Singles

‘Een Belg op de vijf is single’, stond onlangs in de krant. Dat is een grote groep. Het is ook evident dat jongeren als singels aan hun relatieleven beginnen.

Maar laten we het even hebben over de singles vanaf zowat dertig. Hoe gaat het met hen? Zijn die singles gelukkig? Leven singles alleen omdat ze willen alleen leven? Of leven ze alleen omdat ze niet kunnen samenleven? Of leven ze alleen, omdat ze geen partner kunnen vinden of houden? Daar vernemen we in dat recente onderzoek niets over. Toch zijn dat precies de belangrijke vragen. Want ze hebben gevolgen voor de opvoeding.

Worden onze jongeren opgevoed om single te worden, of leren ze samen te leven? Het is duidelijk dat wie geleerd heeft goed voor zichzelf te zorgen nog de vaardigheden mist om voor een partner te zorgen. Als men in de opvoeding te veel de nadruk legt op de zelfrealisatie, vergeet men dat de meeste mensen met een partner leven.

Niets is zo erg als vrijgezellen in het huwelijk. Ze zien een samenleefrelatie als een middel om eigen wensen en verlangens te vervullen. Ze parasiteren consumerend de relatie. Of zoals een jong kaderlid van een internationaal bedrijf over zijn vrouw zei: ‘Ik heb eruit gehaald wat er uit te halen is! Nu zoek ik mij een ander’.

Slechts wie in staat is om te geven, is in staat om samen te leven. Slechts wie in staat is om te geven, is werkelijk volwassen geworden. Krijgend consumeren is typisch voor het kind.

De capaciteiten om samen te leven met een partner moeten in onze opvoeding opnieuw meer ontwikkeld worden. Opvoeden tot singledom is goed maar niet genoeg.

Jongeren zouden moeten leren en ervaren dat gevende liefde deugd doet. Jongvolwassenen die tot gevende liefde in staat zijn, kunnen dan kiezen of ze met iemand willen samenleven of ze single willen blijven. Ze maken meer kans op tevredenheid in hun leven.

Alfons Vansteenwegen (Pellenberg)

7 november 2011

Zin in relatie - Encounter Vlaanderen

WAT IS ENCOUNTER?

Heb jij zin in warme contacten, in een goede relatie met wie naast je leeft?
Dan heeft Encounter Vlaanderen iets voor jou!
Goede, diepgaande relaties met vrienden, familie, geliefde, partner, ... je kan er aan werken. Geef jezelf een cadeau en knijp er een weekend tussenuit! Alleen of met je lief of partner. Neem de tijd om nieuwe wegen te verkennen. Ga op avontuur.

Doorleefde verhalen

Laat je inspireren door het verhaal van de weekendgevers. Ze vertellen het leven van alledag, hun eigen zoektocht naar zin in relatie. Het is herkenbaar en werkt aanstekelijk. Je voelt jezelf op dreef komen om je eigen zoektocht in kaart te brengen, je eigen koers te bepalen. Wedden dat je verrast zal zijn?

Voor iedereen

Encounterweekends zijn er voor jong en oud, single en samen, getrouwd en samen-wonend. Ontdek er meer over op deze website en surf naar de agenda voor data.
De weekends worden gegeven vanuit een christelijke invalshoek. Ook mensen met een andere levensovertuiging zijn welkom en kunnen er zich perfect thuis voelen.

VISIE VAN ENCOUNTER

Encounter streeft vanuit een christelijke inspiratie naar een open en communicatieve samenleving, waar mensen zelfontplooiing en geluk kunnen realiseren in hun relaties. In de visie van encounter staat de communicatievorm “dialoog” centraal, als instrument om met “het anders zijn van de andere” zo om te gaan dat het een bron van verrijking en energie wordt.

Missie

Encounter is een christelijk geinspireerde vrijwilligersorganisatie die gelooft in de kracht van een open en eerlijke communicatie.
Encounter reikt mensen instrumenten aan om te bouwen aan hun ontwikkeling als persoon en aan hun relatie met anderen.

Wat we doen:

Het programma van encounter bestaat uit weekends op maat van verschillende doelgroepen:jongeren, alleenstaanden, senioren, mensen die in een duurzame relatie leven of hierrond plannen hebben.
Daarnaast zijn er mogelijkheden tot verdieping en uitwisselings in vervolgweekends, dialooggroepen, gemeenschapsontmoetingen en thema-avonden.
Ook mensen met een andere dan de christelijke levensovertuiging zijn bij encounter van harte welkom.

Alle verdere informatie over weekends, ontmoetingen, groepen, thema-avonden…
op de website: http://www.zininrelatie.be/index.html

Wat alleenstaanden graag willen en denken

Single maakt niet gelukkig

Enquête haalt de mythes onderuit

Het cliché van de ‘happy single' klopt niet. Slechts één op de vijf Vlaamse alleenstaanden is gelukkig en driekwart is op zoek naar een vaste relatie. Dat blijkt uit een enquête in samenwerking met de universiteit van Leuven.

Voor de Grote Singles Enquête werden 1.044 Vlamingen ondervraagd, van wie ongeveer de helft alleenstaand. Het gaat om een enquête waarvoor Singles, een commercieel bureau dat activiteiten voor singles organiseert, de handen in elkaar sloeg met AFC, een adviesorganisatie ondersteund door de KU Leuven.

De eerste resultaten halen het cliché van de happy single zwaar onderuit. Amper één op de vijf Vlaamse singles noemt zichzelf gelukkig. Bij de jongere alleenstaanden is het geluksgevoel zelfs nog kleiner: amper één op de zeven singles onder de 35 jaar omschrijft zichzelf als gelukkig.

Christine Delbeke van Singles is verrast door dat resultaat. ‘Mensen die zich bij ons inschrijven, lijken aan de buitenkant altijd gelukkig. Maar blijkbaar is er een discrepantie tussen hoe ze zich voordoen en hoe ze zich werkelijk voelen. Alleenstaanden willen niet uitstralen dat ze zich niet goed voelen en op zoek zijn.'

Achter die blije façade schuilt dus blijkbaar veel onzekerheid. In het online-onderzoek geven de singles aan dat ze zich zorgen maken over de toekomst. Ze zijn bang dat ze niet de juiste partner zullen ontmoeten en dat ze alleen oud zullen worden. Drie op de vier alleenstaanden zijn op zoek naar een vaste relatie.

Dat die zoektocht vaak moeizaam loopt, verklaart Christine Delbeke door de té hoge eisen van de hedendaagse singles. ‘Ze leggen de lat veel te hoog. Daardoor maken ze zichzelf ongelukkig. Het heeft alles te maken met een veranderend maatschappijbeeld. Vroeger koos een vrouw een partner omdat die voor haar zorgde. Vandaag moet haar partner ook intelligent, grappig en verzorgd zijn, moet hij dezelfde interesses hebben en moet het klikken met de vriendinnen. Ook mannen zijn veel kieskeuriger. Heel het plaatje moet kloppen terwijl die verwachting onmogelijk is.'

Nog een opvallend resultaat in de enquête: speeddaten en internetdaten zijn absoluut niet populair. Internetdaten heeft zelfs een zeer negatieve perceptie (bijna 46 procent). Hoe komt dat? ‘De meerderheid van mijn klanten heeft het geprobeerd, maar heeft negatieve ervaringen', zegt Christine Delbeke, zaakvoerster van Singles. ‘Het internet is zo'n grote visvijver dat het erg moeilijk is om een partner te vinden met wie het klikt. Vandaag willen mensen liever het toeval een kans geven en vertrekken vanuit vriendschap. Daarom verkiezen ze de spontaniteit en het echte leven.'

E.B.

'Nieuwe levens, nieuw geluk' 3e boek van gesprektherapeute Martine Mingelinckx

Het nieuwe boek verschijnt in februari 2011.

Paperback 180 blz.
14 x 22 cm.
Prijs : 17,50 euro

Uitgeverij Linkeroevers Antwerpen
ISBN 978 90 5720 388 6
rubriek geestelijke gezondheid
NUR 777

leverbaar vanaf  februari 2011
in de boekhandel of via online boekensites

Meer informatie op de website van Martine Mingelinckx

Wat doe je als je kinderen je nieuwe partner niet accepteren?

Jaloezie van kinderen tegenover de nieuwe partner is normaal. Boze reacties, slaande deuren, giftige opmerkingen of complete onverschilligheid horen er in het begin bij.

Toch mag dit alles voor de moeder of vader geen reden zijn om niet aan een nieuwe relatie te beginnen. Dat is althans de mening van *John Gray in Mars & Venus.
Sterker, nog meent Gray. De jaloerse reacties zijn een reden te meer om aan een nieuwe relatie te beginnen, omdat dit het kind helpt om zijn eigen verlies van een ouder onder ogen te zien.

Totdat ouders iemand nieuw mee haar huis meebrengen, blijven vele kinderen hopen dat het ooit toch wel weer goed tussen hun papa en mama komt en dat ze weer gaan samen wonen.

Toon de liefde voor je nieuwe partner in het bijzijn van je kinderen.

Wanneer alleenstaande ouders een serieuze relatie krijgen, beschermen ze hun kinderen vaak door hun affectie voor de nieuwe partner als onbeduidend voor te doen. Dit lijkt misschien een goed idee omdat de ouder wil zeggen dat de kinderen op de eerste plaats komen maar eigenlijk is het dat niet.

Het is beter dat je de nieuwe partner ophemelt en net de goede kwaliteiten onderstreept. Je geeft de kinderen zo een reden om de nieuwe indringer aardig te vinden.

Kinderen zijn er over het algemeen best tevreden mee dat ze mama of papa alleen voor zichzelf hebben. Als ze horen, zien en merken dat de nieuwe partner hun moeder of vader gelukkig maakt, dan zullen ze deze persoon gaan accepteren.

Vermijd reacties van kinderen tegenover de nieuwe partner.

Wanneer een kind een hekel heeft aan de bemoeienissen van de stiefouder, kun je proberen om speciale momenten met zoon of dochter in te lassen, zonder de aanwezigheid van de nieuwe partner. Zo toon je de kinderen dat je ook tijd voor hen maakt en dat zij belangrijk blijven.

Volgens Gray zijn woedeaanvallen van kinderen tegenover de nieuwe partner vaak niet persoonlijk bedoeld. Doorgaans is het kind nog altijd boos omdat de ouders gescheiden zijn en reageert het de woede op de nieuwe partner af.

Als ouder hoef je dan ook niet persé te willen aantonen hoe goed de nieuwe partner is, maar eerder het kind te helpen bij het uiten van haar gevoelens van verlies m.b.t. de scheiding.

Hetzelfde geldt voor jaloezie. “Hoe minder een kind de scheiding verwerkt heeft, des te jaloerser het uit de hoek kan komen”, zegt Gray. “We moeten daarom vooral de kinderen helpen met de jaloezie en hun verlies om te gaan.”

* John Gray's website: http://home.marsvenus.com/

De dood van de ware Jacob

Auteur: Guinevere Claeys, illustratie Debora Lauwers

Teerhartigen slaan de bladzijde misschien maar beter meteen om. Liefhebbers van romantische komedies ook. Want er is zorgwekkend nieuws uit relatietherapeutische middens: de ware jakob is een leugen, en nog een gevaarlijke ook. Mister Right is (nu echt) dood. Leve Mister Good Enough.

‘De verliefdheid is een beetje over.’

‘Echt? Hoe komt het?’

‘Een paar afknappers.’

‘Zoals.’

‘Hij had nog nooit van Edward Hopper gehoord. Om maar iets te zeggen.’

‘En dan?’

‘Kom nu. Drieëndertig jaar, en nog nooit van Edward Hopper gehoord? Dat kan de man van mijn leven dan toch niet zijn? Hij moet mij net dingen kunnen bijleren!’

En dus blijft ze zoeken. Want hij loopt daar vast en zeker ergens rond. De man die de Amerikaanse kunstenaar Edward Hopper kent, niet te snel eet, niet te traag praat, niet te veel parfum gebruikt, niet te weinig sport, niet te macho is, maar zich toch — als het moet — van een oermannelijke kant laat zien. De man die openstaat voor haar ideeën, maar ook aanvoelt wanneer hij net weerwerk hoort te bieden. De man die kan dansen (maar niet te janetterig), die kan koken (maar niet te pedanterig), die haar auto kan depanneren (en daarna weer Nescio voortleest), die kan huilen (maar ook niet te lang). En ja, dat ook: de man die de vrouwelijke anatomie tot op de zenuw kent. En die als een Jimi Hendrix weet te bespelen.

Elke is dertig intussen. En gelooft nog altijd dat hij morgen plots om de hoek zal staan. Hij. Met hoofdletter. De Ware. En er zal geen twijfel mogelijk zijn. Ze zullen in elkaars ogen kijken, en glimlachen. ‘Dan toch. Hier ben je dan toch.’ En alles zal op zijn plaats vallen. Iedereen zal ontroerd toekijken. Edward Hopper niet het minst.

Een fijne meid, Elke. Een sterke vrouw. Hoogopgeleid, een carrière die veelbelovend uit de startblokken is geschoten. En een uitstraling die hoofden doet omdraaien. Geduldig, dat zeker ook. En niet bang om alleen te zijn. Zo’n vrouw die alles heeft om haar droomprins te vinden. En net daar wringt het schoentje.

Dat zegt de Amerikaanse journaliste Lori Gottlieb, de schrijfster van het boek Marry him: The case for settling for Mr. Good Enough. Het boek, dat al de bestsellerlijst van The New York Times haalde, is een pleidooi voor nuchterheid in de partnerkeuze. Voor meer realiteitszin: Mister Second Best is beter dan Mister Nobody. ‘Wacht niet op perfectie, want je zult eeuwig blijven wachten. Maak je geen zorgen om passie of een intense verbondenheid. Want als je het fundament wilt gieten voor een gezin, dan is settelen de enige manier. En settelen met de man die niet perfect lijkt maar wel goed genoeg, zal je op de lange termijn gelukkiger maken dan wie trouwt in volle verliefdheid en met grote verwachtingen. Want die raakt jaar na jaar alleen maar meer ontgoocheld.’

