer dat de omgangsregeling niet heeft plaatsgevonden door toedoen van één ouder, een dwangsom per keer dat de andere ouder de kinderen niet naar de bezoekgerechtigde ouder heeft laten gaan. . .

- De bijdrage van elk van beide ouders in het levensonderhoud, de opvoeding en de passende opleiding van de kinderen

Volgens het burgerlijk wetboek zijn beide ouders verplicht bij te dragen tot het levensonderhoud en de opvoeding van hun kinderen naar verhouding van de middelen die elk ter beschikking heeft. Het inkomen is daarbij bepalend. Er bestaan geen wettelijk vastgestelde onderhoudsbedragen, maar de volgende factoren kunnen daarbij richtinggevend zijn : de minimumkosten van de kinderen, het inkomen van elk van de ouders, de verblijfsperiode bij elk van de ouders, wie de kinderbijslag krijgt, wie de kinderen fiscaal ten laste heeft e.a. In de overeenkomst is het ook geraden te voorzien dat er in bepaalde omstandigheden herzieningen kunnen worden afgesproken of bedongen. De kosten van kinderen worden zwaarder naarmate ze ouder worden. Onverwachte omstandigheden als ziekte van het kind, aanzienlijke veranderingen in het inkomen van een ouder e.d. moeten herziening van de bedragen mogelijk maken. Bepalingen over het onderhoudsgeld voor de kinderen zijn van openbare orde en de procureur ziet erop toe, dat hier de wet wordt gerespecteerd op straffe van nietigverklaring van de akte van onderlinge toestemming.

- De onderhoudsgeldverplichting van de ene echtgenoot tegenover de andere tijdens de procedure en na de echtscheiding

Beslist moet worden of er al dan niet alimentatie verschuldigd is. Ook is het belangrijk te voorzien dat er een eventuele aanpassing van de onderhoudsuitkering moet gebeuren aan de kosten van het levensonderhoud (zie de index van de consumptieprijzen of de gezondheidsindex). Omschrijf ook wanneer en hoe dat onderhoudsgeld kan worden herzien, tot wanneer moet worden betaald, wat de regeling is bij pensionering, overlijden, samenwonen of hertrouwen.

- De betaling van de proceskosten

Normaal worden de proceskosten gedeeld, tenzij er een bijzonder groot financieel verschil is in inkomen of bezit van één partij. Neem ook de clausule op, dat wie de procedure voortijdig stopzet alle procedurekosten betaalt.

- Regeling m.b.t. de uitoefening van het erfrecht van de langstlevende als een van hen zou overlijden voor de echtscheiding definitief wordt

Ook daarin zijn beide partijen vrij om een clausule af te spreken. De echtscheiding wordt maar definitief op het ogenblik van de overschrijving in de registers van de burgerlijke stand van de woonplaats waar het huwelijk werd afgesloten.

- Verzameling van de documenten die de wet vereist

+ Uittreksel van de huwelijksakte
+ Bewijs van woonplaats
+ Bewijs van nationaliteit van de echtgenoten. Dat moet liefst niet ouder zijn dan 15 dagen op het ogenblik dat het dossier bij de rechtbank wordt ingediend.

· De procedure

Als de onderhandse scheidingsovereenkomst of de akte van onderlinge toestemming (bij de notaris) is ondertekend, kan je de echtscheiding bij de rechtbank inleiden met een verzoekschrift. Is er een notariële EOT-akte dan dient de notaris het dossier in bij de rechtbank. Binnen de maand te rekenen vanaf de dag van de indiening van het verzoekschrift verschijnen beide echtgenoten samen en in persoon voor de rechter. Zij delen hem formeel mee dat zij de scheiding wensen. Bij de eerste verschijning besteedt de rechter veel aandacht aan de bepalingen omtrent de kinderen. Hij kan een wijziging voorstellen als hem dat in het belang van de kinderen dienstig lijkt. Hij kan tot dan ook de kinderen horen.
Een 2e en laatste verschijning van beide echtgenoten voor de rechter moet gebeuren binnen een maand, nadat 3 maanden zijn verlopen na de opstelling van het proces-verbaal van de 1e verschijning.
Als aan de wettelijke voorwaarden voldaan is, spreekt de rechter de echtscheiding uit. Het Openbaar Ministerie kan evenwel in hoger beroep gaan tot 1 maand na de uitspraak. Is er geen beroep, dan maakt de griffier van de rechtbank binnen de maand na die termijn een uittreksel van het vonnis over aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waar het huwelijk is afgesloten. Die ambtenaar is verplicht het beschikkend gedeelte van het vonnis over te schrijven in zijn register.
Dan pas is de echtscheiding door onderlinge toestemming een feit.

