Berler,W., Itinéraire dans les Ténèbres,Paris,L’Harmattan, 1999, 293 pp.

Willy Berler wordt op 1 April 1943 gearresteerd in Luik. Tot 11 April 1945, zijn verjaardag en twee jaar na zijn aanhouding komt hij vrij. Tijdens zijn bevrijding in het kamp van Buchenwald, zal hij slechts aan één doel denken: overleven. Willy Berler is een student uit Bukovina (Roemenië) die in 1938 naar Belgiê komt om een beroep te leren. Na een vluchtpoging naar het zuiden om terug te gaan naar zijn geboorteland Roemenië, keert Willy Berler terug in Luik. Hij wordt verklikt en dan begint de val in de hel, het absurde, de onmenselijke gevangenschap en het transport naar het Oosten met transport XX. Gedurende die twee jaar gevangenschap ontsnapt hij aan de dood bij verschillende gelegenheden: hij is ziek, verzwakt, hij heeft honger, hij wordt geslagen, ziet andere gevangenen sterven in erbarmelijke omstandigheden, hij werkt in de kou, de sneeuw en de modder. Kortom, hij beleeft zijn gevangenschap in heel extreme omstandigheden. Gelukkig ontmoet hij ook vrienden zonder wie hij het niet zou hebben overleefd. Zo leert hij o.m. de tandarts Michel Zechel kennen die dank zij zijn 100-dollarbiljet zijn leven maar ook dat van Willy Berler kan redden.

Van Monowitz, Auschwitz, Gross Rosen tot Buchenwald overleeft Willy Berler het ergste. Zijn jeugd en zijn gezondheid hebben hem helpen ontsnappen aan de gaskamer. Het verhaal van Willy Berler is geannoteerd door Ruth Findlay-Silbermann, historicus uit Genève. Zijn opmerkingen geven interessante aanvullende, wetenschappelijke en historische inzichten en verduidelijken Berler’s herinneringen.

Het verhaal van Willy Berler wordt voorafgegaan door een toelichting van de bekende Belgisch historicus Maxime Steinberg, expert als het gaat over de Holocaust.