Een domper op de feestvreugde, die boodschap van Gottlieb. Het is als horen van je ouders dat Sinterklaas niet bestaat. Je vermoedde dat wel al een tijdje, maar je wilde er niet op ingaan: je was nog niet klaar voor een wereld zonder Sinterklaas. Net zo weet iedereen het ook wel, dat de ware jakob eigenlijk een leugen is. Of beter: een leugentje. Want eentje om bestwil. Een zoethoudertje in dit tranendal. Om tegen beter weten in te geloven, om dit hele bestaan iet of wat zin te geven.

FEMINISME VERNEUKT LIEFDESLEVENS

De Siberisch koude boodschap van Gottlieb veroorzaakte in de Angelsaksische wereld een heuse heisa. De Mr. Good Enough-theorie schoot nogal wat gepassioneerden in het verkeerde keelgat. Zeker in deze Sex and the city-tijden waarin vrouwen meedogenloos selectief te werk gaan en enkel door de knieën gaan voor De Ene. De kranten stonden vol furieuze tegenaanvallen op deze ‘verbitterde, gefrustreerde, tragische vrouw’. De website Feministing noemde Gottliebs boek zelfs ‘schaamteloze antifeministische porno’. Wellicht zal het vooral de titel zijn van hoofdstuk drie, die de feministes zwaar op de maag lag: ‘Hoe het feminisme mijn liefdesleven verneukte.’

‘Als sociale beweging is het feminisme fantastisch’, zegt Gottlieb daarover in de Britse krant The Guardian. ‘Maar veel vrouwen zijn opgegroeid met het idee dat het ook feministisch is te geloven dat we alles en iedereen kunnen krijgen. In die zin heeft het feminisme onze ego’s opgeblazen tot onwerkelijke proporties. In films en series zien we vrouwen elkaar aanmoedigen om de lat hoger en hoger te leggen. We zijn ervan overtuigd dat vroeg of laat de man zal komen die pas echt inziet hoe uniek en fantastisch we zijn. Terwijl de meesten onder ons toch maar vrij ordinair zijn, hoor.’

Gottlieb kijkt daarbij in eigen boezem. ‘Ik ben nu een veertiger en nog altijd dik tegen mijn zin alleen. Als ik zie wie ik allemaal door de vingers heb laten glippen. Omdat hij te saai was, te klein, te onbeleefd tegen de obers, niet intellectueel genoeg, of een knullige naam had. Dan kan ik mezelf wel voor het hoofd slaan. Het is zo tekenend voor deze tijd: we worden altijd maar kieskeuriger en vallen over de meest triviale details. Terwijl we de echte, belangrijke zaken uit het oog verliezen die een relatie op lange termijn doen werken. Als ik als twintiger of dertiger minder geobsedeerd was geweest door Mister Perfect, dan zat ik nu wellicht in een gelukkig huwelijk. En intussen tikt die klok. Want hoe ouder ik word, hoe minder aantrekkelijk. Al was het maar omdat jongere vrouwen vrolijker zijn, minder verbitterd, minder wanhopig hunkeren naar een huwelijk. En o ja: ze zijn ook nog vruchtbaar.’

VROUWEN WILLEN EEN GEZIN

Als dat klinkt als paniekzaaierij, dan is dat wellicht omdat het dat ook is. Gottlieb wil het vrouwendom wakker schudden. ‘Vind een man. EEN man. Giet dat fundament. En begin aan dat gezin. Voor het te laat is.’ Ze weet dat het geen fijne waarheid is. ‘Weten is wel vaker angstaanjagend. Maar weten is vooral ook macht. We moeten ophouden te poseren voor onafhankelijke, sterke vrouwen die het allemaal perfect in ons eentje beredderen. Wat een theater. We zijn vrouwen. We willen een gezin.’ Dixit een knappe, gesofisticeerde, hoogopgeleide, vrijgevochten vrouw.

In de Verenigde Staten zijn ze ondersteboven van het doodsbericht van de ware. In Vlaanderen? Waar de voeten doorgaans toch steviger in de klei plakken? ‘Ik geloof wel in de ware’, zegt Annemie, 30 en moeder van twee. ‘Maar voor mij is de ware niet Mister Perfect. Waarom zou ik perfectie eisen als ik zelf niet perfect ben? Niemand blijft bovendien eeuwig verliefd. Dat lijkt me trouwens heel vermoeiend. Mijn man, met wie ik al twaalf jaar samen ben, is voor mij de ware. Waarom? Omdat het werkt tussen ons. We kennen elkaar, we weten wie we zijn, waar we naartoe willen. We kunnen onredelijk zijn tegenover elkaar, zolang we dat achteraf maar toegeven. En ja, misschien zijn er nog wel mannen met wie het zou kunnen werken. Mooiere, sportievere, intelligentere. Ongetwijfeld wel. Maar dat interesseert me niet. En dat maakt mijn man daarom niet minder de ware. We hebben elkaar ontmoet op de juiste plaats en op het juiste moment. En we zijn gelukkig samen. Dat is dat.’

Ja, er zijn Annemies, maar er zijn ook Elkes. Volgens de Vlaamse seksuoloog Alexander Witpas symboliseren de twee perfect de opsplitsing tussen de satisfiers en de optimizers, een marketingtypologie. ‘Optimizers mikken op het allerhoogste. Ze stoppen heel veel energie in het keuzeproces, want ze willen de allerbeste optie. Satisfiers kiezen iets waar ze genoegen mee nemen. Ze maken snel keuzes, gaan met stevige tred vooruit, kijken minder vaak om. Opvallend is dat de satisfiers achteraf gelukkiger zijn met hun keuze dan de optimizers. In die zin ga ik grotendeels akkoord met Gottlieb. Wachten op de ware, dat zal zelden iemand gelukkig maken. Het zal nooit goed genoeg zijn.’

DE NUMMER TWEE

Mogen vrouwen de lat dan niet meer hoog leggen? ‘Natuurlijk wel’, zegt Alexander Witpas. ‘Maar ze moeten misschien realistischer zijn in hun criteria. Ik denk dat de lijstjesreflex — "hij moet dit en dat wel, dit en dat niet" — een neveneffect is van het internetdaten. Alsof we onze ideale partner altijd en overal à la carte te kiezen hebben. Wel vind ik dat Gottlieb nogal kort door de bocht gaat als ze het over het singlebestaan heeft. Het is een idee dat ik de laatste tijd wel vaker in de media zie opduiken: dat vrijgezellen ongelukkiger zijn dan mensen die een relatie hebben. Ik ben er zeker van dat ook veel mensen in een slechte relatie zitten, en dat die ongelukkiger zijn dan vrijgezellen. Een relatie is geen garantie op geluk. Bovendien merk ik dat vrouwelijke vrijgezellen gelukkiger worden met hun keuze naarmate ze ouder worden.’

Is verliefdheid dan eerder een vloek dan een zegen? ‘Er is uiteraard niets mis met hopeloos verliefd te zijn. Maar probeer wel op tijd de nevel te laten optrekken. Meer dan één onderzoek heeft al aangetoond dat stevige, langdurige relaties in rechtevenredige verhouding staan met de mate waarin de partners dezelfde dingen willen. En niet willen. Kinderen, bijvoorbeeld. Dat ze het min of meer eens zijn over de woonplaats. Over geld. Seks. De mate van betrokkenheid van de (schoon)familie. Enzovoort. Uiteraard kun je het nooit over alles roerend eens zijn. Maar hoe meer verschillen, hoe moeilijker de relatie. Dat is meer van tel dan een verliefdheid als een blikseminslag.’

Gottliebs pleidooi doet denken aan Joe Jackson en zijn mooie, snikkende nummer ‘Be my number two’. Hoe ging zijn bede alweer? ‘Could you be my number two, me and number one are through. There won’t be too much to do, just smile when I feel blue.’ Intriest, die verzuchting. Of dat dachten we toch. Want nu blijkt hij net de kortste weg naar het geluk, die nummer twee. Mister Second Best. Mister Good Enough. Met boogschietende Cupido’s heeft het dan allang niets meer te maken. Met prinsen en witte paarden evenmin. Met Edward Hopper al helemaal niet.

LORI GOTTLIEB

* 42 jaar.
* Schrijfster en columniste voor (onder meer al) The New York Times en Time.
* In haar jongste boek, Marry him: The case for settling for Mr. Good Enough, verhaalt ze openhartig hoe ze als late dertiger met de (noodgedwongen) hulp van de spermabank moeder werd. Hoe ze daarna opnieuw begon te daten, in de hoop een kindminnende George Clooney te vinden die haar gerijpte levenswijsheid en gesuste biologische klok zou waarderen. Maar anders dan dat van Bridget Jones loopt haar dagboek niet goed af. Ze is nog altijd vrijgezel en ziet het als haar missie om jonge vrouwen voor dezelfde fout te behoeden.

www.lorigottlieb.com

3 april 2010

Vijftigers zoeken partner online

Steeds meer Belgen gebruiken het internet als een kanaal om een partner te zoeken. En dat geldt voor alle leeftijden. Zo vinden de vijftigplussers in groten getale hun weg naar het onlinedaten.

Ze hebben een computer en ze hebben internet. Waarom dan niet e-daten? Ook Marc en Liliane vonden elkaar online. 'We hebben veel geluk gehad.'

De online relatiedienst Parship meldde gisteren dat hij een vertienvoudiging vaststelt van het aantal mensen uit deze leeftijdsgroep. Het gaat zowel om gescheiden mensen als om mensen die hun partner verloren.


Ook Liliane Praats en Marc Gobbens vonden elkaar online. Ze waren respectievelijk 56 en 57 toen ze anderhalf jaar geleden een ontmoetingswebsite gebruikten.

Marc was twee jaar geleden weduwnaar geworden. 'Ik was van plan naar een huwelijksbureau te stappen, maar ik wilde het eerst eens op internet proberen. Uit nieuwsgierigheid. Bij Rendez-Vous.be kon dat voor een klein bedrag
(36 euro per jaar, red.) Maar ik vond niet wat ik zocht. Dergelijke sites hebben een slechte naam, mannen zouden er alleen een pleziertje zoeken, geen serieuze relatie. Ik wilde er al een punt achter zetten, toen ik Liliane vond. Echt op de valreep. Het was mijn eerste contact en meteen klikte het.'




'Ik had drie afspraakjes gehad, maar dat was telkens niks geworden', vertelt Liliane, die gescheiden is in 1985. 'Ik had het al opgegeven. Liever alleen dan iemand “hebben om te hebben,.'

'Mijn omgeving porde me aan het eens online te proberen, maar ik geloofde er niet in. Op een zondagmiddag ben ik dan toch wat lukraak op Rendez-Vous beginnen zoeken, voorzichtig, met een schuilnaam. En dan stoot ik, boem, op Marc. De eerste maand mailden we elkaar. Toen begon ik te voelen: dit kan iets worden. Pas daarna hebben we elkaar in levenden lijve ontmoet. Spannend. Maar het ging meteen goed.'

Je moet je profiel opstellen, punten opgeven die kunnen matchen met die van een ander... Is dat onlinedaten niet erg zakelijk? Liliane: 'Het heeft wel wat van een paard verkopen: alle goede punten opsommen. Ik ben wel wat romantischer aangelegd dan dat. Bij ons heeft het mailen toch de doorslag gegeven.'

'Tja, 't is een beetje een markt,' geeft Marc toe, 'maar je gaat niet af op uiterlijk, wel op iemand die bij je past, qua karakter en interesses. Of dat nu online of via een bureau gebeurt, dat komt op hetzelfde neer. Een bureau doet een filtering, online moet je zelf je huiswerk maken.'

Of ze het aan andere vijftigers aanraden? 'Ik wel', zegt Marc. Liliane blijft sceptischer. 'Er zit veel kaf tussen het koren. Maar het is een nieuw kanaal. Waarom zou je er geen gebruik van maken als cafés of disco's niets voor jou zijn?'

Parship meent dat in alle vrijheid en discretie een levensgezel zoeken op het lijf geschreven is van vijftigers. Zij hebben vaak al lange relaties achter de rug en na een scheiding of het overlijden van een partner is op zoek gaan naar een nieuwe relatie niet evident.

Mieke Mievis, seksuologe en singlescoach van Parship, ziet nog verklaringen voor het groeiende succes van onlinedaten bij vijftigers. 'Veel meer mensen hebben thuis een pc en internetaansluiting en de vijftigplussers hebben daar in toenemende mate mee leren werken. Bovendien wordt het verenigingsleven heel wat individueler beleefd: lopen, fitnessen, een cursus volgen. Dansavonden en andere ontmoetingsplaatsen voor vrijgezellen lokken dan weer minder deelnemers.'

'Er wordt ook steeds meer gescheiden, ook bij vijftigplussers. Sommigen van hen hebben het financieel niet breed en moeten meer gaan werken. Ze hebben dan ook geen tijd meer om op de versiertoer te gaan. Voor hen is het internet ideaal.'

Volgens Mievis waren de vijftigers al geruime tijd klaar voor de onlinediensten. 'Maar de datingsites waren niet aangepast aan hun verwachtingen. Ze waren te openlijk met veel foto's, en gebruikten een te directe taal.'

Y.T.

Relatiesites:

- Parship
Vind de partner die echt bij je past

- Rendez-vous.be

Machoman pronkt met valse waarden



(Fragment uit "Sterke mannen aanvaarden hun beperkingen" Bo Coolsaet in Neos Magazine 29ste jg. 3e trimester 2009)

Kennelijk voelt de 'liefdeskoning' zich eerder watcho - een kwetsbare, ietwat angstige man - dan macho. Of niet?

