zaterdag 06 november 2010

Wie-wat

Historie

Informatie

Heemmuseum

Zwaantjes

Links

Een stukje geschiedenis.

De oorspronkelijke wens om een heemkundige kring op te richten gaat terug naar het oorlogsjaar 1943. Uit gesprekken tussen de cultuurhistoricus Jozef Weyns en de bekwame volkskundige René Lambrechts groeide het verlangen om een "Kring voor geschiedenis en volksleven" op te richten. Waarschijnlijk omwille van de oorlogsomstandigheden zou het nochtans bij dit eerste vruchtbaar gesprek blijven. René Lambrechts werd trouwens op 2 november 1943 aangehouden door de bezetter.

Onmiddellijk na de krijgsgebeurtenissen in oktober 1944 staken enkele jongeren de koppen bij elkaar om iets te gaan doen ter vrijwaring van de snel verdwijnende volkswaarden. Een aantal begeesterde heemliefhebbers, meestal studenten, verzamelden zich om een "studiekring" op te richten die het algemeen cultuurleven zou bestuderen en behartigen.

Op 28 december 1944 verzamelden de stichters en leden van het "Heemkundig Studiegenootschap" ten huize van Frans Gullentops om de statuten vast te leggen. Men koos de naam "Swanecamer".

Buiten de kring van de jonge heemkundigen waren er echter ook andere en gevestigde geluiden te horen. Op 27 augustus 1945 had er op initiatief van prof. Van der Ginst (toenmalig bewoner van het "Hof van Riemen" en met sterke belangstelling voor oudheidkunde en lokale geschiedenis) een ontmoeting plaats tussen het "Swanecamer"-bestuur en de afgevaardigden van een door hem gestichte "Archeologisch-folkloristische kring", nl. dr. Cattersel en de heren Boogmans, Lodewijk Liekens en E.Verlinden. De kring der "ouderen" vergaderde in de gemeentezaal, de belangrijkste betrokkenen buiten de hoger vermelde afgevaardigden waren dr. jur. Torfs (de vader van de huidige TV-ster prof. Torfs) , dr. G.Van Oorlé, Jos Van Roosbroeck en Marcel Onzea.

Na de stichtingsvergadering op 1 september 1945 van de gefusioneerde "Heem- en oudheidkundige Kring" besloot men het voorlopig voorzitterschap toe te kennen aan dr. Jozef Weyns. Wrijvingen zouden echter het terugtrekken van de "ouderen" tot gevolg hebben.

Lang duurde het niet of wat met zoveel enthousiasme gestart was, kreeg een nieuwe impuls op 17 maart 1946. Deze jongeren van de "Swanecamer" kwamen weer geregeld bij elkaar. Inmiddels trad Jozef Weyns op 24 augustus 1946 in het huwelijksbootje met zijn jonge bruid Paula Mijlemans. De eerstvolgende vergadering op "Ten Bosch" ging door in november 1946. Als gevolg van deze nieuwe ontwikkeling beschouwen de huidige bestuursleden van onze heemkundige kring het jaar 1946 als de definitieve doorbraak van de heemkundige activiteiten in Heist-op-den-Berg en als het jaar van de in werking treding van de heemkundige kring "Die Swane". De bezegeling van de vruchtbare fusie tussen de "Swanecamer" en de "Heem- en oudheidkundige kring" ging dan door op 14 februari 1948 met de erkenning van de enige heemkundige kring "Die Swane", na op 24 januari 1948 een verruimde algemene vergadering van de beide groepen gehouden te hebben.

Het kiezen van de naam Die Swane is gebaseerd op de oude schepenzegel die door de Heistse schepenen in 1588 na het vertrek van de Staatse troepen gekozen werd. Het nieuwe schepenzegel was niet gekleurd en verbeeldde een zwaan staande op een heuveltje.Het opschrift luidde volgens de gebruiken van die tijd "SIGILLVM COMMNVNITATIS HEYSTENSIS 1588". Meer dan tweehonderd jaar hebben onze wethouders gebruik gemaakt van de zegel met de zwaan. Tijdens het Frans bestuur, het Keizerrijk, het Voorlopig en het Hollands Bewind werden achtereenvolgens verschillende zegels gebruikt. Napoleon schonk aan de gemeenten hun wapenschilden terug. Bij koninklijk besluit van 13 mei 1846 werd aan de gemeetnte toegestaan om de oude schepenzegel, ditmaal met kleuren verrijkt opnieuw te gebruiken en wel als volgt "van azuur, met eene zwaan van zilver staande op eenen groenen heuvel".

Het lag in in 1946 reeds voor de hand dat men van het gemeentewapen gebruik ging maken om ook de naam van de nieuwe heemkundige kring vast te leggen. De verbondenheid met een historisch verleden werd in die zin bekrachtigd. Door wijlen dr. Jozef Weyns werd op de eerste uitgave van het "Swanekoeriertje" een dubbele zwaan met in het midden het heemkundig symbool uitgetekend. Dit symbool werd als het officiële embleem van "Die Swane" aanvaard.