De slijmhuid

   
   

Wat maakt de vis een vis?

Is het omdat ze vinnen, schubben en kieuwen hebben en in het water leven? Verwonderlijk genoeg zijn er vissen die geen echte vinnen of schubben hebben. Er zijn er zelfs wiens ademhaling niet door kieuwen gebeurt. Er zijn er zelfs die een groot deel van hun leven buiten het water doorbrengen. Wat ze nu echter wel allemaal gemeen hebben is een slijmhuid.

Huidslijm is een mucoide stof die heel de buitenkant van het lichaam bedekt. Deze slijmhuid is van groot belang voor de bescherming van het dier.

Waar komt die slijmhuid vandaan?

Het slijm wordt geproduceerd door gedisperceerde cellen in de opperhuid, het is een glucoproine, mucin genaamd, dat nadien het in contact met water komt, het zogenaamde mucus vormt. Sommige vissen kunnen zeer slijmerig zijn, zoals de aal en sommige pitvissen zoals de mandarijnvis.

Structuur van de huid.

De huid van de vissen bestaat, zoals deze van de gewervelde (reptielen en vogels), uit twee lagen: de opper- en de onderhuid. De opperhuid is samengesteld uit twee of meer lagen. De onderste laag wordt germinaal genoemd. De buitenste laag wordt gevormd door dochtercellen van de germinaallaag en het huidslijm is het product van deze cellen. Ze sterven regelmatig af, doch worden ze constant vervangen.

De functies van de slijmhuid.

OSMOSEREGULATIE

Het slijm houdt de balans van de inwendige en uitwendige longen in evenwicht. Dit is de reden waarom zoetwatervissen constant urineren. Het lichaam is zouter dan het omringende water en daarom nemen ze water op langs de huid. De vis ontdoet zich van het water door excretie via de urinewegen. Vissen ademen door de huid zoals wij als mens dit ook doen. Door een verandering in het huidslijm wordt de efficiëntie van het gastransport via de huid bemoeilijkt.

UITWENDIGE BESCHERMING

Een gezonde huid is het doeltreffendste middel om van een bacteriële of parasitaire infectie gespaard te blijven. Het slijm zal namelijk de boosdoeners verstikken. Ook wanneer de vis een huidverwonding heeft opgelopen, zal dat huidslijm de wonde bedekken en zo de vis vrijwaren van infecties.

VERMINDERT TURBULENTIE

Dit is van belang voor zeer snel zwemmende vissen. De smalle openingen tussen de schubben en andere uitstekende delen veroorzaken een verlies aan stuwingkracht dat soms kan oplopen tot 30 %. Het slijm dient hier om de gaten op te vullen. Buiten deze functies profiteren de vissen nog op andere manieren van hun huidslijm.

PRODUCTIE VAN GIFTIG SLIJM

Sommige soorten hebben de viskwekerijen verwoest. Ze verlamden de kweekdieren door contact met hun huidslijm waarna ze hen verorberden. Het huidslijm van de Pardochriusmamooratus, een zeetong die in de Rode Zee voorkomt, bevat een substantie die zo effectief is in het afweren van haaien dat deze onmiddellijk verstarren wanneer ze met de slijmhuid in aanraking komen. Het huidslijm wordt momenteel onderzocht om een afdoend haaienafweermiddel te produceren voor duikers.