Bo Coolsaet:" Door geen van beide termen voel ik me aangesproken. Zeker niet door het macho-fenomeen. Dat zijn doorgaans zwakke, angstige mannen, opgegroeid in gezinnen met een dominante moeder en een kwetsbare vader. Veel jongere mannen, ook in topfuncties, gedragen zich angstig en onzeker, maar wel agressief, omdat hun vader geen gezag aan de dag legde. Ze puttten kracht uit een waanbeeld dat ik omschrijf als het pauwstaartfenomeen en het gevolg is van onze prestatiecultuur. Veel mannen én vrouwen pronken met ornamenten, maar vliegen kunnen ze niet. In een lang vervlogen verleden waren spieren en kracht essentieel. Sinds pakweg vijfduizend jaar geleden staan geld en economische aspecten voorop. De man, die zich almaar meer bedreigd voelde door de verleidingskracht van de vrouw, creëerde een waanbeeld van zichzelf en geloofde uiteindelijk dat hij werkelijk was wie de anderen dachten dat hij was. Hij pronkte met waarden die hij niet had. Een kwestie van perceptie dus, zoals we dat nu noemen. Maar vandaag is er een kentering op gang gekomen. Voor velen is de huidige economsiche crisis overigens zeer welkom als shocktherapie, ze geeft aanleiding tot loutering.

Wat is eigenlijk een sterke man? Iemand die beseft en aanvaardt dat hij angstig is. Pas als dusdanig kan hij voluit liefhebben en teder zijn. Overigens is dit het voordeel van ouder worden: je hebt dan niet meer die tomeloze prestatiedrang en je kan relativeren en jezelf zijn, en ook tijd nemen voor en aandacht schenken aan je partner. De laatste dertig jaar van ons leven zijn trouwens ideaal om elkaar lief te hebben, want vanaf je vijftigste wordt het meestal rustiger in het gezin en op het werk.

Ook als je ouder wordt, moet je voorzichtig omspringen met 'ornamenten' zoals plastische chirurgie. Of dergelijke lapmiddelen voor de man echt nodig zijn om de schoonheid van de vrouw te imiteren en haar te behagen, dat is zéér de vraag. Bewuste vrouwen zijn veel gevoeliger voor mannen die zichzelf zijn en de eigenheid van hun partner respecteren.

Gaandeweg groeien mannen en vrouwen naar elkaar toe, zowel fysiek als emotioneel, dat is een fascinerende evolutie. De polarisering van de seksen heeft afgedaan. Mannen die niks van een superman hebben, zijn minstens evenwaardig aan of misschien zelfs waardevoller dan de zeer gespierde types. En voor de vrouwen geldt hetzelfde. Al spreiden vrouwen vandaag veel vaker leiderschap en agressiviteit tentoon. Het verschil in de machtspiramide is dat de vrouw nooit bereid was om haar identiteit prijs te geven - ze wilde altijd zichzelf blijven - terwijl mannen met dat eerder genoemde waanbeeld zaten opgescheept. Ik vind het zeker verrijkend dat er veel vrouwen aan de politieke of economsiche macht komen. Want naar mijn smaak moeten de 'opgeblazen mannenbastions' verdwijnen."

Liefdestips.be

Waarom val ik op mannen die gered moeten worden?
Sommige mensen kiezen voortdurend een partner uit die problemen heeft. Het is alsof zij hen aantrekken en waarschijnlijk doen zij dit...
Meer lezen...>>

Hoe weet ik of hij me leuk vindt? 10 signalen die verraden dat hij verliefd op je is
Valt hij nu echt op mij of beeld ik me dat maar in? Zou ik voor hem meer zijn dan een gewone vriendin?
Hoe kun je nu te weten...
Meer lezen...>>

Hoe ervaren mannen en vrouwen vrijen en seksualiteit?
Op het vlak van liefde, genotsbeleving en seksualiteit, zitten mannen en vrouwen net iets anders in elkaar. In welke mate zijn we verschillend,...
Meer lezen...>>

Uitgebluste relatie, begin bij jezelf
Denk je dat je relatie op een dood spoor zit? Is de passie weg? Heb je te weinig tijd aan je partner besteed? Dan is het hoog tijd om...
Meer lezen...>>

Bindingsangst: als de verre toekomst niet meteen hoeft
Terwijl de een niet kan wachten met trouwen, moet de ander er juist niet aan denken om samen te gaan wonen. Bindingsangst is het gevoel dat je vrijheid verdwijnt als je een relatie aangaat. Slecht verwerkte emoties zouden aan de basis liggen maar hoeven voor jou noch je partner een belemmering te vormen om de relatie alsnog voort te zetten. Stap voor stap weliswaar.
Meer lezen...>>

Gelukkig gescheiden

Ex-partners maken elkaar het leven zuur en lopen een blikje om als ze elkaar in de verte zien. Ja, toch? Dat het écht anders kan, bewijzen deze koppels, die nog (of opnieuw) een opperbeste verstandhouding met elkaar hebben.

Heidi en Hendrik

BESLOTEN IETS LANGER DAN EEN JAAR GELEDEN OM APART TE GAAN WONEN.  DE ECHTSCHEIDIGNSPROCEDURE IS NOG IN VOLLE GANG. MAAR DAT BELET HEN NIET OM OP EEN NEUTRALE MANIER MET ELKAAR OM TE GAAN.

HEIDI: “We zijn vijf jaar getrouwd geweest, maar in totaal hebben we vijftien jaar een relatie gehad. We kennen elkaar dus al wel even. Ik heb de stap gezet om apart te gaan wonen, omdat ik me niet meer goed voelde in de relatie. Maar onze verstandhouding is altijd wel goed gebleven.”
HENDRIK:  “Het is niet zo dat we nog de beste maatjes zijn, maar wat voor zin heeft het om elkaar de duvel aan te doen? Uiteindelijk lijden toch vooral de kinderen daaronder. En ook voor jezelf en voor elkaar kun je beter wat water bij de wijn doen en de situatie aanvaarden zoals ze is. Het leven is veel te kort om je moe te maken met ruzien.”
HEIDI:  “We kennen elkaar ook al zo lang, we hebben altijd goed met elkaar kunnen opschieten en we hebben gemeenschappelijke vrienden. Waarom zouden we dat allemaal moeten opgeven omdat de relatie spaak loopt? Trouwens, zelfs als we het wilden, zouden we elkaar niet volledig kunnen mijden. Jef (7) en Nieke (5) zijn nog klein. We kunnen ze moeilijk elke week zonder tekst en uitleg bij elkaar droppen. We wonen ook nog altijd dicht bij elkaar. Vooral voor de praktische zaken is dat gemakkelijk. Als de kinderen iets nodig hebben wat nog in het andere huis ligt, bellen we elkaar op of we sturen een e-mail en we komen het gewoon bij elkaar ophalen. Daarom hebben we ook een sleutel van elkaars huis. We proberen op zaterdagavond ook bij elkaar te blijven eten. Dan kunnen we rustig de week overlopen, bespreken wat er allemaal gebeurd is op school en bekijken welke afspraken er voor de kinderen gemaakt zijn.”
HENDRIK: “Het zou gek zijn om bij de deur te stoppen en te zeggen: ‘Hier zijn de kinderen, hier zijn hun spullen, tot volgende week!’”
HEIDI: “We zijn momenteel allebei alleen, maar als er op een dag nieuwe partners komen, zou ik het jammer vinden als dat onze verstandhouding zou vertroebelen.”
HENDRIK: “We moeten toch in de eerste plaats aan Jef en Nieke denken. Voor toekomstige partners zal dat misschien wat lastig zijn, maar het is nu eenmaal niet anders. En met de tijd zal het contact tussen ons ook wel minder frequent worden. Je bouwt elk een nieuw leven op en de kinderen worden ouder en zelfstandiger. Als ze eenmaal naar de middelbare school gaan of op kot zitten, zal er minder overleg nodig zijn tussen ons. We zullen wel zien hoe het loopt.”

Monique en Jan

PLANNEN IN DE ZOMER EEN GROTE BARBECUE VOOR FAMILIE EN VRIENDEN. ZE HEBBEN DAN OOK VAN ALLES EN NOG WAT TE VIEREN: ZE GAAN ALLEBEI MET PENSIOEN, ZE WORDEN BUREN EN ZE ZIJN DIT JAAR 27 JAAR GELUKKIG GESCHEIDEN.

MONIQUE: “Jan en ik waren ongeveer twee jaar samen toen we moesten trouwen omdat ik zwanger was. De relatie verliep van bij het begin met vallen en opstaan, dus het was even slikken toen we beseften dat er een kind op komst was.”
JAN: “Achteraf gezien hebben we er geen moment spijt van gehad dat we samen een kind hebben gekregen. We hebben een fantastische zoon en twee prachtige kleindochters. Maar op dat moment…”
MONIQUE: “Acht jaar later zijn we gescheiden. Het lukte ons niet om onder één dak te wonen. Onze karakters botsten te erg. Als koppel pasten we gewoon niet bij elkaar.”
JAN: “Als Serge er niet geweest was, waren we elkaar na de scheiding waarschijnlijk helemaal uit het oog verloren, maar nu moesten we wel contact houden. Het eerste jaar verliep dat nog wat stroef door de nasleep van de scheiding. Maar na verloop van tijd zijn de laatste wrijvingen weggeëbd en zijn we goede vrienden geworden. Omdat we beiden weinig familie hebben, bleven we dus voor een stuk op elkaar aangewezen. Als er iets was met Serge, vroegen we raad aan elkaar, als er een gaatje in de muur geboord moest worden, belde Monique mij op. Al die dingen hebben ongetwijfeld ook een rol gespeeld in onze vriendschap. We woonden ook op een boogscheut van elkaar, dus Serge kon vrij van de één naar de ander gaan. In die tijd was dat een uitzonderlijke situatie. We deden eigenlijk aan co-ouderschap avant la lettre, want juridisch gezien was daar nog helemaal geen sprake van. Monique had het hoederecht en er stond op papier hoe vaak en wanneer ik Serge mocht zien, maar we hebben ons daar nooit aan gehouden. We hebben nu gelukkig een nieuwe partner die geen graten ziet in onze verstandhouding. Het klikt tussen ons allemaal en dus gaan we geregeld samen iets eten of we trekken er eens met zijn vieren een weekendje op uit.”
MONIQUE: “We hebben nu elk een appartement gekocht in hetzelfde gebouw. Dat zal alle bezoekjes en feesten nog makkelijker maken. Het is een bewuste keuze geweest om die appartementen te kopen. Wij wilden voor het eerst gaan samenwonen en zij hadden ook zin om te verhuizen. Toen zijn we op die twee appartementen gestuit en we vonden het alle vier een schitterend idee om buren te worden.”
JAN: “De omgeving kan het niet goed vatten. Als ik vertel dat ik met mijn ex in hetzelfde gebouw ga wonen en daar nog zelf voor gekozen heb ook, verklaren ze me voor gek.”
MONIQUE: “Ik krijg ook voortdurend zulke reacties. De meeste mensen gaan ervan uit dat je voor de rest van je leven haat en nijd blijft koesteren tegenover elkaar als je gescheiden bent. Maar wij zijn dus het ultieme bewijs dat het ook anders kan. Het is toch niet omdat je niet kunt samenleven dat je geen vrienden kunt zijn? We hebben het allemaal goed voor elkaar. En om dat allemaal nog eens extra in de verf te zetten, geven we binnenkort onze barbecue. Ambiance verzekerd!”

Carine en Dirk

WAREN 17 JAAR GETROUWD TOEN WE INZAGEN DAT ZE TE VEEL UIT ELKAAR GEGROEID WAREN OM NOG HET GELUKKIGE KOPPEL TE BLIJVEN DAT ZE IN HET BEGIN VAN HUN HUWELIJK WAREN. TWEE JAAR GELEDEN BESLOTEN ZE TE SCHEIDEN.

CARINE: “In het begin van onze relatie waren we het ideale koppel, we vulden elkaar perfect aan. We hebben ook nooit slaande ruzie gehad of zo. Maar op een gegeven moment zijn we elk onze eigen weg gegaan. Ik besefte dat ik dingen miste en ben op zoek gegaan naar hobby’s. Na lang aarzelen heb ik me bij een koor aangesloten en dat heeft eigenlijk alles in gang gezet. Het was een soort bewustwordingsproces dat komaf heeft gemaakt met het volgzame huisvrouwtje.”
DIRK: “Ik heb haar daar ook in gesteund. Ik wist dat ze met het idee speelde om iets voor zichzelf te gaan doen en ik vond dat positief. Achteraf kreeg ik dan reacties uit mijn omgeving dat het mijn eigen schuld was dat ze is weggegaan, omdat ik haar zelf heb weggestuurd. Maar zo zie ik het helemaal niet. Het zou hopeloos oneerlijk geweest zijn als ik haar in die dingen had tegengehouden, vind ik.
Ons gezin heeft nooit vierkant gedraaid. Het was een perfect bedrijf. Alleen de relatie erachter is uitgedoofd. Als dit vijftig jaar eerder was gebeurd, was de relatie waarschijnlijk niet geëindigd in een scheiding, maar in een verstandshuwelijk. Dat zou nog veel grotere frustraties hebben meegebracht dan nu het geval is geweest. Nu heeft het ook even geduurd, maar op dit moment kan ik eerlijk zeggen dat ik gelukkig ben. Toen we uit elkaar gingen, dacht ik dat mijn wereld instortte. Ik vreesde dat ik het nooit zou redden alleen en ik was erg boos op Carine. Je moet in die emotioneel zware periode ook nog allerlei praktische zaken regelen: de verdeling van het huis en de meubelen, het co-ouderschap van de kinderen enzovoort. Je bent verplicht die dingen samen te doen op een moment dat je het liefst zo ver mogelijk uit elkaars buurt blijft.”
CARINE: “Maar we hebben het op een volwassen manier doorstaan. Alleen echt praten was er in het begin niet bij. We hebben het verschillende keren geprobeerd, maar die pogingen draaiden steevast uit op ruzie. Daarom hebben we toen beslist om het een poosje te laten rusten. Pas na verloop van tijd hebben we de draad weer opgepakt en vanaf dat punt is het steeds beter gegaan. We verwijten elkaar niets meer. De verstandhouding die we nu hebben, heeft tijd nodig gehad om te groeien, maar eigenlijk is ze op dit moment stukken beter dan op het eind van ons huwelijk.”
DIRK: “Ik zou ze zelfs vriendschappelijk noemen de laatste tijd, en daar ben ik blij om. We zullen nooit meer een relatie hebben, samen, maar we blijven de ouders van elkaars kinderen en dat is een band die je nooit helemaal kunt wegstrepen. Zoals de zaken nu staan, kunnen we de opvoeding van onze kinderen op een aangename manier voortzetten, zonder voortdurend gekibbel. Alle belangrijke dingen, zoals zakgeld en studies, regelen en beslissen we samen. Co-ouderschap kan niet lukken als je elkaar het licht in de ogen niet gunt.”

