MUAY BORAN,  PAHUYUTH   EN  MUAY THAI

 

MUAY BORAN (antiek boksen) omhelst bijna alle wapenloze, traditionele krijgskunsten die al eeuwenlang in Thailand beoefend worden.  De gewapende Thaise krijgskunst noemt men KRABI KRABONG (korte en lange wapens). Wanneer in de oudheid een krijger zijn wapens zoals het schild met zwaard of de speer op het strijdveld verloor kon hij zijn 8 getrainde lichaamsdelen (handen, ellebogen, knieën en benen) en het hoofd gebruiken om zichzelf te verdedigen en misschien te overleven tegen de gewapende tegenstander. MUAY BORAN is een synthese van kunnen en ervaring van Thaise grootmeesters uit de meest uiteenlopende vechtstijlen verzameld gedurende vele honderden jaren en vormt een deel van het Thaise culturele erfgoed.

Omtrent het jaar 1350 gedurende het AYUTTHAYA  tijdsperk noemde men de Thaise krijgskunst PAHUYUTH (“veelzijdige krijgskunst”). Meer uitleg  kan je lezen op de website van Grootmeester Klaus Handke:  www.pahuyuth-Bremen.de

Uit de ongewapende krijgskunsten is MUAY THAI ontwikkeld. Andere benamingen waren vroeger  Mai See Sawk of Siamees Boksen. Men noemt MUAY THAI ook wel “ de sport der koningen” omdat in de oudheid conflicten tussen verschillende koningen soms onderling met een gevecht werden beslist.

Er was een periode dat de vuisten werden omwikkeld met hennepkoorden. Het vechten met gebonden handen noemde men “MUAY KAAT CHUEAK”. Er werden kleine knoopjes in de touwen gelegd zodat het oppervlak rond de vuisten ruwer was. Waarschijnlijk is het een mythe, maar men vertelt dat sommige vechters de omwikkelde touwen in lijm doopten en daarna in gemalen glas of steengruis om een vete uit te vechten. Terwijl de lijm droogde en hard werd kon de bokser zich mentaal en fysiek voorbereiden op het gevecht met meditatie en het uitvoeren van zijn WAI KRU (ritueel groeten als respect voor de koning, familie, leraar en bokskamp) en RAM MUAY (traditionele boksdans). Men vocht door totdat een persoon te heftig bloedde of  K.O. ging. Later werd er een tijdslimiet ingevoerd. Hiervoor gebruikte men een holle kokosnoot met een gaatje in geboord. Men gooide de kokosnoot in water. Als de kokosnoot onder ging was de tijd over. Bovendien waren er geen gewichtscategorieën zodat een kleine persoon soms vocht tegen een veel grotere en zwaardere persoon. MUAY KAAT CHUEAK kennen de mensen vandaag als gevechten die doorgingen rond de jaren 1920. Deze manier van vechten werd door de overheid verboden in 1929 toen een bokser stierf aan zijn verwondingen.

MUAY THAI ontwikkelde tot een echte sport en het gebruik van beschermmateriaal werd ingevoerd. Er werden meer reglementeringen toegevoegd, gevochten in een boksring, tijdsronden en gewichtsklassen ingevoerd. THAIBOKSEN werd de vechtsport die we vandaag kennen.

Ook de manier van trainen is veranderd. In plaats van op bananenbomen en kokosnoten traint men nu de technieken vooral op stootzakken of zandzakken, Thai-pads, focus-mitts en trapkussens. De Thaise manier van trainen is over het algemeen steeds hetzelfde: 5 tot 8 km hardlopen, touwtje springen, schaduwboksen met -of zonder lichte gewichten in de handen, stootzaktraining, individuele training op de Thai-pads of focus-mitts met een trainer, sparren, clinchen, buikspier –en nekspieroefeningen en krachttraining (push-ups, gewichttraining,…) en eventueel zwemmen om de spieren los te maken. Deze training duurt meestal 3 a 3,5 uren en een prof doet dit 2 maal per dag, 6 dagen per week.

