Project Stolpersteine

 

Haja Roter-Tenenbaum     schaerbeek_pave_de_memoire_ROTER-TENENBAUM_1

Stolperstein in de Hutstraat 41 in Schaarbeek

 

Stolpersteine (letterlijk 'struikelstenen')  is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig (1947, Berlijn). Stolpersteine zijn kubusvormige betonnen stenen met een messing bovenplaat, met daarin de naam, geboortedatum, deportatiedatum en plaats en datum van overlijden gestanst van een nazi-slachtoffer. Buiten Joden kunnen dat ook Sinti en Roma, redders, politieke gevangenen, homoseksuelen, Jehova's getuigen en gehandicapten zijn. De meeste slachtoffers hebben geen graf en krijgen op deze manier een plaats in ons collectief geheugen. Een wandeling door een doodgewone straat kan zo veranderen in een reis door de geschiedenis. Door deze “struikelstenen” kunnen we de geschiedenis uitleggen aan kinderen en aan volgende generaties. Zo blijven slachtoffers in onze herinnering bestaan. In Duitsland zijn er inmiddels duizenden stenen geplaatst. Maar ook buiten Duitsland zijn ze nu ook te vinden in Oostenrijk, Hongarije, Nederland en sinds kort ook in België.

 

Voor België coördineert de ‘Vereniging voor de Herinnering aan de Shoah’ de aanleg van de Stolpersteine. Families of vrienden die wensen de herinnering aan hun geliefden, vermoord door de nazi’s, levendig te houden, kunnen daarvoor een vraag richten tot deze Vereniging. De financiering die de initiatiefnemers op zich zullen nemen dient gedeeltelijk om de kunstenaar te vergoeden die de gedenksteen gegraveerd en geplaatst heeft en zal ook ten goede komen aan de vereniging die het administratieve gedeelte en de officiële plechtigheid verzorgt.

 

In heel België zijn er nu bijna 80 van deze struikelblokken geplaatst. In het Brussels gewest liggen er struikelstenen in de gemeenten Anderlecht, Brussel, Elsene, Schaarbeek, Sint-Gillis, Sint-Jans-Molenbeek, Sint-Joost-ten-Node, Ukkel en Vorst. Struikelstenen werden ook aangebracht in Luik, Charleroi, Eupen, Mechelen en Sint-Truiden. In Antwerpen is de Joodse gemeenschap tegen dit project gekant. Het vindt het ongepast om deze gedenkstenen op de grond te plaatsen omdat dit weinig respect inboezemt. Ook de ligging in wijken waar nu geen Joodse families meer wonen en waar de huidige bewoners weinig gevoelig zouden zijn aan de herdenking van de slachtoffers van de Shoah, haalt de Joodse lobby in Antwerpen als argument aan. Spijtig want er is heel veel interesse om een struikelsteen te plaatsen. Zo is er bijvoorbeeld toelating gevraagd om een steen te kunnen plaatsen voor de woning van de Antwerpse agent Jan De Ridder die de schrijver Bob Mendes heeft gered. Zullen de 35 in kampen omgekomen Antwerpse agenten ooit kunnen geëerd worden door een struikelsteen voor hun laatste woning? Ook de 8 Antwerpse kinderen die konden ontvluchtten naar Izieu en daarna naar Auschwitz werden gedeporteerd door de "slachter van Lyon" krijgen geen struikelsteen terwijl wie in Brussel en Luik woonde er wel een kreeg.

 

Voor de slachtoffers van het XXste transport zijn er ook stolpersteine geplaatst. Hierna een eigen lijst van namen van slachtoffers met hun transportnummer én de plaats waar de stolperstein kan gevonden worden. Wie Stolpersteinen van slachtoffers van het XXste transport kan melden mag mail naar het adres van de webmaster. De XXste Transport-stenen zijn herkenbaar aan de datum van vertrek: 19.4.1943.

 

Stolpersteine Transport XX (Demnig)

Naam

Transnr

Stolperstein

Internet

Chana Lipschütz, geboren Kalischer

(11/09/1856 in Krakau)

968

Bremen, Hastedter Heerstraße, 407

Stolpersteine Bremen

Heinrich Grünebaum (5.11.1899 in Rendel)

84

Groß-Karben, Bahnhofstraße, 51

Hartmutpolzer

 

Rosa Grünebaum geboren Strauss, (5.2.1899 in Frankfurt)

85

Groß-Karben, Bahnhofstraße, 51

Hartmutpolzer

 

Berthold Grünebaum (26.7.1931 in Groß-Karben)

Zoon van Rosa en Heinrich

86

Groß-Karben, Bahnhofstraße, 51

Hartmutpolzer

 

Alice Grünebaum

(27.4.1938 in Frankfurt)

Dochter van  Rosa en Heinrich

87

Groß-Karben, Bahnhofstraße, 51

Hartmutpolzer

 

Haja ROTER geboren Tenenbaum

(09/05/1906 in Wolbrom)

528

Schaarbeek, Hutstraat, 41

Schaerbeek memoire

 

Rudolf Hoffmann (3.4.1875 in Neuss)

642

Neuss, Drususallee, 81

Stadtarchiv Neuss...

 

Clara Hoffmann

Geboren Seligmann (28/08/1879 in Darmstadt)

644

Neuss, Drususallee, 81

Stadtarchiv Neuss...

 

Anna Apteker Geboren Rotter (26/11/1868 in Otynia Oekraïne)

1390

Harburg, Rieckhoffstraße 8

Hamburg

 

 

Bronnen

 

*Vereniging voor de Herinnering aan de Shoah (Bella Swiatlowski)

*https://nl.wikipedia.org/wiki/Stolpersteine