"Ga vreemd met je geliefde" - Portret van prof.dr. em. Alfons Van Steenwegen

Alfons Vansteenwegen

De Vlaamse seksuoloog en relatietherapeut Alfons Vansteenwegen (65) ontving een prestigieuze prijs in Utrecht.
 

Interview met Alfons Van Steenwegen n.a.v. zijn nieuw boek LIEFDE NA VIJFTIG

De kinderen zijn het huis uit, het pensioen komt dichterbij, en je wordt grootouder. Hoe ga je dan met elkaar om, en met de liefde? 'Het is de leeftijd waarop we eindelijk weten dat we de ander niet meer kunnen veranderen', zegt de relatietherapeut Alfons Vansteenwegen, zelf 65.

U houdt met dit nieuwe boek 'Als liefde zoveel jaar kan duren', een pleidooi voor langdurige relaties. Het is bijna een missie intussen, of niet?

'Zeker. Ik ben ervan overtuigd dat de lange duur van een relatie zin heeft, daar zit waarde in. Ik ontmoet in mijn praktijk vooral mensen van die leeftijd. Logisch, want je cliënteel groeit met je mee. En daar zijn evengoed mensen bij met een langdurige tweede relatie.'

'De christelijke traditie hecht veel belang aan een eenmalige langdurige relatie, maar ik kan me niet voorstellen dat er geen genade schuilt in een tweede huwelijk. Je kunt aan het eind van je leven tweemaal dertig jaar getrouwd zijn, en die beide huwelijken hebben betekenis gehad. De fout die mensen soms maken is te zeggen dat de eerste keer niets was, niets betekende. Het was wel iets, en het is mislukt en men is opnieuw begonnen. Dat verdient ook respect.'

Het leven van vijftigplussers verandert aanzienlijk: ze zijn ineens weer meer op elkaar aangewezen. Is het dat wat de liefdesrelatie op deze leeftijd speciaal maakt?

'Er zijn natuurlijk al die omgevingsfactoren die veranderen: de kinderen het huis uit, het pensioen dat nadert, de komst van kleinkinderen, het verlies van je rol als ouders, dat een zeker rouwproces inhoudt. Maar het is vooral de leeftijd waarop verandering onmogelijk wordt.'

'Op jongere leeftijd ervaren we nog een grote bekeringsdrang ten aanzien van onze partner: hij of zij is niet helemaal zoals je zou wensen en je rekent erop dat je daar nog beweging in krijgt. Eens boven de vijftig weten we allemaal dat dat een illusie is. (lacht).'

Het is ook de leeftijd waarop de meeste affaires voorbij zijn, zegt u.

'Over affaires en de verwerking daarvan schreef ik eerder samen met Maureen (Luyens, nvdr.), mijn vrouw, een boek. Dat is typisch iets voor de middenleeftijd, zo rond een jaar of 45. Op dat moment heeft men wel nog grote dromen, de illusie dat alles kan veranderen, en dat je ook nog van partner kunt veranderen bijvoorbeeld.'

'Hoewel ik de indruk heb dat daar nu minder scheidingen van komen dan vroeger, omdat mensen meer samenblijven vanwege de context: de kinderen, het huis, hun gezamenlijke geschiedenis.'

Niet zo lang geleden raakte nochtans bekend dat het aantal scheidingen bij vijftigplussers is toegenomen.

'Voor deze generatie van vijftigplussers was scheiden op jonge leeftijd bijna onmogelijk, ze hebben dus tot nu gewacht. Ik voorspel dat de stijging van scheidingen na zulke lange huwelijken niet zal duren. Het is cohortegebonden, zoals wij dat noemen.'

'Al heb ik geen antwoord op de vraag: wat als we almaar langer leven? Kunnen we wel zo lang bij één persoon blijven? Ik vind het mooi als het kan. Het is ook een kwestie van geluk hebben met elkaar.'

In uw boek staan ontstellende voorbeelden van hoe stellen struikelen over onnozelheden.

'Als u de man bedoelt die zich ergert aan het feit dat zijn vrouw de zonneklep in de auto steeds naar beneden doet en weer naar boven als de zon achter de wolken verdwijnt: dat ben ik. Ik weet het, het is onnozel. We hebben allemaal van die kleine ergernissen ten opzichte van elkaar.'

'Wanneer er geen kinderen meer zijn die de aandacht afleiden, worden die conflicten soms op scherp gesteld. Het gevecht over het openen van de frigo dat ik beschrijf, is bijvoorbeeld veel erger omdat daar echt lichamelijk vechten aan te pas komt. Dan is het geen futiliteit meer, maar een drama.'

Wat moeten echtparen weten om daar beter mee om te gaan?

'Je moet niet steeds op elkaars terrein komen. Ieder heeft zijn manier om met de dingen om te gaan. Het probleem is dat we vaak de uitvoering van een taak aan de partner doorgeven, maar niet de controle erover. Dan krijg je permanente conflicten. Bijvoorbeeld wanneer een vrouw zegt dat het gras maaien de taak van haar man is, maar zij blijft er hem steeds op wijzen dat het tijd om eraan te beginnen.'

'In een relatie moet je voldoende afstand kunnen nemen, om terug dichterbij te kunnen komen.'

'Zeker voor deze levensfase, waarin mensen vaak kleiner gaan wonen, wordt het belangrijk om ook een materiële vluchtheuvel te hebben. Een eigen werkkamer, of een kelder waarin je kunt knutselen. Of anders zoek je een hobby of word je lid van een vereniging buitenshuis.'

U noemt het ook: mentaal scheiden.

'Men valt van zijn stoel als ik het zo noem, maar wanneer ik het uitleg, begrijpen de meeste mensen het wel. Het zijn vooral de bemoeienissen, die kwaal van het hakketakken op elkaar, die we moeten afleren. Bemoeienissen zijn een teveel aan liefde: “Ik wil jouw geluk bewerken over je hoofd heen,. Iedereen die het zelf al eens ondervonden heeft, weet hoe kregelig je daarvan wordt.'

'Anderzijds hoef je je partner ook niet aldoor te sparen, dat is evengoed een slecht begrepen vorm van liefde. Het is ergens tussen die twee vuren dat je elkaar moet vinden. Want je wilt natuurlijk wel betrokken blijven op elkaar. Je wilt niet eindigen zoals in het pijnlijke gedicht 'Het huwelijk' van Willem Elsschot: “Maar doodslaan deed hij niet,...,'

Hoe zit het met de seks op die leeftijd?

'Een merkwaardige paradox: de frequentie daalt, maar de tevredenheid stijgt. De media besteden heel veel aandacht aan seks, maar ik lees bijvoorbeeld zelden dat een deel van de ouderen minder seks heeft, en daar toch tevreden over is.'

'Ik lees ook nooit dat de zin in seks niet synchroon verloopt, en dat er dus altijd verleiding voor nodig is. Over seks kun je niet onderhandelen: als jij nu dit doet, doe ik straks de afwas. Zo werkt dat niet, omdat je ook dat lijf moet meekrijgen.'

Verleiden betekent ook dat de ander zich moet laten verleiden.

'U heeft gelijk, zich laten verleiden is ook een opening maken. Die ander moet er ook aan willen meewerken. En als de ander niet meer wil, tja, dan zal de een wat meer moeten masturberen. Dat is ook een oplossing. Deze generatie is misschien nog grootgebracht met de doodzonde van de masturbatie, maar iedereen doet het hoor, en iedereen doet het vaak. Het is heus geen kwestie van pubers en soldaten op kamp.'

't Klinkt niet allemaal zo vrolijk, wat u over liefde op latere leeftijd vertelt.

'Het is de leeftijd van het aanvaarden, en hoewel ik zei dat veranderen nu niet meer kan, is aanvaarding zelf misschien wel de grootste verandering. Als de druk wegvalt om de ander te modeleren naar jouw ideaal, als je kunt houden van die ander zoals hij is, kun je je enorm opgelucht voelen. Het gaat ook met rouw gepaard hoor, er wordt soms bij gehuild. Toegeven dat je de ander niet kunt geven wat die zo graag zou willen, horen dat je partner niet het initiatief tot seks kán nemen, ook al zou je dat zo graag eens willen: dat doet pijn, maar het is ook mooi. Het verandert je relatie, het brengt mensen dichter bij elkaar.'

Alfons Vansteenwegen, Als liefde zoveel jaar kan duren, genieten van je relatie na 50, blz. 161.

Uitg. Lannoo


B.V.

5 oktober 2007 .

Kostbare vriendschappen

Jan Kerkhofs 'Trouw'

In zijn brieven aan Lucilius noemde Seneca ‘de liefde de gekheid van de vriendschap’ en ‘de vriendschap de wijsheid van de liefde’. Jan Kerkhofs, pastoraaltheoloog en emeritus professor aan de KU Leuven, ging in zijn boek Trouw (Lannoo, Tielt, 2004) uitvoerig op die uitspraak in. Veroverings- en bezitsdrang horen volgens Kerkhofs niet in vriendschap thuis, en evenmin de wil om één te worden. Elke ontmoeting met een vriend of vriendin is dan ook veeleer discreet en terughoudend, wat dan weer de kwetsbaarheid vermindert en de trouw bevordert. Want vriendschap mag misschien wel minder broos zijn dan liefde, toch zijn ook voor haar trouw en duurzaamheid absolute voorwaarden.

Kerkhofs benadrukte in zijn boek ook het belang van creatieve vriendschappen voor de samenleving. Niet toevallig, in het kader van The European Values Study (EVS) deed hij de voorbije decennia onderzoek naar de betekenis en het belang van vriendschappen. Daaruit bleek telkens weer dat vriendschap, na gezin en arbeid, een van onze belangrijkste bekommernissen is. Verwonderlijk is dat niet. De spirituele kracht van vriendschap brengt mensen samen. De banden die daardoor ontstaan, zijn vaak als een web: teer, maar toch sterk genoeg om een ander te bereiken en onze eenzaamheid te doorbreken. Kortom, vriendschap blijft levensbelangrijk, ook in een samenleving waarin de ‘ik-cultuur’ almaar dominanter wordt.

Vandaar wellicht dat het thema vriendschap op aardig wat belangstelling kan rekenen. Niet langer alleen vanuit literair-historische, sociaal-psychologische of wijsgerige hoek, maar ook vanuit de sociologie. Zo publiceerde het gezaghebbende vakblad American Sociological Review recentelijk een bijdrage over ‘Social isolation in America’. Onderzoekers wijzen er daarin op dat Amerikanen almaar minder vrienden hebben.

Omdat het woord vriendschap een rekbaar en beladen begrip is, stelden ze vragen als ‘met wie praat je over je persoonlijke problemen?’. Dat leverde gegevens op over – excuses voor het sociologische jargon – ‘de belangrijkste, vaak gecontacteerde interpersoonlijke omgevingen die mensen gebruiken voor gezelligheid en advies, alsook voor sociaal-emotionele en instrumentele steun’. In mensentaal zijn dat ‘onze vrienden’.

Volgens de onderzoekers praten de Amerikanen nu met minder mensen over hun persoonlijke ervaringen en emoties dan twintig jaar geleden. In 1985 had 75 procent van de Amerikaanse bevolking meer dan één belangrijke gesprekspartner; in 2004 was dat nog maar 56 procent. Betekent dit dat vriendschappen schaarser zijn geworden en dat daardoor de onderlinge verbondenheid is afgezwakt – zoals onder anderen de bekende Britse socioloog Frank Furedi bij hoog en bij laag beweert? Journaliste Ellen de Bruin legde die vraag voor aan vier Nederlandse sociologen die daarnaar onderzoek hebben verricht.

Uit haar verslag daarover in NRC/Handelsblad blijkt dat onze noorderburen geen redenen hebben om de alarmbel te luiden, ook al blijkt uit een in oktober verschenen rapport van het Sociaal en cultureel planbureau dat Nederlanders de jongste dertig jaar almaar minder tijd aan hun vrienden besteedden. Vooral de wederzijdse bezoekjes verminderden aanzienlijk. Die vaststelling roept bij Beate Völker gelijkenissen op met wat in Amerika gebeurt, al waarschuwt ze tegelijk dat de kreet dat we aan vriendschappen inboeten, de kop opsteekt bij elke uitvinding zoals de telefoon en het internet.