Ghislain Duchâteau

(Bron : Gids bij scheiding - Sociale en juridische informatie, door Karolien Belmans en Mieke Louwette - KAV/Standaard Uitgeverij 1997)

Voorbeeld van een "Regeling van wederzijdse rechten - Overeenkomst na bemiddeling" - deel II

II. FAMILIALE OVEREENKOMST

A. Verblijfplaats
Tijdens de proeftijd zal mevrouw B. blijven wonen te H., Stevensplein 2, en de heer A. zal - met het akkoord van mevrouw B. - onmiddellijk een andere verblijfplaats zoeken voor zichzelf en zijn zaak.

B. Kinderen

1. Ouderlijk gezag:

Ten aanzien van de minderjarige, ongehuwde en niet ontvoogde kinderen uit hun huwelijk treffen de partijen de volgende overeenkomst :

Het gezag over de persoon van de kinderen wordt zowel gedurende de proeftijd als na de echtscheiding gezamenlijk uitgeoefend door beide echtgenoten. Behoudens in geval van hoogdringendheid en behoudens de dagdagelijkse beslissingen, die genomen kunnen worden door de ouder bij wie het kind alsdan verblijft, zullen zij gezamenlijk alle beslissingen nemen over de gezondheid van de kinderen, hun opvoeding, opleiding, ontspanning, beoefening van sportactiviteiten, reizen of studieverblijven in het buitenland en godsdienstige of levensbeschouwelijke keuzes. Ook zullen de ouders gezamenlijk de goederen van de kinderen beheren en gezamenlijk optreden als hun vertegenwoordiger. Zij hebben gezamenlijk het genot van deze goederen.

2. Verblijfsregeling:

Zowel tijdens de proeftijd als na de echtscheiding zullen de kinderen bij de moeder verblijven. Zij zullen aldaar hun burgerrechtelijke woonplaats hebben en zullen bij deze ouder in het bevolkingsregister worden ingeschreven.

Behoudens andersluidende minnelijke regeling zullen de kinderen evenwel tijdelijk bij de vader verblijven als volgt :

- één weekend op twee van vrijdagavond om twintig uur tot zondagavond om twintig uur. Het eerste weekend met verblijf bij de vader zal ingaan op ## tweeduizend en drie.

(?) Indien het een verlengd weekend betreft van ten hoogste twee weekdagen, zullen de kinderen ook gedurende deze bijkomende dagen verblijven bij de ouder die het weekendverblijf heeft en zal het weekend geacht worden aan te vangen op de avond vóór het verlengd weekend om twintig uur en zal het eindigen op de laatste dag van het verlengd weekend om twintig uur.

- tijdens de zomervakantie :
tijdens de pare jaren : de eerste helft van de maand juli, ingaande op één juli om negen uur en eindigend op vijftien juli om twintig uur en de eerste helft van de maand augustus, ingaande op één augustus om negen uur en eindigend op zestien augustus om twintig uur,

tijdens de onpare jaren : de tweede helft van de maand juli, ingaande op zeventien juli om negen uur en eindigend op éénendertig juli om twintig uur en de tweede helft van de maand augustus, ingaande op zestien augustus om negen uur en eindigend op éénendertig augustus om twintig uur,

en waarbij tijdens de overige periodes de weekendverblijfsregeling geschorst wordt.