“MUAY THAI is de gevechtkunst waar lichaam, geest en ziel tot een eenheid worden gebracht”

 

 

 

DE VERSCHILLENDE KLASSIEKE THAIBOKSSTIJLEN 

 De traditionele Thaiboksstijlen verschillen naargelang de streek of plaats in Thailand. Ook nu nog ziet men een verschil in boksen tussen bv. een kamper uit het Noorden tegen een kamper uit het Zuiden:

 De stijlen uit Zuid-Thailand:  PAAK TAI

 -         MUAY CHAIYA : De naam PAHUYUTH werd tegenwoordig veranderd in MUAY THAI CHAIYA. Deze stijl is ontstaan in de stad Chaiya in de provincie Surathani in het zuiden van Thailand. Kenmerkend voor de stijl is de hele lage en compacte stand met de zwaartekracht tussen de benen. Beide knieën zijn gebogen en alle gewrichten staan naar voor gericht als een soort schild tegen elke aanval. De bokser kan heel vast en evenwichtig op 1 been staan met het andere been hoog opgetrokken en de voeten en de tenen worden ook opwaarts gebogen. De ene vuist wordt hoger geplaatst dan de andere. Muay Chaiya  is gespecialiseerd in het blokken met de ellebogen en knieën; elk lichaamsdeel blijft steeds gebogen zodat het lichaam compact is met “scherpe punten”. Aanvallers worden dus ontmoedigd omdat ze zich bezeren tegen de scherpe lichaamsdelen na een aanval.

Het voetenwerk is snel en de boksers bewegen soms met sprongetjes. Aanvallen gebeuren heel snel in series met stoten die uit alle hoeken komen.

-      MUAY MAA YANG: of de “paardenstap” stijl. Kenmerkend is de bokser die op 1 been staat met het andere been opgetrokken in een verdedigende positie, met hetzelfde hand dicht bij de heup en het andere hand verdedigend voor het gezicht.

 

De stijl uit Oost-Thailand:  PAAK  EESAAN  of  MUAY KORAT

 Eigenlijk is deze stijl afkomstig uit het meer Oostelijk deel van Centraal Thailand. De stijl is waarschijnlijk meer dan 1000 jaar oud.

De stand in dit systeem is vrij lang en met de voeten naar voor gericht bijna op één lijn. De ene hand wordt voor de andere geplaatst op één lijn ter hoogte van de neus. Het voorste “leidende” been is gestrekt met de knie op “slot”. Het achterste been is gestrekt en gespannen met de hiel vast op de grond, klaar om opwaarts gestrekt te trappen of wordt gebruikt om van richting te veranderen tegenover de tegenstander. Het hoofd wordt over het voorste been gehouden met het lichaam lichtjes voorover gebogen zodat het zwaartepunt vooral op het leidende been rust.

De trappen en stoten zijn volledig gestrekt. Trappen worden op het eind lichtjes gedraaid  om de tegenstander zijn hoofd of nek te raken.

De stijl gebruikt veel gelijktijdige blok-aanval technieken. Ofwel wordt een aanval ontweken door buiten bereik te bewegen.

Het voetenwerk wordt de “tijgerstap” genoemd.

Het favoriete wapen van Muay Korat  is een trap gevolgd door een swing-stoot achter het oor. Een ander sterk wapen is een dubbele gelijktijdige counter-stoot.

Meditatie was ook heel belangrijk en de boksers hadden enorm veel respect voor senior-leraars. Zij gingen nooit vechten tegen een andere Korat beoefenaar.

De stijl uit Centraal-Thailand:  PAAK KLANG of de Bangkok stijl

 De stand is niet zo wijd. De armen worden laag gehouden met de vuisten opwaarts gericht en steeds in beweging. Beide armen worden naar voor gericht, parallel en op dezelfde hoogte gehouden met de leidende arm iets meer voorwaarts gericht.

Het voetenwerk is heel bijzonder en wordt ook de “spook-stap” genoemd: de bokser beweegt heel snel zonder moeite terwijl schijnbaar over vele plaatsen op de grond wordt bewogen in een speciale beweging.

Er zijn verschillende vormen van Muay Paak Klang:

 -          MUAY LOPBURI:  De stand is bijna identiek als deze van de Westerse boksers van rond het jaar 1900: een rechtopstaande stand met beide armen naar buiten gericht en de onderarmen wijzen naar voor. Muay Lopburi kent heel effectieve en harde  stoten. De meest gevaarlijke technieken waren de opstoten naar de adamsappel en het steken met de duim naar de ogen. Sommige boksers waren slim en hadden speciale “truukjes”. Ze veinsden soms een blessure tot ze een goede kans zagen om plots aan te vallen.