Anderen merken op dat mensen die in de stad leven, hoegenaamd niet minder vrienden hebben dan vroeger, integendeel. ,,In de stad vind je altijd wel iemand die bij je past,’’ benadrukt Henk Flap. ,,Als je een vreemde smaak hebt wat vrienden betreft, kun je die in een dorp niet bevredigen, maar in een stad vaak wel.’’ Hij gelooft niet dat het internet onze contacten oppervlakkiger maakt: ,,Het internet heeft vermoedelijk een vergelijkbaar effect als vroeger de telefoon,’’ meent hij.

Gerald Mollenhorst vindt dan weer dat de hedendaagse mens er niet minder vriendschappen op nahoudt, maar dat veel van die vriendschappen nog maar één functie vervullen: vrienden op het werk, vrienden met wie je sport en anderen met wie je naar de bioscoop of op café gaat. Voor Cas Wouters tot slot kiezen we ook in vriendschappelijke relaties voor kwaliteit: ,,De ruimte om zelf te bepalen met wie je intiem wil zijn, is enorm gegroeid. Vriendschap is een eersteklasrelatie geworden, waar mensen hoge eisen aan stellen.’’

●

Robert Sapolsky, een gerenommeerd neuroloog en hoogleraar aan de universiteit van Stanford, voorspelde in The next fifty years dat onze samenleving er over een halve eeuw alleen maar droeviger op wordt. Hij verwees daarbij naar twee cruciale ontwikkelingen: enerzijds het stijgend aantal depressies onder adolescenten en jongvolwassenen en, anderzijds, het feit dat belangrijke stressfactoren aan het begin van ons leven het risico op depressies in de volwassenheid doen toenemen. Volgens Sapolsky is het zaad van de wanhoop in de volgende generatie al gezaaid en zijn nieuwe antidepressiva en geneesmiddelen daartegen niet opgewassen. Als hij het bij het rechte eind heeft, wordt vriendschap er alleen maar kostbaarder op en is ze misschien wel het beste vaccin tegen de wisselvalligheden van het leven.

Bert Claerhout

Tertio 355 - 29 nov. 2006 p. 2

Oudere mensen zoeken steeds meer een nieuwe relatie

Alleenstaande zestig- en zeventigplussers zoeken in contactadvertenties meer naar een partner.

In contactadvertenties aarzelen zestig- en zeventigplussers niet langer mee te delen dat ze op zoek zijn naar een geschikte partner. Op sommige dagen is de groep van de senioren zelfs evenveel of meer vertegenwoordigd in de rubriek van de zoekertjes. En ook bij huwelijksbureaus komen ze meer over de vloer.

Volgens Rika Ponnet, zaakvoerster van huwelijksbureau Duet, is de opvallende aanwezigheid van de senioren in de advertenties het gevolg van een dubbel fenomeen. De jongere generatie zoekt niet meer langs de weg van de advertenties op papier een partner, maar vindt een geliefde via het internet.

,,En de jongste twee jaar stellen we ook vast dat bij de oudere generatie het taboe steeds meer wegvalt om op latere leeftijd toch opnieuw een partner te zoeken. Ouderen zijn ook steeds minder sociaal omkaderd. Kinderen hebben minder tijd om langs te komen, omdat ze zelf al een druk leven hebben. Die ouderen redeneren dat ze in die omstandigheden evengoed een partner kunnen zoeken. Een goed gezelschap om samen te genieten.''

Volgens Ponnet zijn de zestig- en zeventigplussers niet echt meer op trouwen uit, willen ze in de meeste gevallen zelfs niet samenleven. ,,Ze geven de voorkeur aan een lat-relatie. Dat kan dan wel afwisselend een paar dagen bij de man, een paar dagen bij de vrouw zijn, maar samenwonen zien ze niet zitten.''

,,Ik heb misschien nog tien jaar te gaan, waarom zou ik alleen blijven?''

,,Ben jij lieve, intelligente, verzorgde ADAM (+/-65j), vrij, niveau, niet-roker. Dito optimistische EVA zoekt je.''

Het is een van de vele zoekertjes waarmee zestig- en zeventigplussers opnieuw op zoek gaan naar een partner. Volgens het Nationaal Instituut voor de Statistiek (NIS) stappen weduwnaars gemiddeld op de leeftijd van 64 weer in het huwelijksbootje, en weduwen als ze 59 zijn.

De senioren die opnieuw een relatie willen beginnen, rukken ook op in het klantenbestand van de huwelijksbureaus, al blijft dat volgens Rika Ponnet, zaakvoerster van Vlaanderens grootste kantoor, nog wel een klein percentage. Feit is volgens haar wel dat de senioren niet meer alleen willen blijven. Uit de advertenties blijkt overigens dat het merendeel van de zoekenden niet langs een agentschap wil passeren.

Ponnet stelt dat met de huidige generatie senioren een andere mentaliteit is ontstaan. ,,Het is de groep die eerst huwde, dan een huis bouwde, dan kinderen grootbracht, die onderweg nog niet van mekaar scheidde, en dan plots geconfronteerd werd met de dood van een van de partners. Ze zijn dan weduwe of weduwnaar en zitten met de vaststelling ,,dit is het nu'.' Precies die laatste vaststelling accepteren ze niet meer. Ze redeneren dat ze als oudere persoon misschien toch nog wel tien jaar te gaan hebben en vragen zich af waarom ze alleen zouden blijven.'' Volgens Ponnet is het ook de eerste generatie senioren die over voldoende middelen beschikt en graag op reis gaat. ,,En reizen doe je liever niet alleen.''

De meeste advertenties van de oudere zoekers staan in de rubriek ,,vriendschap''. Die vriendschap sluit volgens Ponnet een intieme relatie helemaal niet uit. ,,Ze zijn zeker seksueel nog actief en hebben ook nog altijd dezelfde gevoelens. Het zal misschien allemaal niet meer zo fel zijn, maar ze stippen het intieme in hun zoektocht naar een partner toch als zeer belangrijk aan. Ook oudere mensen worden nog graag geknuffeld en aangeraakt.''

Dat de contactadvertenties hoog scoren bij de 60- en 70-plussers heeft ook te maken met het geïsoleerde bestaan van nogal wat senioren. Ze werken niet meer en lang niet iedereen heeft een goed sociaal netwerk of vriendenkring uitgebouwd. Volgens Ponnet wijzen de advertenties ook op een ander, gigantisch probleem. ,,Vanaf vijftig wordt dat probleem zelfs enorm, we zitten dan met veel meer vrouwen dan mannen. In de groep van de zeventigers kan één man zelfs zes tot zeven vrouwen krijgen. Een tekort aan mannen dus, een overaanbod aan vrouwen.'' Sommige kinderen stimuleren hun ouders om nog opnieuw in zee te gaan en willen volgens Ponnet oprecht dat ze nog enkele gelukkige jaren beleven. Anderen trachten dan weer zo'n nieuwe partner te dwarsbomen, omdat ze hem of haar als jager op de spaarcenten van ma of pa zien.

Volgens Ponnet is er voor de relaties tussen de oudere kandidaten echter nog een belangrijker hindernis. ,,Het is de groep die voor de Tweede Wereldoorlog werd geboren en volgens een heel klassiek rollenpatroon heeft geleefd. De vrouw had daarin de zorgende en opvoedkundige rol. ,,Eigenlijk hebben die vrouwen hun hele leven gemoederd. En dat zijn ze nu wel beu, ze willen niet meer een soort verpleegster zijn voor hun nieuwe partner. Veel mannen van die leeftijd verlangen dat nochtans opnieuw, want ze hebben niet anders gekend. Ze willen voor tv zitten en wat wandelen, dat is het dan. Die vrouwen daarentegen willen reizen. Ik zie dat fenomeen overigens opduiken bij veel vrouwen rond de 55. Ze hebben in hun gezin geïnvesteerd, de kinderen zijn het huis uit en ze redeneren dat ze nu hun vrijheid terug hebben en wat ze gemist hebben weer moeten inhalen. Ze reizen of gaan naar de open universiteit. De mannen daarentegen willen het wat rustiger aan doen. Het is heel moeilijk om die leeftijdscategorieën met mekaar te matchen.''

F.G.

29 okt. 2006

"Verliefdheid is een oogziekte", prof. emeritus dr. Alfons Van Steenwegen

INTERVIEW. Alfons Vansteenwegen, de auteur van 'Liefde is een werkwoord'

Zijn bestseller, Liefde is een werkwoord, stevent af op 100.000 verkochte exemplaren. Nu hij met emeritaat gaat, hoopt professor Vansteenwegen meer tijd te hebben voor boeken, lezingen en relatieadvies aan paren.

L iefde is een werkwoord is zijn bekendste. Maar er waren ook nog Liefde na verschil, Liefde vraagt tijd en Ondanks de liefde, over ontrouw. Dat laatste boek, dat hij samen met zijn vrouw Maureen Luyens - ook een relatietherapeute - schreef, komt binnenkort in het Duits uit, onder de titel Trotz aller Liebe . Professor Alfons Vansteenwegen (65) is nog niet uitgepraat, maar nu hij met emeritaat gaat, moet hij wel het lesgeven aan de universiteit vaarwel zeggen. Hij zal het missen.

,,Twee uur lang een auditorium van 250 studenten boeien, ik doe dat doodgraag. De studenten voelen goed het verschil aan tussen wie vanuit de praktijk spreekt en wie niet. Ik kon elke les bij wijze van spreken met een nieuwe casus illustreren. En de universiteit begint daar gelukkig ook het belang van in te zien.''

Samen met Maureen en nog een ander therapeutenechtpaar behoorde hij tot de eersten die de relatie- en sekstherapieën van de beroemde seksuologen Masters en Johnson in Vlaanderen introduceerden. ,,Ruim dertig jaar geleden zagen we veel taboes. Door de grote onwetendheid ging er op seksueel vlak veel mis. Dat kon je verhelpen met goede informatie. Er was toen ook nog veel schaamte onder de mensen. Ook daar kun je vrij goed aan werken in therapie. Nu zien we almaar meer paren die zich melden met een gebrek aan seksueel verlangen. Ze vinden het 'allemaal zo saai', zeggen ze. Logisch: wat moet je nog als je alles hebt en als alles kan? Dat is de tol van de vrijheid.''


Verwachten we vandaag te veel van een relatie?

,,We hebben veel te hoge verwachtingen en tegelijk banaliseren we de liefde. Is ons gevoel over? Dan is de relatie ook over. Dat horen en lezen we toch overal. Het is voor mij een merkwaardige tegenspraak: relaties worden sneller opgebroken dan vroeger, maar het 'gevoel' wordt heel hoog ingeschat.''

,,Soms denk ik dat het ons goed zou doen om af en toe eens terug te denken aan lang geleden, toen een huwelijk een samenwerkende vennootschap was, gericht op de voortplanting. Het intieme was veel minder belangrijk. Je leefde samen en je overleefde.''


Ja, maar dat was daarom toch niet beter?

,,Scheiden was toen uit den boze, maar nu is het misschien te vanzelfsprekend. We streven ons persoonlijke geluk na, maar in een lange relatie ben je niet voortdurend intens en gepassioneerd gelukkig. Gevoel speelt wel degelijk een rol: door de jaren heen is het de thermometer van je relatie. Het basisgevoel moet goed zitten. Maar het misverstand is vaak dat mensen onder 'gevoel' de passie verstaan, die na de eerste fase van verliefdheid voorbijgaat.''

,,Daarom denk ik dat sommigen vandaag te onbesuisd tot een relatiebreuk overgaan. Zeker als er kinderen zijn. De laatste tijd ben ik nogal verontrust door studies die wijzen op de negatieve gevolgen voor de kinderen. Ze hebben meer psychologische problemen, ze leven vaker in armoediger omstandigheden. Ze gaan later zelf ook meer scheiden. Vinden we het niet te vanzelfsprekend, vraag ik mij af, dat zoveel kinderen wekelijks hun koffer pakken en verhuizen?''


U noemt de mogelijkheid dat ze 'zelf ook scheiden' een van de potentiële nadelen voor de kinderen. Sommigen zullen daar een moreel oordeel in zien, dat ze afwijzen.

,,Zoals ze alle waarden afwijzen, waardoor alles een grijze zee wordt. Waarom ons nog moe maken met zin zoeken in seks en relaties? Of ze zeggen dat 'alleen katholieken' die vraag nog stellen. Dat geloof ik niet. Ik meen dat veel denkende mensen daarmee begaan zijn. Ik denk ook dat de meeste mensen in een relatie stappen met de bedoeling die te behouden.''


Is het kalf eigenlijk niet al verdronken als een paar beslist om in therapie te komen? Of is dat een vooroordeel?

,,Er zit iets van waarheid in: men wacht doorgaans te lang om in therapie te komen. Paren weten natuurlijk ook dat wij geen advocaten zijn. Willen ze echt scheiden, dan gaan ze meteen naar die beroepsgroep. Toch kan het voorvallen dat een van beiden mentaal al te ver weg is. Soms is therapie een voorwendsel: men laat de partner bij een therapeut achter, zodat die niet alleen zou zijn. Of men wil kunnen zeggen dat men al het mogelijke heeft gedaan. Zulke motieven worden bij het begin van een therapie wel besproken, hoor.''

,,Ik zou stellen aanraden om hulp te zoeken als een probleem blijft hangen, als de partners er zichzelf altijd opnieuw in vastrijden. Het advies is hetzelfde als voor de anticonceptiepil: beter een jaar te vroeg dan een dag te laat.''


Is het doel van therapie stellen bij elkaar te houden?

,,Ons eerste doel is de maximalisatie van elke partner. Ons tweede doel is dat ze ofwel beter samenblijven, ofwel beter scheiden. Sommigen komen tot de conclusie dat ze vroeger verkeerd gekozen hebben. Of dat ze toch niet bij elkaar passen. Soms is dat terecht. De vraag is: welke criteria hanteren ze? Willen ze het perfect passende paar zijn? Dat zou wel eens lelijk kunnen tegenvallen. Na de eerste verliefdheid vallen we allemaal van ons voetstuk. En wat is 'te veel van elkaar verschillen'?''