- tijdens de kerst- en paavakantie:
tijdens de pare jaren : de eerste helft van de vakanties, ingaande op de vrijdagavond om twintig uur en eindigend op de eerstvolgende vrijdag om twintig uur,

tijdens de onpare jaren : de tweede helft van de vakanties, ingaande op de tweede zondagavond van de vakanties om twintig uur en eindigend op de laatste zondagavond om twintig uur ;

en waarbij tijdens de overige periodes de weekendverblijfregeling niet wordt geschorst.

Aanvullend komen partijen uitdrukkelijk overeen dat de kinderen telkens op kerstavond bij de vader zullen verblijven, dit wil zeggen op vierentwintig december om achttien uur tot de volgende dag om tien uur 's morgens, en dat de kinderen telkens op kerstdag bij de moeder zullen verblijven, dit wil zeggen op vijfentwintig december om tien uur 's morgens tot de volgende dag om tien uur 's morgens.

De moeder brengt en haalt de kinderen af op het afgesproken uur.

3. Bijdrage in de kosten van levensonderhoud:

Behoudens tussenkomst van de rechter en onverminderd de wettelijke verplichtingen die volgens artikel 203 van het Burgerlijk Wetboek in hoofde van beide ouders blijven bestaan, verbindt voormelde heer zich ertoe aan voormelde mevrouw een bedrag te betalen van honderd zesendertig euro per kind en per maand, onverminderd de kinderbijslag, en dit tot voormelde kinderen in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien.

Wordt dit bedrag regelmatig betaald, dan neemt mevrouw alle andere kosten van onderhoud, opvoeding en passende opleiding voor haar rekening, ter uitzondering van die kosten die worden veroorzaakt door het verblijf bij de heer A. en waarvoor die zelf moet instaan.

Dit bedrag is opeisbaar de eerste van iedere maand en voor het eerst vanaf de maand volgend op het definitief worden van de echtscheiding. De betaling geschiedt in handen van de uitkeringsgerechtigde of door overschrijving of storting op bankrekeningnummer #.

Buitengewone uitgaven voor de kinderen:

De buitengewone kosten zullen door beide echtgenoten gedragen worden ieder voor de helft. Voormelde heer verbindt zich ertoe om - voor zover deze buitengewone uitgaven geschieden in overleg - op vertoon van de nodige facturen of bewijzen van betaling de helft ervan hetzij rechtstreeks te betalen, hetzij aan voormelde mevrouw terug te betalen.

De buitengewone uitgaven betreffen belangrijke medische kosten (verzorging, hospitalisering, ingrepen, hulpmiddelen of apparaten), buiten de normale gezondheidszorgen.

Alleen het gedeelte dat daadwerkelijk door de ouders gedragen moet worden, komt voor verrekening in aanmerking.

Wijziging:

Beide ouders bevestigen erover ingelicht te zijn dat de regeling inzake het gezag over de persoon en het beheer van de goederen van de kinderen, en over het onderhoudsgeld waarvan hoger sprake, na de echtscheiding door de bevoegde rechter kan worden herzien wanneer nieuwe omstandigheden buiten de wil van partijen hun toestand of die van de kinderen ingrijpend wijzigen.

Indexering:

Voormelde uitkering is gekoppeld aan de schommelingen van het indexcijfer der consumptieprijzen.

De aanpassing geschiedt op één juli van ieder jaar, op verzoek van de uitkeringsgerechtigde, en volgens volgende formule:

Basisuitkering vermenigvuldigd met het nieuwe indexcijfer, gedeeld door het aanvangsindexcijfer.

De basisuitkering is het overeengekomen bedrag, hiervoor vermeld, hetzij honderd zesendertig euro per maand en per kind.

Het basisindexcijfer is het indexcijfer van de maand juni tweeduizend en vier.

