Home

Start Pagina

Historiek Foto Album Haven Links Contact

Deze pagina wordt nog bewerkt

 

Een kuiper maakt allang geen vaten meer.

 

Het is nog niet zo lang geleden dat kuipers houten vaten maakten en gekuipte masten opzetten, terwijl de schoorders instonden voor het vast zetten en het schoren van de lading van schepen.

Heden ten dagen komt men het kuipen van vaten nog wel eens tegen op folklore feesten bij de oude ambachten.

 

De revolutionaire veranderingen in de transportwereld in het algemeen en op het gebied van maritiem transport in het bijzonder, zijn er de oorzaak van, dat er van het oorspronkelijke karakter van sommige beroepstakken weinig of niets overgebleven is.

Denken we hierbij aan de overschakeling van het gebruik van houten vaten naar metalen of plastieken vaten.

Deze omschakeling werd vooral noodzakelijk vanwege de komst van de petrochemie.

Echter ook de klassiek in houten vaten verpakte producten zoals bier en wijn hebben deze overschakeling gemaakt.

Het zeilschip voor commerciële doeleinden raakte in onbruik, zodat ook het maken van masten tot het verleden behoorde.

Het eigenlijke kuipersvak verdween terwijl de schoorder zich voortdurend aan de nieuwste technische verworvenheden op maritiem vlak diende aan te passen.

 

De categorie "kuipers" aan de haven van Antwerpen is dus eigenlijk een samensmelting van twee beroepscategorieën uit ver vervlogen tijden, namelijk; de kuiper en de schoorder.

 

In het Van Dale handwoordenboek der Nederlandse taal vinden we de volgende verklaringen terug:

 

            Kuipen        :  vaten of tonnen vervaardigen

                                 scheepsmasten, alsook emmers vervaardigen

                                 het kuipersambacht uitoefenen

Kuiper         :  vaten, tonnenmaker.

 

Schoren      :  met een schoor stutten.

Schoor        :  steunbalk, balk of paal in schuine richting tegen iets geplaatst,

                     opdat het niet zal vallen, afbreken, enz.

Sjorren        :  (oorspronkelijk aan boord van een schip)

                     vastmaken

                     met een touw stevig vastbinden

                     bij hooggaande zee werd alles stevig gesjord

 

 

Bijvoorbeeld voor het transport van een locomotief, wordt op dek een zware houten structuur gemonteerd door de kuipers. De vlotkraan van Brabo, laat de omvangrijke lading neer aan dek van het schip, waar deze vervolgens vakkundig wordt vastgemaakt door de kuipers.

 

EEN EREZAAK VOOR DE ANTWERPSE KUIPERS

VAKKUNDIG VASTSJORREN VAN STUKGOED

 

De Antwerpse haven gaat er prat op de grootste stukgoedhaven van Europa te zijn. Regelmatig worden er uitzonderlijke vrachten aan boord gebracht.

Zo werd in de Waaslandhaven op de linkerscheldeoever een reeks ethyleenovens verscheept met bestemming Saoedi-Arabië.

Pleziervaartuigen, binnenschepen voor Afrika, vaten, tonnen, grote machineonderdelen, alles wordt met evenveel zorg geladen en vastgesjord.

Daarbij komt het er op aan om alles stevig vast te maken om de reis veilig te doorstaan.

 

Vakkundig kuiperswerk is niet enkel een kwestie van goede bedrijfsvoering.

De ploeg die op het schip aan het werk is, moet oog hebben voor de problemen en in staat zijn om zelf oplossingen uit te werken en beslissingen te nemen.

Dat vereist vakbekwaamheid, het vraagt ook een sfeer van vertrouwen en samenwerking binnen de ploeg, die elk kuipersbedrijf in feite moet zijn. Dat is in alle havens niet evident.

 

Top

 

Ongewoon

 

Af en toe worden er ook buitengewone zaken per schip verzonden.

Enkele jaren geleden, toen een hele reeks raffinaderijen in Europa de deuren sloot, kocht de Chinese volksrepubliek een raffinaderij op in Duitsland, net als deze in Feluy. Alles werd vakkundig gedemonteerd en verpakt.

Om deze vaak grote en onhandige stukken ook goed en veilig op het zeeschip te laden, is vakkundig personeel nodig.

In Antwerpen kan men dag en nacht een beroep doen op mensen met de bijzondere ervaring die vereist is om snel en toch efficiënt te werken. En kwaliteitsniveau zoals het Antwerpse is dan ook moeilijk te evenaren.

 

Top

Statuut

 

Onder de havenarbeiders vormen de kuipers een gespecialiseerde categorie.

Om tot de kuipers te behoren moet men in de eerste plaats de erkenning als havenarbeider op zak te hebben.

Dat is al zo niet eenvoudig, want het totale contingent havenarbeiders wordt bepaald door het Nationaal Comité Van de haven van Antwerpen.