 

-          MUAY AYUTTHAIYA:  In de houding van deze boksers is de linkse schouder opgetrokken, dichtbij de kin om het gezicht te beschermen. Deze stijl gebruikte vaak twee wapens tegelijkertijd om de andere stijlen te counteren, zoals bijvoorbeeld een linkse ronde trap met een korte neerwaartse rechtse cross tegen Muay Chaiya boksers.

 

-          MUAY UTTARADIT:  Over deze stijl is weinig gekend.

 

De stijl uit Noord-Thailand: PAAK NUUA  of  MUAY LAMPANG of Muay Chiang Rai

 

MUAY PAAK NUUA boksers waren gekend voor hun uitzonderlijke kennis over de vitale punten in het lichaam. Zij gaven vaak stoten met de vuisten waarbij de knokkel van de (wijs)vinger lichtjes uitstak om vitale punten te raken. Zij kenden ook speciale grepen waarbij druk werd uitgeoefend op levensbelangrijke delen van het lichaam.

Ten tijde van koning Rama V werd in het Noorden gevechtskunst verboden, in tegenstelling tot de mensen in Bangkok, zodat veel van deze kunst verloren is gegaan.

 

Nieuwe stijlen

Tegenwoordig zijn er nieuwe stijlen ontwikkeld die eigenlijk een mengeling zijn van de oude stijlen, zoals o.a. Muay Chaiyut, Muay Nawarat en Muay Sangka.

 

TRAINING IN DE KLASSIEKE THAIBOKSSTIJLEN 

Zoals in veel traditionele gevechtsporten worden technieken apart getraind. Wat steeds terugkomt is stevige basistraining: voetenwerk, houding, stoten, trappen, ellebogen en knieën worden geoefend in de lucht (schaduwboksen) tot ze “natuurlijk” aanvoelen. Ook evenwichtsoefeningen zoals het staan en verplaatsen op dunne paaltjes is een manier van trainen. Om de lichaamsdelen te harden traint men op de welgekende bananenbomen (banana tree training). Ook kokosnoten worden gebruikt om vooral de elleboogtechnieken te trainen en de handen te harden. In sommige stijlen zoals Muay Chaiya oefent men het voetenwerk, ontwijken en de bokstechnieken ook op kleine vruchten die aan een touw hangen aan de tak van een boom om souplesse, timing en het accuraat raken van kleine punten te trainen. Dit is ook een goede concentratietraining.

Als men de technieken apart goed kan uitvoeren kan men ze na verloop van tijd in combinaties uitvoeren.

Sommige boksers staan zelfs in een riviertje en spatten water op in de ogen. Hier trainen ze om knipperen met de ogen te vermijden.

 

 In de PAHUYUTH -SCHOOL onderscheidt men de technieken als volgt:

 -          Cherng Muay:  het trainen van de basis-aanvaltechnieken. Training van de 8 wapens: 2 onderarmen met vuisten, 2 schenen met de voeten, 2 knieën, 2 ellebogen en eigenlijk ook het hoofd. Het hoofd mag je niet alleen zien als een wapen om mee te stoten. Het hoofd is eigenlijk het belangrijkste wapen omdat daar de hersenen zijn en dus ook de gedachten, strategieën, emoties en de geest ! Van daaruit wordt alles gecontroleerd en de prikkels naar de lichaamsdelen gestuurd. Het hoofd is dus ook het belangrijkste doelwit.

         Cherng Mad: Trainen van stoottechnieken

         Cherng Thao: Trainen van traptechnieken

         Cherng Khao: Trainen van knietechnieken

         Cherng Sok: Trainen van elleboogtechnieken

         Cherng Hua: Trainen van hoofdstoottechnieken en gebruik van het hoofd

 

-          Kon Muay Thai:  Het gebruik van Thaiboksen om aan te vallen (Kon Muay –Jujom) en te verdedigen of counteren (Kon Muay-Kae).

         Kon Muay-Jujom: Hier worden technieken geoefend om aan te vallen nog voor dat de tegenstander zijn techniek volledig kon uitvoeren.

         Kon Muay-Kae Mad: verdediging -en countertechnieken tegen stootaanvallen.