Het nieuwe indexcijfer is het indexcijfer van de maand die de aanpassing van de uitkering vooraf gaat.

De uitkering kan evenwel nooit lager zijn dan het bij deze overeenkomst bepaalde basisbedrag per maand.

Indien de aanpassing niet wordt verzocht door de uitkeringsgerechtigde op het ogenblik waarop dit dient te geschieden, wordt dit aaangezien als een verzaking.

C. Onderhoudsuitkering door de ene echtgenoot aan de andere te betalen

Gedurende de proefperiode en na de echtscheiding zijn de echtgenoten elkaar geen uitkering verschuldigd. Zij verklaren voldoende inkomsten te hebben om tijdens de proeftijd in hun onderhoud te voorzien.

D. Bevoegdheidsbeding

Voor het voeren van de echtscheidingsprocedure hebben partijen besloten te verschijnen voor de voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg te H.

E. Kosten

Alle lonen in verband met de bemiddeling, a rato van 100 € per sessie, en alle kosten, rechten en erelonen in verband met de akten voorafgaandelijk de echtscheiding door onderlinge toestemming, de kosten van procedure en van overschrivjing, te weten 800 €, komen ten laste van beide partijen ieder voor de helft.

De kosten verbonden aan de overdracht van het onroerend goed, te weten 5.409,68 €, worden gedragen door de heer A. a rato van 3.470,51 € (of 140.000 BF) en door mevrouw B. a rato van 1.939,17 €.

F. Slot

1. Aan dit contract, voorbereid door de bemiddelaar, voegen ondergetekenden in addendum de overeenkomst (betreffende de roerende goederen) door henzelf opgesteld.

2. Deze regeling en overeenkomst geschiedt onder de opschortende voorwaarde dat de echtscheiding wordt voltrokken, met uitzondering van de clausules die betrekking hebben op de proeftijd en op de afstand van de procedure.

3. Voor het authentificeren van deze regeling en overeenkomst geven beide echtgenoten de nodige opdracht aan notaris Y.

Kosten bij een regeling wederzijdse rechten - overeenkomst na bemiddeling

Toen iemand mij vroeg zijn project van overeenkomst echtscheiding door onderlinge toestemming na te kijken en hem daarover te adviseren kwam ik ook terecht op de post Kosten. Die post hield onmiskenbaar een verrassing in. Een notaris-bemiddelaar rekent zijn kosten aan per sessie. Dat betekent dat hij bij de afrekening per keer dat hij met de partijen aan tafel heeft gezeten voor onderhandeling en bemiddeling en voor het voorbereiden van de notariële akte van onderlinge toestemming of zoals ik het in dit geval te lezen kreeg van de "regeling wederzijdse rechten - overeenkomst na bemiddeling" een bepaalde kostensom als een vorm van honorarium voor hemzelf aanrekent.

Om dit voor mij nieuw gegeven te concretiseren geef ik hier de woordelijke tekst uit het ontwerp van overeenkomst dat ik hier te lezen kreeg en dat wel betrekking heeft op alle kosten voor de overeenkomst.

"Alle lonen in verband met de bemiddeling, a rato van 100 euro per sessie, en alle kosten, rechten en erelonen in verband met de akten voorafgaandelijk de echtscheiding door onderlinge toestemming, de kosten van procedure en van overschrijving, te weten 800 euro, komen ten laste van beide partijen ieder voor de helft.
De kosten verbonden aan de overdracht van het onroerend goed, te weten(volledige som)........ euro worden gedragen door de heer P..... a rato van (som 1).......... en door mevrouw G....... a rato van (som 2)..........."

Waar vroeger voor de partijen de gezamenlijke kosten in hun totaliteit opliepen tot ongeveer 30.000 BF - omgerekend 744 euro - moeten nu die 800 euro worden gedeeld met daarbij komend de kosten van de zittingen aan de notaristafel, die voor zijn bemiddeling per sessie die 100 euro voor de partijen extra aanrekent.

Ghislain Duchâteau