De vos is in Vlaanderen terug van weggeweest. De inplanting van de bewoning (vooral lintbebouwing) en de algemene ruimtelijke structuur in Vlaanderen hebben als gevolg dat de vos vaker door de mens wordt opgemerkt. Zo nu en dan wordt deze hondachtige zelfs aangetroffen in een kippenhok. Wat voedsel betreft is de vos een echte opportunist. Als een vos een onbeveiligd kippenhok passeert, zal hij de kans niet laten liggen om een snelle hap aan zich te laten voorbijgaan. Het feit dat vaak alle kippen er moeten aan geloven als er een vos is langs geweest, heeft te maken met surplus killing. Dit natuurlijk met een aantal ontevreden kippen- en kleinveehouders als gevolg. Het is niet zo dat er in een bepaald gebied teveel vossen kunnen voorkomen (en op die manier meer kippen er het slachtoffer van kunnen worden).
Vossen zijn erg territoriaal en dus ofwel aanwezig ofwel afwezig in een bepaalde regio.

Pluimveeschade is niet speciaal gebonden aan een bepaald seizoen. Het hele jaar door kunnen er gevallen voorkomen. Piekmomenten zijn er wel tijdens aanhoudende vorst- of sneeuwperiodes en in de maanden april tot juni, wanneer de vossenwelpen grootgebracht worden. De enige manier om ervoor te zorgen dat uw dierbare kippen, ganzen en eenden gespaard blijven van vossen (of van loslopende honden, steenmarters of zelfs ratten!) is het voorzien van een afsluitbaar nachthok – de vos gaat immers vooral ’s nachts op jacht – of een afgesloten ren met een degelijke omheining.

Uw pluimvee zit al veilig in een vossenvrije ren? Perfect! Laat aan de anderen zien hoe u uw ren hebt beveiligd en bezorg ons uw foto’s via mail of per post. Misschien dient jouw inzending binnenkort wel als model voor de veiligste kippenren uit Vlaanderen! Samenleven met de vos? Yes, we can!

Maak uw kippenren 'fox proof'

• Voorzie een draad die strak gespannen is. Een slappe omheining vergemakkelijkt het over de draad heen klimmen.

• Zorg voor een maaswijdte van maximum 7 cm. 3 à 4 cm is ideaal.

• Voor de hoogte van de omheining reken je ca. 2 meter. Een vos kan gemakkelijk over een obstakel van anderhalve meter hoog springen.

• Sluit de bovenkant van de ren volledig af met een dak, een net of met traliewerk. Een andere mogelijkheid is om de bovenkant van de omheining naar buiten om te plooien onder een hoek van ongeveer 30°. Op die manier is het voor vossen praktisch onmogelijk om nog over de afsluiting heen te klauteren.

• Graaf onderaan de draad ongeveer een halve meter in de grond in of voorzie tegels of betonplaten langs de omheining. Op die manier zal ook een gravende vos van een kale reis terugkeren. Een vos denkt er immers niet aan om iets verder van de draad te graven als tegels hem in de weg zitten.

• Daarbovenop kunnen enkele schrikdraden worden voorzien. Een eerste draad wordt aangebracht op ongeveer een halve meter hoogte en een tweede helemaal bovenaan de afsluiting (minstens anderhalve meter hoog — zie de foto hieronder).

• Zorg ervoor dat er geen ‘zwakke punten’ in de constructie zitten: let op dat er geen aanpalende bouw dichtbij de kippenren staat zoals een garage, tuinhuis of speeltuin. Daarnaast kunnen ook bomen en struiken gebruikt worden als hulpmiddel om over de omheining heen te komen.

• Een vos zal doorgaans aanwezige honden mijden. Het houden van een waakhond kan dus ook voor een doeltreffende bescherming zorgen van uw kippenren.