Dat stelt ook de codex op waarin de organisatie van de havenarbeid wordt vastgelegd.

Is men eenmaal toegelaten tot de " havenarbeiders alle werk", dan pas kan men er aan denken om kuiper te worden.

Vooreerst moet men medisch geschikt verklaard worden. Men moet echter ook met succes de cursus voor kuipers hebben gevolgd, die georganiseerd wordt in het paritair beheerde opleidingsinstituut voor havenarbeiders.

Want ja, Antwerpen staat ook in voor de beroepsopleiding van het havenpersoneel.

 

De cursussen worden niet in het wilde weg georganiseerd, maar naargelang van de behoefte aan nieuwe elementen, om tekorten in het contingent op te vullen.

De vakbekwaamheid van de kuipers is ook voor de verscheper zeer belangrijk. Indien het vastmaken van de lading meer tijd in beslag neemt, kan dat al vlug een dag later afvaren betekenen.

De non-activiteit van het schip kan allicht 10.000 dollar per dag extra kosten. Dat is een niet te onderschatten verlies.

 

Het slagen in de proeven in het opleidingscentrum volstaat overigens niet om zich kuiper te kunnen noemen. In de cursus kreeg men de basisprincipes bijgebracht.

Nadien moet men ook tonen dat men ze in praktijk kan brengen.

De praktijk die uiteindelijk toch de beste leerschool is.

Slechts na één jaar proefperiode krijgt de nieuwe kuiper zijn definitieve opname in de categorie.

De Antwerpse kuipers houden van hun job, en niet alleen omdat het hun goede broodwinning is.

 

Elk schip, elke lading is weer iets anders.

Soms moet men een grote kist laden, die in geen enkel luik past. Moet ze dwars op het dek worden geladen, dan moet eerst de oppervlakte worden gecreëerd.

Daar kruipt heel wat hout in: extra kosten die de verscheper vooraf moet kunnen beoordelen.

 

We zagen een ploeg kuipers aan het werk om een lading bulldozers aan dek van een schip vast te sjorren. Ze kropen onder en over de gele tuigen door, op zoek naar hechtingspunten voor de spankabels . "We zijn hier allemaal bergbeklimmers" lacht één van de kuipers.

Inderdaad, sport op het werk moet voor hen niet meer worden uitgevonden. Wanneer men ze zo zelfzeker aan het werk ziet valt op wat het geheim van hun beroep is.

Ieder heeft zijn opdracht gekregen en ieder weet hoe hij de klus moet klaren.

Een schip met rechte of schuine wanden, het maakt bij het laden in het ruim een heel verschil.

De ervaren Antwerpse kuiper ziet alle problemen in één oogopslag, en organiseert zijn werk ernaar.

Hij moet het niet op een briefje krijgen.

 

Dreigt het kuiperijwerk niet te verdwijnen, nu steeds meer goederen in container worden verzonden?

Het kuiperijwerk zal nog niet zo vlug verdwijnen uit de Antwerpse haven. Er zijn al tijd grote en zware stukken die in geen enkele container passen. En ook in containers zelf moeten nog heel wat goederen worden vastgesjord. Vooral wanneer de container een gemengde lading krijgt.

Met deze uitspraak verwoordt een vakkenner de mening van de talrijke kuipersbedrijven, die in de Scheldehaven actief zijn.

 

Zoals voor de meeste activiteiten in en rond de haven leer je de stiel niet op de schoolbanken.

Ervaring is voor ons de beste leerschool.

 

Er is natuurlijk heel wat veranderd in de haven, ook voor de kuipers.

Twintig jaar geleden had elke kuiper zijn eigen zaag bij om de stutbalken en planken op maat te zagen. Vandaag is er in elke ploeg één man met zaagmachine. Die zaagt voor heel de ploeg. De stalen kabels waarmee toen de kisten, tractoren en andere grote voorwerpen aan dek werden vastgesjord, worden nu steeds meer vervangen door stalen banden.

 

Top

 

Dienstverlening

 

Het werk van de kuipers is een onmisbare dienstverlening in de haven.

De omzet is allicht niet zo groot in de brede waaier van diensten die de klanten in de Antwerpse haven ter beschikking hebben.

De reders kunnen echter niet aan de kuiper voorbijgaan.

Ook morgen zal zijn ervaring bijdragen tot de reputatie van de stukgoedhaven Antwerpen.

 

Hoe is de kwaliteit van de Antwerpse kuipers gegroeid?

Antwerpen is voor vele lijndiensten de laatste laadhaven in de range vanaf Hamburg over Bremen en Rotterdam.

Dat betekent ook dat de lading die daar aan boord werd gebracht, en meestal slechts voorlopig gesjord, in Antwerpen definitief wordt vastgezet voor de grote reis overzee aanvangt.

Door het zeer brede gamma aan trafieken krijgen de kuipers te maken met alle mogelijke producten. Deze diversiteit aan lading geeft de Antwerpse kuipers een ruime ervaring.

 

Top