         Kon Muay-Kae Thao: verdediging -en countertechnieken tegen trapaanvallen.

         Kon Muay-Kae Khao: verdediging -en countertechnieken tegen knieaanvallen.

         Kon Muay-Kae Sok: verdediging–en countertechnieken tegen aanvallen met de elleboog.

-          Mae Mai en Lug Mai:  Ook Mai Kru en Mai Kred genoemd. De meestertechnieken en aanvullende technieken van Muay Thai. Wanneer perfect uitgevoerd, met de gepaste timing,  leiden deze technieken direct tot K.O. of dus een overwinning.

-         Chap-ko Muay en Muay Plam: Het trainen van grijpen, grepen, klemmen, ontwrichten, breken, clinchen, uit balans brengen, worpen en takedowns, veel gecombineerd met knie –en elleboogtechnieken voor het gevecht van dichtbij.

Muay Plam leert worsteltechnieken en het vechten op de grond. Er bestaan 18 worsteltechnieken.

 MUAY  kan men ook in de volgende groepen indelen:

 

-          Nawwar Wut

-          Plaeng Muay

-          Mei Muay

-          Cherng Muay:                 -  Cherng Rug :   Offensieve technieken

               -    Cherng Rab :  Defensieve technieken

Cherng Rab:

1)    -    Pong:  Blokken met de open hand

-    Pad:    Licht parreren met de open hand

-    Pid:     Blokken met de onderarm

-    Perd:   De dekking breken

 

2)      Taa:  Counteren met de snijkant of met de  voetzool v/d voet (vb. Viroon Hok Glab)

Taa nog: rechts

Taa nai: midden

Taa kwai: links

 

Yan:  Duwen. Bv. met de tenen of met de bal v/d voet (bv. Mon Yan Lak) of met de handen.

Do:    Pikken met de hiel

Sab:   Hakken

 3)    Goh:  Trekken, neertrekken

                Tob :  Hard parreren met de open hand

      Lop:   Ontwijken, duiken

      Piid:   Ontwijkend verstappen, uitstappende manouvres

      Shark: 45°  uitstappen

 

Nog enkele benamingen:

 Moemid    = zwaardhand

Tum          = worpen

Tab            = takedowns

Jab            = joint-locks; gewrichten blokkeren/controle

Hag           = gewrichten breken, disloceren

Loom        = vallen

Lug           = staan, rechtkomen

Klug          = staand vechten

Klan          = knieën

Pram         = 18 worsteltechnieken

 

Wat zeker niet minst belangrijk is zijn de Thaise rituelen, ceremonieën en tradities. Respect voor de meesters en leraars wordt getoond via de WAI KRU (rituele groeten) en de RAM MUAY (gevechtsdans) uitgevoerd op ritmische Thaise muziek.

Aansluitend bij MUAY THAI en de Klassieke Thaise gevechtkunsten is de leer van de vitale punten en energiebanen in het menselijk lichaam, Thaise massage (Phaet Nuat Thai), meditatie,Yoga en kruidenleer.

Krabi Krabong kan men gaan leren in het Buddhaiswan Instituut voor zwaardkunst  “Samnak Dab BUDDHAISWAN” in Thailand.

 

 

FULL – CONTACT DISCIPLINES 

 Verschillende oude en moderne disciplines op een rij:

 

MUAY THAI of THAIBOKSEN:  Men heeft competitie volgens de Thaise regels en de Europese (of  niet-Thaise ) regels:

Men draagt enkel bokshandschoenen. In Thailand is bijna alles toegestaan. Stoten, trappen en knieën naar alle delen van het lichaam (behalve het kruis) en de gevaarlijke elleboogtechnieken. Men mag ook grijpen, clinchen en de tegenstander tegen de grond werpen.

Volgens de Europese regels zijn de ellebogen niet toegelaten.

In de hoogste klasse (A klasse) vecht men 5 ronden van 3 minuten en knieën naar het hoofd zijn dan ook toegestaan. De gevechten worden begeleid door traditionele Thaise muziek.

 

BIRMAANS BOKSEN of LETHWEI  is zoals Muay Thai maar dan zonder bokshandschoenen. In Birma is dit nog toegestaan. De handen mogen met bandage en tape ingepakt worden. Elk jaar doen de Birmanen tegen de Thais tornooien in een open veld of in een ring zonder enige protecties!