Liefde maakt blind, zegt het spreekwoord. Professor Lode Roose, een expert in hoofse lyriek, doceerde vroeger dat liefde juist helderziend maakt: je ziet iets in iemand wat anderen niet zien, of wat je eerder niet zag.

(lacht) ,,Juist. We hebben het hier over verliefdheid en dat is in elk geval een oogziekte. Je ziet méér, je ziet zelfs dingen die er niet zijn. Je ziet de ander zoals je hem of haar zou wensen. Het is een illusie die vroeg of laat in gruzelementen valt. Van de andere kant is het ook een grote kracht, een sterke energie, die mensen over de drempel heen en naar elkaar toe jaagt. Verliefdheid is nodig om een relatie te beginnen, maar mijn stelling is juist dat de relatie maar echt begint waar de verliefdheid ophoudt.'

,,Dan kun je komen tot een langdurige betrokkenheid. We moeten het relatiegeluk verbreden tot een algemeen tevredenheidsgevoel. Het is niet permanent, niet altijd zo intens, maar het is 'goed genoeg'. Het leidt ertoe dat je je kunt vergenoegen in de kinderen die opgroeien, of in een reisje dat je samen onderneemt. Het leidt er ook toe dat je altijd weer de confrontatie wilt aangaan met de ander.''


Is liefde dan een gevecht?

,,Het is leren omgaan met verschil, en dat is best lastig. Ik heb dat geleerd in mijn werk met paren, en ik zie het nu ook in de samenleving: je moet eerst de verschillen zien, ze mogen benoemen en ze kunnen aanvaarden. Dan pas kun je tolerant zijn en liefhebben. Het is een illusie om te zeggen dat we allemaal gelijk zijn: zwart is niet blank en de koran is niet hetzelfde als de bijbel. Maar ze zijn wel gelijkwaardig.''

,,Juist wanneer we het verschil ontkennen, ontstaat er onverschilligheid. Ik pleit daarentegen voor 'verschilligheid': de ander erkennen in zijn anders-zijn leidt er ook toe dat je niet aan elkaar voorbijloopt, maar dat je de ander ziet en dat je betrokken raakt op elkaar.

Toch worstelen veel mensen met de aandrang om hun partner te veranderen of te modelleren naar het eigen ideaalbeeld.

,,Vroeger zat therapie ook in die richting. Als je dat en dat deed, zou je partner wel veranderen. Sinds een jaar of tien ligt het accent meer op het aanvaarden van de onveranderbaarheid der dingen. We hebben allemaal onveranderlijke kenmerken. Waarom die per se willen 'oplossen'? Een vrouw die erg dynamisch is, zal van haar trage man nooit een energieke kunnen maken. Voor een man die van stiptheid houdt, is het misschien ook makkelijker om te leren aanvaarden dat zijn vrouw veel tijd nodig heeft.''

,,Het is belangrijk om in te zien dat ook goede stellen nooit alles oplossen. Je kunt 's morgens aan tafel een dispuut hebben, dat niet uitgepraat is tegen dat je naar je werk moet. Dat blijft dan op tafel liggen, en er gebeurt verder niets mee.''


U bent getrouwd met een relatietherapeute: is dat een voordeel?

,,De klassieke vraag na elke lezing! De waarheid is dat het in twee richtingen speelt. Ik kan met een stel werken dat een groot probleem heeft en 's avonds bij het naar huis rijden vaststellen dat wij dat ook hebben, maar er helemaal geen punt van maken. Dan prijs ik mij gelukkig. Ik kan ook zien hoe anderen het de moeite vinden om te werken aan een bepaald aspect van hun relatie, en dan bedenken dat ik dat jammer genoeg niet doe.''

,,Er is in feite niets moeilijkers dan twee psychologen in therapie hebben: ze kennen het hele arsenaal, ze weten ook beter hoe ze elkaar, soms heel subtiel, kunnen kwetsen. Ik heb zulke stellen al uit elkaar zien gaan. Maar als Maureen en ik een goed huwelijk hebben, met de moeilijkheden en de deugd die daarbij horen, dan is dat niet alleen het gevolg van onze kennis en inspanningen, maar ook van een portie geluk. Je moet geluk hebben. Het is niet allemaal eigen verdienste.''

,,Ik koppel het wel terug naar de verliefdheid uit de beginjaren, die de basis legt. Er spelen bij verliefdheid veel onbewuste factoren mee, maar die zijn daarom niet ongefundeerd.''


De populaire wetenschap zegt dat verliefdheid een kwestie van hormonen is.

,,Alsof het alleen maar dat zou zijn! Meestal giet men er dan nog een portie evolutietheorie bij ook: de man zou maar zo lang bij zijn gezin blijven tot het kind op eigen benen staat. Kijk, tegen dat simpele sciëntisme van de media kom ik in verzet. Zoals ik eerder in deze krant zei: We zijn meer dan een waterzak met genen. Ja, natuurlijk gebeurt er iets in ons lichaam als we vlinders in de buik voelen. Maar om het nu daartoe te reduceren...''


Maar is de mens wel gemaakt om voor altijd bij één ander te blijven?

,,Samenblijven op zich betekent niets. Het is niet omdat iets lang duurt, dat het goed is. Het kan om pathologisch samenklitten gaan: sommige stellen die beter uit elkaar kunnen gaan, blijven veel te lang samen. Ik denk nu aan situaties van huiselijk geweld.''

,,Toch kan er ook heel veel deugd en diepgang zitten in een langdurige relatie. De confrontatie die je altijd weer aangaat, houdt je wakker en verkwikt je persoonlijkheid. Natuurlijk wordt het na enkele jaren wat voorspelbaar, maar de originaliteit van die combinatie tussen die twee mensen, en geen andere, blijft bestaan. Ook als het eens wat moeilijker gaat en je tijdelijk door de woestijn moet. Niet iedereen hoeft dat te vinden, maar volgens mij zit daar een waarde in.

Bij het afscheid van professor Vansteenwegen publiceren zijn collega's een liber amicorum onder de titel 'Als liefde niet volstaat. Over hulp aan koppels'. Het verschijnt bij LannooCampus en kost 24,95 euro.


B.V.

5 juni 2006

Me Tarzan, you Jane

Opinie-artikel in het weekblad HP De Tijd van Theo Richel over de rollen tussen mannen en vrouwen in huwelijk en samenwoning. De Nederlandse regering wil dat vaders zorgen, maar ze geeft vaders geen substantiële ondersteuning daarvoor, terwijl moeders moeten gaan werken. Dat mondt voor die financieel zelfstandige moeders uit in een situatie van eenzaamheid, omdat zij op wat latere leeftijd onbetrouwbare partners zijn geworden. De auteur die in de Nederlandse context zelf uitgebreid de zorgrol van de vader heeft uitgeprobeerd en beleefd, concludeert dat hij zijn zonen wil duidelijk maken dat ze opnieuw kostwinners moeten worden en dat zijn dochters van jongsaf kinderen moeten krijgen en thuisblijven of indien nodig part time baantjes moeten invullen. Dat is de allerbeste opvatting om je gezin bij elkaar te houden en niet alleen en beklagenswaard te eindigen.

De overheid vindt nog steeds dat moeders moeten werken en dat vaders de helft van de thuistaken op zich moeten nemen.
Maar dat werkt niet. Pleidooi voor het klassieke rolpatroon.

Om het volledige artikel in PDF-vorm te lezen:

Klik hier

HP De Tijd, Theo Richel, 13 augustus 2004

Het is aanbevelenswaardige lectuur voor de actuele situatie van de relatiebeleving.

G.D.

Jaarlijks krijgen ruim 35 duizend kinderen te maken met de echtscheiding van hun ouders – een voetbalstadion vol. Zij ervaren al jong dat relaties vervelend kunnen eindigen. Wat betekent dat later voor hun eigen liefdesleven ?

‘Vijf jaar na de scheiding konden ze eindelijk zonder ruzie met elkaar omgaan’, vertelt Sharon (17) over haar ouders, die uit elkaar gingen toen ze twaalf was. ‘ik merk dat ik door de scheiding erg ongelukkig ben, en dat ik veel mensen wantrouw. Mijn vriend is mijn steun, zonder hem ben ik niks.’ De ouders van Laura (20) scheidden toen ze veertien was: ‘Ik ben me meer bewust van wat er mis kan gaan. Daarom durf ik eigenlijk geen relatie aan. Als ik een relatie heb, verloopt het contact meestal stroef. Omdat ik onzeker ben en niks durf.’

Uit onderzoek blijkt dat kinderen van gescheiden ouders anders omgaan met intieme relaties dan kinderen uit een ongebroken gezin. Ze verslijten meer korte relaties, hebben hun eerste vriend(innetje) op jongere leeftijd, verzamelen meer seksuele partners en beginnen eerder aan geslachtsgemeenschap. Ze scheiden ongeveer twee keer zo vaak als kinderen uit een goed huwelijk. Behalve hun gedrag, is ook hun kijk op intieme relaties anders. Kinderen uit een gebroken gezin kunnen meer moeite hebben om relaties aan te gaan en geloven niet zo snel dat een relatie stabiel en trouw kan zijn. Door deze onzekerheid hebben ze een grotere kans op een oppervlakkige, of juist een zeer serieuze verhouding. Op het gebied van conflicten, communicatie en vertrouwen ondervinden ze meer problemen. Ze hebben minder vaak trouwplannen en schatten hun echtscheidingsrisico’s hoger in.

Verkeerd voorbeeld
Kinderen van gescheiden ouders denken anders over relaties, omdat ze zijn opgegroeid met een verkeerd ouderlijk relatiemodel. Mensen leren van hun ouders hoe partners met elkaar omgaan, hoe ze ruzie maken en ruzie oplossen. Kinderen nemen de negatieve conflicthantering van hun ouders over en gebruiken deze in hun eigen volwassen relaties. Ze slagen er minder goed in om ruzie op een constructieve manier op te lossen. Dit geldt met name voor vrouwen. Kinderen gaan na de scheiding namelijk vaak bij hun moeder wonen en meisjes kopiëren het gedrag van de moeder sneller dan jongens. Laura: ‘Mijn moeder maakte vaak negatieve opmerkingen over mijn vader. Als ik van een weekend bij m’n vader terugkwam, durfde ik daar niet over te praten, anders was de sfeer zo weer verpest. Helemaal als ik over zijn vriendin begon.’

Een andere oorzaak voor het afwijkende gedrag van kinderen uit een gebroken gezin, is de verstoorde ouder-kindrelatie. De band tussen ouder en kind speelt een belangrijke rol bij de ontwikkeling van zelfvertrouwern en bij het aangaan van een succesvolle intieme relatie. Door een scheiding neemt het vertrouwen in een liefdesrelatie af, tenzij het kind een goede band met de ouders heeft en houdt. Helaas is de band met de ouders meestal verzwakt voor, tijdens en na de scheiding. Vooral als één ouder – vaak de vader – vertrekt. Bovendien zijn de ouders tijdens de scheiding grotendeels op zichzelf gericht. Ze hebben minder aandacht voor de kinderen en zijn vaak niet zo verdraagzaam.

Veel kinderen kunnen dit niet plaatsen en zoeken de schuld bij zichzelf. Door deze emotionele onzekerheid kunnen ze eigenschappen ontwikkelen die negatief uitwerken op hun eigen relatie. Denk bijvoorbeeld aan minder zelfvertrouwen, jaloezie en bindingsangst. Sharon onderschrijft dit. ‘Ik wantrouw heel veel mensen. Daarom bind ik me liever niet. Dan heb ik het vooral over vriendinnen. Ik doe liever dingen alleen en sluit me af voor anderen.’

Volgens Ineke Swarte, psycholoog, komen de relationele problemen echter niet alleen door het slechte voorbeeld van de ouders, en de zwakke band met hen. ‘Aangeboren eigenschappen spelen ook een rol. Niet elk kind uit een gebroken gezin komt namelijk in de problemen. Het is afhankelijk van de persoonlijke veerkracht van het kind zelf. Een kind met van nature een extraverte persoonlijkheid kan zich beter uiten en zal over het algemeen beter door een moeilijke periode heen komen dan een introvert kind.’

Hoop voor later
Is er ondanks deze treurig stemmende resultaten nog hoop? Volgens de Amerikaanse psycholoog David Mahl wet. Hij onderzocht het gedrag van kinderen uit gebroken gezinnen en vond drie typen: kopieerders, zwoegers en verzoeners.

Kopieerders praten na de scheiding nauwelijks over de situatie en herhalen het gedrag van hun ouders (onbewust) rechtstreeks in hun eigen relaties. Bij deze groep is de kans groot dat hun eigen intieme relatie later ook strandt.

Zwoegers worstelen met de scheiding en ontvangen weinig emotionele ondersteuning van hun ouders. Ze praten openlijk over de breuk, maar weten niet precies wat ze moeten overnemen uit de relatiemodellen van hun ouders. Ze zijn zich bewust van de invloed die de scheiding van hun ouders heeft op hun eigen relatie. Ze vinden een goede communicatie met hun partner erg belangrijk, maar in de praktijk lukt dit lang niet altijd.

Verzoeners hebben de scheiding geaccepteerd. Ze houden een goed contact met de ouders. Zij zien de breuk als een leermoment en hebben er iets van opgestoken. Doordat ze de relatie van hun ouders analyseren, zijn ze zich eerder bewust van signalen die duiden op relatieproblemen. Daarbij kunnen ze kenmerken onderscheiden die geassocieerd worden met een succesvolle relatie. Zo wordt het mogelijk om een andere koers te varen dan de ouders.