• Tegenwoordig bestaan er ook automatische deurtjes die je kippenren sluiten bij zonsondergang en weer openen in de ochtend: nogal prijzig maar wel zeer efficiënt (Info)

Vossen en volksgebruik: tips en trucs

Ook het verspreiden van mensenhaar, oude schoenen, azijn en menselijke urine zou de vossen uit het kippenhok weghouden. Het zijn stuk voor stuk middeltjes die mogelijks werken door de specifieke geur die afgescheiden wordt. Als ze weldegelijk effect zouden hebben, zal men hoogstwaarschijnlijk rekening moeten houden met het tijdelijk karakter ervan. Daarnaast zou het afspelen van muziek via radio ook zijn effect hebben. Te proberen op eigen risico! Met deze eenvoudige en budgetvriendelijke tips kunt u alvast aan de slag om uw dieren afdoend te beschermen.
 

Heeft het zin om vossen te verdelgen?
Nu hondsdolheid in Vlaanderen niet meer voorkomt, is alle vossen uitroeien geen doelstelling meer. Dergelijke gedachte is niet meer van deze tijd, want de vos is een toppredator en heeft een belangrijke plaats in ons ecosysteem. Vossen zijn niet enkel mooie, maar ook nuttige dieren: muizen, ratten en andere schadelijke knaagdieren staan op zijn menu.
De vos verdelgen heeft zo misschien wel een tijdelijk effect, maar hierdoor komt er een geschikt territorium vrij. Naast het feit dat dit vroeg of laat vrijwel zeker door een ander exemplaar ingenomen wordt en je weer van voor af aan kan beginnen, verstoor je op deze manier de sociale structuur van de populatie. Een bejaagde populatie heeft een lagere dichtheid, wat resulteert meer voedsel en vacante territoria. Hierdoor zal de overleving en voortplanting groter zijn dan bij een niet-bejaagde populatie die aan zijn maximale dichtheid zit. Zo kan je bij een bejaagde populatie uiteindelijk op een even grote vossendichtheid eindigen als bij een niet-bejaagde populatie, en had je dus evengoed niets kunnen doen. Er zijn zelfs negatieve gevolgen bij het bejagen van vossen, want door het vrijkomen van territoria ontstaat er een grotere mobiliteit binnen de populatie, waardoor met ziektes besmette vossen zich verder zullen verspreiden. 

Kunnen vossen ziektes overbrengen?
Vaak worden vossen geassocieerd met ziektes en parasieten als hondsdolheid en vossenlintworm.
Een vos met hondsdolheid verliest zijn schuwheid en wordt ook agressiever, waardoor hij vee en mensen kan besmetten. Hondsdolheid is echter sinds de jaren negentig in België volledig uitgeroeid dankzij uitgebreide vaccinatiecampagnes waarbij aas met vaccin werd gebruikt. Enkel in grensstreken met Duitsland en Frankrijk worden nog af en toe gevallen van hondsdolheid vastgesteld.
De vossenlintworm is een meer recent in de aandacht gekomen probleem. Via onderzoek van dode vossen en uitwerpselen blijkt deze lintworm in België vooral ten zuiden van Samber en Maas voor te komen, waar hij vermoedelijk ook altijd al aanwezig geweest is. Ook verspreid over Vlaanderen worden besmette vossen aangetroffen. Als je gaat wandelen, eet dan geen bessen die dicht bij de grond groeien of was ze voor ze op te eten. Zorg ook dat je hond nooit in een vossenburcht gaat neuzen, want als hij daarna met je kinderen speelt, kan hij ze zo besmetten met vossenlintwormeitjes die aan zijn vacht zijn blijven hangen. Raak ook nooit dode of levende vossen of hun uitwerpselen aan. Vossen verdelgen om de verspreiding van dergelijke ziektes en parasieten tegen te gaan, is nu net wat je niet moet doen. Hierdoor komen geschikte territoria vrij en verhoogt de mobiliteit van de vossenpopulatie, waardoor besmette vossen zich juist verder over Vlaanderen kunnen verspreiden.

Hier kan je de folder van Natuurpunt downloaden: "Slimmer dan de vos"