 

K1  (Kickboksen – Tae Kwon Do – Karate) is een Japanse variant die enorm populair is in Japan en meer en meer bekendheid krijgt. De reglementering is iets aantrekkelijker gemaakt voor een  publiek dat niet zo van het lange clinchwerk houdt (zoals men soms ziet bij Muay Thai).  Men kan het zogenaamde K1-Max tornooi elk jaar volgen op bepaalde zenders op TV. Wie het topniveau haalt kan  tegenwoordig een ster worden in Japan.  Andy Sauwer, Gago drago, Buakaw Por Pramuk, Masato, Sato, … zijn enkele sterren die nu over heel de wereld gekend zijn om hun formidabele gevechtskunst!

Bij K1 is zoals bij Muay Thai alles toegestaan, behalve de ellebogen. Volop clinchen zoals bij Muay Thai is niet toegestaan, maar men mag de tegenstander wel enkele seconden grijpen, waarbij een techniek direct moet volgen. Werpen is ook niet toegestaan.

Men vecht steeds 3 ronden van 3 minuten.

 

KICKBOKSEN:  is ook een variant uitgevonden door de Japanners. Hier mag men  alle stoten (Boksen) en trappen (Kicks) toepassen (ook de low-kick), maar geen knie –en elleboogtechnieken. Er mag  niet gegrepen, geclincht of geworpen worden.

 

FULL CONTACT KARATE  is een variant waarbij alle trappen en stoten boven de gordel zijn toegestaan. Dus geen low-kicks, grijpen, clinchen en worpen.

 

Verder heeft men ook het WESTERS BOKSEN die op zich een lange geschiedenis kent van de vroegere  “bare knuckle-fights”  tot het reglementaire moderne boksen. Enkel stoten zijn toegestaan. Hier is voetenwerk, tactiek, coördinatie, ritme, reflex, fysiek en bokstechniek heel belangrijk.

 CHINEES KICKBOKSEN ofSANCHOU of SANDA:  In het Chinese Kung-Fu vocht men in de oudheid op een verhoogd houten platform zonder beschermers. Tegenwoordig heeft men regels: bokshandschoenen, hoofdprotectie, borstbescherming en scheenbeschermers. Het verhoogde houten platform is vervangen door een verhoogde mat, de lei tai. Alle stoten en trappen zijn toegestaan , soms knieën maar geen ellebogen. Men mag grijpen en clinchen en de tegenstander op de mat werpen of van het platform duwen . Wie van het platform komt is automatisch verliezer. Tegenwoordig doet men aan Sanchou  ook in de boksring en is aan een opmars. Hier draagt men enkel nog de bokshandschoenen. Het verschil met Thaiboksen zie je  doordat men meer, soms spectaculaire grepen ziet toepassen, gezien dat meer punten oplevert.

 

CAGE FIGHTING, VALE TUDO  en ULTIMATE FIGHTING:  De gevechten in een kooi of ring waar werkelijk alles is toegestaan. Hier kan men gevechten zien zonder protecties of enkel met lichte protectie aan de knokkels, waarbij de vingers vrij zijn om beter te kunnen grijpen.  Hier ziet men eigenlijk het oeroude vechten uit o.a. Muay Boran , Jiu Jitsu en Grieks/Romeins worstelen (Pancration) terugkomen omdat alle lichaamsdelen gebruikt mogen worden om de tegenstander uit te schakelen: rechtstaand, in de clinch of  het grondgevecht. Meestal komt men uit tot het grondgevecht waarbij andere “skills” belangrijk worden. Belangrijke doelwitten zijn dan het hoofd, de keel (wurging), de nek (headlock) en gewrichten (jointlocks). Kampioen Bas Rutten is in deze discipline heel bekend.

 

MMA:  Multilple Martial Arts is een jonge gevechtsport, ook competitief, waarbij Thaiboksen wordt gecombineerd met Judo, Braziliaanse Jiu Jitsu en worstelen. Er zijn wel meer regels dan bij cagefighting en Vale Tudo en men draagt vuistbescherming met de vingers bloot. Competitie vindt plaats in een boksring. In België wordt Benny “UXO” Rogmann de peetvader van deze sport genoemd.