Niet elk kind uit een gebroken gezin is dus veroordeeld om het voorbeeld van de ouders te volgen. Zelfs als het uit een zeer conflictueus gezin komt en een zwakke band heeft met de ouders, kan het later een goede, duurzame relatie opbouwen. Daarvoor is het nodig dat het kind de band van de ouders als een negatief voorbeeld ziet en dat slechte rolmodel aan de kant zet. Ook moet het opnieuw betekenis geven aan de voorbeeldfunctie van de ouders. Bijvoorbeeld door te accepteren dat mensen vaak geen ideale ouders zijn. Dan kan de scheiding uiteindelijk toch iets opleveren.

Hilde Schreur

ZO BEPERKT U DE SCHADE

Zes tips voor ouders die hun kind zo min mogelijk willen laten lijden onder de scheiding.

1. Houd uw kind buiten conflicten, praat nooit negatief over de andere ouder. Uw kind mag niet het gevoel krijgen dat het partij moet kiezen.
2. Maak duidelijk dat de scheiding niet de schuld is van uw kind. Vertel allebei dat u van uw kind blijft houden, ook al houdt u niet meer van elkaar.
3. Als u vertrekt, maak dan duidelijk dat dit niets met uw kind te maken heeft. Hou zo goed mogelijk contact, op een manier die prettig is voor het kind.
4. Handel de scheiding goed af en creëer zo snel mogelijk een nieuwe conflictarme gezinsomgeving. Als u er samen niet uitkomt, zoek dan hulp bij bijvoorbeeld een bemiddelaar.
5. Probeer in goed overleg samen te zorgen voor uw kind.
6. Geef uw kind genoeg aandacht, sta open om over de valkuilen van uw huwelijk te praten. Een goede communicatie kan voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt.

MEER INFORMATIE

- http://members.multimania.nl/kigo/ [website voor kinderen van gescheiden ouders]

- http://www.psychotherapie.pagina.nl

- http://www.echtscheiding.pagina.nl

- http://www.geestelijke-gezondheidszorg.pagina.nl

- http://www.praktijkswarte.nl

TEKST : HILDE SCHREUR

Bron : PSYCHOLOGIE MAGAZINE JULI/AUGUSTUS 2004 blz. 32-33.

Duurzame relaties anno 2004

Het is goed even stil te staan bij de betekenis van het woord relatie de dag van vandaag. Onze samenleving, en wij in die samenleving, veranderen voortdurend. Steeds meer Belgen leven alleen. Jongeren beginnen later aan een relatie. Ze willen langer van hun jeugd genieten alvorens zich te binden. Het klassieke twee-oudergezin met kinderen komt steeds minder voor. Het aantal gescheiden mensen in ons land blijft stijgen. Het alleen-zijn, al dan niet met kinderen, is vaak slechts een overgangsfase tussen twee relaties. Zowel mannen als vrouwen gaan in hun leven niet één, maar verschillende langdurige relaties aan. Wat ligt nu aan de basis van al deze veranderingen in onze maatschappij? Visie ging te rade bij CAW Sonar en sprak er met Danny Beliën van het team Relatie en Welzijn.

Wat is er nu zo anders dan pakweg 30 jaar geleden ?

Danny : "De emancipatie van zowel man als vrouw heeft voor heel wat veranderingen gezorgd. Zelfstandigheid en zelfontplooiing worden steeds belangrijker.
Om gelukkig te zijn verlangen we nog steeds naar een duurzame relatie en kinderen. Maar daar bovenop is ook de kans tot persoonlijke ontwikkeling, en een boeiende job een belangrijke rol gaan spelen in de zingeving van ons leven".

Is er een formule voor een goede relatie ?

Danny: "Voordurend hard werken aan je relatie is de boodschap. Dat vraagt inspanning en creativiteit van beide kanten.
Mensen hebben nu meer verwachtingen ten aanzien van een relatie en de partner. In onze relatie zijn we voortdurend op zoek naar een evenwicht tussen de rol als partner/ouder, de job en ruimte voor onszelf.
We stellen ook meer eisen aan onszelf. We willen de perfecte partner zijn, perfect zijn op het werk, de kinderen de beste opvoeding geven, een perfecte gezondheid hebben, ...
Dat brengt heel veel stress en drukte met zich mee. Met het gevaar dat partners mekaar voorbijlopen. In al die drukte is het nodig om regelmatig even stil te staan. Het is belangrijk dat er gepraat kan worden en dat je binnen je relatie je emoties durft te uiten.
Doe je dat niet, dan vervreemd je van elkaar en dreigt je relatie leeg te lopen".

Maakt dat alles een relatie dan ook niet kwetsbaarder?

Danny: "Inderdaad. Het maakt het boeiender, maar tegelijk is de kans dat het ergens misloopt ook groter.
Een relatie doorloopt verschillende fases. De verliefheid, uitbouwen van een carrière, kleine kinderen, tieners, kinderen die het huis verlaten, opnieuw alleen met je partner.
Overgang van de ene fase naar de andere kan leiden tot een crisis. Bijvoorbeeld als de kinderen het huis verlaten moet je samen op zoek naar een nieuw evenwicht binnen je relatie. En dat gaat niet altijd vanzelf. Soms moet er ook gevochten worden voor een relatie.
Wanneer je er als partners echt niet meer uit geraakt kan een crisis leiden tot een scheiding. Maar een scheiding betekent altijd lijden. Tijdens het rouwproces is er het schuldgevoel van heb ik wel hard genoeg gevochten. Zeker als er kinderen zijn.

Als een relatie afgebroken wordt, is het ook erg belangrijk dat je kan loskomen als partner. Toch nog ouder zijn, en mekaar ook in die rol blijven erkennen. Alleen zo kunnen de kinderen openlijk houden van beide ouders".

Uit het weekblad Visie nr. 04 van 6 februari 2004 p. 17.

'Voor je het weet zit je te liegen en te bedriegen' -
De schadelijke gevolgen van internetseks

ANTWERPEN - Interview DE SCHADELIJKE GEVOLGEN VAN INTERNETSEKS
Eens surfen naar een pornosite, inloggen op een erotische chatroom: voor je het bouw je een geheim seksleven uit, zegt Hannie Van Rijssingen. 'Van internetseks gaat een enorme aanzuigkracht uit.'
 
In een loft boven het Antwerpse 'hoerenpaleis' Villa Tinto geeft de Nederlandse Hannie Van Rijssingen duiding bij haar boek Onzichtbare ontrouw, over de invloed van porno en internetseks op partners, kinderen en gezinnen. Terwijl beneden de mannen bij tientallen voorbij de vitrines schuiven op zoek naar instant-bevrediging. Vindt ze dat geen provocerende plek, gezien de ellende die ze in haar boek beschrijft? 'Jaaa', zegt ze nadenkend. 'Ja, dat is het geloof ik wel.' En dan vraagt ze: 'Vind je het echt zo'n hoop ellende?'

Van Rijssingen is seksuologe en relatietherapeute en ziet in die hoedanigheid steeds meer mensen, vooral mannen, met een verslaving aan porno of seks op het internet. Ze schreef dit boek in eerste instantie voor hun partners, omdat die de grond onder hun voeten voelen wegschuiven als ze ontdekken wat hun man allemaal op het internet uitvreet.

Vroeger bestond porno ook. Waarom is het nu zoveel erger?

'Het is veel en veel toegankelijker geworden. Op allerlei gewone sites staan nu erotische hoekjes waarop je kunt doorklikken. Het is zo gemakkelijk. En er gaat een enorme aanzuigkracht van uit: wie ermee begint, dreigt erin meegesleept te worden. Zo ken ik een man die begon met gewone porno en per toeval op kinderporno uitkwam. Hij walgde toen van zichzelf, maar het had ook iets spannends, waardoor hij het bleef doen. Andere mannen staan er 's nachts voor op, of blijven 'savonds uren bezig en geraken nooit meer op tijd in bed. Je hoeft er geen moeite voor te doen, het is vaak gratis - niet altijd - en je hoeft ook niet eerst een praatje te slaan zoals je met je vrouw hoeft te doen. Er zijn ook mannen die via internetseks op zoek gaan naar contacten in real life. Zo bouwen ze een geheim seksleven uit. Voor je het weet zit je te liegen en te bedriegen.'

Zelf denken ze: dat is van mij alleen. U bestrijdt dat.

'Kijk, ik heb het niet over mannen die eens een keertje iets opzoeken om bij te masturberen. Maar als het de plaats inneemt van seks met en tijd voor je vrouw, van aandacht voor je kinderen, dan is er meer aan de hand. Als het je hele denken beheerst, dan is het een verslaving. En zoals met alle verslavingen geldt dat het in wezen niet draait om de seks, maar om het feit dat deze mannen vluchten voor verantwoordelijkheden die bij de volwassenheid horen: de verantwoordelijkheid om een attente man te zijn, een aandachtige vader, een goede werknemer, enzovoort. Dan gaat hun hele omgeving eronder lijden.'

U zegt dat vrouwen te tolerant zijn. Hoe zou dat komen?

'Omdat ze geen preutse trut willen zijn. Binnen gezinnen gebeurt hetzelfde wat in de samenleving gebeurt: men minimaliseert er de kwalijke gevolgen van porno. Ik wil vrouwen aansporen hun intuïtie, hun aanvoelen, hun knagende onvrede over de gang van zaken serieus te nemen. In mijn praktijk zie ik veel partners van wie ik hoor dat ze al jaren met zo'n sudderend gevoel van “hier klopt iets niet, rondlopen. Ze hadden het wel met hun man aangekaart, maar hij ontkende of minimaliseerde. Uiteindelijk komen de mannen die ik zie, toch door hun vrouw bij mij terecht. Zij heeft hen voor de keuze gesteld: of je doet er iets aan, of ik ga bij je weg. En dan hoor ik zo'n man ook zeggen: “Goed dat ze dat gedaan heeft, want er was geen houden meer aan,.'

Op welke manier beïnvloedt de internetseks ook de relatie?

'Er zijn vrouwen die vertellen dat ze het niet wisten, maar ondertussen merkten ze wel dat de seks dwingender werd. Een “nee, accepteerde hij niet meer - en zo zijn ze niét begonnen. Wat ik ook hoor, is dat hij ongevoeliger wordt voor wat zij nodig heeft. Ineens vraagt hij voortdurend naar pijpen of anale seks, want “iedereen doet dat toch,. Op zich is er niets mis met die seksuele handelingen, maar als het alleen om die handelingen draait, en niet meer om de verbinding tussen twee mensen, dan gaat er iets fout. Of ze werken altijd hetzelfde stramien af, omdat ze dat op pornosites zo zien. Ik noem dat het hitsigheidsmodel voor seks, dat minder vervullend is als het verbindingsmodel. Terwijl vrouwen die verbinding meestal zo nodig hebben voor ze - ook letterlijk - opengaan.'

Maar de mannen beleven er intussen wel veel plezier aan, of niet?

'Ik vraag ze in therapie om te beschrijven wat ze ondergaan wanneer ze aan internetseks doen. En het is schrijnend hoe weinig dat is! Ze hebben enorme kicks nodig om iets te voelen, altijd meer kicks, en het is zo voorbij. Triest hoor, en het raakt hen meestal ook wel wanneer ik hen dat zeg. Een jongeman die vroeger verslaafd was, zei me over zijn herstel: “Als je meer kent, ga je niet meer voor minder,. Denk aan alcoholverslaafden: het maakt ze niet uit wat ze drinken, als het maar veel is. Terwijl het zoveel meer deugd doet om te genieten van één goed glas wijn. Dat is ook zo met seks: wanneer die voor beiden prettig en vervullend is, wordt er ook veel minder gezeurd over de frequentie. Als het echt goed is, doet het er niet zo toe hoeveel of weinig het gebeurt.'

Beantwoorden de internetseksers aan een bepaald profiel?

'Het zijn vaak mannen die zich onvoldoende betrokken voelen bij het gezin. Ze hebben dat zelf niet in de gaten, maar als ik doorvraag, blijkt dat ze aan internetseks doen op momenten dat ze zich gefrustreerd voelen. Het is een manier om hun stress weg te werken. Soms zijn het managers die dit doen vlak voor een belangrijke vergadering. Vaak zijn het mannen die niet goed kunnen praten over emoties, die dat uit de weg gaan. Het is een geheel van gestoorde omgang met zichzelf.'

Vrouwen schamen zich, zegt u, om het probleem aan te kaarten omdat ze denken dat ze er zelf schuld aan hebben.

'Onterecht. Een seksverslaafde is juist erg egocentrisch bezig: het draait alleen om zijn eigen behoeften.'

Belangrijkste voorwaarde voor herstel?

'Echt kijken en luisteren naar de pijn van je partner, wat ontzettend moeilijk is maar nodig om samen verder te kunnen. Vrouwen moeten op hun beurt leren om zich niet op het herstel van hun partner te storten, maar om onder ogen te zien wat dit gedrag met henzelf en hun kinderen doet. Dat niet wegcijferen. Er zit niets anders op dan het gesprek daarover met elkaar aan te gaan.'


_________

Onzichtbare ontrouw, 135 blz., 12,50 euro, uitgeverij Gotmer.

www.hannievanrijssingen.com

________


B.V.

28 sept. 2008 .

