De loodgieter van Auschwitz
Of Heinrich Messing wist wat hem te
wachten stond in Auschwitz, toen hij in Erfurt op 4 januari 1943 op de trein
stapte, is niet bekend. Maar wat hij zei
zes maanden later na zijn terugkeer, kan zijn dochter Hildegard die toen 16
jaar was, zich nog woordelijk heel goed herinneren. "Als dat naar buiten
komt, wat ik daar heb gezien, dan waden we binnenkort allemaal tot aan onze
knieën in het bloed".
Heinrich Messing is loodgieter van beroep en sinds 1930 lid van de
communistische partij (KPD of Kommunistische Partij
Deutschland). Erfurt heeft op dat ogenblik een bloeiende communistische cel van
25 leden. Omwille
van dat lidmaatschap brengt Messing in 1933 drie maanden door in preventieve hechtenis in een
concentratiekamp. Daarna staat hij onder politietoezicht zoals zovele andere
kameraden. Metaalarbeiders van
Erfurt ,vrijgelaten uit concentratiekampen en penitentiaire inrichtingen,
kunnen terecht bij Topf und
Söhne, een
grote machinefabriek gespecialiseerd in de bouw van crematoria. Omdat op dat
moment het bedrijf geen defensieopdrachten uitvoert kan zij vrij aanwervingen
doen. Samen met zijn broer William, ook een communist, begint Messing in 1934
bij Topf & Söhne te
werken als technicus. Dat hij als communistische verzetsman ingezet zou worden
in een uitroeiingskamp van de Nazi’s zal hij toen niet vermoed hebben.
Dochter
Hildegard wist alleen dat haar vader naar Auschwitz is gereisd, niet wat hij
daar voor werk heeft gedaan. Nooit heeft hij haar iets verteld wat hij gezien
heeft. Niets over wat hij daar heeft gedaan. Alles verandert als Hildegard de werkbriefjes uit het archief van Auschwitz onder ogen
krijgt. Ze herkent meteen de handtekening van haar vader.
Werkfiche van Heinrich Messing (maart 1943), 8.–14. März 1943 (Staatliches
Museum Auschwitz-Birkenau)
Heinrich Messing moet 35 uren
overwerken om de ventilatie in de ontkleedruimte en de gaskamer van het
crematorium II in orde te krijgen. In zijn werkfiche beschrijft Messing de
grotere ruimte als “uitkleedkelder” en niet als "Lijkenkelder” zoals de SS
het in verhullend jargon benoemd.
Gaskamer en crematorium II Birkenau
“13 Maart 1943 om 15 uur,
airconditioning en ventilatie-apparatuur in de kelder begonnen" staat te
lezen op zijn werkfiche. Crematorium II is net in maart 1943
operationeel. Op 14 maart is het in deze uitkleedkelder en deze gaskamer van
crematorium II dat 1492 Joden vermoord worden afkomstig uit het getto van
Krakau. Messing moet de dode lichamen hebben gezien de
volgende dag want slechts weinig
slachtoffers worden verbrand die nacht
vanwege problemen met de ovens. Messing moet perfect geweten hebben waarvoor de
beide kelders gebruikt werden en hoe het moordprogramma in Birkenau
in zijn werk ging. OP 22 april 1943 zouden in dezelfde gaskamer 874
gedeporteerden van Transport XX vergast worden.
In 1985, op 83-jarige leeftijd, overlijdt Messing in Erfurt. Zijn dochter vraagt zich nu nog steeds af hoe
hij ooit kon slapen met die vreselijke en pijnlijke herinneringen.
Bronnen:
Taz,- artikel, Auf Montage in Auschwitz, Peter Hillebrand, 13.06.2005