Hoe het internet je huwelijk kan bedreigen

Nog even en het internet wordt de belangrijkste vorm van ontrouw. Tenminste, dat beweert toch Beatriz Avila Mileham. Deze dame deed voor haar scriptie aan de Universiteit van Florida onderzoek naar getrouwde mensen die veel chatten. Hoe langer hoe meer mensen zoeken blijkbaar on line contact met anderen via het net. En ook getrouwde mensen doen dat, bijvoorbeeld op www.marriedandflirting.net of in de Married and Flirting groups van Yahoo. Microsoft draagt een steentje bij met bijvoorbeeld http://groups.msn.com/MarriedandFlirting. De onderzoekster deed vorig jaar diepte-interviews met 86 mensen die actief waren in dergelijke chatboxen. En blijkbaar zien velen dergelijke chatboxen als een onschuldige manier om wat spanning in hun leven te brengen. Er gaan immers geen aanrakingen of ontmoetingen mee gepaard, en je hoeft ook niet meer naar obscure hotels te trekken. De meeste chatters vinden dan ook niet dat ze ontrouw zijn. Als je het aan hun echtgenoten vraagt, denken die er meestal wel anders over. Maar gewoonlijk weten ze weinig over het chatgedrag van hun partners. Die kruipen vaak achter hun computer als hun wederhelft al onder zeil ligt.

Van de 86 participanten aan het onderzoek waren er 26 die een echt afspraakje hadden met iemand uit de chatbox. Maar slechts twee hadden uiteindelijk een echte affaire. Toch blijken er regelmatig huwelijken spaak te lopen nadat een van beide partners ontrouw heeft gepleegd via internet. Je hebt daar natuurlijk de kwestie van de kip en het ei, en je kan je natuurlijk de vraag stellen of het feit dat een van beide voor zijn pleziertjes het internet op trekt, niet al een uiting is van een slecht lopende relatie. Beatriz Avila Mileham raadt je in alle geval aan om bij het begin van een relatie niet alleen te bespreken hoe je staat tegenover het krijgen van kinderen, maar ook wat je denkt over on line daten en chatten.

Als afsluiter wil ik je toch nog dit verhaal meegeven. Het verscheen in juli in de media. Of het om een stadslegende gaat, kon ik niet achterhalen, maar het klinkt vrij onwaarschijnlijk : de Taiwanees Huang Tzu-heng heeft vorige maand zelfmoord gepleegd omdat zijn vriendin haar internetgeliefde verkoos boven hem. Niets nieuws onder de zon, ware het niet dat die internetgeliefde eigenlijk een alter ego was van hemzelf. Hij wou testen of zijn vriendin hem wel trouw was en begon on line met haar te daten als Mr. J. Na een tijdje kwam het meisje Huang Tzu-heng vertellen dat ze verliefd geworden was op iemand anders, namelijk Mr. J. en dat ze hem wou verlaten. Dat was te veel voor Huang Tzu-heng en hij pleegde dan maar zelfmoord door houtskool te verbranden in zijn kamer.

- Marian Kin -
Hoofdredacteur

Redactioneel artikel uit Clickx Magazine van 12 augustus 2003 - nr. 47

Nota van de redactie :

Dat "het internet je huwelijk kan bedreigen" is helemaal niet denkbeeldig. De bevindingen van Beatriz Avila Mileham uit de bovenstaande tekst zijn ook de bevindingen van mensen die in de hulpverlening staan hetzij als professionelen hetzij als ervaringsdeskundigen. In de gesprekken komt vaker en vaker tot uiting dat één van de huwelijkspartners naar een echtscheiding toe evolueert of zijn of haar beslissing tot scheiden versnelt door internetcontacten zoals hierboven beschreven worden. De gerichtheid naar de nieuwe andere doet de bestaande relatie afbrokkelen tot de onvermijdelijke verbreking van de band volgt. Het verschijnsel komt niet alleen maar een enkele keer voor, maar neemt hoe langer hoe meer toe. Maar het internet is niet de boosdoener, alles ligt immers in de hand van de betrokken internetgebruiker. Men moet weten wat men doet, men moet weten wat men feitelijk wil.

G.D.

Help de bedreigde man

Bij het denken over emancipatie is jarenlang vrijwel uitsluitend naar de problemen van vrouwen gekeken, zeggen Theo Richel en Joep Zander. Het wordt tijd dat er meer aandacht komt voor de gebieden waar de man op achterstand staat.

Aan het begin van de tweede feministische golf, in de jaren zeventig, stond het nog samen op de agenda: het bestrijden van de achterstanden van vrouwen en mannen. In de afgelopen jaren is de aandacht grotendeels naar de achterstanden van vrouwen gegaan. Dat werk is nog lang niet klaar, maar er moet ook eens naar de mannen worden gekeken. Daar zijn nog veel achterstanden weg te werken. Een paar voorbeelden:

Mannen leven gemiddeld zes jaar korter dan vrouwen. Ze worden eerder ziek en krijgen vaker kanker en hart- en vaatziekten.

Bij mannen komt zelfmoord twee- tot driemaal zoveel voor als bij vrouwen.

De gecombineerde werk-zorg belasting van mannen is volgens de Emancipatiemonitor (Sociaal Cultureel Planbureau/CBS) hoger dan die voor vrouwen.

Er is veel druk op mannen om meer zorgtaken op zich te nemen, maar daarmee lijken ze de kans op echtscheiding te vergroten. Bij de rechter speelt vervolgens de aandacht die een vader aan zijn kinderen geeft, geen of zelfs een negatieve rol hier gaat het vooral om de wensen van de moeder.

Sommige vaders negeren na een scheiding hun kinderen, maar dat is een kleine minderheid, zo blijkt uit onderzoek. Veel vaders worden tegen hun wil weggehouden bij hun kinderen. Dat is slecht voor de kinderen en slecht voor de vaders. Voor geen van beiden is er enige vorm van hulpverlening.

Mannen worden bij voorkeur geportretteerd als een soort geweldjunks. Daarbij wordt geheel voorbijgegaan aan het feit dat de overgrote meerderheid van de mannen niet gewelddadig is, maar juist geprogrammeerd is om vrouwen en kinderen te beschermen, desnoods met hun eigen leven.

Er is geen enkele aandacht voor de mannelijke slachtoffers van huiselijk (fysiek) geweld. Wetenschappelijk onderzoek geeft aan dat deze groep qua omvang zeker vergelijkbaar is met de vrouwelijke slachtoffers.

De overheid organiseert campagnes over mannen, zonder enige input vanuit de vader/mannen-beweging en klaarblijkelijk zonder enige interesse in de werkelijke cijfers over mannen.

Veel mensen die met bovenstaande achterstanden van mannen worden geconfronteerd, komen met tegenwerpingen als 'mannen leven veel ongezonder' of 'mannen zijn nu eenmaal gewelddadiger'. Als een man in de problemen komt, is dat blijkbaar altijd zijn eigen schuld. Bij vrouwen is een dergelijke reactie zeer ongepast: wie suggereert een verkrachte vrouw nog dat ze een te kort rokje droeg?

In veel landen is de realiteit van de mannenproblematiek aan het doordringen. In landen als Finland, de Verenigde Staten als geheel en tevens in deelstaten als New Hampshire, in Nieuw Zeeland, Duitsland, België, Zweden, Groot-Brittannië en Ierland zijn tal van initiatieven. Die variëren van voorzichtige inventarisatie van de problematiek tot opvanghuizen voor mannelijke slachtoffers van huiselijk geweld of de oprichting van een nationaal bureau voor de gezondheid van mannen (VS).

Het verst lijkt Oostenrijk. Daar kent het ministerie van Sociale Zaken sinds 2001 een aparte afdeling mannenzaken. Hoewel deze slechts zes medewerkers telt, is de maatschappelijke uitwerking groot. De afdeling initieerde onder meer studies naar zelfmoord onder mannen en naar de effecten van een scheiding voor vaders en kinderen, en nam het initiatief voor een congres over de mannenproblematiek. In de eerste zeven maanden van haar bestaan ontving de afdeling 35.000 telefoontjes, en dat is volgens een medewerker sindsdien doorgegaan. Deze kwamen grotendeels van gescheiden vaders die ongewild van hun kinderen waren gescheiden. Binnenkort verschijnt een wetenschappelijke analyse van deze noodmeldingen.

In Ierland concludeerde een overheidsstudie dat vrouwen achter de voordeur net zo gewelddadig kunnen zijn als mannen. Daar wordt nu gewerkt aan opvang voor mannelijke slachtoffers.

Sommige instellingen in Nederland claimen ook hulpverlening aan mannen te bieden, maar in de praktijk beperkt die zich tot het vertellen aan mannelijke plegers van huiselijk geweld hoe slecht ze eigenlijk zijn. Mannen bestaan hier alleen als daders, niet als slachtoffers. Sommige hulpverleners neigen er systematisch toe mannen een rigide karakterstructuur toe te schrijven, en die als een belangrijke oorzaak aan te wijzen voor de problemen waar mannelijke cliënten zich mee aanmelden. Mannen zouden hun gevoelens te weinig tonen, en de hulpverlening moet ze dat dan leren. De mannen worden beoordeeld op basis van een 'vrouwelijke' norm en zodoende sluit het behandelingsaanbod slecht op hen aan.

In wetenschappelijk onderzoek is geconstateerd dat het maatschappelijk werk eigenlijk niet geïnteresseerd is in de heteroseksuele man. Een organisatie als Transact voor 'genderspecifieke hulpverlening' negeert de problematiek van de geslagen mannen willens en wetens al jaren.

Gelukkig is er niet alleen slecht nieuws: in een Nijmeegs ziekenhuis is onlangs een speciale polikliniek voor mannen geopend. Er zou sprake zijn van een stormloop.

De tweede feministische golf had ook een 'mannenbeweging' tot gevolg. Die bestond vreemd genoeg niet uit mannen die gelijkheid nastreefden van mannen en vrouwen, maar een stel curieuze watjes die vooral zeer doordrongen leken van hun sociale, morele, seksuele en emotionele inferioriteit aan de vrouw. Mannen moesten zich er maar op voorbereiden dat de evolutie en de technologische ontwikkelingen hen sowieso overbodig zouden maken.

Op tal van universiteiten en via allerlei organisaties wordt deze visie nog steeds uitgedragen. De naam doet het niet verwachten, maar in de visie van een organisatie als E-quality zijn eigenlijk alle gezinnen éénoudergezinnen. Gerund door moeder uiteraard. Misschien loopt er wel ergens een vent rond, maar die speelt geen enkele rol van betekenis.

In Nederland hebben jaarlijks ongeveer 35.000 scheidingen plaats. In tegenstelling tot wat veel mensen denken betreft het hier niet een oude bok die nog wel een jong blaadje lust. Natuurlijk komt dat ook voor, maar driekwart van de scheidingen wordt in gang gezet door de vrouw, en niet omdat er sprake is van overspel, geweld of drankzucht. Volgens Nederlandse onderzoekers neemt zij die stap omdat ze 'hogere kwaliteitseisen' stelt aan de relatie. Wat er niet bij wordt gezegd is dat zij die kwaliteitseisen kan stellen omdat volgens een studie onder 40.000 scheidende stellen in de VS een scheiding vooral wordt doorgezet door degene die zeker weet dat zij de kinderen krijgt. Een man kan zijn kwaliteitseisen beter inslikken. Als hij een scheiding doorzet, weet hij nagenoeg zeker dat hij zijn kinderen kwijt is.

Tussen de tienduizenden mannen die aldus jaarlijks aan de kant worden gezet zitten ongetwijfeld ook alcoholisten, meppers, seksverslaafden enzovoort, maar ook heel veel mannen die zich vóór die scheiding met volle passie hebben ingezet voor hun gezinnen. Die ontdekken plotsklaps tot hun verbijstering dat het huwelijk een contract is geworden, waarbij de rechter aan de kant staat van degene die dat contract wil verbreken. Van de ene op de andere dag zijn ze een gevaar voor hun kinderen geworden.

Illustratief is het lot van Martin Huisman. Tot op de dag van vandaag heeft de moeder van zijn vermoorde dochter Rowena het gezag over haar andere dochtertje, Rochelle. De vader wil dolgraag de opvoeding overnemen, maar wordt daartoe niet in staat gesteld. Hij is twee kinderen kwijtgeraakt, maar hoeft op enigerlei hulpverlening niet te rekenen, op tegenwerking des te meer.

Een deel van die mannen is inderdaad uitgesproken zielig en zakt weg in depressies en verwaarlozing. Een ander deel is echter de schaamte voorbij en heeft zijn zelfbewustzijn herwonnen. Niet als tegenstander van vrouwenemancipatie, maar ook niet als bijwagen van het feminisme. Deze 'nieuwe' mannenbeweging manifesteerde zich nadrukkelijk op de websites van twee campagnes van het Ministerie van Sociale Zaken 'Mannen worden er beter van. En vrouwen ook' en 'Mannen in de hoofdrol'.

Dat had effect: de bedoeling van de Mannen-worden-er-beter-van-campagne was ideeën voor een toekomstig emancipatiebeleid te vergaren. In de conceptaanbevelingen staat nu onder meer dat er een aparte coördinator mannenzaken moet komen op het ministerie en dat het beleid inzake huiselijk geweld evenwichtiger moet worden.

Een ander effect was de oprichting van de Denktank M/V, een werkgroep waarin mannen en vrouwen discussiëren over de plaats van de man in het emancipatiebeleid. Voor het eerst in de geschiedenis lijkt het ministerie open te staan voor deze geluiden.

Wereldwijd is van feministische zijde negatief gereageerd op initiatieven van mannen om iets aan hun achterstanden te doen. De Oostenrijkse directeur van het bureau voor mannenzaken herinnert zich dat bij de oprichting werd gezegd dat hieraan geen behoefte was zolang nog niet aan alle wensen van vrouwen is voldaan. Blijkbaar kan het emancipatiebeleid slechts vrouwenbelangen dienen. De naam van de campagne 'Mannen worden er beter van. En vrouwen ook', suggereert dat men op het ministerie van Sociale Zaken iets verder is in het denken. Nu nog zien wat dat in de praktijk oplevert.

Theo Richel is journalist, Joep Zander is pedagoog. Beiden zijn lid van de Denktank M/V

NRC-Handelsblad 10-5-2003